İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, konkordato sürecini başarıyla tamamlayan şirketin kambiyo senetlerine dayalı, mühlet içinde başlatılan icra takipleri nedeniyle borcun kalmadığına yönelik menfi tespit davası.
Özet: Kambiyo senetlerinden kaynaklanan menfi tespit davasında, davacı şirket konkordato süreci devam ederken davalı tarafından başlatılan dört icra takibinin hukuka aykırı olduğunu, konkordato projesi kapsamında tüm borçların ödenerek sürecin tamamlandığını ve davalıya borç kalmadığını ileri sürerek borçsuzluğun tespitini ve takiplere ilişkin kötü niyet tazminatı talep ederken; davalı ise, icra dosyalarının kapanması için tahsil harcı ve vekalet ücretlerinin ödenmesi gerektiğini, davacının bu ödemeleri yapmadığını savunarak davanın reddini ve söz konusu ücretlerin ödenmesini istemektedir.
T.C.
İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ███████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/... esas sayılı dosyası ile konkordato sürecine girdiği, bu süreçte geçici ve kesin mühlet kararları verildiği, davalı tarafın müvekkil aleyhine kambiyo senetlerine dayalı olarak başlattığı 4 adet icra takibinin konkordato mühlet süreleri içerisinde açıldığı, İcra ve İflas Kanunu'nun 288 ve 294. maddeleri uyarınca mühlet içerisinde takip yapılamayacağı ve başlamış takiplerin durması gerektiği, davalı tarafın .... İcra Dairesi 2019/... esas, .... İcra Dairesi 2018/..., .... İcra Dairesi 2019/... ve .... İcra Dairesi 2019/... sayılı dosyalar üzerinden başlattığı takiplerin hukuka aykırı olduğu, davalının konkordato komiserine alacak bildiriminde bulunduğu ve takip konusu çeklerin konkordato projesi kapsamına alındığı, müvekkil şirketin konkordato tasdik kararı uyarınca tüm borçlarını ödediği, konkordato sürecinin başarıyla tamamlanarak mahkemece sonlandırıldığı, davalıya yapılması gereken tüm taksit ödemelerinin gerçekleştirildiği, bu nedenle davalı tarafa herhangi bir borç kalmadığı, arabuluculuk sürecinde de anlaşma sağlanamadığı belirtilerek davalı ile müvekkil arasında mevcut bir borç ilişkisinin bulunmadığının tespitine, söz konusu 4 adet icra takibinin iptaline, davalının kötü niyetli olması sebebiyle alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava dilekçesinde belirttiği aleyhe hususların kabul edilmediğini ve bunlara itiraz edildiğini, davacıya bildirilen ve mesajlaşma kayıtları mevcut olan .... İcra Dairesi -2018/..., .... İcra Dairesi - 2019/..., .... İcra Dairesi - 2019/... ve .... İcra Dairesi - 2019/... sayılı icra dosyalarına ilişkin feragat, haricen tahsil harcı ve icra vekalet ücretinin hesaplanıp ödenmesi durumunda dosyaların kapatılacağının beyan edildiğini, davacı tarafın bu durumu kabul etmesine rağmen icra müdürlüğüne müracaat ederek ödenmesi gereken tahsil harçlarını ve icra avukatlık ücretini ödemediğini, bu sebeple icra dosyalarının kapatılamadığını, ödeme yapılması halinde dosyaların kapatılacağının yinelendiğini, tahsil harcı ve vekalet ücretinin davacıdan istenmesine dair mesajlaşma kayıtlarının ekte sunulduğunu, davacı tarafından açılan haksız ve mesnetsiz davanın reddedilmesi gerektiğini, .... İcra Dairesi -2018/..., .... İcra Dairesi - 2019/..., .... İcra Dairesi - 2019/... ve .... İcra Dairesi - 2019/... sayılı icra dosyalarına ilişkin tahsil harcı ve vekalet ücretinin müvekkile ödenmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Mahkememiz tarafından tarafların delil listesinde gösterdikleri deliller celp ve incelenmiş, mahkemece değerlendirilmiştir.Dava; davacı şirketin .