Danıştay 12. Dairede sendika tarafından açılan, EÜAŞın hizmet alımı personeli ücretlerini İş Kanununa aykırı şekilde tek taraflı düşüren yönetim kurulu kararının iptali davası.
Özet: Davacı sendika, Elektrik Üretim A.Ş.nin (EÜAŞ) merkez ve taşra teşkilatlarında hizmet alımı kapsamında çalışan taşeron personelin ücretlerini, önceki oranlara göre yüzde 200den 150ye, yüzde 100den 60a ve yüzde 60dan 50ye varan oranlarda düşüren ve işçilerin rızası alınmadan çalışma koşullarında tek taraflı değişiklik yapan yönetim kurulu kararının iptalini talep etmektedir; sendika, bu kararın 4857 sayılı İş Kanununun ilgili maddelerine aykırı olduğunu, mevcut ve gelecekteki işçilerin ücretlerinde ciddi düşüşlere neden olacağını, çalışma barışını bozacağını, işçilere haklı fesih ve işe iade davası açma hakkı tanıyacağını ve asıl-alt işveren sorumluluğu gereği EÜAŞın da bu durumdan sorumlu olacağını savunmaktadır.
T.C.
D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : █████████Karar No : █████████ DAVACI :...Sendikası VEKİLİ : Av. ...DAVALI : ...Anonim Şirketi (...) Genel MüdürlüğüVEKİLİ : Av. ...DAVANIN KONUSU : Elektrik Üretim A.Ş.'nin merkez ve taşra teşkilatlarında hizmet alımı kapsamında yüklenici firma (taşeron) aracılığıyla çalıştırılacak personele ödenecek ücretlerin yeniden belirlenmesine ilişkin Elektrik Üretim A.Ş. Yönetim Kurulunun ... tarih ve... sayılı kararının iptali istenilmektedir.DAVACININ İDDİALARI : Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ) Genel Müdürlüğü ve alt işverenleri ile bu işyerlerinde çalışan işçiler adına toplu iş sözleşmesi imzalama hak ve yetkisine sahip olduğu, EÜAŞ Genel Müdürlüğünde, hizmet alım yoluyla istihdam edilen personele ödenen ücretlerin █████/2019 tarih ve 7522 sayılı olur ile belirlenerek tüm merkez ve taşra teşkilâtına duyurulduğu; mevzuatın daha kolay takip edilmesi ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının bağlı ve ilgili kuruluşlarında uygulama birliğinin sağlanması açısından hizmet alımı kapsamında istihdam edilen personelin öğrenim durumları yerine, yapılan işin niteliğine bağlı olarak güncel şartlarda söz konusu ücretlerde ve unvanlarda yeniden bir ayarlama yapılması amacıyla ,dava konusu Yönetim Kurulunun ... tarih ve ...sayılı kararıyla bu ücretlerin yeniden belirlendiği ve karar tarihinden itibaren personel çalıştırılmasına dayalı olarak yapılacak yeni hizmet alımı ihalelerinde, yeni belirlenen ücret oranlarının uygulanması ve belirlenen ücret ve unvan grubuna göre personel çalıştırılmasına karar verildiği; söz konusu kararın ekinde yer alan Ücret Çizelgesinde, hizmet alımı personeline uygulanacak yeni katsayı belirlenirken yüzdelik dilimdeki katsayı fazlasının, unvanlar bazında %200 iken %150'ye, %100 iken %60'a ve %60 iken %50'ye düşürüldüğü; katsayılarda yapılan bu değişikliklerle, hali hazırda çalışan personelin ve ileride hizmet alımı kapsamında istihdam edilecek personelin ücretlerinde büyük bir düşüş yaşandığı; personelin çalışma koşullarında tek başına değişiklik yapıldığı ve bu durumun da mevzuata aykırı olduğu; 4857 sayılı İş Kanunu’nun 22. ve 62. maddelerine göre, işveren tarafından ücret veya sosyal haklarda eksiltme yapılmasının ve çalışma koşullarının değiştirilmesinin, işçiye yazılı bir bildirim yapılmaksızın ve işçinin rızası alınmaksızın işçiyi bağlamayacağı; çalışma koşullarında değişiklik yapılmasına ilişkin işveren bildiriminin, genel duyuru şeklinde değil her işçisine ayrı ayrı yazılı olarak yapılması gerektiği; işveren tarafından hazırlanan personel yönetmeliğinin veya iç yönetmeliğin işçi bakımından bağlayıcılık kazanabilmesi için, bunların