Özel eğitim kurumunun, Milli Eğitim Bakanlığı zorunlu BKS entegrasyonu sürecinde davalı şirketin fikri mülkiyet iddialarıyla yaptığı haksız müdahalenin önlenmesi davası.
Özet: Davacı özel eğitim kurumu, Milli Eğitim Bakanlığının zorunlu kıldığı biyometrik kimlik doğrulama sistemini başka bir firmadan temin etmesine rağmen, ihaleyi kazanan davalı bilişim şirketinin yazılımın fikri mülkiyet haklarına sahip olduğu gerekçesiyle kendi sistemine entegrasyonu reddederek ticari faaliyetlerini engellediği iddiasıyla haksız müdahalenin önlenmesini talep etmiş; davalı şirket ise, uyuşmazlığın idari yargının görev alanında olduğunu, entegrasyon yetkisinin Bakanlıkta bulunduğunu ve kendisine husumet yöneltilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: ███████ Esas - ████████
T.C....12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ███████ EsasKARAR NO : ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AK A R A RDAVA : Elatmanın Önlenmesi (Satın Almaya Dayalı)DAVA TARİHİ : █████/2026KARAR TARİHİ : █████/2026KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026 Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili şirketin Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bir özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi olduğunu, davaların ayrılmasına karar verilen Milli Eğitim Bakanlığının █████/2025 tarihli bir yönetmelik ile █████/2025 tarihinden itibaren ... .... ... ... ... ... ... ... kullanımını zorunlu kıldığını, Bakanlığın kendi birimleri için █████/2024 tarihinde ... .... .... İKN ile açtığı ihaleyi davalı ... Bilişim Çözümleri A.Ş.'nin kazandığını, ... şirketinin bu durumu kötüye kullanarak ve tekelci bir tavırla, müvekkili gibi özel kurumlara da söz konusu sistemi piyasa fiyatlarının (90.000,00 TL - 125.000,00 TL) çok üzerinde, fahiş bir bedel olan 250.000,00 TL'ye satmak için dayatmada bulunduğunu, müvekkilinin Bakanlığın istediği teknik şartları karşılayan ... sistemini ... .... .... Teknolojileri A.Ş. isimli başka bir firmadan temin etmesine rağmen, davalı ...'nın "yazılımın kaynak kodlarının mülkiyetinin kendisine ait olduğu" iddiasıyla sistem entegrasyonunu sağlamadığını, bu nedenle müvekkilinin ... Bilişim Sistemleri (...) ekranına erişiminin engellendiğini ve █████/2026 tarihinden beri eğitim faaliyetlerini sürdüremediğini, █████/2026 tarihli yazılarla Bakanlık ve davalıda ... ekranının açılması ve entegrasyon verilmesi talep edilmiş olmasına rağmen bir cevap alınamadığını, bu durumun müvekkilinin ticari faaliyetini ve Anayasal bir hak olan eğitim hakkını engellediğini ileri sürerek, müvekkil şirketin temin ettiği ... sistemine entegrasyon verilmemesine yönelik haksız müdahalenin önlenmesini (muarazanın men'ini) talep etmiştir.CEVAP : Davalı ... Bilişim Çözümleri A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, uyuşmazlığın kaynağının ... tarafından tesis edilen, kamu gücüne dayalı, tek taraflı ve icrai nitelikte bir idari işlem olduğunu, bu nedenle davanın adli yargının görev alanı dışında kaldığını ve görev itirazında bulunduklarını, davacının taleplerinin muhatabının müvekkili şirket olmadığını, ... sistemine entegrasyon verilmesi veya ekranın açılması gibi işlemlerin tamamen ...'nın yetkisinde bulunan idari işlemler olduğunu, müvekkili şirketin bu konuda bir yetkisi veya sorumluluğu bulunmadığından davada pasif husumet ehliyetinin olmadığını, esasa ilişkin olarak ise ... sisteminin eğitim hakkını engellemediğini, bilakis denetimi sağlayarak özel eğitim ihtiyacı olan bireylerin bu haktan tam ve doğru şekilde faydalanmasını amaçladığını, müvekkili şirketin Bakanlık ile imzaladığı sözleşme uyarınca merkez sistemin kurulumunu yaptığını ve bu sistem üzerindeki fikri mülkiyet haklarının müvekkiline ait olduğunu, Bakanlığın duyurusu üzerine her özel kurumun sistemi dilediği firmadan kurmakta serbest olduğunu, müvekkilinin kimseye bir dayatmada bulunmadığını, belirlenen satış fiyatının karlılık hedefiyle ilgili ticari bir karar olduğunu ve fahiş olmadığını, diğer firmaların entegrasyon hizmeti vermediği için fiyatlarının düşük olduğunu, davacının iddia ettiği gibi █████/2026 tarihinde müvekkili şirkete yapılmış bir entegrasyon başvurusu bulunmadığını, ... ekranının kısıtlanmasıyla müvekkilinin bir ilgisi olmadığını, bu yetkinin tamamen Bakanlıkta olduğunu, davacının kötü niyetli hareket ettiğini ve dava dilekçesinde belirtilen fiyatların gerçeği yansıtmadığını savunarak, davanın öncelikle görev ve husumet yokluğu nedeniyle usulden, aksi halde esastan reddini talep etmiştir.DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, █████/2025 tarihli M... .... ... .... .... ... ... numaralı ihaleye ilişkin sözleşme, sözleşme eki şartnameler ve tüm dosya kapsamı.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, davalı ... Bilişim Çözümleri A.