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/... Esas sayılı dosyasında konkordato kararı verilmesi nedeniyle davaya konu edilen .... İcra Dairesi'nin 2018/... Esas, .... İcra Dairesi'nin 2019/... Esas, .... İcra Dairesi'nin 2019/... Esas ve .... İcra Dairesi'nin 2019/... Esas sayılı takip dosyalarında takiplerin geçici ve kesin mühlet sürelerinde açılması nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir.Huzurdaki uyuşmazlık; davacı şirketin .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/... Esas sayılı dosyasında konkordato kararı verilmesi nedeniyle davaya konu edilen .... İcra Dairesi'nin 2018/... Esas, .... İcra Dairesi'nin 2019/... Esas, .... İcra Dairesi'nin 2019/... Esas ve .... İcra Dairesi'nin 2019/... Esas sayılı takip dosyalarında takiplerin geçici ve kesin mühlet sürelerinde açılması nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilip verilemeyeceği, davalının ödeme ve davacının borcu kabul beyanlarının bulunup bulunmadığı hususlarında toplanmıştır..... İcra Dairesi'nin 2019/... Esas sayılı, .... İcra Dairesi'nin 2019/... Esas sayılı, .... İcra Dairesi'nin 2019/... Esas sayılı, .... İcra Dairesi'nin 2018/... Esas sayılı dosyalarının uyap sistemi üzerinden dosyamız arasına alınmıştır..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/... Esas sayılı dosyasının gerekçeli karar ve kesinleşme şerhi celp ve incelenmiştir.Mahkememiz dosyası bilirkişiye tevdi edilmiş, Bilirkişiler ... ve Prof. Dr. ... tarafından hazırlanan █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"*Davacı şirket tarafından 15.11.2018 tarihinde T.C. .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2078/... Esas sayılı dosyası ile konkordato talep edildiği, ilgili mahkemenin 19.11.2018 tarihli ara kararıyla davacı şirkete 19.11.2018 tarihinden başlamak üzere 3 ay geçici mühlet verildiği, geçici komiser heyeti tarafından düzenlenen rapor ve dosya kapsamına göre geçici mühletin 20.02.2019 tarihinden itibaren 2 ay süre il uzatıldığı, 21.04.2019 tarihinden başlamak verilmesi kararı verilerek davacı şirketin konkordato projesinin kabul edildiği, bu projeye göre alacaklıların alacaklarının 96100 ünün faizsiz olarak 20 taksitte ödenmesi taksitlerin ise 1. Taksitin 15.03.2021 2. Taksitin 20.05.2021, 3 taksitin 20.08.2021, 4 taksitin 20.11.2021 ....20. taksitin 20.11.2025 olarak belirlendiği ve şirkete kayyım olarak ... ve ... 'in atandığı,*İİK Madde 294 “Mühlet içinde borçlu aleyhine 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre yapılan takipler de dahil olmak üzere hiçbir takip yapılamaz ve evvelce başlamış takipler durur, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları uygulanmaz, bir takip muamelesi ile kesilebilen zamanaşımı ve hak düşüren müddetler işlemez. 206 ncı maddenin birinci sırasında yazılı imtiyazlı alacaklar için haciz yoluyla takip yapılabilir. ” hükmünde olduğu ve takip yasağı geçici konkordato mühletinin verilmesiyle başladığı,*Davalı tarafından davacı şirket aleyhine 19.12.2018 takip tarihinde T.C. .... İcra Dairesinin 2018/... Esas Sayılı Dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile 25.11.2018 keşide tarihli, ... Bankası ... şubesine ait ... numaralı 40.000,00.-TL bedelli çek içerikli 38.400,00.-TL asıl alacak, 3.840,00.-TL çek tazminatı, 115.20.-TL komisyon, 215,41.-TL işlenmiş faiz olmak üzere 42.570,61.-TL toplam tutarında takip başlatıldığı, İcra Dairesinin 16.01.2019 tarihli kararıyla konkordato kararı gereğince takibin davacı yönüyle durdurulmasına karar verildiği,*Davalı tarafından davacı şirket aleyhine 05.03.2019 takip tarihinde T.C ....