keşidecinin sahte imza iddiasıyla açtığı çek iptali davası, hukuki yarar şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilerek hamilin dava açma yetkisi vurgulanmıştır.

Keşidecinin sahte imza iddiasıyla açtığı çek iptali davası, hukuki yarar şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilerek hamilin dava açma yetkisi vurgulanmıştır.

Özet: Talep eden bir firmanın, henüz imzasız teslim ettiğini ve sahte imza ile yetkisiz kişiler tarafından bankaya ibraz edildiğini iddia ettiği 1.000.000 TL tutarındaki bir çekin iptali talebiyle açtığı davada, mahkeme, keşideci konumundaki davacının Türk Ticaret Kanununa göre kıymetli evrakın iptali davası açma hakkına sahip yetkili hamil olmadığını ve hukuki yarar şartının bulunmadığını belirterek, davanın usul yönünden reddine karar vermiştir.

T.C.

DİYARBAKIR TÜRK MİLLETİ ADINA

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

TALEP EDEN :

VEKİLİ :

DAVALI : - HASIMSIZ -

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : █████/2026

KARAR TARİHİ : █████/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememize açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının dosya üzerinden incelenmesi sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İDDİA: Talep eden davacı talep dilekçesinde özetle; müvekkilinin hamili olduğu ve muhatabı .....bank .....Şubesi .....olan, .....hesap numaralı, .....seri numaralı, keşidecisi .....Sistemleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi olan, .....keşide tarihli ve 1.000.000,00-TL tutarındaki çekin müvekkil tarafından imzasız şekilde teslim edildiğini, söz konusu çekin hamil tarafından sahte imza ile imzalanarak bankaya ibraz edildiğini, çek üzerindeki imzanın müvekkile ait olmadığının inceleme yapıldığında açıkça görüleceğini, çekin kötü niyetli ve hak sahibi olmayan kişilerin eline geçerek piyasaya sürüldüğünü ve bankadan tahsil edilmeye çalışıldığını, bu durumun müvekkili mağdur etme ihtimali bulunduğunu, bu nedenle dava sonuçlanıncaya kadar çekin ödemeden men edilmesine karar verilmesi gerektiğini, ayrıca bahsi geçen çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE:

Talep, çek iptali isteğine ilişkindir.

Talep dilekçesi incelendiğinde talep edenin dava konusu çekin keşidecisi olduğu anlaşılmıştır.

TTK'nun 651 maddesi hükmüne göre; kıymetli evrakın zayî olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. Diğer bir ifadeyle bir hakkı dava etme yetkisi (dava hakkı) kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bu itibarla göre; kıymetli evrakın iptali için dava açabilecek olan kişi senedin yetkili hamilidir. Keşidecinin kıymetli evrakın iptali için dava açması mümkün değildir. Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın ██████████ Esas █████████ Karar, ██████████ Esas ██████████ Karar, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi’nin █████████ Esas ████████ Karar sayılı emsal nitelikteki kararında çek iptali davası açma hakkının hamile ait olduğu, keşidecinin çek iptali davası açmasında hukukî yararının bulunmadığı belirtilmektedir.

Açıklanan nedenlerle ve emsal mahiyetteki yüksek yargı kararları doğrultusunda talep eden tarafın keşidecisi olduğunu bildirdiği çek yapraklarının iptali için dava açması mümkün değildir.

İzah edilen nedenlerle talebin HMK'nun 114/1-h ve 115/2 maddeleri uyarınca hukukî yarara ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;

1-TALEBİN HMK'nun 114/1-h ve 115/2 maddeleri uyarınca hukukî yarara ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,

2-Mahkememizce verilmiş herhangi bir ödeme yasağı kararı olmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,

3-Yeterince harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

4-Talep eden tarafın yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

5-Gider avansından artan kısmın hüküm kesinleştiğinde Yazı İşleri Müdürü tarafından ilgilisine iadesine,

Dair, talep eden tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.

Katip Hakim