İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin, trafik kazası kaynaklı cismani zarar sebebiyle açılan maddi ve manevi tazminat davasına ilişkin ilk derece kararının istinaf incelemesi.
Özet: Bir trafik kazası sonucu motosiklet sürücüsü davacının yaralanması üzerine açılan bu tazminat davasında, davacı vekili başlangıçta sürekli iş göremezlik nedeniyle maddi ve manevi tazminat talep etmiştir; davalılar arasında kazaya karışan aracın işleteni, sürücüsü ve ZMSS sigortacısı bulunmaktadır. İlk derece mahkemesi yargılama sonucunda, davacının maddi tazminat talebinden sigorta şirketiyle sağlanan anlaşma üzerine feragat ettiğini kabul ederek bu kısmı hüküm dışı bırakmış; manevi tazminat talebine ilişkin olarak ise, bilirkişi raporları doğrultusunda kazanın oluşumunda davacı motosiklet sürücüsünün %15, davalı araç sürücüsünün ise %85 oranında kusurlu olduğuna karar vermiştir.
T.C.İZMİRBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ4. HUKUK DAİRESİESAS NO : ████████ KARAR NO : █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2022NUMARASI : ████████ Esas - ████████ KararDAVA : Tazminat (Ölüm ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)KARAR TARİHİ : █████/2026KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı, istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1-son cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D ÜDAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; maliki davalılardan .... (İşleten) olan, sürücüsü yine davalılardan ... (Sürücü) olan, davalı (işleten) ...in sahibi bulunduğu .... Plakalı aracın ZMMS sigortacısı ... A.Ş. (Sigortacı) (100000019424... Poliçe No) olan ve davalılardan .... sevk ve idaresinde bulunan .... plakalı aracın, █████/2019 tarihinde müvekkilinin sevk ve idaresindeki .... Plakalı motosiklete çarpması sonucu çift taraflı ve yaralamalı trafik kazası olduğu, EK-1 de sunulu trafik kazası tespit tutanağından da görüleceği üzere kazanın oluşumunda davalı ....'nin 2918 sayılı KTK'nın 53/1-B maddesini ihlal ettiğinden asli kusurlu olduğu, müvekkilinin ise herhangi bir kusurunun olmadığı, meydana gelen kaza neticesinde müvekkilinin yaralandığını belirterek 6100 sayılı Yasa'nın 107. maddesi uyarınca toplanacak delillere göre ve maddi tazminat tutarının tespiti ile arttırılmak üzere şimdilik 10.000,00 TL sürekli iş göremezlik (maddi tazminatı) tazminatının davalı .... (İşleten) ve davalı .... (Sürücü) yönünden kaza tarihi olan █████/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi; diğer davalı .... AŞ (Sigortacı) yönünden sigorta limitini aşmamak üzere temerrüt tarihi olan █████/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, ayrıca 100.000,00 TL manevi tazminatın, kaza ve olay tarihi olan █████/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalı ... . (İşleten) ve davalı ....'den (Sürücü) müştereken ve müteselsilen tahsiline, İşleten ve sürücünün taşınır taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki ve bankalardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.DAVALI CEVABININ ÖZETİ:Davalılar .... ve.... vekili cevap dilekçesinde özetle; haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini, davacının maddi tazminat miktarı netleştiği tarih itibari ile cevap haklarının saklı tutulmasını, dava masrafları ve vekalet ücretinin davacı uhdesinde bırakılmasına ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. Davalı sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; haksız ve hukuki dayanaktan yoksun işbu davanın reddine, davacı müterafik kusurlarının hesaplamada göz önüne alınmasına, temerrüde düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkil şirket aleyhine yargılama giderine, faize ve vekalet ücretine karar verilmemesine, masraf ve vekalet ücretimizin davacı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER :İzmir 4. Asliye Ceza Mahkemesinin ████████ esas sayılı dosyası, hasar dosyası, hastane kayıtları, araç maliklerine ilişkin kayıtlar, ATK raporu, keşif, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.