Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi, franchise sözleşmesinden kaynaklanan tazminat davasında davacının talebini reddederek, davalının alacak talebine yönelik icra takibine yapılan itirazı iptal edip alacak davasını kabul etti.
Özet: Taraflar arasındaki franchise sözleşmesinin haksız feshi iddiasıyla davacı tarafından talep edilen maddi ve manevi tazminat davasında, davalının sözleşmeye aykırılık iddiasını reddederek kendi alacak talebiyle karşı dava açtığı uyuşmazlıkta, mahkemece yapılan değerlendirme sonucunda, davacının sözleşmedeki ekipmanlara ilişkin ayıpları süresi içinde bildirmediği ve faturalara itiraz etmediği gerekçesiyle asıl dava reddedilmiş; davalının, davacıdan icra takibine konu ettiği 87.860,18 TL alacağı için yaptığı itirazın iptali ve takibin devamına ilişkin karşı davası ise kabul edilmiştir.
T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : █████████ KARAR NO : ████████DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2019KARAR TARİHİ : █████/2026KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan kaldırma kararı sonnrasında açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili tarafından sunulan kaldırma kararı öncesinde dava dilekçesinde özetle; müvekillerinin davalı ile franchise sözleşmesi yaptığını, davalının direktifleri ile işletmeyi kurma yükümlülüğü altına girdiğini, davalının sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmediğini belirterek sözleşmenin haklı olarak feshini ve dava tarihi itibari ile 30.000 maddi 10.000 manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davalı vekili tarafından kaldırma kararı öncesinde sunulan cevap dilekçesinde özetle; franchise sözleşmesi gereği müvekillerinin yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davacının işlerin yolunda gitmemesi sonucu kendisine sağlam teslim edilen malzemelerin kusurlu olduğu kurgusu ile borçtan kurtulmak için sözleşmeyi fesh etmek istediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. Deliller; dava dilekçesi, cevap dilekçesi, █████/2019 tarihli franchise sözleşmesi, ihtarnameler, ticari defterler, Kuşadası SHM ... D.İş sayılı dosyası, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamıKaldırma kararı öncesinde bilirkişi tarafından hazırlanan █████/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Olayda ekipmanların franchise sözleşmesi kapsamında davacı .... ”e tesliminde TBK ve TTK'nin satım sözleşmesine ilişkin hükümlerinin uygulama alanı bulacağı, asıl dava bakımından; davacının TTK md. 23/1-c uyarınca süresi içinde bir ayıp bildiriminde bulunduğu ve TTK md. 21/2 uyarınca ekipmanların teslimine ilişkin faturalara süresi içinde geçerli bir itirazda bulunduğunun dosya kapsamından anlaşılamadığı, bu nedenle TBK md 223/2 uyarınca malları kabul etmiş sayılacağı ve davalının ayıptan sorumluluğuna gidilemeyeceği, mahkeme aksi kanaatte ise davalının giderilmeyen ayıplardan sorumluluğunun doğacağı, davalının / işletmenin kararlaştırılan ” vakitte açılamamasına kusuruyla neden olduğu, sözleşmede kararlaştırılan eğitim verme borcunu ifa etmediği ve güncel olmayan menüler verdiği hususlarında tanık beyanları söz konusu olup bu hususların sözleşme ilişkisini davacı için çekilmez hale getirmediği kanaatinde olunması halinde bunun davacıya fesih hakkı vermeyip davalının sözleşmede saklı tutulan fesih hakkına da halel getirmeyeceği, ancak mahkeme takdir ederse davalı/ karşı davacı yanın TBK md. 112 gereğince bunlardan doğan zararlardan sorumlu olduğu, birleşen davası bakımından davalı/karşı davacının, davacı/karşı davalıyı Bakırköy .... Noterliğinin ... yevmiye numaralı ve 16.07.2019 tarihli ihtarnamesiyle ödemelerin yapılması için ihtar edip 7 gün süre verdiği, akabinde davalı/karşı davacı şirketin davacı/ karşı davalı yan ile akdedilen Franchise sözleşmesini sözleşmede saklı tuttuğu hakkına dayanarak Bakırköy .... Noterliğinin ... yevmiye numaralı ve 05.08.2019 tarihli ihtarnamedeki fesih beyanı ile sona erdirdiği, davacı/karşı davalı yanın iade faturalarının geçerli olduğunun kabul edilmemesi