işverence iş sözleşmesinin kurulmasından önce yazılmış ve işçiye bildirilmiş olması gerektiği; ancak somut olayda, davalı idare tarafından yalnızca Yönetim Kurulu kararının taşeron işyerlerinde duyuru şeklinde bildirimi yapıldığı, personele yazılı bildirimde bulunulmadığı gibi personelin de bu konuda rızası alınmadan çalışma koşullarında değişikliğe gidildiği; öte yandan, davalı idare ile bu idareye bağlı iş yerlerinde ihale edilen işler kapsamında personel istihdam eden taşeron firmalar arasındaki ilişkinin, 4857 İş Kanunu'nun 2. maddesi altıncı fıkrasında hüküm altına alınan asıl - alt işveren ilişkisi niteliğine olduğu; söz konusu düzenlemeye göre, taşeron firmalarda çalışan işçilerin hak etmiş olduğu işçilik alacaklarından, davalı idarenin alt işverenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu; taşeron işyerlerinde istihdam edilen personelin ücretlerinde düşüşe sebebiyet veren dava konusu Yönetim kurulu kararı sonrasında, taşeron firmalardaki tüm işçilerin aleyhine bir değişikliğin yaşanacağı ve bu değişikliğin 4857 sayılı Kanun'un 22. maddesine uygun bir şekilde işçinin rızasının alınmadığından işçiyi bağlamayacağı; geçerli olmayan bir değişiklik sonrasında işçilerin, anılan Kanun'un 17. ve 21. maddeleri gereğince haklı nedenle fesih ve işe iade dava açma haklarının bulunduğu; kaldı ki, bugüne kadar yapılan ihalelerde alt işveren değişse de, alt işveren işçilerinin değişmediği; bu sebeple, dava konusu kararın uygulanması halinde yapılacak yeni ihale sonrasında da, aynı işçilerin çalışmaya devam edeceği; bu işçilerden alınacak muvafakatin de geçersiz olacağı; nitekim, iş ilişkisinde işçi ve işverenin eşit konumda olmadığı; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu (█████/2013 tarih ve E:2012/9-1923, K:████████) kararına göre, işveren çalışmaya devam ederken ekonomik ve sosyal üstünlüğünü kullanarak belge düzenlemesinin, eşitliği kendi lehine bozacak hususlar kabul ettirmesinin söz konusu belge ve sözleşmeyi geçersiz kılacağı; öte yandan, dava konusu Yönetim Kurulu kararının, işyerindeki çalışma barışını bozacağı; çalıştırılan personelin öğrenim durumları dikkate alınmadan işin niteliğine göre ücret ödeneceği, EÜAŞ Eğitim Yönetmeliği ile personelin eğitim seviyesinin yükseltilmesi amaçlandığı halde, dava konusu kararla eğitim durumu görmezden gelinerek, ücretlerin işin niteliğine göre hesaplanacak olmasının hakkaniyete aykırı olduğu; 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 26. maddesinde, sözleşmeli personelin temel ücret tutarlarının tespitinde “eğitim düzeyinin” de dikkate alınması öngörüldüğü halde, bu düzenlemeye aykırı bir şekilde Yönetim Kurulu kararı alındığı; sonuç olarak, dava konusu Yönetim kurulu kararının mevzuata, hukuka ve kamu yararına aykırı olduğu ileri sürülmektedir.DAVALI İDARENİN SAVUNMASI : Usul yönünden, uyuşmazlığın çözümünde Danıştay'ın değil idare mahkemelerinin görevli olduğu; ayrıca, işbu davayı açmada, davacı Sendikanın ehliyetinin bulunmadığı; esas yönünden, kamu ihale mevzuatında tanımı yapılan hizmetlerin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, teşebbüs ana statüsü ve ilgili diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde ihale yoluyla temin edildiği; bu kapsamda işyerlerinde hizmet alımı yoluyla çalıştırılacak olan personel için ayrılan ödenek tavanlarının her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığınca Genel Yatırım ve Finansman Programı çerçevesinde belirlendiği; kamu kurumlarınca ihale öncesi yaklaşık maliyet hesabı yapılırken 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na göre işçilik maliyetlerinin asgari ücretin % (yüzde) fazlası şeklinde hesap edilmesinin zorunlu olduğu, buna göre de 2016/5 sayılı Genelge'yle işçi ve işverenin hak ve yükümlülüklerinde bir denge gözetilerek kendi içerisinde sınıflandırma yapılıp farklı oranlar belirlendiği; ancak, taşeron firmada mühendis unvanında çalışan personele asgari ücretin %200 fazlası şeklinde ödenen ücret tutarının, mevcut durumda KPSS sınavıyla atanmış kadrolu mühendis ücretinden yaklaşık 800,00-TL fazla olduğu; 2022 yılında asgari ücretin brüt 5.004,00-TL olarak belirlenmesi nedeniyle hizmet alımı personeli olarak çalışan mühendise asgari ücretin % 200 fazlası şeklinde ücret ödendiğinde (üç asgari ücret) kadrolu mühendisten yaklaşık 850-900-TL fazla ücret alacağı, Toplu İş Sözleşmesi'nden kaynaklanan ücret zammı (Yüksek Hakem Kurulunca 2021 yılına göre belirlenen %6 oranındaki ücret zammı) da ilave edildiğinde aradaki farkın 1600-1700-TL’ye çıkacağı; ayrıca, yüklenici firma nezdinde çalışan teknikere asgari ücretin %100 fazlası (yani iki katı) ödenirken aynı yerde aynı görevi yapan teknisyene ise asgari ücretin % 60 fazlası ödendiği; bu konuda sürekli şikayette bulunulduğundan, hizmet alımı personelinin ücretlerinde yeni bir düzenleme yapılması zorunluluğunun ortaya çıktığı; Hazine ve Maliye Bakanlığının tahsis ettiği ödenek miktarı ile kadrolu mühendis ve kadrolu teknisyen ücretleri de dikkate alınarak işyerlerinde çalışan hizmet alımı personel ücretlerinde yeni bir düzenleme yapıldığı; buna göre teknik hizmetlerde çalışan personelin özellik arz eden ve mesleki bilgi ve deneyim gerektiren işlerde öğrenim durumları dikkate alınmak suretiyle, yardımcı hizmetlerde çalışan (çaycı, garson, temizlik işçisi vb.) personelin ise öğrenim durumları dikkate alınmaksızın fiilen yapmış olduğu işler için belirlenen oranlarda ücret verilmesinin Yönetim Kurulunun dava konusu ... tarih ve ...sayılı kararıyla uygun görüldüğü; söz konusu kararla, hizmet alımı kapsamında istihdam edilen personelin ücretlerinde düşürülme söz konusu olmadığı, bazı unvanların ücretleri sabit kalırken, bazı unvanların (özellikle santral teknik temizlik, kül-cüruf temizliği, genel temizlik ve çevre temizliği, bahçıvan, park bahçe işlerinde çalışan hizmet alımı personelinin) ücretlerinde %15’den %20 ve %25’e çıkarılarak düşük ücret gruplarında iyileştirme yapıldığı; söz konusu personele, 4857 sayılı İş Kanunun 62. maddesi kapsamında, çalışma koşulları ve çalışma sürelerine ilişkin bir değişiklik yapılmadığı, personel ücretlerinin, yeni bir ihale sonucunda, yapılacak olan yeni iş sözleşmeleri için uygulanacağı, sözleşmesi devam eden hizmet alımı ihalelerini kapsamadığı; bu itibarla, söz konusu düzenlemeden mevcut sözleşmelerin etkilenmeyeceği; şu halde, dava konusu Yönetim Kurulu Kararının hizmetin gereklerine, kamu yararına, üst hukuk normlarına ve hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.DANIŞTAY SAVCISI :...DÜŞÜNCESİ : Dava, davacı Sendika tarafından, Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğünün tüm merkez/taşra teşkilatında çalışan hizmet alımı personeline ödenen ücretlerin yeniden belirlenmesine ilişkin anılan Genel Müdürlük Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı Kararının iptali istemiyle açılmıştır.Kamu hizmetinin eksiksiz ve düzenli yürütülmesinden sorumlu olan idarece; mevzuatın öngördüğü şekilde hizmetin gerekleri esas alınarak, hizmet alım yöntemiyle kurumda çalıştırılan personellerden, teknik hizmetlerle ilgili bölümlerde, özellik arz eden ve mesleki bilgi ve deneyim gerektiren işlerde çalışanlara, öğrenim durumları dikkate alınmak, yardımcı hizmetlerde çalışan personele ilişkin olarak