Danıştay Kararı: Şirket kamu alacaklarının kanuni temsilciden tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emirlerinin tebliğ usulü ve zamanaşımı itirazları üzerine verilen hüküm.
Özet: Kanuni temsilci sıfatıyla davacıya, asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyen kamu alacakları için düzenlenen ödeme emirlerinin iptali istemiyle açılan davada, ilk derece mahkemesi tebliğ eksikliği bulunan borçlar yönünden iptal kararı verirken, usulüne uygun tebliğ edilip kesinleşen borçlar için davayı reddetmiş; bu karar Bölge İdare Mahkemesi tarafından onanmış, ardından davacı borçların zamanaşımına uğradığı iddiasıyla, davalı idare ise usulüne uygun kesinleşen borçların tahsili gerektiğini belirterek kararın aleyhlerine olan kısımlarını temyiz etmiş olup, tetkik hakimi ödeme emirlerine konu alacağın zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle davacının temyizinin kabulü yönünde görüş bildirmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No : ████████Karar No : █████████TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) ... VEKİLİ : Av. ... 2- (DAVALI) ... Vergi Dairesi Müdürlüğü ... VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacı adına, ... Seyahat Otomotiv ve Ticaret Pazarlama Anonim Şirketinden alınamayan 2008, 2010, 2011, 2013 ve 2014 yıllarının muhtelif dönemlerine ait kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... ila ... takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu ... ve ... takip numaralı ödeme emirleri içeriği kamu alacakları için şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin tebliğ alındıları ibraz edilmediğinden ve ... takip numaralı ödeme emrinin 1, 2, 6, 12, 13, 14 ve 17. sırasında yer alan kamu alacakları için şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin tebliğ edilemediğinden bahisle iadesi üzerine ilanen tebliği öncesinde ikinci defa tebliğe çalışıldığına dair tebliğ alındısı sunulamadığından, usulüne uygun olarak kesinleştiği ortaya konulamayan alacağın kanuni temsilci sıfatıyla davacıdan aranılmasında hukuka uygunluk bulunmadığı, ... ve ... takip numaralı ödeme emirleri ile ... takip numaralı ödeme emrinin 3, 4, 8, 9, 10, 15 ve 16. sırasında yer alan kamu alacakları için şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin kanuni temsilci olan davacıya, ... takip numaralı ödeme emrinin 5, 7 ve 11. sırasında yer alan kamu alacakları için şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin ise davacının eşine usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, ödeme yapılmadığı ve dava konusu edilmeyerek usulüne uygun olarak kesinleştiğinden, değinilen kamu alacağının kanuni temsilci sıfatıyla davacıdan tahsili yoluna gidilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, ..., ... ve ... takip numaralı ödeme emirleri ile ... takip numaralı ödeme emri 1, 2, 6, 12, 13, 14 ve 17. sırasında yer alan kamu alacakları yönünden iptal edilmiş, ... ve ... takip numaralı ödeme emirleri ile ... takip numaralı ödeme emrinin 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10, 11, 15 ve 16. sırasında yer alan kamu alacakları yönünden dava reddedilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularının, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine olarak karar verilmiştir.TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Davacı tarafından, ödeme emirlerine konu borçların zamanaşımına uğradığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir. Davalı idare tarafından, usulüne uygun olarak tebliğ edilerek kesinleşen vergi borçlarının kanuni temsilci sıfatıyla davacıdan tahsili yoluna gidilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.TARAFLARIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ :Uyuşmazlık konusu ödeme emirlerine konu kamu alacağı tahsil zamanaşımına uğradığından ödeme emirlerinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Bu nedenle davacının temyiz isteminin kabulüyle temyize konu kararın redde ilişkin hüküm fıkrasının bozulması, davalı idarenin temyiz isteminin ise reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı adına asıl borçlu ... Otomotiv ve Ticaret Pazarlama Anonim Şirketinden alınamayan 2008, 2010, 2011, 2013 ve 2014 yıllarının muhtelif dönemlerine ait kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla dava konusu ödeme emirleri düzenlenmiştir. ... Otomotiv ve Ticaret Pazarlama Anonim Şirketinin mükellefiyet kaydının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun geçici 7. maddesi uyarınca re'sen silindiği hususu █████/2015 tarih ve 8804 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edilmiştir.Davalı idare tarafından, ... takip numaralı ödeme emri ile ... takip numaralı ödeme emrinin 3, 4, 5, 8, 9, 10, 15 ve 