durumunda davalı/karşı davacıya 15.10.2021 tarihli bilirkişi raporuyla tespit edilmiş olan davalı/karşı davacı firmanın cari hesap ekstresine göre toplam 87.860,18-TL tutarında borcunun bulunduğu, bu meblağın davalı/karşı davacı yanın icra takibine konu ettiği ve daha sonra birleştirilen davada itirazının iptalini istediği bedel ile aynı olduğu belirtilmiştir.Birleşen dosya davacısı tarafından takip edilmediğinden tefrik edilerek ayrı esasa kaydedilmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava, sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğinin tespiti ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın █████/2019 tarihli franchise sözleşmesinin haklı nedenle feshi şartlarının oluşup oluşmadığı, sözleşme uyarınca davacıya teslim edilen malların ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise davacı lehine maddi tazminat şartlarının oluşup oluşmadığı, sözleşmenin gereği gibi ifa edilmemesi nedeniyle davacının manevi zararının oluşup oluşmadığı, franchise sözleşmesi uyarınca davalı- karşı davacı tarafından davacı- karşı davalıya teslim edilen eşyaların bedellerinin ödenip ödenmediği hususlarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.Taraflar arasında █████/2019 tarihli franchise sözleşmesinin imzalandığı ve davaya konu uyuşmazlıkların bu sözleşme çerçevesinde çözümlenmesi gerektiği anlaşılmıştır.Mahkememizin █████/2023 tarih ve ... E-K sayılı kararı ile asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulü ile davalının Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın 87.860,18-TL asıl alacak yönünden iptali ile takibin asıl alacak üzerinden devamına, devamına karar verilen 87.860,18-TLL asıl alacağa takip tarihinden itibaren takip talebinde talep edilen miktarda değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına, alacağın likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, iş bu karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiş İstanbul BAM ... HD'nin █████/2025 tarih ve ... E-K sayılı ilamı ile " Haklı fesih; sözleşme ilişkisinin diğer tarafça gerçekleştirilen esaslı ihlal veya katlanılması beklenemeyecek nitelikte bir durum nedeniyle, fesheden tarafa derhal sözleşmeyi sona erdirme imkânı veren hukuki yol olup esaslı ihlal; sözleşmenin çekirdeğini oluşturan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi, güven ilişkisinin kalıcı olarak sarsılması veya ifanın karşı taraf bakımından beklenemez hale gelmesidir. Somut olaya bakıldığında dinlenen tanık beyanları, değişik iş dosyası ve bilirkişi raporu kapsamında franchise verenin sözleşmedeki anılı edimleri yerine getirmediği, █████/2019 tarihli, █████/2019 tarihli faturalara konu ekipman ve donanımların ikinci el ve ayıplı olduğunun tespit edildiği, iş yeri açılışından önce eğitim verilmediği anlaşılmıştır.Böylece davacı tarafça sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği kanaatine varılmıştır. Franchise sözleşmeleri sui generis sözleşmeler olup sözleşme gereğince davalı tarafça davacı tarafa teslim edilen ekipman ve donanımın satım konusu olduğuna, süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığına yönelik değerlendirmenin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Franchise sözleşmesi gereğince davacı, franchise bedelini ödemeyi, davalı ise ekipman ve donanımları teslim edip şekillendirme, montaj, eğitim ve destek verilmesi edimlerini yüklenmiş olup davacı /franchise alanın tazminat istemleri yönünden gerekli inceleme yapılmaksızın asıl davanın reddine karar verilmesi isabetsiz bulunmuştur. Tüm bu nedenlerle birleşen dava yönünden istinaf sebepleri incelenmeksizin, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, davacı/franchise alanın tazminat istemleri yönünden gerekli inceleme ve hesaplamanın yapılması için ait olduğu mahkemeye iadesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle kaldırılarak dosya mahkememize iade edilmiştir. Kaldırma kararı sonrasında davacı vekili tarafından sunulan █████/2026 tarihli ıslah dilekçesinde özetle, fazlaya dair hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla kısmi dava olarak 30.000 TL alacak + 10.000 TL manevi tazminat ki toplam 40.000 TL üzerinden açtıkları davayı başlangıçta 30.000 TL olan maddi tazminat talebimizi 273.974 TL arttırarak davalıdan 303.974 TL'nin maddi tazminat olarak ve 10.000 TL'nin de manevi tazminat olarak dava tarihinden itibaren işleyecek Reeskont faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Somut olayda;davacı tarafça davalı ile franchise sözleşmesi yapıldığı, davalının direktifleri ile işletmeyi kurma yükümlülüğü altına girdiğini, davalının sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmediği iddiası ile sözleşmenin haklı olarak feshedildiğinin tespitini ve dava tarihi itibari zararın tahsili talep edilmiş olup istinaf ilamında belirtildiği üzere dinlenen tanık beyanları, değişik iş dosyası ve bilirkişi raporu kapsamında franchise verenin sözleşmedeki anılı edimleri yerine getirmediği, █████/2019 tarihli, █████/2019 tarihli faturalara konu ekipman ve donanımların ikinci el ve ayıplı olduğunun tespit edildiği, iş yeri açılışından önce eğitim verilmediği, davacı tarafça sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği, █████/2021 tarihli talimat mahkemesince alınan bilirkişi raporuna göre;franchise sözleşmesi nedeni ile 29.500.-TL davalı / karşı davacıya ödediği Franchise Bedelini + Demirbaş Ekipman ve Malzeme bedeli olarak harcadığı 34.350,62.-TL + Gıda ürünleri ve ekipmas masrafı olarak harcadığı 69.672,66.-TL + Bozulan gıda ürünleri için harcadığı 20.345, 87.-TL + kira ve ortak gider katılım bedeli olarak ödemek zorunda kaldığı 28.324,65.-TL + Tadilat ve Dekorasyon bedeli olarak harcamak zorunda kaldığı 71.122,80.-TL' olmak üzere toplam 253.324, 65.-TL zararı bulunduğu,█████/2019 tarihli tespit raporuna göre 50.650,00-TL olmak üzere davacının toplam zararının 303.974,00-TL olduğu anlaşıldığından aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.Davacının manevi tazminat talebi yönünden, manevi tazminata hükmedilebilmesinin temel şartları, haksız bir fiilin varlığı, bu haksız fiilin davalı tarafından meydana getirilmesi veya davalının kusururun bulunması ve bu haksız fiil sonucu davacı tarafın zarar görmesi olup davacının zararına sebep olacak şekilde davalının kusurlu eyleminin bulunmadığı anlaşıldığından manevi tazminat talebi yönünden davanın reddine karar verilmiştir.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın Kısmen Kabulü ile 303.974,00-TL nin dava tarihi olan █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine2-Manevi tazminat talebinin reddine 3- 492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 20.764,46.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 1.061,14.-TL peşin harç ile ıslah ile tamamlanan 4.508,02 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 15.195,3.-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,4-Davacı tarafından yatırılan 44,40 TL başvurma harcı , 1.061,14.-TL peşin harç ile 4.508,02 TL ıslah harcının davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,5-Davacı tarafından yapılan 4.500,00 TL bilirkişi ücreti ve 1.106,35 TL posta masrafı olmak üzere toplam 5.606,35 TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 5.426,94 TL sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,6-Davalı tarafından asıl dosyada herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 7-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 48.635,84.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,8-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre red edilen miktar üzerinden hesaplanan 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,9-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,10-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.277,76.-TL'sının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, bakiye kısmın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı verilen kararın gerekçesinin taraflardan her birine tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar usulen anlatıldı. █████/2026Katip .... e-imzalıdır Hakim ...