ise, öğrenim durumları dikkate alınmaksızın fiilen yaptığı işler göz önüne alınmak suretiyle, yani yapılan işin niteliğine bağlı olarak hizmet alımı personeline ödenecek ücretlerle ilgili olarak usul ve kriterler belirlenerek hizmetin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini temin etme amacına yönelik olarak çıkarılan dava konusu Yönetim Kurulu Kararında, kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden hukuka aykırılık görülmemiştir.Açıklanan nedenle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmeyerek, işin gereği görüşüldü:MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :Elektrik Üretim A.Ş.'nin merkez ve taşra teşkilatlarında hizmet alımı kapsamında yüklenici firma (taşeron) aracılığıyla çalıştırılacak personele ödenecek ücretlerin yeniden belirlenmesine ilişkin Elektrik Üretim A.Ş. Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.İNCELEME VE GEREKÇE:İLGİLİ MEVZUAT:4857 sayılı İş Kanunu'nun "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinin birinci fıkrasında, "Bu Kanunun amacı işverenler ile bir iş sözleşmesine dayanarak çalıştırılan işçilerin çalışma şartları ve çalışma ortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemektir."; "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinin altıncı fıkrasında, "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur."; sekinci fıkrasında, "Kanuna veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesine dayanılarak kurulan kamu kurum ve kuruluşları ile bunların doğrudan veya dolaylı olarak sermayesinin en az yüzde ellisine sahip oldukları ortaklıklarda, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu veya diğer kanun hükümleri çerçevesinde, hizmet alımı amacıyla yapılan sözleşmeler gereğince, yüklenici aracılığıyla çalıştırılanlar, bu şekilde çalışmış olmalarına dayanarak; ... b) Bu kurum, kuruluş ve ortaklıklara ait işyerlerinin kadro veya pozisyonlarında çalışanlar için toplu iş sözleşmesi, personel kanunları veya ilgili diğer mevzuat hükümlerine göre belirlenen her türlü malî haklar ile sosyal yardımlardan yararlanmaya, hak kazanamazlar."; dokuzuncu fıkrasında, "...Hizmet alımına dayanak teşkil edecek sözleşme ve şartnamelere; a) İşe alınacak kişilerin belirlenmesi ve işten çıkarma yetkisinin kamu kurum, kuruluşları ve ortaklıklarına bırakılması, b) Hizmet alım sözleşmeleri çerçevesinde ya da geçici işçi olarak aynı iş yerinde daha önce çalışmış olanların çalıştırılmasına devam olunması, yönünde hükümler konulamaz."; "Çalışma koşullarında değişiklik ve iş sözleşmesinin feshi" başlıklı 22. maddesinde, "İşveren, iş sözleşmesiyle veya iş sözleşmesinin eki niteliğindeki personel yönetmeliği ve benzeri kaynaklar ya da işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak durumu işçiye yazılı olarak bildirmek suretiyle yapabilir. Bu şekle uygun olarak yapılmayan ve işçi tarafından altı işgünü içinde yazılı olarak kabul edilmeyen değişiklikler işçiyi bağlamaz. İşçi değişiklik önerisini bu süre içinde kabul etmezse, işveren değişikliğin geçerli bir nedene dayandığını veya fesih için başka bir geçerli nedenin bulunduğunu yazılı olarak açıklamak ve bildirim süresine uymak suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir. İşçi bu durumda 17 ila 21 inci madde hükümlerine göre dava açabilir. Taraflar aralarında anlaşarak çalışma koşullarını her zaman değiştirebilir. Çalışma koşullarında değişiklik geçmişe etkili olarak yürürlüğe konulamaz." ve "Ücretten indirim yapılamayacak haller" başlıklı 62. maddesinde, "Her türlü işte uygulanmakta olan çalışma sürelerinin yasal olarak daha aşağı sınırlara indirilmesi veya işverene