İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinden sigorta şirketinin nakliyeci aleyhine, emtianın taşınma esnasında ıslanmasıyla oluşan zararın rücuen tahsiline dair itirazın iptali kararı.
Özet: Sigorta şirketinin, nakliye sırasında ıslanma sonucu hasar gören sigortalı emtealar için zarar görene ödediği tazminatı, Türk Ticaret Kanunu uyarınca kusurlu bulunan taşıyıcıdan rücuen tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali talebiyle açtığı davada, bilirkişi raporları ve dosya kapsamındaki delillerle taşıyıcının sorumluluğu ve sigortacının halefiyet hakkı sabit görülerek, icra takibinin faiziyle devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.
T.C.
İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 04.09.2023 tarihinde müvekkili şirket nezdinde sigortalı bulunan emtealarda fiili nakliyeci/taşıyıcı olan davalı ... sorumluluğunda nakliye sırasında ıslanmak suretiyle hasar meydana geldiğini, zararın meydana gelmesinde davalı tarafın kusurlu olduğunu, meydana gelen zarar neticesinde müvekkili sigorta şirketi tarafından 09.11.2023 tarihinde ödenen tazminat 5,734.51 USD tutarında rücu edildiğini, TTK'da öngörülen sorumluluk sistemine göre, taşıyıcının, emtianın kendisine teslim edildiği andan, gönderilene teslim edildiği ana kadar geçen süre içinde oluşabilecek ziya ve hasarlarından sorumlu olduğunu, meydana gelen zarar miktarı ve kusur/rücu durumu ekspertiz raporu ile tespit edildiğini, tüm bu nedenlerle davanın kabulüyle, davaya konu icra dosyasına yapılan itirazının iptaline, takibin 6.011,65-USD (takip toplamı) üzerinden devamı ile 09.11.2023 (sigorta tazminatının ödeme tarihi) tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsilini; asıl alacak tutarının %20’sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP:Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür. DELİLLER:Arabuluculuk son tutanak örneği, Emtia Blok Abonman Sigortası Poliçesi örneği, fatura örneği, fotoğraflar, .... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Esas sayılı dosyasının bir örneği ve hasar dosyasının bir örneğinin dosyamız arasında olduğu görülmüştür. Zonguldak Ticaret Sicil Müdürlüğü, Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği ve Vergi Dairesine yazılan müzekkere cevaplarının dosyamız arasında olduğu görülmüştür. Mahkememizin █████/2025 tarihli celsesinin 6 nolu ara kararı gereğince dosya üzerinde Sigorta Uzmanı bilirkişisi marifetiyle inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi █████/2026 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak; "Davacının taleplerinin haklı olduğu; zararın meydana gelmesinde davalının kusurlu olduğu,Davacı sigorta şirketi tarafından zarar görene yapılan ödemenin davalıdan rücu şartlarının oluştuğu,Davacının rücu edebileceği miktarın ve ferilerinin toplam 331.375,97 TL olacağı" yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür. Bilirkişi █████/2026 tarihli ek raporunda sonuç ve özet olarak; "Ödeme tarihi olan 09.11.2023'ten takip tarihi olan 29.08.2024 tarihine kadar Dolar cinsinden döviz alacağına Kamu bankalarınca Fiilen Uygulanan Azami Yıllık Faiz Oranına göre davacının alacağına işlemin faizin USD cinsinden toplam miktarının 200,06 USD olduğunun tespit edildiği" yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür. GEREKÇE:Dava; davacı sigorta şirketi tarafından nakliye sırasında ıslanmak suretiyle hasar meydana gelen ürünlere ilişkin zarar görene ödenen bedelin davalı taşıyıcıdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Dava konusu uyuşmazlığın davacı sigorta şirketinin halefiyet hakkına dayandığı; talebe konu olayın, davalının taşıyanın olduğu emtianın taşıma sırasında ıslandığı iddiasına dayandığı anlaşılmaktadır.Davacı ... Sigorta A.Ş. ile dava dışı ... Merkezi San. ve Tic. A.Ş. arasında geçerli bir Emtia Blok Abonman Sigorta sözleşmesinin bulunduğu, davaya konu hasarın söz konusu sözleşme kapsamında davacı sigorta şirketince 5,734.51 USD ödeme yapılmak sureti ile tazmin edildiği, dosyada mevcut bilgi ve belgeler uyarınca emtianın hasarsız bir şekilde teslim alındığı ancak 05.09.2023 tarihli tutanakta yer alan ifade ile ıslanmak suretiyle hasarlandığı, hasarlanan emtianın davalı ...’in işleteni olduğu ... plaka nolu araç ile taşındığı sabittir. Taşıma sırasında oluşan hasarın; dosyadaki belgelerden, özellikle eksper raporundan anlaşıldığı üzere 5,734.51 USD olduğu, emtianın ıslaklığından kaynaklanan sorumluluk yönünden; TTK m 875 vd hükmü uyarınca taşıyıcı eşyanın kendisine teslim edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen müddet içinde; uğradığı zıya ve hasardan mesuldür. Diğer taraftan Kanun 879. maddesinde taşıyıcının kullandığı kimselerin veya kendi adamlarının kusurlarının kendi kusuru hükmünde olacağını öngörmektedir. Görüldüğü üzere kanun söz konusu hükümlerde taşıma sırasında meydana gelen hasarlarda taşıyanı karine olarak kusurlu kabul etmekte ve kusursuzluğunu ispat etme yükümlülüğü getirmektedir. Dosyada yer alan 05.09.2023 tarihli tutanakta davacı çalışanı (Şöfor) Burak KÜÇÜK'ün "Arçelik A.