Çalıntı/sahte çek iddiasıyla ticari ilişkiden kaynaklanan menfi tespit davasında, icra takibinin durdurulması, ödeme yasağı ve hacizlerin kaldırılması talebi.
Özet: Davacı şirket, rızası dışında elden çıkan, kaşe ve imzası taklit edildiği iddia edilen 2.147.471,00 TL bedelli bir çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespiti, başlatılan icra takibinin durdurulması, uygulanan haciz ve blokelerin kaldırılması talebiyle menfi tespit davası açmıştır; çekin çalıntı olduğu iddiasıyla ceza soruşturması başlatıldığı, mahkemece ödeme yasağı kararı alındığı ve çek bedelinin bankada bloke edilerek güvence altına alındığı belirtilerek iyi niyetle hareket edildiği savunulmuş, mahkeme ise finans davalarına ilişkin ihtisaslaşma kararları kapsamında davanın niteliğini değerlendirmiştir.
T.C.
İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2026KARAR TARİHİ : █████/2026Yukarıda tarafları ve konusu yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından... İcra Müdürlüğü’nün 2026/... Esas sayılı dosyası üzerinden, davacı şirkete ait ... numaralı, 30.04.2026 keşide tarihli ve 2.147.471,00 TL bedelli çek dayanak gösterilerek kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığını, takibe konu çek davacı şirketin rızası, bilgisi ve iradesi dışında elden çıkmış olup çalıntı çek niteliğinde olduğunu, ... Elektrik Ltd.Şti adına kaşe ve imza taklit edilmiş olup ciro silsilesi bozulmuş olduğunu, olayın öğrenilmesinin hemen ardından adli mercilere başvurulmuş ve ...Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2026/... sayılı soruşturma dosyası kapsamında gerekli ceza soruşturması başlatıldığını, Soruşturmanın devam ettiğini, çekin hukuka aykırı şekilde ele geçirilmesi nedeniyle .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2025/... Esas sayılı dosyasında ödeme yasağı talep edildiğini ve teminat karşılığı mahkemece ödeme yasağı kararı verildiğini, Çek bedeli de ... ... mallarına ait ... Bankası ... şubesinde blokeli şekilde bulunduğunu, davacı şirketin, çek bedelini ödemekten kaçınmak amacıyla hareket etmediğini, çekin çalıntı olduğunun anlaşılması üzerine derhal hukuki yollara başvurulduğunu, ödeme yasağı kararının alınabilmesi amacıyla gerekli teminatlar yatırıldığını ve çek bedeli bankada bloke edilerek güvence altına alındığını, bu durum davacı şirketin kötü niyetli olmadığını ve çek bedelinin gerçek hak sahibine ödenmesini sağlamak amacıyla hareket ettiğini ileri sürerek dilekçesinde bildirmiş olduğu diğer nedenlerle, davanın kabulüne, davacının ... numaralı, 30.04.2026 keşide tarihli ve 2.147.471,00 TL bedelli çek nedeniyle davalı ...Ş.’ye, ... ... Madeni Yağ Ticaret Limited Şirketi ve ... ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketi borçlu olmadığının tespitine, ... İcra Müdürlüğü’nün 2026/... Esas sayılı dosyasında yürütülen icra takibinin dava sonuna kadar tedbiren durdurulmasına, ... İcra Müdürlüğü’nün 2026/... Esas sayılı dosyası kapsamında uygulanmış tüm hacizlerin, ihtiyati hacizlerin, banka hesapları üzerindeki blokelerin, araçlar üzerindeki haciz ve yakalama şerhlerinin, üçüncü kişiler nezdindeki haciz ihbarnamelerine dayalı kısıtlamaların tedbiren kaldırılmasına mümkün olmaması durumunda sadece çek bedelinin blokede bulunduğu sadece ... Bankasın ... şubesindeki blokenin kalıp diğer bloke ve hacizlerin kaldırılmasına, takip konusu çek bedelinin teminat altına alınmış olması, .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ödeme yasağı kararı, .... İcra Hukuk Mahkemesi’nin durdurma kararı ve devam eden ceza soruşturması birlikte değerlendirildiğinde mevcut haciz ve bloke işlemlerinin hukuki dayanağının kalmadığının tespitine, davanın imza ve kaşesi taklit edilen ... elektrik san. Ve tic. Ltd. Şti(... kurumlar vd:...) ihbarına dava sonunda takip konusu çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. HUKUKİ NİTELENDİRME DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava; menfi tespit istemine ilişkindir.Hâkimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi tarafından, adlî yargı ilk derece mahkemelerinde ihtisas mahkemelerinin belirlenmesine ilişkin “ihtisas kararları” █████/2021 tarihli ve 31675 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Anılan ihtisas kararlarının █████/2021 tarihinden itibaren uygulanmaya başlanacağı da ilgili Resmi Gazete’de yayımlanarak duyurulmuştur.HSK. Birinci Dairesi’nin “Finans ile ilgili açılacak davalara bakacak mahkemelerin belirlenmesine ilişkin” █████/2021 karar tarihli ve 1232 sayılı kararına göre;“26.09.2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un 5. maddesinin beşinci fıkrasında, özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak daireler arasındaki iş dağılımının Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenebileceğinin düzenlendiği,Asliye ticaret mahkemelerine gelen işlerin vasıf ve mahiyeti itibarıyla çeşitli olması, bu çerçevede finans davalarının yoğunluğu ve niteliklerinin