düşen yasal bir yükümlülüğün yerine getirilmesi nedeniyle ya da bu Kanun hükümlerinden herhangi birinin uygulanması sonucuna dayanılarak işçi ücretlerinden her ne şekilde olursa olsun eksiltme yapılamaz." hükmü öngörülmüştür.233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin "Teşebbüslerin organları" başlıklı 5. maddesinde, "Teşebbüs organları, yönetim kurulu ve genel müdürlüktür. Yönetim Kurulu, teşebbüsün en yüksek seviyede yetkili ve sorumlu karar organıdır." kuralına yer verilmiştir.Kamu iktisadi teşebbüslerinin personel rejimini düzenleyen 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin "İstihdam şekilleri" başlıklı 3. maddesinde, "a) Teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda hizmetler memurlar, sözleşmeli personel ve işçiler eliyle gördürülür. ... e) İşçiler bu Kanun Hükmünde Kararnameye tabi değildir." ve "Temel Ücret" başlıklı 26. maddesinde, "Temel ücret tutarları, sözleşmeli personelin unvanı, eğitim düzeyi, iş gerekleri, işyeri ve çalışma şartları dikkate alınmak suretiyle teşebbüs ve bağlı ortaklıklarca tespit edilir…" düzenlenmesi öngörülmüştür.4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, "Aşağıda belirtilen idarelerin kullanımında bulunan her türlü kaynaktan karşılanan mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihaleleri bu Kanun hükümlerine göre yürütülür: ... b) Kamu iktisadi kuruluşları ile iktisadi devlet teşekküllerinden oluşan kamu iktisadi teşebbüsleri..."; "İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar" başlıklı 62. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendinde; "Bu bendin uygulanmasında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; bu Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımlarını ifade eder..."; "Uygun görüş alınması ve görevlilerin sorumlulukları" başlıklı Ek 8. maddesinde de, "62 nci maddenin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında personel çalıştırılmasına dayalı hizmetler (danışmanlık hizmet alımları hariç) için ihaleye çıkılmadan önce; 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca yayımlanan Genel Yatırım ve Finansman Programı Kararı çerçevesinde, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarının Hazine Müsteşarlığından, █████/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun çerçevesinde özelleştirme programında bulunanlardan sermayesinin %50’sinden fazlası kamuya ait işletmeci kuruluşların ise Özelleştirme İdaresi Başkanlığından uygun görüş alması zorunludur. Uygun görüş, bu kapsamda çalıştırılacak personel sayısı ile idareler, hizmet türleri, işin yapıldığı yer gibi ücret düzeyini etkileyen unsurlardan biri, birkaçı veya tamamı dikkate alınarak ihale dokümanında belirlenecek ücret ve benzeri mali ödemelere ilişkin tavanların tespitini de kapsar. Uygun görüş alınmadan bu hizmetler için ihaleye çıkılamaz...." hükmüne yer verilmiştir.Elektrik Üretim A.Ş.'nin merkez ve taşra teşkilatlarında hizmet alımı kapsamında istihdam edilecek (taşeron) personele ödenen ücretlerin yeniden belirlenmesine ilişkin Elektrik Üretim A.Ş. Yönetim Kurulunun dava konusu ...tarih ve...sayılı kararıyla; "Bakanlığımız bünyesindeki diğer Kuruluşlarla uygulama birliğinin sağlanması açısından, hizmet alımı personelin öğrenim durumları değil de yapılan işin niteliğine bağlı olarak güncel şartlarda söz konusu ücretlerde ve unvanlarda yeniden bir ayarlama yapmak üzere Genel Müdürlük Makamının 05.11.2021 tarih ve 438139 sayılı Olurları ile teşkil edilen Komisyonun yürüttüğü çalışmalar sonucunda imza altına alınan, takrire ekli 07.12.2021 tarihli Komisyon Tutanağı çerçevesinde tüm merkez/taşra teşkilatındaki