Ş.'nin, davacının üçüncü bir firmadan temin ettiği Biyometrik Kimlik Doğrulama Sisteminin ... Bilişim Sistemlerine (...) entegrasyonunu sağlamayarak davacının ticari faaliyetine haksız olarak müdahale etmesinin önlenmesi (muarazanın meni) istemine ilişkindir.Davacı vekili, ... tarafından zorunlu kılınan ... .... .... Doğrulama Sistemini (...) başka bir firmadan temin ettiğini, ancak ...'in kendi sistem ihalesini kazanan davalı ... Bilişim Çözümleri A.Ş.'nin, fikri mülkiyet haklarını gerekçe göstererek tekelci bir tavırla ...'in ... sistemine entegrasyonu sağlamadığını, bu durumun ticari faaliyetlerini engellediğini ileri sürerek bu haksız müdahalenin önlenmesini istemiş, davalı ... Bilişim Çözümleri A.Ş. vekili uyuşmazlığın idari yargının görev alanında olduğunu, ayrıca ... sistemine erişim ve entegrasyon yetkisinin tamamen ...'de olması nedeniyle kendisine husumet yöneltilemeyeceğini, esasa ilişkin olarak da fikri mülkiyet hakları kapsamında hareket ettiğini ve herhangi bir tekelci davranışının bulunmadığını savunarak davanın reddini talep ettiği görülmüştür.Davalılardan ... yönünden yargı yolunun caiz olmaması nedeni ile davanın ayrılmasına, ayrılan davada ise ... yönünden HMK'nun 114/1. maddesinin (b) bendi ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.Taraf sıfatı (husumet ehliyeti), bir başka deyişle husumete ehil olma, dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ilişkisinin süjesi olup olmadıklarıyla ilgilidir. Bir subjektif hak, o hakkın sahibi tarafından dava konusu edildiğinde o kişide aktif husumet ehliyeti, hakkın borçlusuna karşı dava açıldığında ise o kişide pasif husumet ehliyeti vardır. Dava konusu şey üzerinde kim veya kimler hak sahibi ise, davayı da bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyor ise o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir. Bir davada taraf olarak gösterilen kişiler, taraf ve dava ehliyetine ve davayı takip yetkisine sahip olsalar bile, taraflardan birinin o davada gerçekten davacı veya davalı sıfatı yoksa davanın esası hakkında karar verilemez; dava, sıfat yokluğundan (husumetten) reddedilir. Sıfat yokluğu, bir defi değil, davada taraf olarak gözüken kişiler ile dava konusu arasındaki ilişkiye ait bir itirazdır ve davanın her aşamasında ileri sürülebilir. Taraflarca ileri sürülmese dahi mahkemece re'sen göz önünde bulundurulur.Dava konusu uyuşmazlık, davacının ...'na ait ... sistemine erişim ve bu sisteme entegrasyon talebine ilişkindir. Bu talebin muhatabının, söz konusu sistemin sahibi ve işleticisi olan idare mi, yoksa idareye teknik altyapı sağlayan özel hukuk tüzel kişisi mi olduğunun tespiti, pasif husumet ehliyetinin doğru belirlenmesi açısından önemlidir.Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, dava ve cevap dilekçeleri, █████/2025 tarihli ... Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, █████/2024 tarihli ████████████ İKN numaralı ihaleye ilişkin sözleşme ve ekleri ile tüm dosya kapsamına göre;Davanın, davacının üçüncü bir firmadan temin ettiği Biyometrik Kimlik Doğrulama Sisteminin (...), ...'na (...) ait olan ... Bilişim Sistemlerine (...) entegrasyonunun sağlanmaması suretiyle ticari faaliyetine müdahale edildiği iddiasıyla bu müdahalenin önlenmesi (muarazanın meni) istemine ilişkin olduğu, davacının temel talebinin ... sistemine erişim ve entegrasyonun sağlanması olduğu, ... sisteminin sahibi, işleticisi ve bu sistem üzerindeki tüm idari ve teknik tasarruf yetkisinin haiz olan kurumun ... olduğu, bir özel hukuk tüzel kişisi olan davalı ... Bilişim Çözümleri A.Ş.'nin, ... ile yaptığı ihale sözleşmesi kapsamında Bakanlığa bir sistem kurmuş olsa da, ...'e ait olan ... sistemine kimin, hangi şartlarda ve nasıl entegre olacağına karar verme yetkisinin bulunmadığı, bu yetkinin münhasıran sistemin sahibi olan idareye ait olduğu, davacının talebinin yerine getirilmesi, yani entegrasyonun sağlanması veya sağlanmamasının sonuçlarını doğuracak hukuki ve fiili tasarruf yetkisinin davalı ... Bilişim Çözümleri A.Ş.'de değil, ...'nda bulunduğu, bir davanın, o davada ileri sürülen talebi karşılama veya yerine getirme yükümlülüğü altında bulunan kişiye yöneltilmesi gerektiği, somut olayda ise talep edilen edimi (entegrasyonu sağlama) yerine getirme yetki ve yükümlülüğünün davalı şirkette olmaması nedeniyle davada pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığından aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine,2-Alınması gereken 732,00 TL maktu harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,3-Davacının karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen 45.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,5-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine ya da bulunmadığı takdirde Asliye Hukuk Mahkemesine dilekçe verilmesi sureti ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026 ¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır