ankarada organize sanayi bölgesi kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davasında, istinaf reddi sonrası yargıtay 5. hukuk dairesinin emsal kararları değerlendiren temyiz incelemesi.

Ankarada organize sanayi bölgesi kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davasında, istinaf reddi sonrası Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin emsal kararları değerlendiren temyiz incelemesi.

Özet: Taraflar arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın tescili davasında, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş, belirlenen bedelin yüksekliği veya düşüklüğü konusunda karşılıklı istinaf başvuruları yapılmış; Bölge Adliye Mahkemesi ise, aynı kamulaştırma kapsamında yer alan benzer taşınmazlar için Yargıtay tarafından onanmış emsal bedelleri esas alarak tarafların istinaf taleplerini esastan reddetmiş ve dosya temyiz incelemesi için Yargıtaya taşınmıştır.

5. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi

SAYISI : █████████ Esas, █████████ Karar

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara Batı 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : ████████ Esas, ████████ Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın ... . Organize Sanayi Bölgesi adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verilmiştir.

Bir kısım davalılar vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 31.03.2026 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü davacı idare vekili Avukat ... ve davalılar... vd. vekili Avukat ... ve davalı ... vekili Avukat ... gelmişlerdir.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Ankara ili, ..., ... Mahallesi 45 81... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın ... Organize Sanayi Bölgesi adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... ve davalılar ... vd. vekilleri cevap dilekçelerinde özetle; dava konusu taşınmazın arsa vasıflı olduğunu, idare tarafından takdir edilen bedelin emsallerine göre düşük olduğunu, taşınmazın belediye mücavir alan sınırları içerisinde olduğunu, belediye hizmetlerinden yararlandığını, taşınmazın rayicinin belirlenmesi suretiyle kamulaştırma bedelinin tespitine ve tespit edilen bedelin ödenmesi karşılığında taşınmazın davacı adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın arazi vasfında olup net gelirine göre değerlendirilmesi gerektiğini, alınan raporun yapılan incelemenin yetersiz olduğunu, bedelin yüksek belirlendiğini, aynı kamulaştırma kapsamında arazi olarak değerlendirme yapılan taşınmaz bedellerinin Yargıtay 5. Hukuk Dairesince onandığını, bu kararların dikkate alınmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... ve davalılar ... vd. vekilleri istinaf dilekçelerinde özetle; taşınmazın organize sanayi alanında yer aldığını, imar planlarının 2021 yılında kesinleştiği ve taşınmazın sanayi arsası olarak belirlendiğini, bu yönüyle alınan raporun yapılan incelemenin yetersiz bedelin düşük olduğunu, taşınmazın imar parseli olarak değerlendirilmesi gerektiğini, emsallerin eski tarihli satış olması nedeniyle değerlendirmeye esas alınmayacağını, aynı bölgede 375 TL/m² bedel belirlendiğini, aynı bölgede 2018 yılında icra müdürlüklerince satış bedellerinin 900 TL-950 TL belirlendiğini, kesinleşen yargı kararlarının tek başına emsal olamayacağını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile aynı bölgede, aynı kamulaştırma kapsamında açılan ve Dairelerine intikal eden dava dosyalarında ... 1 01... ve 300 parsel sayılı taşınmazlar yönünden Mayıs 2021 değerlendirme tarihi itibarıyla tespit edilen 160 TL/m² birim bedelin Yargıtay 5.Hukuk Dairesinin █████████ Esas ve █████████ Esas sayılı ilamları ile onanarak kesinleştiği, yine ... 45 04... parsel sayılı taşınmaz yönünden Mayıs 2021 değerlendirme tarihi itibarıyla tespit edilen 210 TL/m² birim bedelinin Yargıtay 5.Hukuk Dairesinin █████████ Esas sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiği, taşınmazların konumu ve değerlendirme tarihleri dikkate alındığında belirlenen bedellerin bir biriyle uyumlu olduğu, dava konusu taşınmaza bitişik konumda bulunan 45 81... parsel ve 45 parsel sayılı taşınmazlar yönünden aynı değerlendirme tarihi itibarıyla tespit edilen 340 TL/m² birim bedelin tarafların istinafı üzerine Dairelerinin █████████ Esas ve █████████ Esas sayılı ilamları ile uygun bulunduğu, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesi ile taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş ayrıca, dava tarihi esas alındığında Anayasa Mahkemesinin iptal kararı gereğince kararda uygulanan faizin türü ve başlangıç-bitiş tarihlerinin hukuka aykırı belirlendiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı ... ve davalılar ... vd. vekilleri temyiz dilekçelerinde özetle; istinaf dilekçelerinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, ... olarak kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2.Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılmak suretiyle değer biçilerek tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesinde, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile ... Organize Sanayi Bölgesi adına tesciline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Davanın 01.08.2023 tarihinden önce açıldığı gözetildiğinde, dava tarihi itibarıyla tespit edilen kamulaştırma bedeline 2942 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrası gereğince davanın açıldığı tarihten 4 ay sonrasından başlamak üzere yasal faiz uygulanması gerektiği hâlde bu husus kamu düzeni gereğince resen gözetilecek hususlardan olmayıp, davacı idare vekilinin istinaf dilekçesinde, bu hususa ilişkin olarak istinaf başvurusu bulunmadığından, Bölge Adliye Mahkemesince 6100 sayılı Kanun'un 355 inci maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak inceleme yapıldığından ve istinaf sebebi olarak ileri sürülmeyen bir konunun temyiz yolunda ileri sürülmesi hâlinde incelenmesi mümkün olmadığından, davacı idare vekilinin bu yöndeki temyiz sebebi ile ilgili olarak değerlendirme yapılmamıştır.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,31.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.