unvanlar ve yapılan hizmet alımı işleri yeniden değerlendirilmiş olup, hizmet alımı personeline ödenen ücretlerin yapılan işin niteliğine bağlı olarak Bakanlığımız birimlerinde uygulanan hizmet alım ücretleri de baz alınarak, ekli listede belirtilen ücret ve unvanlarda yeniden belirlenmesine..." karar verilmiş ve söz konusu karara ekli Ücret Listesinde de, hizmet alımı kapsamında istihdam edilecek personele unvan ve öğrenim durumu itibarıyla ödenebilecek ücret tavanları (%20 ilâ %150 fazlası) olarak yeniden belirlenmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 3. maddesinde; kamu iktisadi teşebbüslerindeki hizmetlerin memur, sözleşmeli personel ve işçi statüsündeki personel eliyle yürütülmesi öngörülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 2. maddesinde, kamu iktisadi teşebbüslerince yapılacak hizmet alımlarının bu Kanun'a göre yürütüleceği belirtilmiş; 62. maddesinde de bu teşebbüslerde, "personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı" yapılabilmesine imkan sağlanmış olup; söz konusu maddede, "personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı", bu Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımı olarak tanımlanmıştır. Görüldüğü üzere, kamu iktisadi teşebbüslerinde memur, sözleşmeli personel ve işçi statüsünde personel istihdam edildiği gibi, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümlerine göre "personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı" kapsamında yüklenici firma (taşeron) aracılığıyla personel de çalıştırılabilmesi mümkün bulunmaktadır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesinin sekizinci fıkrasında ise, hizmet alımı kapsamında çalıştırılan personelin, kamu iktisadi teşebbüslerinde istihdam edilen personel (memur, sözleşmeli personel ve işçiler) için ilgili mevzuatta öngörülen mali ve sosyal haklardan yararlanamayacağı belirtilmiştir. Uyuşmazlık, kamu iktisadi teşebbüslerinde "personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı" kapsamında yüklenici firma (taşeron) aracılığıyla çalıştırılacak personelin ücretlerinde, yeni ihale döneminden itibaren uygulanmak üzere, mevcut ihale dönemindeki ücretlerden bağımsız olarak, değişiklik yapılmasının mümkün olup olmadığından kaynaklanmaktadır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 62. ve Ek 8. maddelerine göre, personel çalıştırılmasına dayalı hizmetler için ihaleye çıkılmadan (veya daha önce yapılmış olan hizmet alımının sonra ermesi halinde, ihalenin yenilenmesinden) önce hizmet türü, personel sayısı ve unvanı ile personele ödenebilecek ücret ve benzeri mali ödemelere ilişkin tavan tutarlarının belirlenmesinin zorunlu olduğu anlaşılmakta olup; bu kapsamda, hizmet alımına dayalı çalıştırılacak personelin ücret tavanlarının belirlenmesi hususunda; bütçe imkanları, işin niteliği, personelin unvanı ile teşebbüste kadrolu personele ödenen ücret tutarları ve ücret dengesi gibi hususlar göz önünde bulundurulmak suretiyle, idarenin takdir ve düzenleme yetkisinin bulunduğu açıktır. Bakılan uyuşmazlıkta, Elektrik Üretim A.Ş. Yönetim Kurulunun dava konusu █████/2021 tarih ve 37-191 sayılı kararıyla; merkez ve taşra teşkilatlarında hizmet alımı kapsamında yüklenici firma (taşeron) aracılığıyla çalıştırılacak personele ödenebilecek tavan ücretlerinin işin niteliği, personelin unvanı, kadrolu personele ödenen ücretler ve güncel ekonomik şartlar dikkate alınarak unvanlar itibarıyla ayrı ayrı olmak üzere yeniden belirlendiği; anılan kararın, hizmet alımı kapsamında istihdam edilen mevcut personelin ücretlerine ilişkin olmadığı, söz konusu karardan sonra yapılacak yeni ihalelere