Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen istirdat davasında, trafik kazası sonrası kusur tespiti ve icra takibiyle ödenen kazanç kaybı bedelinin iadesi talebi yargılaması.
Özet: Dava, maddi hasarlı bir trafik kazasında kendi sürücüsünün kusurlu gösterildiği kaza tespit tutanağına dayanarak davalı tarafından başlatılan "kazanç kaybı bedeli"ne yönelik icra takibinin, sürenin sehven kaçırılması sonucu kesinleşmesi üzerine mal varlığı haczi tehdidiyle davacı tarafından ödenen 74.867,49 TLnin istirdadını talep etmektedir; davacı, aslında kazanın davalı sürücüsünün trafik kuralları ihlaliyle gerçekleştiğini ve talep edilen kazanç kaybının, davalı aracının ticari nitelikte olmaması sebebiyle yerleşmiş Yargıtay içtihatları uyarınca likit bir alacak olmayıp tespiti gereken bir zarar olduğunu ileri sürerek, rızası dışında ödediği meblağın faiziyle birlikte geri verilmesini istemektedir.
T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINA Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye YetkiliANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████HAKİM : ..... KATİP : ..... DAVACI : ..... VEKİLİ : Av. ..... DAVALI : ..... VEKİLİ : Av. ..... DAVA : İstirdatDAVA TARİHİ : █████/2023KARAR TARİHİ : █████/2025YAZIM TARİHİ : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 25.01.2023 tarihinde ..... ilinde müvekkiline ait ... plaka sayılı araç ile davalıya ait ...plaka sayılı aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazası neticesinde olay yerine intikal eden polis görevlilerince tutulan kaza tespit tutanağında müvekkiline ait araç sürücüsünün kazanın oluşumuna tam ve asli kusuruyla sebep olduğunun belirlemesinin yapıldığını, buna istinaden müvekkili şirket aleyhine davalı tarafça ..... E. Sayılı dosyası ile "Borçluya ait ... plaka sayılı aracın, müvekkil şirkete ait ...plaka sayılı araca, borçlunun sevk ve idaresinde iken 25.01.2023 tarihinde çarpması sonucu oluşan kazanç kaybı bedeli" açıklaması ile icra takibi başlatıldığını, söz konusu ödeme emrinin taraflarına tebliğ edilmesi üzere müvekkilince borca itiraz niyeti bulunmaktayken sürenin bilinçsiz olarak kaçırılması sebebiyle takibin kesinleştiğini ve müvekkilinin mallarının haczi üzere iadeye ilişkin hakları saklı kalmak koşuluyla icra takip dosyasına 10.10.2023 tarihinde 74.867,49 TL ödeme yapılarak icra takip dosyasının infaz edildiğini, müvekkili şirketin söz konusu icra takibine ilişkin davalı tarafa herhangi bir borcu bulunmadığını, zira ilgili kaza tespit tutanağında her ne kadar müvekkili şirkete ait araç sürücüsünün kazanın oluşumunda tam ve asli kusurlu olduğu belirlemesi yapılmış ise de; kazanın oluş şekli, araçların duruş noktaları ve hasar şiddetine bakıldığında söz konusu kazanın oluşumunda davalı şirkete ait araç sürücüsünün KTK m.52/1-a ve KTK m.47/1-c ihlalinde bulunarak kazanın oluşumuna tam ve asli kusuruyla sebep olduğunu ve kabul anlamına gelmemekle birlikte davalı tarafın bir zararı varsa dahi müvekkili şirket sorumluluğunda olmadığını, kaldı ki, davalı tarafça taraflar arasındaki borç ilişkisinin kazanç kaybı bedeli olduğuna dayanılarak icra takibi başlatılmış ise de, davalı tarafın maliki olduğu ...plaka sayılı aracın doğrudan doğruya kazanç sağlayan bir araç olmadığı gibi, yerleşmiş Yargıtay İçtihatları uyarınca söz konusu kaza sebebiyle onarım boyunca aracından mahrum kalan davalının makul onarım süresi boyunca aracını kullanamayacağı ve emsal bir araç kiralama yöntemi ile zararını gidereceği, yapacağı gideri tazmin edebileceği yani alacağın likit bir alacak değil, tespite muhtaç bir alacak olduğunun kabul edilmesi gerektiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan müvekkiline istirdadına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı vekili █████/2024 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; 74.867,49 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan müvekkiline tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın, huzurdaki davada ..... Esas Sayılı dosyası ile başlatılan icra takibi neticesinde ödenmek zorunda kalınan 74.867,49 TL'nin istirdatına karar verilmesi talebinde bulunarak fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttuğunu beyan ettiğini, ancak ne var ki, davacı yanın iddialarının gerçek dışı olduğunun davasını kısmi dava olarak ikame etmesi ile sabit olduğunu, zira fazlaya ilişkin saklı tutulan kısımlara şimdiden itiraz ettiklerini ve davacı tarafça hesap edilebilir alacak kalemleri mevcut iken iddia edilen istiradat talepleri yönünden kısmi şekilde ikame edilen davanın reddinin gerektiğini, aksi halde davacı tarafa bu hususta dava dilekçesini tavzih etmesi ve harcını ikmal edebilmesi için mahkemece davacı tarafa kesin süre verilmesini talep ettiklerini, davacı tarafın haksız faiz türü talebinin reddinin gerektiğini, davayı ve davacının ileri sürdüğü istirdat talebini kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydı ile dava kapsamında zamanaşımı itirazları söz konusu olduğunu, davacı ..... İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı ... plakalı aracın, 25.01.2023 tarihinde saat 16.00’da Sürücü ... idaresinde "... Cadde" üzerinde seyir halindeyken "..... sokak istikametine dönüşü" sırasında dönüş kurallarına uymayarak ve tedbirsiz davranarak kullanmış olduğu aracının sol tarafından yan kısımlarıyla "... Sokağında" seyir ile gelen ve henüz kavşağa çıkamayan müvekkili şirkete ait ...plakalı aracın sol ön köşe kısımlarına çarparak maddi hasarlı trafik kazasının oluşmasına sebebiyet verdiği, işbu kazada davacı tarafa ait araç sürücüsünün 2918 Sayılı KTK'nın 53/1-B Maddesi uyarınca kural ihlalini gerçekleştirdiğini, söz konusu kazadan sonra müvekkili şirkete ait araçta meydana gelen maddi hasar ile ilgili fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydıyla, sigorta şirketi tarafından bir miktar ödeme yapılmış ancak müvekkiline ait aracın 22 gün kadar onarımda kalması sebebiyle uğramış olduğu kazanç kaybının davacı yanca karşılanmaması üzerine ..... Esas sayılı dosyası ile davacı ve davacıya ait aracı kullanan sürücüye karşı icra takibi başlatıldığını ve davacı tarafın işbu icra takibine herhangi bir itirazı olmaması üzerine takibin kesinleşerek haciz aşamasında davacı yanın ödeme yapması üzerine müvekkili şirketin kazanç kaybının tahsil edildiğini, davacı tarafın iddialarının haksız olup kötüniyet barındırmakta olduğunu, zira davacı tarafa ödeme emrinin tebliğ edildiği, dava dilekçesindeki ikrarı karşısında bilinçsizce itiraz süresinin kaçırıldığını iddia etmenin basiretli bir tacir olması gereken davacı taraf bakımından hiçbir suretle kabul edilemeyeceğini, kaldı ki, itiraz süresini kaçırmamış olsaydı dahi davacı tarafın söz konusu borcunun baki olduğunu ve müvekkili şirketin davacı taraftan alacağının söz konusu olduğunu, dava konusu yapılan trafik kazasının oluşmasına sebebiyet veren ve %100 asli kusurlu olan davacı tarafa ait aracı kullanan sürücü olduğunu, müvekkili şirkete ait aracın ise işbu kaza sebebiyle 22 gün araç servisinde kalmasının; müvekkili şirketin ticari hayatını ve iş ve işlemlerin sekteye uğraması sebebiyle maddi kazancını olumsuz yönde etkilediğini, öncelikle usule ilişkin itirazları nazara alınarak davanın usulden reddine, davanın usulden reddine karar verilmemesi hâlinde, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, her türlü yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER:- ..... E. Sayılı dosyası,-Kaza tespit tutanağı, araç trafik tescil kayıtları, SBM kayıtları,-Bilirkişi raporu:█████/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ...plakalı araç sürücüsü ...'