İcra Dairesinin 2019/... Esas Sayılı Dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile 15.12.2018 keşide tarihli, ... ... şubesine ait ... numaralı 40.000,00.-TL bedelli çek içerikli 37.970,00.-TL asıl alacak, 3.797,00.-TL çek tazminatı, 113,91.-TL komisyon, 1.582,26.-TL işlenmiş faiz olmak üzere 43.463,17.-TL toplam tutarında takip başlatıldığı, İcra Dairesinin 05.04.2019 tarihli kararıyla konkordato kararı gereğince takibin davacı yönüyle durdurulmasına karar verildiği,*Davalı tarafından davacı şirket aleyhine 22.03.2019 takip tarihinde T.C. .... İcra Dairesinin 2019/... Esas Sayılı Dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haç yolu ile 31.01.2019 keşide tarihli, ... ... şubesine ait ... numaralı 40.000,00.-TL bedelli çek içerikli 37.970,00.-TL asıl alacak, 3.797,00.-TL çek tazminatı, 113,91.“TL komisyon, 1.014,27.-TL işlenmiş faiz olmak üzere 42.895,18.-TLtoplam tutarında takip başlatıldığı, İcra Dairesinin 29.03.2019 tarihli kararıyla konkordato kararı gereğince takibin davacı yönüyle durdurulmasına karar verildiği,*Davalı tarafından davacı şirket aleyhine 13.05.2019 takip tarihinde T.C. ....İcra Dairesinin 2019/... Esas Sayılı Dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile 31.01.2019 keşide tarihli, ... Bankası ... şubesine ait ... numaralı 62.000,00.-TL bedelli çek içerikli asıl alacak, çek tazminatı, komisyon, işlenmiş faiz olmak üzere 68.386,00.-TL toplam tutarında takip başlatıldığı, İcra Dairesinin 06.08.2019 tarihli kararıyla konkordato kararı gereğince takibin davacı yönüyle durdurulmasına karar verildiği,*Davalı tarafından, T.C. .... İcra Dairesinin 2018/... Esas, .... İcra Dairesinin 2019/... Esas, .... İcra Dairesinin 2019/... Esas, .... İcra Dairesinin 2019/... Esas sayılı dosyaları üzerinden başlatılan takipler ile henüz eline geçmemiş 23.03.2019 keşide tarihli, ... numaralı 53.000,00.-TL bedelli çek ve 9.777,57.-TL cari hesap alacağı olmak üzere toplam 244.777,57.-TL alacağının tahsili amacıyla davacı şirketin konkordato komiser heyetine 09.07.2019 tarihinde başvuru yapıldığı, ancak davalı tarafından bankaların sorumluluk bedeli olan 4 çekten 7.260,00.-TL tahsilat yaptığı bu nedenle gerçek alacağının 237.517,57.-TL olduğu,*Davacı şirket tarafından T.C. .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/... Esas sayılı dosyası üzerinden kabul edilen konkordato projesi kapsamında davalının tüm borçlarının ödendiği," şeklinde rapor görüşü bildirmişlerdir. Bilirkişiler ... ve Prof. Dr. ... tarafından hazırlanan █████/2026 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;"*Davacı şirket tarafından 15.11.2018 tarihinde T.C. .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/... Esas sayılı dosyası ile konkordato talep edildiği, ilgili mahkemenin 19.11.2018 tarihli ara kararıyla davacı şirkete 19.11.2018 tarihinden başlamak üzere 3 ay geçici mühlet verildiği, geçici komiser heyeti tarafından düzenlenen rapor ve dosya kapsamına göre geçici mühletin 20.02.2019 tarihinden itibaren 2 ay süre il uzatıldığı, 21.04.2019 tarihinden başlamak üzere 1 yıl kesin süre verilmesi kararı verilerek davacı şirketin konkordato projesinin kabul edildiği, bu projeye göre alacaklıların alacaklarının 96100 ünün faizsiz olarak 20 taksitte ödenmesi taksitlerin ise 1. Taksitin 15.03.2021, 2. Taksitin 20.05.2021, 3 taksitin 20.08.2021, 4 taksitin 20.11.2021....20. taksitin 20.11.2025 olarak belirlendiği ve şirkete kayyım olarak ... ve ... 