Ş. Bulaşık Makinesi A.Ş.'ye malı teslim etmeye gittiğimde aracı boşaltacaklar dediler. Ben de ona istinaden çadırım açtım; fakat o sırada yağmur başladı. Ben de hemen çadırı geri kapatmaya çalıştım ama o esnada havuz içerisinde su olduğundan malın alt kısmı ıslandı." şeklindeki beyanından davalı taşıyıcının çalışanının ihmali neticesi emtianın ıslandığı anlaşılmaktadır. TTK m. 1481 uyarınca sigortacı sigortalının üçüncü şahıslara karşı haiz olduğu talep haklarına halef olur. Bu halef olma sigorta tazminatını ödediği anda ve ödediği miktarla sınırlı olarak doğar. Bu, kanundan kaynaklanan bir halef olmadır ve kendiliğinden, otomatik olarak meydana gelir. Sigortacı tazminatı ödediği anda, sigortalının yerine geçer ve sigortalının üçüncü şahsa müracaat ve talep hakkı düşer. Sigortacının müracaat hakkı için de kanunumuz herhangi bir ayrım yapmayarak hakkın haksız fiilden, kusursuz sorumluluktan, kanundan veya sözleşmeden kaynaklanmasını bir tutmuştur. Dava konusu olayda davalı tarafın TTK m. 875 vd hükümleri ile özellikle 879. madde hükümlerince sorumlu olacağı, dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşıldığından sigorta ettirenin üçüncü şahıs olan davalı taşıyıcı ...'den tazminat alacağının olduğu, yine sigortacının sigorta tazminatını ödemiş olduğu, bu haliyle uyuşmazlık konusu olayda sigortacının halefiyet hakkı kazandığı, bu nedenle davacı ... Sigorta A.Ş.'nin sigortalıya ödemiş olduğu tazminatı miktarı kadar üçüncü şahıs konumundaki davalı ...'e rücu hakına sahip olduğu bilirkişi raporu ile sabit olup; bilimsel, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu ve ek raporu doğrultusunda, davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile davalının .... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazının kısmen iptali ile; takibin 5.734,51 USD asıl alacak ve 200,06 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 5.934,57 USD üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca hesaplanacak döviz temerrüt faizinin uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine, alacak likit olmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HUAK 18/A-(13) ''Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır." ve (14). Fıkrası: "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak sistem üzerinden yapılan inceleme neticesinde sarf kararı düzenlenmediğinden ödeme yapılmadığı ve davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verildiği gözetilerek, ilerde sarf kararı düzenlenmesi halinde arabulucuya ödenecek olan ücretin ret ve kabul oranına göre taraflardan tahsili ile hazineye irat kaydına dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;DAVANIN KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ İLE;1-Davalının .... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazının kısmen iptali ile; takibin 5.734,51 USD asıl alacak ve 200,06 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 5.934,57 USD üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca hesaplanacak döviz temerrüt faizinin uygulanmasına,2-Fazlaya ilişkin istemin reddine,3-Alacak likit olmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 16.566,64-TL karar ve ilam harcıdan, peşin yatırılan 3.171,23-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 13.395,41-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği kabul olunan miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından bu dava sebebi ile aşağıda dökümü yapılan 11.071,63-TL yargılama giderinin ret ve kabul oranına göre 10.929,67 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,7-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,8-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, zorunlu arabuluculuk başvurusu yapıldığı ancak sarf kararı düzenlenmediği görülmekle (Dosya No: 2024/...); Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenecek olan 2025 Yılı Arabuluculuk Asgari Ücret tarifesi uyarınca hesaplanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin ret ve kabul oranına göre, 4.541,00-TL'sinin davalıdan; kalan 59,00-TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,Sarf kararı düzenlendiğinde; arabuluculuk ücretinin tespit edilenden eksik/fazla olması durumunda bakiye miktarın iadesine ya da tahsiline ilişkin talep halinde işlem yapılmasına,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı (e-duruşma), davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026Katip ... ¸e-imza Hakim ... ¸e-imza YARGILAMA GİDERLERİ HARÇ BEYANI 615,40 TL BAŞVURMA HARCI 3.171,23 TL PEŞİN HARÇ 3.171,23 TL PEŞİN HARÇ +13.395,41 TL EKSİK HARÇ 175,00 TL VEKALET HARCI 16.566,64 TL KARAR VE İLAM HARCI 110,00 TL TEBLİGAT ÜCRETİ + 7.000,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ 11.071,63 TL TOPLAM