Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesinde ticari defter ve evrakların mali müşavirlik ofisinin bulunduğu binanın çökmesi nedeniyle zayi olmasına ilişkin TTK 82. madde uyarınca zayi belgesi verilmesi davası.
Özet: Türk Ticaret Kanununun 82. maddesi kapsamında açılan zayi belgesi verilmesi davasında, bir firmanın ticari defter ve evraklarının, mali müşavirinin ofisinin bulunduğu binanın çökmesi sonucu kendi iradesi dışında zayi olduğu ileri sürülmüştür. Yargılama sürecinde alınan bilirkişi raporları ve diğer deliller, defterlerin mali müşavir ofisinde muhafaza edildiğini ve binanın çökmesinin davacının kusuru olmaksızın meydana geldiğini doğrulamış, böylece firmanın 2019-2024 yılları arasına ait çeşitli kayıtlarının kaybında sorumluluğu bulunmadığı anlaşılmıştır.
T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ███████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Zayi Belgesi VerilmesiDAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 11.06.2026Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Talep eden vekili dava dilekçesinde; 03.10.2024 tarihinde, yeni muhasebe firmasına teslim etmek üzere ...'dan defterler ile tüm evraklar talep edildiğinde kendisinin cevaben iş yerinin bulunduğu ... Mah. Belediye Cad. No:... ... ... adresindeki binanın çöktüğünü, müvekkilinki dahil pek çok firmanın tüm defter ve evraklarının zayi olduğunu belirterek, beyanlarını teyit eden, İBB İtfaiye Daire Başkanlığı'nın itfaiye olay raporunu ve de listeyi ... yoluyla müvekkile gönderdiğini, açıklanan nedenlerle TTK 82. m. uyarınca zayi belgesi talep etmek zorunluluğu doğduğunu, işbu sebeplerle davanın kabulünü, TTK 82. m. uyarınca müvekkili ...'nın defter ve evrakları için zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Mahkememizden verilen ... tarih ve ... Esas ... sayılı kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı ilamıyla kaldırılmakla, dava mahkememizin ... Esasına kaydı yapılmış ve dosya ele alınmıştır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, TTK'nın 82.maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.SMMM bilirkişi tarafından dosyaya sunulan bilirkişi heyet raporu özetle; Dosya kapsamındaki tüm belge ve bilgiler ışığında yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmelerle birlikte davacı tarafın zayi belge talebinin 3 madde halinde sınıflandırıldığı, Maddenin ticari defterlerle ilgili olduğu, dosya muhteviyatına sunulan belge ve bilgiler nezdinde 2021-2022-2023-2024 yılına ait ticari defterlerle ilgili değerlendirmelerin yapıldığı, Maddenin vekaletnameyle ilgili olduğu, dosya muhteviyatına sunulan herhangi bir belgenin olmadığı, bu madde ile ilgili herhangi bir değerlendirmenin yapılamadığı, Maddenin alım, satım ve gider belgeleriyle ilgili olduğu, dosya muhteviyatına sunulan belge ve bilgiler nezdinde 2019-2020-2021-2022-2023 yılına ait tablolar oluşturulduğu ve tarafımdan 1 adet flash bellek halinde dosya muhteviyatına sunulduğu sonuç ve kanaati ile rapor sunulmuştur. SMMM bilirkişi tarafından dosyaya sunulan bilirkişi ek raporu özetle;Dosya kapsamındaki tüm belge ve bilgiler ışığında yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmelerle birlikte, Sayın mahkemenin, davacı tarafın defter ve belgeleri saklama, yeterli güvenlik önlemlerini alma, basiretli olarak hareket etme konusunda kanuna uygun hareket edip etmediği, var ise kusurunun bulunup bulunmadığı konusunda değerlendirme talep ettiği, dosya muhteviyatına sunulan belge ve bilgilerden, davacı tarafın ticari defter ve belgelerinin mali müşavirlik ofisinde muhafaza edildiğinin, davacı tarafın ticari defter ve belgelerin bulunduğu mali Müşavirlik ofisinin içinde yer aldığı binanın çöktüğü ve çöken binada enkaz içerisinde sıkışan vatandaşların mahsur kaldığının, bu durumun davacı tarafın iradesi dışında meydana geldiğinin tespit edildiği, Davacı tarafın ticari defter ve belgelerinin her halükarda mali müşavir tarafından davacı tarafa teslim edilmesinin gerektiği ancak muhasebesel anlamda yaşanan yoğun mali süreçlerin beraberinde iş ve evrak karmaşasını getirdiği, bu durumda ticari defter ve kayıtların mali müşavirlik ofisinde/ofislerinde de bırakılabildiği, ayrıca davacı tarafın mali müşavirin ofisinde yaşanan olayın normal bir durum olmadığı ve iradesi dışında meydana geldiği durumu göz önüne alınarak tüm dosya kapsamında yapılan kapsamında yapılan değerlendirmeler nezdinde bu durumla ilgili nihai takdirin sayın mahkemeye bırakıldığı sonuç ve kanaati ile ek rapor sunulmuştur.Üsküdar ....Noterliği'ne müzekkere yazılarak talepte bulunan ...'ya ait 2021-2022-2023 yıllarına ait ticari defterlerinin (yevmiye, kebir, envanter) kapanış tasdik bilgilerinin mahkememize bildirilmesi istenilmiş, müzekkere cevabında; 2023 yılı kapanış tasdiklerine rastlanılmadığı, 2021-2022 yıllarına ait kapanış belgelerinin sunulduğu anlaşılmıştır.Bakırköy .... Noterliğine müzekkere yazılarak;2021 yılı Defterleri Bakırköy .... Noterliği ... yevmiye numaraları..., 2022 yılı Defterleri Bakırköy .... Noterliği ... yevmiye numaraları ... yılı Defterleri Bakırköy .... Noterliği ... yevmiye numaraları ..., 2024 yılı Envanter defteri .... Noterliği ... yevmiye numaraları ... defterlere ilişkin tasdik bilgilerinin mahkememize bildirildiği anlaşılmıştır.Küçükçekmece Vergi Dairesinden ...'ın müdürlüğünüzde mevcut çalışma hayatına ilişkin vergi kayıtlarının dosyamız arasına getirtildiği anlaşıldı.Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği Başkanlığına yazılan müzekkere ile ...'ın (TC NO:...), ...'ya (TC No:...) hangi yıllar arası muhasebe hizmeti verdiği hususunda bilgi istenilmiş, müzekkere cevabında SMMM ...'ın e-birlik sistemine girdiği sözleşme, ek protokol ve sözleşme feshine ilişkin belgelerin mahkememize sunulduğu anlaşılmıştır.Gelir İdaresi Başkanlığı Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığı'na yazılan müzekkere cevabında; ... T.C. kimlik numaralı ... tarafından 2020 ve 2021 yıllarında e-arşiv Fatura düzenlenmediği tespit edilmiş olup 2022 ve 2023 yıllarında düzenlenen ve kayıtlarında yer alan e-Arşiv Faturalar ve iptal durumlarının sunulduğu, ... T.C. kimlik numaralı ... ile ... T.C. kimlik numaralı ... arasında 31.01.2018 - 28.10.2024 yıllarında aracılık sözleşmesinin olduğu tespit edildiği bildirilmiştir.İstanbul Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı █████/2025 tarihli yazı cevabı; █████/2024 tarihinde ... Mah. Belediye Caddesi No:.../.. .../... adresinde bodrum üzeri 4 katlı betonarme binanın çömüş olduğu ve çökmüş olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.Tanık ... █████/2025 tarihli duruşmada; " Ben talepte bulunan ...nın 2018-2024 yılları arasında muhasebe işlerini yürüttüm, kendisinin defterleri, kayıtları bendeydi, benim ofisim oturduğum binanın alt katında idi, █████/2024 tarihinde oturduğum binanın aniden çökmesi nedeniyle ofisimde bulunan birçok mükellefe ait defterler, kayıtlar zayii oldu, hatırladığım kadarı ile ... 