'in atandığı,*İİK Madde 294 “Mühlet içinde borçlu aleyhine 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre yapılan takipler de dahil olmak üzere hiçbir takip yapılamaz ve evvelce başlamış takipler durur, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları uygulanmaz, bir takip muamelesi ile kesilebilen zamanaşımı ve hak düşüren müddetler işlemez. 206 ncı maddenin birinci sırasında yazılı imtiyazlı alacaklar için haciz yoluyla takip yapılabilir.” hükmünde olduğu ve takip yasağı geçici konkordato mühletinin verilmesiyle başladığı,*Konkordato projesinin kabul edildiği ve bu projeye göre alacaklıların alacaklarının %100'ünün faizsiz olarak 20 taksitte ödenmesi, taksitlerin ise 1. Taksitin 15.03.2021 2. Taksitin 20.05.2021, 3 taksitin 20.08.2021, 4 taksitin 20.11.2021....20. Taksitin 20.11.2025 olarak belirlendiği, T.C. .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/... Esas sayılı dosyasında kabul edilen konkordato projesi kapsamında tarih ve taksit numaraları kökraporda belirtilen toplam 237.517,57 TL ödemenin yapıldığı,*Davalı tarafından davacı şirket aleyhine 19.12.2018 takip tarihinde T.C. .... İcra Dairesinin 2018/... Esas Sayılı Dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlatılan takipte; İlgili İcra Dairesi tarafından 1.936,96.-TL tahsil harcı,131,90.-TL masraf ve 6.750,00.-71L vekalet ücreti olmak üzere toplam 8.818,86.-TL fer'i hesap edildiği,*Davalı tarafından davacı şirket aleyhine 05.03.2019 takip tarihinde T.C. .... İcra Dairesinin 2019/... Esas Sayılı Dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlatılan takipte; İlgili İcra Dairesi tarafından 1.977,57.-TL tahsil harcı, 118,00.-TL masraf ve 6.750,00.-7L vekalet ücreti olmak üzere toplam 8.845,57.-TL fer'i hesap edildiği*Davalı tarafından davacı şirket aleyhine 22.03.2019 takip tarihinde T.C. .... İcra Dairesinin 2019/... Esas Sayılı Dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlatılan takipte; İlgili İcra Dairesi tarafından 1.951,73.-TL tahsil harcı, 111,60 .-TL masraf ve 6.750,00.-71 vekalet ücreti olmak üzere toplam 8.813,33.-TL fer'i hesap edildiği,*Davalı tarafından davacı şirket aleyhine 13.05.2019 takip tarihinde T.C. .... İcra Dairesinin 2019/... Esas Sayılı Dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlatılan takipte; İlgili İcra Dairesi tarafından 3.111,56.-TL tahsil harcı, 111,60.-TL masraf ve 8.206,32.-71. vekalet ücreti olmak üzere toplam 11.429,48.-TL fer'i hesap edildiği,*Davacı şirket tarafından T.C. .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/... Esas sayılı dosyası üzerinden kabul edilen konkordato projesi kapsamında davalının tüm takip borçlarının asıllarının ödendiği, ancak ilgili takip dosyalarının kapanması için icra dairelerine 8.977,82 TL tahsil harcı, 473,10 TL masraf ile 28.456,32 TL vekalet ücreti aslı olmak üzere toplam 37.907,24 TL'nin ödenmesi ile ilgili kararın Yüce Mahkemenize ait olduğu," şeklinde rapor görüşü bildirmişlerdir. Huzurdaki dava davacı tarafça .... İcra Dairesi 2019/... esas, .... İcra Dairesi 2018/..., .... İcra Dairesi 2019/... ve .... İcra Dairesi 2019/... sayılı dosyalar bakımından takip dosyalarının iptalinin gerektiğinden bahisle menfi tespit isteminde bulunulduğunu beyan edilerek ikame edilmiştir. .