yargıtay 10. hukuk dairesi, sigortasız çalıştırılan temizlikçi işçinin iş akdi feshi sonrası hizmet tespiti davasını kamu düzeni açısından inceliyor.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, sigortasız çalıştırılan temizlikçi işçinin iş akdi feshi sonrası hizmet tespiti davasını kamu düzeni açısından inceliyor.

Özet: Bir çalışanın 2012-2017 yılları arasında sigortasız olarak çalıştığı iddiasıyla açtığı hizmet tespiti davasında, işveren belirtilen süreyi reddederken sosyal güvenlik kurumu davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddini talep etmiş; ilk derece mahkemesi davacının 2012-2016 arası çalışmasını kısmen tespit edip diğer dönemleri reddederken, bölge adliye mahkemesi bu kararı onamış, bunun üzerine tüm taraflar, karar verilen ve reddedilen dönemlere, tanık beyanlarındaki çelişkilere ve usul eksikliklerine dayanarak temyiz talebinde bulunmuştur.

10. Hukuk Dairesi ██████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : █████████ E., █████████ K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 3. İş Mahkemesi

SAYISI : ████████ E., ███████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı ...Gıda Ltd.Şti'nde Ocak 2012 tarihinden bu yana temizlikçi ve bulaşıkçı olarak çalıştığını, ... yetkililerinin teftişi sırasında sigortasının yapılmadığını öğrendiğini, işverenden sigortasının yatırılarak, tüm hizmetlerini bildirmesinin istendiğini, bunun kabul edilmemesi üzerine iş akdinin 09.11.2017 tarihinde haklı nedenle feshedildiğini, haftanın 6 günü 1430 TL maaş ile çalıştığını, ücretin elden ödendiğini beyanla; 02.01.2012-09.11.2017 tarihleri arasında davalı işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Gıda Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; ... teftiş raporunun gerçeği yansıtmadığını, davacının şirkette 01.10.2017 tarihinden itibaren çalıştığını, bu tarihten önce çalışmasının bulunmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne,

1-Davacı ... 31.01.2012 - 30.10.2016 tarihleri arasında davalı ...Ltd. Şti. ne ait ... sicil nolu işyerinde hizmet akdi ile çalıştığının tespitine,

2-Davacının 31.10.2016-30.10.2017 tarihlerine ilişkin talebi yönünden davacının hukuki yararı bulunmadığından reddine,

3-Davacının 31.10.2017-09.11.2017 dönemine ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili özetle,

1.01.10.2017- 09.11.2017 tarihleri arasını kapsar çalışma döneminin reddine karar verilmişse de gerek dava dilekçesi içeriğinden gerekse de davacı tanıklarının beyanlarından anlaşıldığı üzere davacı müvekkilinin 2017 yılının Kasım ayında da çalıştığını, █████/2017- █████-2017 tarihleri yönünden de hizmet tespit hükmü kurulması gerektiğini, bu yönüyle kararın eksik incelemeye dayalı olduğunu, davanın kısmen reddine ve davalı lehine hükmedilen vekalet ücretine dair kısımlarının bozulması gerektiğini ileri sürmüştür.

Davalı vekili özetle,

1. Mahkemede,davacının 2012 yılı Ocak ayında işe girdiğini beyan eden tanık ...’ın , Kurum denetim raporunda davacının işe girişinin 2013 olduğuna ilişkin beyanı dikkate alındığında, çelişkili beyana rağmen davacının 31.01.2012’den itibaren yani 6 yıllık bir süre için müvekkili şirkette çalıştığına ilişkin tespit kararının yerinde olmadığını, nitekim diğer iki tanığın da davacının 31.01.2012 tarihinde çalışmaya başladığı ve 6 yıl boyunca çalıştığına ilişkin bir beyanının olmadığını,

2- Müvekkili şirkette 03.11.2017 tarihinden önceki tarihlerde yapılan hiçbir inceleme sırasında, davacının müvekkil Şirkette çalıştığına ilişkin tutulan bir tutanak bulunmamakta olup, davacının Mahkeme kararında belirtilen süreler içinde müvekkili şirkette çalışmasının söz konusu olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Feri Müdahil Kurum vekili özetle,

1.Öncelikle davanın hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini,

2-Müvekkili Kurum kayıtlarının resmi belgelerden oluşmakta olup, aksi ispat edilinceye kadar geçerli olduğunu, 08.09.1999 tarihinde yürürlüğe giren 4447 sayılı Kanun’un 16. maddesi ile işverenin işe girişi bildirmesinin yanında sigortalıya da işe girdiği tarihi takip eden bir ay zarfında girdiği işi Kuruma bildirmek hakkı tanındığını, eğer kişi sigortasız çalıştığını işe girişten itibaren 1 ay içinde bildirmezse, daha sonra bu davada olduğu gibi sigortasız çalıştığına dair böyle bir dava açamaması gerektiğini, davacının bu davayı açmasında iyiniyetli olduğundan söz edilemeyeceğini, kararın usul ve yasalara aykırı olduğunu ileri sürerek temyiz talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

1.Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un █████. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan ... hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

2. Eldeki davada, davacı 02.01.2012-09.11.2017 tarihleri arasında davalıya ait iş yerinde geçen hizmetlerinin tespitini talep etmiş, Mahkemece davacının 31.01.2012 - 30.10.2016 tarihleri arasında davalı işverenlik bünyesinde hizmet sözleşmesine dayalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmiş olup, hizmetin başlangıç tarihine yönelik verilen karar eksik incelemeye dayalıdır.

3.Mahkemece bu kapsamda, dinlenmeyen bordro tanıkları ... ve ... dinlenilmeli, ayrıca iş yerine komşu iş yeri tanığı tespit edilip dinlenilmeli, davacının çalışmaya başladığı tarih tereddütsüz biçimde ortaya konulup sonucuna göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.