2942 sayılı kamulaştırma kanununa dayalı taşınmaz kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında, emsal taşınmazlara göre metrekare birim bedel farkını değerlendiren bölge adliye mahkemesi kararının temyiz incelemesi.

2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa dayalı taşınmaz kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında, emsal taşınmazlara göre metrekare birim bedel farkını değerlendiren Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyiz incelemesi.

Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın tescili davasında, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne dair kararının ardından hem davacı idare hem de davalılar istinaf yoluna başvurmuştur; bölge adliye mahkemesi, davalıların istinafını reddedip davacı idarenin başvurusunu kabul ederek ilk derece mahkemesi kararını kaldırmış ve aynı kamulaştırma kapsamında emsal teşkil eden bitişik parseller için kendi dairelerince daha önce uygun bulunan metrekare birim bedelinden sapma nedenlerini araştırmak üzere ek rapor aldırarak esastan yeniden hüküm kurmuştur.

5. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi

SAYISI : █████████ Esas, █████████ Karar

KARAR : Esastan ret/Yeniden esas hakkında verilen karar

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara Batı 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : ████████ Esas, ████████ Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın ... . Organize Sanayi Bölgesi adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verilmiştir.

Davalılar vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 31.03.2026 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü davacı vekili Avukat ... ve davalı asil ... ve vekili Avukat ... gelmişlerdir.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Ankara ili, ..., ... 1 08... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın ... Organize Sanayi Bölgesi adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın arsa vasıflı olduğunu, idare tarafından takdir edilen bedelin emsallerine göre düşük olduğunu, taşınmazın belediye mücavir alan sınırları içerisinde olduğunu, belediye hizmetlerinden yararlandığını, taşınmazın rayicinin belirlenmesi suretiyle kamulaştırma bedelinin tespitine ve tespit edilen bedelin ödenmesi karşılığında taşınmazın davacı adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın arazi vasfında olup net gelirine göre değerlendirilmesi gerektiğini, alınan raporun yapılan incelemenin yetersiz olduğunu, bedelin yüksek belirlendiğini, aynı kamulaştırma kapsamında arazi olarak değerlendirme yapılan taşınmaz bedellerinin Yargıtay 5. Hukuk Dairesince onandığını, bu kararların dikkate alınmadığını,ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın organize sanayi tesisi alanında yer aldığını, imar planlarının 2021 yılında kesinleştiğini ve taşınmazın sanayi arsası olarak belirlendiğini, bu yönüyle alınan raporun yapılan incelemenin yetersiz, bedelin düşük olduğunu, taşınmazın imar parseli olarak değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmaz ile aynı bölgede bulunan ve aynı kamulaştırma kapsamında aynı kurum tarafından açılan davalar sonucu Dairelere intikal eden dava dosyalarında, taşınmaz ile aynı konumda bulunan 1 08... parsel, 1 08... parsel ve 1 08... parsel sayılı taşınmazlara aynı değerlendirme tarihi olan Kasım 2021 itibarıyla tespit edilen 200 TL/m² birim bedelin tarafların istinafı üzerine, Dairelerinin █████████ Esas, 2024/ 2090 Esas ve █████████ Esas sayılı ilamları ile uygun bulunduğu, iş bu eldeki davada ise aynı değerlendirme tarihi itibarıyla taşınmaza 285 TL/m² birim bedel belirlendiği, taşınmazların birbirlerine bitişik ve aynı konumda oldukları dikkate alındığında güçlü delil niteliğindeki uygun bulunan bedelden ayrılma nedenleri hususunda bilirkişi kurulundan ek rapor alındığı, alınan raporda yeniden yapılan değerlendirme sonucu taşınmazın metrekare birim bedelinin 200 TL belirlendiği ve bu birim fiyatı doğrultusunda bedel tespiti ile belirlenen bedele Anayasa Mahkemesince verilen iptal kararı uyarınca dava tarihinden itibaren kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek oranda faiz uygulanmak suretiyle davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş, ayrıca dava tarihi esas alındığında Anayasa Mahkemesinin iptal kararı gereğince kararda uygulanan faizin türü ve başlangıç-bitiş tarihlerinin hukuka aykırı belirlendiğini ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş, ayrıca belirlenen bedelin düşük olduğunu, ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, ... olarak kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2.Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri metodu esas alınmak suretiyle değer biçilerek tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesinde, dava konusu taşınmazın davalı taraf adına olan tapu kaydının iptali ile ... Organize Sanayi Bölgesi adına tesciline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Davanın 01.08.2023 tarihinden önce açıldığı gözetlendiğinde dava tarihi itibarıyla, tespit edilen kamulaştırma bedeline 2942 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrası gereğince davanın açıldığı tarihten 4 ay sonrasından başlamak üzere yasal faiz uygulanması gerektiği hâlde, bu husus kamu düzeni gereğince resen gözetilecek hususlardan olmayıp, davacı idare vekilinin istinaf dilekçesinde, bu hususa ilişkin olarak istinaf başvurusu bulunmadığından, Bölge Adliye Mahkemesince 6100 sayılı Kanun'un 355 inci maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak inceleme yapıldığından ve istinaf sebebi olarak ileri sürülmeyen bir konunun temyiz yolunda ileri sürülmesi hâlinde incelenmesi mümkün olmadığından, davacı idare vekilinin bu yöndeki temyiz sebebi ile ilgili olarak değerlendirme yapılmamıştır.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,31.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.