ın; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 53 üncü maddesi (b/4) fıkrası, 57 inci maddesinin (a) ve (c) fıkraları ve 84 üncü maddesi (h) fıkrası hükümlerini ihlal etmesi yanı sıra dikkatsizliği ve tedbirsizliği de mevzubahis olduğundan kazanın meydana gelmesinde % 100 (Yüzdeyüz) oranında kusurlu (asli kusurlu) olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın; Başvurabileceği herhangi bir tedbir olmadığı, hatalı tutum ve davranışta bulunmadığı sebebiyle kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmadığı, ...plakalı araç sürücüsü ...'ın (davalı taraf) kazanın oluşunda %100 kusurlu, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın (davacı taraf) kusursuz olduğu değerlendirdiğinden davacı tarafın davalı tarafa araç onarım süresinden kaynaklanan bir kazanç kaybı ödemesin olmayacağı, davacı ..... Şirketi'nin davalı tarafın kazanç kaybı bedeli olarak icra takip dosyasına yaptığı 74.867,49 TL'lik ödemenin istirdatından (davacıya geri ödenmesi) davalı ...Şirketi'nin sorumluluğunda olacağı belirtilmiştir.█████/2024 tarihli Adli Tıp raporunda özetle; 1.durumda sürücü ...'ın yönetimindeki ... plaka sayılı otomobil ile ... Sokağa doğru yaptığı sola dönüş manevrasını dar kavisle gerçekleştirip .... Caddesine katılmak için kavşakta duraklamakta olan sürücü ... yönetimindeki ...plaka sayılı kamyonetin sol ön köşe kısımlarına (yönetimindeki ... plaka sayılı otomobilin sol yan kısımlarıyla) çarpması neticesi kazanın gerçekleştiğinin kabulü halinde; sürücü ...'ın %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, sürücü ...'ın kusursuz olduğu, 2.durumda sürücü ...'ın yönetimindeki ... plaka sayılı otomobil ile ..... Sokağa doğru yaptığı sola dönüş manevrasını geniş kavisle gerçekleştirdiği sırada ..... Caddesine katılmak amacıyla sola dönüşe geçen sürücü ... yönetimindeki ...plaka sayılı kamyonetin sol ön köşe kısımlarının (yönetimindeki ... plaka sayılı otomobilin sol yan kısımlarıyla) çarpışması neticesi kazanın gerçekleştiğinin kabulü halinde; sürücü ...'ın kusursuz olduğu, sürücü ...'ın %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL:Dava trafik kazası nedeniyle uğranılan kazanç kaybı zararı nedeniyle başlatılan icra takip dosyasına yapılan ödemenin istirdadı talebine ilişkindir.05.01.2023 tarihinde ..... ilinde müvekkiline ait ... plaka sayılı araç ile davalıya ait ...plaka sayılı aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş ve davalı aracı hasar görmüştür. Kaza tespit tutanağı ve taraf beyanları göz önünde bulundurulmak suretiyle alınan kusur bilirkişisi raporu ve ..... kusur raporu uyarınca kazanın tam olarak nasıl meydana geldiği tespit edilemediğinden araç sürücülerinin eşit seviyede kusurlu olduğu kabul edilmiştir.Hükme esas alınan mali müşavir ve makine mühendisi bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere davalının uğramış olduğu kazanç kaybı 74.867.49-TL olup iş bu bedelden ATK raporu uyarınca davacının kusuruna isabet eden 37.433,75-TL'den davacının sorumlu olduğu fazla yatırılan 37.433,75-TL'yi davalıdan istirdaden isteyebileceğinin kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine,..... esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davacı tarafından yatırılan 74.867,49 TL'nin 5.000,00 TL'si için █████/2023 tarihinden, bakiye 32.433,75 TL'si yönünden █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan istirdadı ile davacıya verilmesine,Fazlaya ilişkin talebin reddine,Bu karar nedeniyle alınması gerekli 5.114,20 TL harçtan peşin alınan 269,85 TL harç ile 1.200,00 TL ıslah harcı olmak üzere 1.469,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.644,35 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 3.120,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,Davacı iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından yapılan 6.483,60 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE, Dair, Davalı Vekili Av. ..... 'in yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ..... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025Katip ..... ¸e-imzalıdır. Hakim ..... ¸e-imzalıdır.