göre çalıştırılacak personele yönelik olduğu anlaşılmaktadır.Davacı Sendika tarafından, dava konusu Yönetim Kurulu kararıyla, hizmet alımı kapsamında çalıştırılan mevcut personelin, yeni ihale sonrasında yüklenici firma değişse de, aynı işte çalışmaya devam ettiği, dolayısıyla mevcut personelin ücretlerinde yeni ihale sonrasında düşüş meydana geleceği; bu yönüyle idare tarafından tek taraflı olarak, personelin çalışma koşullarında değişiklik ve ücretlerinde eksiltme yapılmasının, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 22. ve 62. maddelerindeki, işçi ücretlerinde eksiltme yapılamayacağı, çalışma koşullarında ve ücretlere yapılan esaslı bir değişikliğin işçiye yazılı olarak bildirilmesi gerektiği, bu şekilde yapılmayan ve işçi tarafından yazılı olarak kabul edilmeyen değişikliklerin işçiyi bağlamayacağı yönündeki düzenlemelere aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de; dava konusu Yönetim kurulu kararıyla 4857 sayılı Kanun'un 22. ve 62. maddeleri kapsamında çalışma koşulları ve sürelerine ilişkin bir değişiklik yapılmadığı; anılan kararla belirlenen ücretlerin, mevcut ihale döneminde yapılan hizmet alımına göre çalıştırılan personele yönelik olmayıp, yeni ihale döneminde çalıştırılacak personele ilişkin olduğu; 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinin dokuzuncu fıkrasında yer alan "hizmet alımına dayanak teşkil edecek sözleşmelere, hizmet alım sözleşmeleri çerçevesinde aynı iş yerinde daha önce çalışmış olanların, çalıştırılmasına devam olunması yönünde hükümler konulamayacağı" şeklindeki düzenleme de dikkate alındığında, yeni ihale döneminde çalıştırılacak personelin ücretlerinde, kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde önceki ihale dönemindeki ücretlerden bağımsız olarak, ücret dengesi ve güncel ekonomik şartlara uygun olarak değişiklik yapılmasının mümkün bulunduğu; dava konusu kararın 4857 sayılı Kanun'un 22. ve 62. maddelerindeki düzenlemelere aykırı bir yönünün bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.Ayrıca, dava konusu Yönetim Kurulu kararıyla, bazı personelin ücretlerinin öğrenim durumları dikkate alınmaksızın belirlenmesinin, personelin eğitim seviyesinin yükseltilmesini amaçlayan 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 26. maddesine, EÜAŞ Eğitim Yönetmeliği hükümlerine ve hakkaniyete aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmüş ise de; bazı personelin ücretlerinin, öğrenim durumu yerine işin niteliğinin esas alınarak belirlenmesinde, idarenin takdir ve düzenleme yetkisinin bulunduğu; öğrenim durumu esas alınarak ücret tavanlarının belirlenmesi hususunda, idarenin yargı kararıyla zorlanması mümkün olmadığından, davacı Sendikanın bu iddiasına da itibar edilmemiştir.Bu durumda, hizmet alımı kapsamında yüklenici firma (taşeron) aracılığıyla çalıştırılacak personele unvanlar bazında ödenebilecek azami ücret tutarlarının belirlenmesi hususunda; kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullanılmak kaydıyla, davalı idarenin takdir ve düzenleme yetkisinin olduğu; dava konusu Yönetim kurulu kararıyla belirlenen ücret tavanlarının mevzuata, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak idareye tanınan takdir yetkisi çerçevesinde düzenlendiği ve söz konusu kararda açık bir takdir hatasının bulunmadığı; anılan ücret tutarlarının belirlenmesi hususunda idarenin yargı kararıyla da zorlanmasının mümkün bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, dava konusu Yönetim Kurulu kararında, üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. DAVANIN REDDİNE,2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.