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/... Esas sayılı konkordato dosyası, davaya konu icra takip dosyaları, davacı şirket ticari defter ve kayıtları ile bilirkişi kök ve ek raporları birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirket tarafından keşide edilen çeklerin davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalının bu çekler ve cari hesap alacağından kaynaklanan alacağını konkordato komiserliğine bildirdiği, alacağın konkordato sürecinde dikkate alındığı, tasdik edilen konkordato projesi kapsamında davacı tarafından davalıya toplam 237.517,57 TL ödeme yapıldığı ve takip konusu asıl alacakların konkordato projesi kapsamında ödendiği anlaşılmış ve taraflar arasında bu hususta bir ihtilaf bulunmadığı tespit edilmiştir. Davacı vekiline 17.06.2026 tarihli celsede HMK'nın 31. Maddesi kapsamında talebinin ne olduğunu açıklaması istenilmiş ve davacı vekilince borcun konkordato projesi kapsamında tamamen ödendiğini, ancak konkordato mühleti verilmesinden sonra takip başlatılmasının hukuken mümkün olmadığını, bu nedenle takiplerin iptali gerektiğini talep ettiği görülmüştür. Tüm dosya kapsamına göre davacı taraf talebinin esasen borçlu olunmadığına yönelik bir menfi tespit talebi olmayıp yani dava konusu çeklerden kaynaklanan temel borç ilişkisinin hiç mevcut olmadığı iddiası değil, konkordato mühleti içerisinde başlatılan icra takiplerinin hukuki sonuçları itibariyle borçlu bulunmadığı iddiasıyla takibin iptali istemine yönelik olduğu görülmüştür.İİK’nın 294. maddesi uyarınca konkordato mühleti içinde borçlu aleyhine takip yapılamaz ve evvelce başlamış takipler durur. Ancak anılan düzenleme, alacağın veya temel borç ilişkisinin ortadan kalkması sonucunu doğurmaz. Takip yasağı, borçluyu konkordato sürecinde icra takiplerinin hukuki durumlarının çözümü noktasında davacı tarafın konkordato mühleti içerisinde takip başlatılmasının mümkün olmadığı ve bu nedenle takiplerin iptali gerektiği yönündeki iddiası, takip hukukuna yönelik idiia olup başlatılan takiplerin durdurulmasının hukuka uygun olup olmadığı iptallerinin gerekip gerekmediği ve icra dosyalarındaki takip fer’ilerinin akıbetine ilişkindir. Bu hususlar, icra takip dosyasında ileri sürülebilecek ve gerektiğinde icra mahkemesince değerlendirilebilecek niteliktedir. Taraflar arasında yargılamaya konu edilecek bir ihtilaf bulunmadığı, uyuşmazlığın esasını takiplerin iptallerinin gerekip gerekmediği hususu oluşturduğu, davalı beyanlarıyla da bu husus sabit görüldüğünden icra takiplerinin İİK 294. Maddesi gereğince iptali gerekip gerekmediği hususunun takip hukukuna göre öncelikle icra dairesine başvurularak akabinde de gerektiği takdirde icra hukuk mahkemelerinde şikayet yolu ile çözülebilecek nitelikte olduğu anlaşılmakla menfi tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığı anlaşılmakla (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi ████████ Esas, █████████ Karar) davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilerek hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;1-Davanın HMK.'nın 114/1-h ve 115/2.maddesi gereğince hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan başlangıçta alınan 3.108,11 TL'ın mahsubu ile bakiye 2.376,11 TL harcın talep halinde yatırana iadesine,3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,4-Davacı tarafından yapılan toplam 17.675,00 TL yargılama giderinin davacının üzerinde bırakılmasına,5-Başvuru tarihi itibariyle hazine tarafından karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin tamamının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,6-Artan gider avansı bakiyesinin HMK 333. md göre karar kesinleşmesi halinde ilgililere iadesine,Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, HMK'nın 341/1 ve 345/1. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2026Katip ... (e-imza) Hakim ... (e-imza)