Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında taraflardan birinin tacir olmaması sebebiyle görevsizlik kararı verdi.
Özet: Bir yüklenicinin, bir şirket ile yaptığı eser sözleşmesi kapsamında tamamladığı inşaat işleri karşılığında hak ediş alacağı bulunduğunu, kendi işçilerine ücretleri kendi cebinden ödediğini iddia ederek 1.191.410,54 TL tutarındaki alacağının faiziyle tahsilini talep ettiği davada, mahkeme, uyuşmazlığın Türk Borçlar Kanununda düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanması ve davacının tacir vasfına sahip olmaması sebebiyle davanın mutlak veya nispi ticari dava niteliğinde olmadığına, bu nedenle davanın asliye ticaret mahkemesinin görev alanına girmediğine kanaat getirmiştir.
T.C.
DİYARBAKIR TÜRK MİLLETİ ADINAASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARARESAS NO : KARAR NO : HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLİ : DAVALILAR : DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2026KARAR TARİHİ : █████/2026KARAR YAZIM TARİHİ : Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının davalıların şirketetinde, ....., .....ve .....tarafından yetkilendirilip iş iş verilerek, kendisi ile birlikte kendisinin de sigortalı olacağı şekilde getirmiş olduğu işçiler ile şirket ve sorumlularının talep ettiği şekilde inşaat işinde çalıştığını, çalışılan işte hak ediş adı altında ekte sunulan şirkete ait cari hesap tablolarında daki çalışmaların yapıldığını, ödemelerin müvekkiline vapılmış olup, müvekkilinin beraberinde getirmiş olduğu işçilere aylık ücretlerini dağıttığını, işçilerin tanık olarak dosyaya bildirileceğini, bu dönem şirkette şantiye şefi olarak çalışan .....de müvekkiline ödemesini yapacakları konusunda defalarca mesaj attığını, zaman istediğini ancak ödemenin yapılmadığını, çoğu zaman eksik yapılan ödemeler sebebi ile müvekkilinin işçilerin ücretini kendi cebinden ödemek zorunda kaldığını, şantiye şefi .....mesaj kayıtlarının sunulacağını, müvekkilinin kalan alacağından haberdar olmasına rağmen her seferinde müvekkilinin borcunu ötelediğini, ödenecek denilerek müvekkilinin bekletildiğini, beraberinde getirdiği işçilerin ödemesini de müvekkili yaptığından bu sebeple müvekkilinin işçilere kendi cebinden ödeme yaptığını, cari hesap ekstrelerine göre kalan borcun 1.191.410,54 TL olduğunu, müvekkilinin yüklenici konumunda olduğunu, müvekkili ve beraberindeki işçilerin, kalıp işi, perde, blokaj, membran işlerini yürüttüklerini belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL hak ediş alacağının, temerrüt tarihinden en yüksek banka mevduat faizi ile tahsiline karar verilmesini, yargılama harç ve giderlerinin davalılar üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.Dava dilekçesi davalılara tebliğe çıkarılmamıştır.DELİLLER, YARGILAMA VE GEREKÇE:Dava, eser sözleşmesi nedeni ile hak ediş alacağının tahsili isteğine talebine ilişkindir. TTK’nın 4. maddesine göre; ticarî davaların iki grup altında incelenmesi mümkündür. Bunlar; tarafların sıfatına ve işin ticarî işletmeyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ticarî sayılan davalar (mutlak ticari davalar) ile her iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğan davalar (nispi ticari davalar)dır.Mutlak Ticari Dava; tarafların tacir olup olmadıklarına ve dava konusu edilen işin ticari nitelikte olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava olarak sayılan davalar olup, TTK’nın 4/1. maddesinde a ve f bentlerinde 6 bent halinde sayılan dava türleri mutlak ticari davadır. Taraflar arasında kurulduğu iddia edilen eser sözleşmesinin TTK' nın 4/1 maddesinde düzenlenmemesi ve Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenmiş olması nedeni ile davanın mutlak ticari dava olmadığına kanaat edinilmiştir.Kanun gereği mutlak ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari dava, ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK'nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hâle getirmez. Davanın mutlak bir ticari dava olmaması halinde nispi ticari dava olarak değerlendirilmesi için davanın iki tarafının da tacir olması gerekmektedir.Nisbi ticari dava ise; her iki tarafı tacir olan ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlıklar nisbi ticari dava olarak adlandırılmaktadır. TTK’nın gerekçesinde; ticari davalar ile ticari olmayan hukuk davalarını ayırmada kullanılan kıstasın “bir yandan her iki tarafın tacir sıfatı ve uyuşmazlığın konusunu teşkil eden işin bu sebepten dolayı ticari sayılması keyfiyeti, diğer yandan tarafların sıfatına bakılmaksızın sadece işin ticari mahiyeti” olduğu açıklanmıştır.Bu anlamda bir davanın nisbi ticari dava sayılabilmesi için; uyuşmazlığın her iki tarafının tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması gerekli ve zorunludur. Uyaptan yapılan sorgu sonucuna göre davacının tacir olmadığı, potansiyel vergi mükellefi olduğu anlaşılmıştır. Somut olayda davanın her iki tarafının tacir olmadığı, dolayısı ile eldeki davanın nısbi ticari dava da olmadığı görülmüştür.TTK'nın 5. maddesine göre aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın, Asliye Ticaret Mahkemesi, ticari davalara bakmakla görevlidir. Dava konusu uyuşmazlık mutlak veya nısbi ticari dava niteliğinde olmadığından, uyuşmazlığın çözümü mahkememizin görevine girmemektedir. Uyuşmazlığın ticari dava olmaması, davanın eser sözleşmesinden kaynaklı alacak davası olması ve eser sözleşmesinin Türk Borçlar Kanunu'ndan düzenlenmiş olması nedeni ile uyuşmazlığın çözümünde genel görevli mahkeme olan Diyarbakır Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir.Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re’sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz.HMK'nun 114/1- c maddesi uyarınca görev dava şartıdır ve aynı kanunun 115. maddesine göre mahkemeler dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Bu nedenle dosya üzerinden inceleme yapılmış, davaya bakmaya Diyarbakır Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olması ve mahkememizin görevsizliği nedeniyle HMK'nun 114/1-c ve 115/2. maddesi gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle:1-Mahkememizin görevsizliği nedeni ile HMK'nın 114/1-c. maddesi uyarınca, göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile HMK'nın l15/2. maddesi gereğince, davanın USULDEN REDDİNE, görevli Mahkemenin Diyarbakır Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine,2-Karar kesinleştiğinde ve istek halinde dava dosyasının görevli ve yetkili Diyarbakır Asliye Hukuk Mahkemesi'ne tevzi edilmesi için Diyarbakır Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine, 3-HMK'nın 20/1. maddesi uyarınca verilen kararın kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmemesi halinde, HMK'nın 331/2. maddesi gereğince, dava dosyanın re'sen mahkememizce ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine, 4-HMK'nın 331/2. maddesi gözetilerek, davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde harç, ara buluculuk ücreti, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin görevli mahkemece karara bağlanmasına,Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. Katip HakimBu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu'na göre güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.