Maden Kanunu kapsamında belge ibraz yükümlülüğünü yerine getirmeyen şirkete uygulanan idari para cezasının, yeniden değerleme oranı ve zamanaşımı gerekçeleriyle iptaline ilişkin Danıştay temyiz incelemesi.
Özet: Bir madencilik şirketine, Maden Kanunu gereği zorunlu belgeleri ibraz etmemesi nedeniyle verilen idari para cezalarının iptali talebi üzerine, yargı mercileri, cezaların hukuka aykırı olduğunu saptamıştır; zira cezaların bir kısmı, ihlalin yapıldığı dönemin değil, 2019 yılındaki yeniden değerleme oranına göre belirlenerek hatalı hesaplanmış, diğer bir kısmı ise (2013 yılına ait ceza), Kabahatler Kanununda belirtilen soruşturma zamanaşımı süresi geçtikten sonra tesis edildiği için hükümsüz hale gelmiş, bu nedenle idare mahkemesinin iptal kararı üst mahkeme tarafından da onanmıştır.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Nak. İnş. Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Sivas ili, Kangal ilçesi dahilinde bulunan S:... sayılı IV. grup krom madeni işletme ruhsatlı sahaya ilişkin olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 29/4 maddesi uyarınca 2014, 2016 ve 2017 yılları için; Geçici madde 21 uyarınca da 2013 yılı için, zorunlu olan belgelerin ibraz edilmediğinden bahisle toplam 208.587,88 TL idari para cezası verilmesine yönelik Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istenilmektedir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 2014, 2016 ve 2017 yıllarına ilişkin idari para cezaları yönünden; 3213 sayılı Kanun'un 29. maddesinin 4. fıkrası bağlamında davacı şirketin S:... sayılı sahaya ilişkin olarak ruhsat sahibinin, her yıl (2015, 2017 ve 2018) Nisan ayı sonuna kadar bir önceki yıl (2014, 2016 ve 2017) içinde gerçekleştirdiği işletme faaliyeti ile ilgili teknik belgelerini, işletme faaliyet raporunu ve işletme sahasında arama yapmış ise arama ile ilgili bilgileri Genel Müdürlüğe ibraz etmemesine yönelik eylemlerinin, 2015, 2017 ve 2018 yıllarında gerçekleştirildiği, ancak davalı idare tarafından 2019 yılında tesis edilen işlemle 2019 yılı değerleme oranında artırılan tutar üzerinden hesaplanan (46.579,00 TL) her üç yıl için toplamda 46.579,00 TL x 3= 139.737,00 TL tutarında idari para cezası ile davacının cezalandırılması cihetine gidildiği, bu durumda, davalı idarece 3213 sayılı Kanun'un 29. maddesinin 4. fıkrasında cezalandırılan eylemlerin gerçekleştirildiği yıllarda mer'i mevzuat hükümlerine göre idari yaptırım uygulanması ve anılan yıllara ait mevzuatta öngörülen tutarda idari para cezası verilmesi gerekirken, 2015, 2017 ve 2018 yıllarını kapsayan sürece ilişkin olarak tespit edilen eylemler için davacı şirketin, yeniden değerleme oranında artırılarak 2019 yılı için geçerli olan idari para cezası ile tecziyesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı, 2013 yılına ilişkin olarak tesis edilen idari para cezası yönünden; 2014 yılı itibarıyla yürürlükte bulunan 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 29. maddesinin 4. fıkrasındaki her yıl Nisan ayı sonuna kadar bir önceki yıl içinde gerçekleştirilen işletme faaliyeti ile ilgili belgelerin Genel Müdürlüğe ibraz yükümlülüğünün yerine getirilmemesi yaptırımının "Teminatın irad kaydedilmesi" olduğu, █████/2015 tarih ve 6592 sayılı Kanun'un 14. maddesi ile 3213 sayılı Kanun'un 29. maddesinde değişikliğe gidildiği ve anılan yükümlülük ihlalinin idari para cezası yaptırımına bağlandığı, geçiş hükmü olarak nitelendirilebilecek Geçici 21. maddesinde ise bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte teminat iradı yapılması gerekmesine rağmen yapılamayan veya teminat irat işlemleri başlatılıp sonuçlandırılamayan işlemler için bu Kanuna göre uygulanmamış teminat iradı kadar idari para cezası uygulanacağı hususunun düzenlendiği, böylelikle 2014 yılı Nisan ayı sonuna kadar 2013 yılı içinde gerçekleştirilen işletme faaliyeti ile ilgili belgelerin Genel Müdürlüğe ibraz yükümlülüğünün yerine getirilmediğinden bahisle söz konusu idari para cezasının teminat irat tutarı üzerinden tesis edildiği, ancak 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 20. maddesinde, soruşturma zamanaşımının, Yüzbin Türk Lirası veya daha fazla idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde beş yıl, Ellibin Türk Lirası veya daha fazla idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde ise dört yıl olduğu, 2013 yılına ilişkin idari para cezasının tutarının 68,850,00 TL olması hasebiyle soruşturma zamanaşımı süresinin 4 yıl olarak uygulanması gerektiği ve buna göre yükümlülüğün █████/2014 tarihi itibarıyla ihlal edildiği gözönüne alındığında dava konusu idari para cezasına dayanak alınan eylemin █████/2018 tarihi itibarıyla soruşturma zamanaşımına uğradığı, soruşturma zamanaşımı süresi geçtikten sonra █████/2019 tarihinde verilen 2013 yılına ilişkin dava konusu idari para cezasında da bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen karar usul ve hukuka uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 2019 yılı yeniden değerleme oranına göre idari para cezası verilmesinde işlem tarihi 22.02.2019 olduğundan sakınca olmadığı, Maden Kanunu'nun geçici 21. maddesi uyarınca 2013 yılı için uygulanmamış teminat iradı kadar idari para cezası verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek temyize konu Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu, bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU:Açıklanan nedenlerle,1. Temyiz isteminin reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,5. Kesin olarak, █████/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.