2018 yılında bir kez gelip ofisimi ziyaret etti, ondan sonra bir daha gelmedi ve kendisine ait defterlerin nerede ne şekilde tutulduğunu sormadı, bu zaten genel itibariyle böyledir, mükellefler defterlerini muhasebecilere teslim eder ve akıbetini pek fazla sormazlar, oturduğum bina çöktükten sonra güvenlik amacı ile binaya yaklaşmama müsade edilmedi, daha sonra ayıklama operasyonu yapılacak dedikleri yerde ofisimdeki defter ve belgeleri temin etmeye çalıştım fakat moloz yığınları içerisinde bu belgeleri temin edemedim, çünkü hepsi dağılmış ve parçalanmış vaziyetteydi, benim hatırladığım kadarı ile ... ile sözleşme ilişkim █████/2024 tarihinde sona erdi, kendisi ile bir protokol düzenledik, kendisine hiçbir şekilde sözleşme sona erene kadar defter ve belgelerin zayii olduklarına ilişkin bilgi vermedim, kendisi de bu konuda herhangi bir şey sormadı, kendisi bana geçmiş olsun telefonu açmış olmasına rağmen bu konuyu sormadı ve ben de sormadığı için herhangi bir şey söylemedim, fakat sözleşme ilişkisinin sona erdiği tarihte ben defterlerinin de yıkıntılar altında kaldığını ilk defa o zaman söyledim , görgüm bilgim bundan ibarettir, tanıklık ücreti istemiyorum."şeklinde beyanda bulunmuştur. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde: Talep, ticari defter ve kayıtların bina çökmesi nedeniyle zayi olduğunun tespitine ilişkindir.TTK madde 82/7 de saklanması gereken defter ve belgeler, saklama süresi içinde, yangın, deprem, su baskını gibi bir afet veya hırsızlıktan dolayı zayi olması durumu düzenlenmiş olup somut olayda kanunda sayılan hallerden olan “hırsızlık” sebebine dayanılmıştır. Tacirin bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir. Bu kapsamda yapılan araştırmada İstanbul Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı █████/2025 tarihli yazı cevabına göre, █████/2024 tarihinde ... Mah. Belediye Caddesi No:.../.. .../... adresinde bodrum üzeri 4 katlı betonarme binanın çömüş olduğu ve çökmüş olduğunun tespit edildiği, söz konusu durumun dosyaya sunulan kayıtlardan da anlaşıldığı, tanık beyanına göre talep edene ait defterlerin dinlenen tanığın ofisinde saklandığı alınan rapora göre vekaletname dışındaki diğer belgelerin tacirin tutmakla yükümlü belgelerden olduğu, talep konusu vekaletname ile alakalı ise böyle bir vekaletnamenin varlığını ispata yarar delil sunulamadığı gibi, söz konusu vekaletname var ise yine bir örneğinin talep eden tarafından ilgili noterlikten çıkarılabileceği, dolayısıyla talebe konu belgelerden vekaletname dışındaki belgeler ile alakalı olağanüstü sebep nedeniyle zayi olduklarına ilişkin şartların oluştuğu anlaşılmakla talep hakkında aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-TALEBİN KISMEN KABULÜ ile;A)Talep eden ... TC Kimlik numaralı ...'ya ait 2018-2019-2020-2021-2022-2023 ve 2024 yıllarına ait yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defterinin ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,B)Talep eden ... TC Kimlik numaralı ...'ya ait 2018-2019-2020-2021-2022-2023 ve 2024 (bu yıla ait 1. ve 4. aylar arası) yıllarına ait alım-satım ve gider belgelerinin ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,C)Talep eden vekilinin ...'ın yetkilendirilmesine ilişkin vekaletname ile ilgili talebinin REDDİNE,2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 732,00-TL karar ve ilam harcının talep eden tarafça yatırılan ( Başvurma, Peşin, Vekalet harcı olmak üzere ) 916,00-TL harçtan mahsubuna, bakiye 184,00-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde İADESİNE, 3-Talep eden tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA, 4-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep edene İADESİNE,5-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince talep halinde gerekçeli kararın TEBLİĞİNE,Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere duruşmada hazır bulunanın yüzüne karşı karar verildi.█████/2026 Katip ... ¸E-imza Hakim ...¸E-imza