farklı olması göz önünde bulundurularak, gerek uygulama birliğinin sağlanması, gerekse etkinlik ve verimliliğin artırılması ile ihtisaslaşmanın önemi nazara alınarak, finans davalarında iş dağılımı bakımından iki veya daha fazla dairesi bulunan mahallerde ihtisaslaşmaya gidilmesinde fayda olacağının değerlendirildiği,Kanuni düzenlemelerden ya da Hâkimler ve Savcılar Kurulunun kararlarından kaynaklı olarak, asliye ticaret mahkemesinin hangi dairelerinin iflâs ve konkordato, deniz ticareti ve deniz sigortaları gibi davalar dolayısıyla gelecek işlere ilişkin ihtisas mahkemesi sıfatıyla bakacağı gözetilerek, aynı dairelerde iş yoğunluğu oluşmaması bakımından finans davalarına olabildiğince farklı dairelerde bakılmak üzere ihtisas mahkemeleri belirlendiği, Bu itibarla;1) 13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden,2) 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinden,3) 19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndan (142. maddesinde düzenlenenler hariç),4) 23.02.2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’ndan,5) 21.11.2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’ndan,6) 06.12.2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’ndan,7) 20.06.2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun’dan,kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere; ...f) Yirmi veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7, 8 ve 9 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına, ... örneğin f) İstanbul’da yirmi bir asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6, 7, 8 ve 9 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına, bu kapsamda görülmekte olan dava ve işlerin iş bölümüne dayanılarak mezkûr mahkemelere gönderilmemesine, ancak █████/2021 tarihinden itibaren gelecek yeni dava ve işlerin ise anılan ihtisas mahkemelerine tevzi edilmesine ve dosya sayısına göre genel tevziden de iş verilmeye devam edilmesine karar verilmiştir.█████/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un "Hukuk Mahkemelerinin Kuruluşu" başlıklı 5. maddesinin 17/4/2013 tarihli ve 6460 sayılı kanunun 10. maddesiyle değişik beşinci fıkrası hükmüne göre;"İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde hukuk mahkemelerinin birden fazla dairesi oluşturulabilir. Bu daireler numaralandırılır. Özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde, ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak, daireler arasındaki iş dağılımı Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenebilir. Bu kararlar Resmî Gazetede yayımlanır. Daireler, tevzi edilen davalara bakmak zorundadır."Görüldüğü üzere, yukarıdaki madde hükmünde açıkça bir yerdeki birden çok aynı tür mahkeme arasındaki iş dağılımından bahsedilmiş, iş dağılımını belirleme yetkisi ise Hâkimler ve Savcılar Kurulu’na verilmiş, dairelerin belirlenen iş dağılımına göre tevzi edilen davalara bakmak zorunda oldukları hükme bağlanmıştır.Buna göre; bir yerde birden fazla Asliye Ticaret Mahkemesi var ise bunlar arasındaki ilişki “görev ilişkisi değil”, “iş dağılımı ilişkisi”’dir. Bir başka ifade ile mahkemeler arasındaki “iç ilişki” niteliğindedir. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin █████/2021 tarihli, ████████ E. ve █████████ K. sayılı ilamı da açıkça vurgulandığı üzere; bir yerde aynı mahkemeden birden fazla sayıda bulunması halinde, bu mahkemeler arasındaki ilişki “görev veya iş bölümü ilişkisi olmayıp”, “iş dağılımı ilişkisi”’dir.Yukarıda değinilen mevzuat hükümleri ve açıklamalardan da anlaşıldığı üzere; İstanbul 6.,7.,8. ve 9. Asliye Ticaret Mahkemeleri ile mahkememiz arasında “görev ilişkisi değil”, “iş dağılımı ilişkisi” bulunduğundan ve eldeki davada uyuşmazlığın 5-21.11.2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’ndan kaynaklandığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın görüm ve çözüm yerinin yukarıda değinilen yasal düzenleme ve HSK. kararı gereğince İstanbul 6., 7., 8. ve 9. Asliye Ticaret Mahkemeleri’ne ait olduğu, öte yandan İstanbul 6., 7., 8. ve 9. Asliye Ticaret Mahkemeleri ile mahkememiz arasındaki ilişki görev ilişkisi olmayıp, iş dağılımı ilişkisi olduğundan ve bu durumda görevsizlik kararı da verilemeyeceğinden, aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.H Ü K Ü M : Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;1-HSK. Birinci Dairesi’nin █████/2021 karar tarihli ve 1232 sayılı ararı uyarınca dosyanın “iş dağılımı nedeni ile” İstanbul 6., 7., 8. ve 9. nolu Asliye Ticaret Mahkemeleri’nden birine tevzi edilmek üzere İstanbul Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu'na GÖNDERİLMESİNE,2-Esasın bu şekilde kapatılmasına,3-İhtiyati tedbir talebinin iş bölümü uyarınca dosyaya bakmakla görevli mahkemece değerlendirilmesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda tensiben karar verildi.█████/2026Katip ... E-İMZA Hakim ... E-İMZABu belge 5070 sayılı Yasa uyarınca güvenli E-İMZA ile imzalanmıştır.