Meskeniyet şikayetlerinde haczedilmezlik iddialarının haciz tarihi itibarıyla değerlendirilmesi zorunluluğu ile bölge adliye mahkemesi kararının hatalı değer tespiti nedeniyle bozulması.
Özet: Borçlunun meskeniyet şikayetinde haczedilmezlik değerlemesinin haciz tarihi itibarıyla yapılması gerektiği halde, bölge adliye mahkemesinin emlak piyasasındaki artışları gerekçe göstererek keşif tarihi değerlerini esas alıp haczi kaldırması hukuka aykırı bulunmuş; bu nedenle, temyiz makamı, ilk derece mahkemesinin haciz tarihi değerlemesine dayanarak verdiği kısmen kabul kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle bölge adliye mahkemesi kararını bozmuştur.
MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de; Genel haciz yoluyla ilamsız takipte, borçlunun meskeniyet şikayetinde bulunarak, haczin kaldırılmasına karar verilmesini talep ettiği, İlk Derece Mahkemesince, meskeniyet şikayetinin kısmen kabulü ile şikayet konusu 122 Ada, 1 Parsel sayılı taşınmazın 355.000,00 TL'den az olmamak üzere satışının gerçekleştirilmesine, 355.000,00 TL’nin haline uygun ev almak üzere şikayetçi borçluya bırakılmasına karar verildiği, borçlu tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince borçlunun istinaf başvurusunun kabulü ile taşınmaz üzerindeki haczin İİK’nın █████’ye göre kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır. 2004 sayılı İİK'nın 82. maddesinin 1. fıkrasının 12. bendinde; borçlunun "haline münasip" evi haczedilemez hükmüne yer verilmiştir. Meskeniyet iddiası nedeniyle haczedilmezlik şikayetinde taşınmazın haline münasip ev değeri ve şikayete konu taşınmazın değerinin haciz tarihi itibariyle değerinin, taşınmazın bulunduğu bölgedeki diğer taşınmazlarla emsal mukayesesi yapılmak ve aynı vasıftaki taşınmazların alım-satım değerleri denetime elverişli ve somut veriler içerecek şekilde tespit edilmek suretiyle, İİK'nın █████. maddesi gereğince belirlendikten sonra borçlunun haline münasip evi alabileceği miktar, mahcuzun değerinden az ise mahcuzun satılarak, borçlunun haline münasip ev alması için gerekli bedelin kendisine, artanın hak sahiplerine ödenmesine, satışın borçlunun haline münasip ev alabileceği miktardan az olmamak üzere yapılmasına; şayet borçlunun haline münasip evi alabileceği miktar mahcuzun değerinden fazla ise haczin kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.Bu kıstasları aşan nitelik ve evsaftaki yerlerle, makul ölçüleri geçen oda ve salonu kapsayan ve ikamet için zorunlu öğeleri içeren bir meskenin dışındaki yerler, maddede öngörülen amaca aykırıdır. Borçlunun görev ve sıfatı, kendisinin yukarıda belirlenenden daha görkemli bir meskende ikamet etmesini gerektirmez.Borçlunun, şikayete konu taşınmazın bulunduğu yerde oturması zorunlu olmadığından, daha mütevazi semtlerde haline münasip meskenin değerinin bilirkişi marifeti ile tespit edilerek sonucuna göre karar verilmelidir.Somut olayda, mahallinde yapılan keşif sonrası düzenlenen ve İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan ek bilirkişi raporunda, dava konusu taşınmazın haciz tarihi itibariyle değerinin 409.000,00 TL olduğu, daha mütevazi semtlerde haciz tarihi itibariyle haline münasip ev değerinin ise 355.000,00 TL olarak tespit edildiği ve İlk Derece Mahkemesince haciz tarihi itibariyle belirlenen değer üzerinden hüküm kurulduğu ancak Bölge Adliye Mahkemesince emlak piyasasındaki artış oranları ve paranın satın alma gücünün azalması hususları nazara alındığında keşif tarihindeki belirlenen değerin esas alınması gerektiğinden, bahisle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.Meskeniyet iddiası bir haczedilmezlik şikayeti olup; mahcuzun değerinin ve borçlunun hale münasip alabileceği meskenin değerinin haciz tarihi itibariyle yapılması zorunluluktur. Bölge Adliye Mahkemesinin mahkeme keşif tarihi itibariyle belirlenen değerleri esas alarak hüküm kurması doğru görülmemiştir.O halde, Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesinin şikayetin kısmen kabul kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf isteminin esastan reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle mahkeme keşif tarihi itibariyle belirlenen değer esas alınarak şikayetin kabulüne karar verilmesi isabetsiz olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.SONUÇ :Alacaklının temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 18.11.2025 tarih ve █████████ E. - █████████ K. sayılı kararının yukarıda yazılı nedenlerle, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/2. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 09.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.