Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa dayalı taşınmaz bedel tespiti davasında benzer parseller için farklı metrekare birim bedel belirlenmesi uyuşmazlığının temyiz incelemesi.
Özet: Ankaradaki bir taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında, ilk derece mahkemesinin kabul kararı sonrası, davacı idarenin kamulaştırma bedelini yüksek bulması, davalıların ise sanayi arsası niteliğindeki taşınmazın bedelini düşük bularak istinaf etmeleri üzerine, Bölge Adliye Mahkemesi, aynı kamulaştırma kapsamında benzer konumdaki emsal taşınmazlara daha yüksek bedel belirlenmiş olmasına rağmen dava konusu taşınmaza düşük bedel takdir edilmesini hatalı bularak davalıların istinafını kabul etmiş, ilk derece mahkemesi kararını kaldırıp yeniden esas hakkında hüküm kurmuş ve uyuşmazlık temyiz incelemesi için Yargıtaya taşınmıştır.
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI : █████████ Esas, █████████ KararKARAR : Esastan ret/Yeniden esas hakkında verilen kararİLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara Batı 4. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : ████████ Esas, ████████ KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın ... . Organize Sanayi Bölgesi adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalılar vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verilmiştir.Bir kısım davalılar vekillerince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 31.03.2026 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.Duruşma günü davacı idare vekili Avukat ..., davalı ... vekili Avukat ..., davalılar ... vd. vekili Avukat ..., davalı ... vekili Avukat ... gelmişlerdir.Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Ankara ili, ..., ... Mahallesi 45 81... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın ... Organize Sanayi Bölgesi adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı ... ve ... vekilleri cevap dilekçelerinde özetle; dava konusu taşınmazın arsa olarak değerlendirilmesi gerektiğini, teklif edilen değerin çok düşük olduğunu ileri sürmüşlerdir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz arazi vasfında olup net gelirine göre değerlendirilmesi gerektiğini, alınan raporun yapılan incelemenin yetersiz olduğunu, bedelin yüksek belirlendiğini, aynı kamulaştırma kapsamında arazi olarak değerlendirme yapılan taşınmazlar bedellerinin Yargıtay 5. Hukuk Dairesince onandığını, bu kararların dikkate alınmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. 2. Davalı ... , davalılar ... vd. ile davalı ... vekilleri istinaf dilekçelerinde özetle; dava konusu taşınmazın organize sanayi tesisi alanında yer aldığını, imar planlarının 2021 yılında kesinleştiğini ve taşınmazın sanayi arsası olarak belirlendiğini, bu yönüyle alınan raporun, yapılan incelemenin yetersiz,bedelin düşük olduğunu, emsallerin eski tarihli satış olması nedeniyle değerlendirmeye esas alınmayacağını, aynı bölgede 375 TL/m² bedel belirlendiğini, kesinleşen yargı kararlarının tek başına emsal olamayacağını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmişlerdir.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmaz ile aynı bölgede bulunan ve aynı kamulaştırma kapsamında aynı kurum tarafından açılan davalar sonucu Dairelerine intikal eden dava dosyalarında, taşınmaz ile aynı konumda bulunan 45 81... parsel, 45 81... parsel ve 45 81... parsel sayılı taşınmazlara aynı değerlendirme tarihi olan Kasım 2021 itibarıyla tespit edilen 340 TL/m² birim bedelin tarafların istinafı üzerine, Dairelerinin █████████ Esas, █████████ Esas, █████████ Esas sayılı ilamları ile uygun bulunduğu, iş bu eldeki davada ise aynı değerlendirme tarihi itibarıyla taşınmaza 200 TL/m² birim bedel belirlendiği, taşınmazların birbirlerine bitişik ve aynı konumda oldukları dikkate alındığında güçlü delil niteliğindeki uygun bulunan bedellerden ayrılma nedenleri hususunda bilirkişi kurulundan ek rapor alındığı, alınan raporda yeniden yapılan değerlendirme sonucu dava konusu taşınmazın kadastral parsel olarak metrekare birim bedelinin 340 TL/m² olarak belirlendiği ve bu bedel doğrultusunda fark kamulaştırma bedelinin ilgili bankaya bloke edilmesi üzerine toplam kamulaştırma bedelinin tespit edildiği ve belirlenen bedele Anayasa Mahkemesince verilen iptal kararı uyarınca dava tarihinden itibaren kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek oranda faiz uygulanmak suretiyle, davacı idare vekilinin başvurusunun esastan reddine,davalılar vekillerinin başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş, ayrıca dava tarihi esas alındığında Anayasa Mahkemesinin iptal kararı gereğince kararda uygulanan faizin türü ve başlangıç-bitiş tarihlerinin hukuka aykırı belirlendiğini ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.2. Davalı ... , davalılar ...vd. ile davalı ... vekilleri temyiz dilekçelerinde özetle; istinaf dilekçelerinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş, ayrıca belirlenen bedelin düşük olduğunu,emsal karşılaştırmasının doğru yapılmadığını ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmişlerdir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, ... olarak kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2.Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca net geliri metodu esas alınmak suretiyle değer biçilerek tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesinde, dava konusu taşınmazın davalı taraf adına olan tapu kaydının iptali ile ... . Organize Sanayi Bölgesi adına tesciline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.3. Davanın 01.08.2023 tarihinden önce açıldığı gözetildiğinde, dava tarihi itibarıyla, tespit edilen kamulaştırma bedeline 2942 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrası gereğince davanın açıldığı tarihten 4 ay sonrasından başlamak üzere yasal faiz uygulanması gerektiği hâlde bu husus kamu düzeni gereğince resen gözetilecek hususlardan olmayıp, davacı idare vekilinin istinaf dilekçesinde, bu hususa ilişkin olarak istinaf başvurusu bulunmadığından, Bölge Adliye Mahkemesince 6100 sayılı Kanun'un 355 inci maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak inceleme yapıldığından ve istinaf sebebi olarak ileri sürülmeyen bir konunun temyiz yolunda ileri sürülmesi hâlinde incelenmesi mümkün olmadığından, davacı idare vekilinin bu yöndeki temyiz sebebi ile ilgili olarak değerlendirme yapılmamıştır. 4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARAR Açıklanan sebeplerle;Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,31.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.