16. sırasında yer alan kamu alacağı için asıl borçlu şirket adına tanzim edilen ödeme emirlerinin 2013 yılı içerisinde posta yoluyla, ... takip numaralı ödeme emrinin 1, 2, 6, 12, 13, 14 ve 17. sırasında yer alan kamu alacağı için asıl borçlu şirket adına tanzim edilen ödeme emirlerinin 2018 yılı içerisinde ilanen, ... takip numaralı ödeme emrinin 3, 4, 5, 7 ila 11, 15 ve 16. sırasında yer alan kamu alacağı ile ..., ..., ... ve ... takip numaralı ödeme emri içeriği kamu alacağı için asıl borçlu şirket adına tanzim edilen ödeme emirlerinin ise 2019 yılı içerisinde memur eliyle tebliğ edildiği belirtilmiş, sözü edilen ödeme emirlerinin tebliğinden sonra tahsil zamanaşımını kesen işlem tarihi de şirketin mükellefiyet kaydının terkin edildiği tarihten sonraki tarihler olarak beyan edilmiştir. İLGİLİ MEVZUAT: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Kanuni Temsilcilerin Ödevi" başlıklı 10. maddesinde, tüzel kişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, temsilcilerin bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi veya buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı düzenlenmiştir. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un "Tahsil Zamanaşımı" başlıklı 102. maddesinde, amme alacağının, vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren beş yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrayacağı, "Zamanaşımının Kesilmesi" başlıklı 103. maddesinde, ödeme, haciz tatbiki, cebren tahsil ve takip muameleleri sonucunda yapılan her çeşit tahsilat, ödeme emri tebliği, mal bildirimi, mal edinme ve mal artmalarının bildirilmesi, sayılan muamelelerden herhangi birinin kefile veya yabancı şahıs ve kurumlar mümessillerine tatbiki veya bunlar tarafından yapılması, ihtilaflı amme alacaklarında kaza mercilerince bozma kararı verilmesi, amme alacağının teminata bağlanması, kaza mercilerince icranın tehirine karar verilmesi, iki amme idaresi arasında mevcut bir borç için alacaklı amme idaresi tarafından borçlu amme idaresine borcun ödenmesi için yazı ile müracaat edilmesi, amme alacağının özel kanunlara göre ödenmek üzere müracaatta bulunulması ve/veya ödeme planına bağlanması durumlarında zamanaşımının kesileceği, kesilmenin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren zamanaşımının yeniden işlemeye başlayacağı, zamanaşımının bir bozma kararı ile kesilmesi halinde zamanaşımı başlangıcının yeni vade gününün rastladığı, amme alacağının teminata bağlanması veya icranın kaza mercilerince durdurulması hallerinde zamanaşımı başlangıcının teminatın kalktığı ve durma süresinin sona erdiği tarihin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılının ilk günü olacağı kurala bağlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Davacının kanuni temsilcisi olduğu şirketin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun geçici 7. maddesi uyarınca yapılan ihtar ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde yayımlanan ilana rağmen süresi içerisinde bildirimde bulunulmadığından, █████/2015 tarihinde ticaret sicilinden re'sen kaydı silinerek tüzel kişiliği sona ermiş olup bu tarihten sonra adına tesis edilen işlemlerin hukuki sonuç doğurmayacağı dikkate alındığında, sözü edilen şirket adına tanzim edilen ödeme emirleri içeriği kamu alacağının tahsili için davacı adına düzenlenen ödeme emirlerinin davacıya tebliğ tarihi olan █████/2020 tarihi öncesinde tahsil zamanaşımına uğradığı anlaşıldığından Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle ... ve ... takip numaralı ödeme emirleri ile ... takip numaralı ödeme emrinin 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10, 11, 15 ve 16. sırasında yer alan kamu alacakları yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına davacı tarafından yöneltilen istinaf başvurusunun reddinde hukuka uygunluk; ... takip numaralı ödeme emrinin 1, 2, 6, 12, 13, 14 ve 17. sırasında yer alan kamu alacakları ile ..., ... ve ... takip numaralı ödeme emirlerinin iptaline ilişkin hüküm fıkrasına davalı idare tarafından yöneltilen istinaf başvurusunun reddinde ise sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. Davacının temyiz isteminin kabulüne,2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; ... ve ... takip numaralı ödeme emirleri ile ... takip numaralı ödeme emrinin 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10, 11, 15 ve 16. sırasında yer alan kamu alacaklarına ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA,3. Kararın; ... takip numaralı ödeme emrinin 1, 2, 6, 12, 13, 14 ve 17. sırasında yer alan kamu alacakları ile ..., ... ve ... takip numaralı ödeme emirlerine ilişkin hüküm fıkrasına davalı idare tarafından yöneltilen TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.