İDM KARARININ ÖZETİ :İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; maddi tazminat davası yönünden yapılan değerlendirmede; her ne kadar davacı tarafça davalılara karşı, davaya konu kaza nedeniyle maluliyeti oluştuğundan bahisle maddi tazminat talep etmiş ise de, davacı vekili █████/2021 tarihli dilekçesi ile, davalı sigorta ile maddi tazminat yönünden anlaşma sağlandığı bu nedenle maddi tazminat davasından feragat ettiklerini, manevi tazminata ilişkin tüm taleplerinin de devam ettiğini beyan etttiği, davacı vekilinin, dosyaya sunduğu vekaletnamesinde davadan feragat yetkisi olduğu, feragat HMK 311. madde hükümleri doğrultusunda kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğuran taraf işlemlerinden olduğu için, başkaca araştırma yapılmasına gerek görülmediği, manevi tazminat yönünden yapılan değerlendirmede, kazadaki kusur oranına ilişkin aldırılan █████/2021 tarihli bilirkişi raporu ile Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı' nın █████/2022 tarihli raporunun birbirini teyit eder nitelikte, denetime elverişli ve açık olması nedeniyle rapora itibar edildiği, dolayısıyla kazanın oluşumunda davacının %15, davalı sürücü ....nin ise %85 oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığı, davacının maluliyetine ilişkin dosya kapsamında Ege Adli Tıp tan aldırılan raporların denetime elverişli ve açık olması, mevzuata da uygun olması nedeni ile itibar edildiği, buna göre davacının davaya konu kaza sonucu %47 oranında maluliyetinin oluşmuş olduğu, meydana gelen yaralanma nedeniyle davacının acı ve elem duyduğu, davalı .....nin .... plakalı aracın sürücüsü, diğer davalı ....nin'de aracın işleteni olması nedeniyle manevi tazminattan sorumluluklarının bulunduğu gerekçesiyle ve manevi tazminatın, zenginleşme aracı olmadığı gibi, manevi tatmin duygusu oluşturacak miktarda olması gerektiği, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kazanın meydana geliş şekli, kazadaki kusur oranı, davacının maluliyet oranı, davacının yaşı, kaza tarihi dikkate alınarak davacının maddi tazminat davasının feragat nedeni ile reddine, manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 35.000,00 TL manevi tazminatın █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar .... ve ....den müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.İSTİNAF NEDENLERİ : Davalılar.....ve.... vekili istinaf dilekçesinde özetle; delillerin yanlış değerlendirildiğini, kaza tespit fotoğraflarına göre çarpma noktasının müvekkilinin aracının sol çamurluk kısmı olduğunu, aracın sola dönüş manevrası yaptığı kabul edilirse motosikletin aracın sağ tarafına çarpması gerekirken sol tarafa çarpmasının müvekkilinin dönüş manevrasına başlamadığını ve davacının yolunu kapatmadığını gösterdiğini, bu hususlara rağmen Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesinin önceki değerlendirmelerini tekrarladığını ve müvekkilinin asli kusurlu kabul edildiğini, raporun olayın oluş şekline aykırı olduğunu, dosyada ve ceza dosyasında dinlenen tanık beyanlarının müvekkilinin dönüş manevrasına başlamadan kazanın meydana geldiğini gösterdiğini, tanık anlatımlarına rağmen mahkemenin ve Adli Tıp Kurumunun bu beyanları yeterince değerlendirmediğini, müvekkilinin davacının şeridine girmediği ve yolunu kapatmadığı sabit olmasına rağmen aleyhe hüküm kurulmasının hatalı olduğunu belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kusur değerlendirmesinin hatalı yapılması, tanık beyanlarının dikkate alınmaması ve delillerin yanlış takdir edilmesi nedeniyle kaldırılmasını istemiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi tarafından hükmedilen manevi tazminat miktarının tatmin duygusunu oluşturmamakla birlikte caydırıcılıktan da çok çok uzak olduğunu, müvekkilinin kaza nedeniyle bacağını kaybettiğini, bu nedenle talep etmiş oldukları 100.000,00 TL manevi tazminatın tamamının kabulüne karar verilmesini istemiştir.İSTİNAFA CEVAP : Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalıların istinaf itirazlarının reddine karar verilmesini istemiştir.Davalılar .... ve .... vekili istinaf dilekçesinde özetle; karar duruşmasından sonra davacıya mahkeme ilamına istinaden 46.103,00 TL ödeme yapıldığını, bu nedenle davacının istinaf başvurusunda bulunmasının anlaşılamadığını belirterek, davacının istinaf itirazlarının reddine karar verilmesini istemiştir.G E R E K Ç EUyuşmazlık, yaralamalı trafik kazasından kaynaklanan bedensel yaralanmaya bağlı maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir.İlk Derece Mahkemesince davacının maddi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine, davacının manevi tazminat davasının kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalılar ..... ve .... vekili ile davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. 6100 Sayılı HMK’nun 355. maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilir; HMK'nun 357 ıncı maddesine göre de, İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz, maddeleri çerçevesinde inceleme yapılmıştır.Bilindiği üzere, sürücünün trafik kazasının oluşmasında kusurlu bulunması durumunda zarar gören 6098 Sayılı TBK'nın 49. maddesi gereğince sürücüye, 2918 Sayılı Kanunun 85. maddesi gereğince motorlu araç işletenine ve 6102 Sayılı TTK un 1401 ve devamı hükümleri uyarınca motorlu aracın zorunlu trafik sigortacısına karşı dava açabilir.Ayrıca, zarar gören 6098 Sayılı TBK un 54 üncü maddesi uyarınca maddi zararının, 56 ıncı maddesine göre de; manevi zararının giderilmesini isteyebilir.Kural olarak, 6098 Sayılı TBK'nun 74. maddesi gereğince ceza mahkemesince verilen kararlar hukuk hakimi bakımından bağlayıcı değildir. Ancak, hukuk hakiminin bu bağımsızlığı sınırsız değildir, ceza mahkemesince fiilin hukuka aykırılığına yönelik kesinleşen maddi olgular hukuk hakimi bakımından da bağlayıcı olup, taraflar yönünden de kesin delil niteliği taşımaktadır (Yargıtay HGK'nun █████/2008 Tarih, 2008/4/564 esas, ████████ karar). Somut olayda; █████/2019 tarihinde saat 20.50 sıralarında davalı ....'ye ait diğer davalı sürücü ....sevk ve idaresindeki .... plaka sayılı otomobil ile .... Bulvarını takiben.... istikametinden .... istikametine seyirle geldiği olay yeri kavşaktan sola dönüşle ... Sokağına giriş yapmak istediği sırada aracının sol ön çamurluk kısımları ile karşı yönden gelerek kavşakta doğru seyretmek isteyen davacı sürücü .... sevk ve idaresindeki .... plaka sayılı motosikletin sol yan kısımları ile çarpışması neticesi davacının yaralandığı yaralamalı trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmıştır.Dava konusu olaya ilişkin İzmir 4. Asliye Ceza Mahkemesinin █████/2022 tarih, ████████ Esas - █████████ Karar sayılı ilamı ile davalı sürücü ....'nin asli kusurla taksirle nitelikli yaralama suçundan sonuç olarak 2 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, kararın istinaftan da geçerek █████/2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.Kusur yönünden; ceza dosyasındaki tespit ve değerlendirmeler ile ceza dosyasında kesinleşen maddi olguya ve İlk Derece Mahkemesi tarafından alınan █████/2022 tarihli ATK Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi raporuna göre, davalı sürücü ....'nin sevk ve idaresindeki otomobil ile meskun mahalde alacakaranlık vakitte seyri sırasında geldiği olay yeri kavşaktan sola dönüşe geçmeden önce karşı yönden gelen ve kavşakta doğru seyretmek isteyen motosiklete ilk geçiş hakkını bırakması gerekirken bu kurala uymadığı, kontrolsüzce sola dönüşe geçtiğinden karşı yönden gelen motosiklet ile çarpışması ile meydana gelen olayda dikkatsizliği, tedbirsizliği ve kurallara aykırı hareketi ile asli %85 kusurlu olduğu, davacı sürücü ....'un sevk ve idaresindeki motosiklet ile meskun mahalde alacakaranlık vakitte seyri sırasında geldiği olay yeri kavşağa yaklaşımı sırasında hızını kavşak şartlarına göre ayarlamadığı, yeterince müteyakkız bulunmadığı, bu haliyle kavşaktan sola dönüşe geçen otomobile karşı zamanında etkin tedbir alamayıp çarpışması ile meydana gelen olayda dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı hareketi ile tali %15 kusurlu olduğunun rapor edildiği, raporun olayın oluş şekline, kaza tespit tutanağı ve dosya kapsamına uygun olduğu değerlendirildiğinden; ilk derece mahkemesinin bu raporu hükme esas almasında ve davalılar ..... ve .....'yi manevi tazminattan sorumlu tutmasında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından davalılar ..... ve .... vekilinin kusura ilişkin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Maluliyet yönünden ise; davacının kaza nedeniyle hayati tehlike geçirecek, basit tıbbi müdahale ile giderilemeyecek, vücudundaki kırıkların altıncı derece ağır olacak şekilde ve organlardan birinin işlevini yitirmesi şeklinde yaralandığı, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Sağlık Kurulunun █████/2020 tarihli raporuna göre davacının engellilik oranının %47, tıbbi iyileşme süresinin 6 ay olduğunun rapor edildiği, raporun kaza tarihinde yürürlükte bulunan yönetmeliğe uygun olarak hazırlandığı, davacıdaki yaralanmanın niteliği ve ağırlığını ortaya koyduğundan hükme esas alınmasında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamıştır.Manevi tazminat miktarına yönelen istinaf istemleri yönünden; 6098 Sayılı TBK un 56. 58 inci maddesi gereğince hakim manevi tazminatın miktarını tayin ederken saldırı teşkil eden eylem ve olayın özelliği yanında, tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Miktarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel hal ve şartların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde objektif olarak göstermelidir. Çünkü, kanunun takdir hakkı verdiği hususlarda hakimin hak ve nesafetle hüküm vereceği 4721 Sayılı TMK nun 4.maddesinde belirtilmiştir. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzur doğurmaya gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.Eldeki davada, olayın meydana geliş şekli, davalı sürücünün asli kusurlu olması, davacıda meydana gelen yaralanmanın niteliği ve ağırlığı, meydana gelen yaralanma nedeniyle duyulan elem ve ızdırap, manevi tazminatın haksız zenginleşme ve fakirleşme aracı olmaması, olay tarihindeki paranın alım gücü göz önüne alındığında; ilk derece mahkemesince davacı yararına hükmedilen 35.000,00 TL manevi tazminatın ulaşılmak istenilen manevi tatmin (doyum) için yeterli olmayacağı, davacı yararına talep gibi 100.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinin uygun olduğu değerlendirildiğinden davacı vekilinin manevi tazminatın miktarına yönelik istinaf sebeplerinin yerinde olduğu, davalılar... ve .... vekilinin manevi tazminat miktarına ilişkin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Hal böyle olunca yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davalılar .... ve .... vekilinin tüm istinaf sebepleri yerinde olmadığından 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin manevi tazminatın miktarına ilişkin istinaf başvurusu yerinde olduğundan kabulüyle 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-2) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, kabul edilen istinaf nedenleri yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi suretiyle; davacının maddi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine, davacının manevi tazminat davasının kabulü ile 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar .... ve .....'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine şeklinde karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalılar ..... ve ..... vekilinin tüm istinaf sebepleri yerinde olmadığından 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi gereğince istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,2-Davacı vekilinin manevi tazminatın miktarına ilişkin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra (b-2) bendi gereğince KABULÜNE, 3-İlk Derece Mahkemesi olan İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas - ████████ Karar sayılı, █████/2022 tarihli kararının KALDIRILMASINA, 4-Düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle;a-Davacının maddi tazminat davasının FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE, b-Davacının manevi tazminat davasının KABULÜ ile 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..... ve .....'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,c-Alınması gereken 6.831,00 TL karar ve ilam harcından davacının yatırdığı 375,71 TL peşin harcın mahsubuyla, bakiye 6.005,29 TL'nin davalılar ...... ve ......'den müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına, mahsubuna karar verilen 375,71 TL'nin davalılar ..... ve .....'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,ç-Davacı tarafından yapılan toplam 2.158,55 TL yargılama giderinin davalılar .... ile ..... den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,d-Maddi tazminat davası yönünden tarafların leh ve aleyhine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,e-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden manevi tazminat davası yönünden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince davanın kabul edilen bölümü üzerinden hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar .... ile ....'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,f-Kararın kesinleşmesi halinde taraflarca yatırılan ve kullanılmayan artan gider avansının taraflara iadesine, 5-Davacı tarafından peşin yatırılan 492,00 TL istinaf yoluna başvurma harcının mahsubuyla Hazineye gelir kaydına, 179,90 TL istinaf karar ve ilam harcının talep halinde davacıya iadesine,6-Davalılar .... ve ..... tarafından peşin yatırılan 492,00 TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 597,50 TL karar ve ilam harcının alınması gereken 2.390,85 TL'den mahsubuyla, bakiye 1.793,35 TL karar ve ilam harcının davalılar .... ve .....'den müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,7-Davacı tarafından yapılan 50,00 TL istinaf yargılama giderinin davalılar .... ve ....'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,8-Davalılar ..... ve .... tarafından yapılan istinaf giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,9-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde yatıranlara iadesine,İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda █████/2026 tarihinde 6100 Sayılı HMK'nun 361/1 ve 362/1-a maddeleri uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta süre içinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.