istanbul 16. asliye ticaret mahkemesinde, kira ve bayilik sözleşmeleri sona eren akaryakıt istasyonunun tahliyesi için açılan elatmanın önlenmesi davasıdır.

İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesinde, kira ve bayilik sözleşmeleri sona eren akaryakıt istasyonunun tahliyesi için açılan elatmanın önlenmesi davasıdır.

Özet: Uzun süreli kira sözleşmesiyle kullanım hakkına sahip olduğu akaryakıt istasyonunu işleten davacı şirket, bayilik anlaşması süresi dolmasına rağmen tahliye etmeyen ve istasyonu kullanmaya devam eden davalı aleyhine elatmanın önlenmesi davası açmıştır; davalı, sözleşmesel taahhütlerine ve noter onaylı tahliye yükümlülüğüne rağmen, yeni anlaşma teklifi yapılmadığı gerekçesiyle istasyonu teslim etmeyi reddederken, davacı şirketin mülkiyet benzeri kullanım hakkına müdahalesinin sona erdirilmesini talep etmektedir.

T.C.

İSTANBUL

16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

DAVA : Elatmanın Önlenmesi (Satın Almaya Dayalı)

DAVA DEĞERİ : 3.469.200,00 TL

DAVA TARİHİ : █████/2022

KARAR TARİHİ : █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Elatmanın Önlenmesi (Satın Almaya Dayalı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde,: Davacı şirket ile dava dışı ... Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti. (... Petrol) arasında ... Petrol'ün maliki olduğu “..." adresinde ve tapu sicilinde "İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi’nde kain ve tapuda 9925 ada 14 parselde" kayıtlı taşınmazın 01.03.2017 tarihinden başlamak ve 10 yıl 15 gün süreyle geçerli olmak üzere müvekkil şirkete kiralanmasına ilişkin 16.01.2017 tarihli Kira Sözleşmesi akdedilmiş, kira şerhi 02.03.2017 tarih ve ... yevmiye numaralı işlem ile tapuya tescil edilmiştir. Taşınmazın güncel kira bedeli aylık KDV dahil 289.100,00 TL olup kira bedeli müvekkil şirket tarafından ödenmiş ve ödenmeye devam edilmektedir. Müvekkilin kullanım hakkına sahip olduğu davaya konu taşınmaz üzerinde kurulu akaryakıt ve otogaz satış ve servis istasyonun işleticiliği (bayiliği) için müvekkil ile davalı ... .... A.Ş. (kısaca '...') arasında 01.09.2022-01.10.2022 tarihleri arası geçerli olmak üzere 01.09.2022 tarihli Akaryakıt Bayilik ve Otogaz Bayilik Anlaşması imzalanmıştır. Müvekkil şirket tarafından ekli Ariyet Demirbaş ve Yatırım Belgesi'nde yer alan demirbaşlar bayilik anlaşması süresince kullanılmak üzere davalıya teslim edilmiştir. Taraflar arasında akdedilen Bayilik Anlaşması'nın 13. Maddesinde düzenlenmiş olup anılan madde hükmü ile davalı, anlaşma süresinin sonunda satış yerini derhal terk ederek kullanıma hazır olarak ...’ye teslim etmeyi kabul ve taahhüt etmiştir. Yine davalı; .... Noterliği’nin 09.03.2018 tarihli, ... yevmiye numaralı Taahhütnamesi ile, ... ile imzalanan Bayilik Anlaşması’nın süresi sonunda veya herhangi bir nedenle süresinden evvel sona ermesi/feshedilmesi halinde fesih/sona erme tarihini müteakiben en geç 3 gün içerisinde, akaryakıt istasyonunun tahliye etmeyi, yetkili idare tarafından adına tanzim alınan İşyeri Açma Ve Çalışma Ruhsatı’nı (GSM) ... veya ...’nin bildireceği gerçek veya tüzel kişiye devretmeyi, bu konuda gerekli iş ve işlemleri yerine getirmeyi, anılan süre içerisinde devir işlemini gerçekleştiremediği takdirde ... ve ... tarafından tayin edilecek gerçek/tüzel kişinin GSM’yi devralma ve adına tanzim olunan GSM’yi iptal ettirmek amacıyla yetkili belediye ve idari makamlar nezdinde gerekli işlemleri yapmaya yetkili olduğunu, işbu taahhütnamede belirtilen 3 günlük süre içerisinde gerekli devir, tahliye ve iptal işlemlerini yerine getiremediği durumda gecikilen her gün için 5.000 USD tutarında cezai şartı ödemeyi kabul ve taahhüt etmiştir. Davalı, Bayilik Anlaşması’nda yer alan kabul ve taahhütlerine rağmen anlaşma süresi sonunda taşınmaz ile üzerinde kurulu akaryakıt ve otogaz satış ve servis istasyonunu müvekkil şirkete teslim etmemiştir. Müvekkil şirket tarafından .... Noterliği'nden keşide edilen 06.10.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtar ile davalıya dilekçemizde belirtmiş olduğumuz hususları ihtaren bildirilmiş olup, söz konusu ihtar davalıya tebliğ edilmiş olmasına karşılık davalı müspet bir girişimde bulunmamıştır. Bunun üzerine müvekkil şirket tarafından .... Noterliği'nden keşide edilen 19.10.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtar ile taleplerimiz yeniden davalıya ihtaren bildirilmiştir. Davalı şirket Karşıyaka 5. Noterliği'nden keşide ettiği 24.10.2022 tarihli, ... yevmiye numaralı cevabi ihtarında yer alan "...Şirketimizin halen akaryakıt bayilik faaliyeti yürütmekte olduğu ve kullanım hakkının şirketinize ait olduğu ... Mah. ... ... Cad. No:21 .../İstanbul adresinde..." şeklindeki beyan ile taşınmazın kullanım hakkının müvekkil şirkete ait olduğu ve davalının taşınmazda faaliyete devam ettiği açıkça ikrar edilmiş ve fakat kendilerine anlaşma şartlarının teklif edilmediği gerekçesi ile taşınmazın tesliminin talep edilemeyeceği iddia edilmiştir. Taraflar arasında akdedilen anlaşmaların süresi sona ermiş olup, davalı tarafından da ikrar edildiği üzere; kira sözleşmesinden kaynaklı kullanım hakkı müvekkil şirkete ait olan taşınmaz ile üzerinde kurulu akaryakıt ve otogaz satış ve servis istasyonunun müvekkile teslim edilmesi gerekmektedir. Müvekkilin davalı tarafa anlaşma şartları bildirme ya da davalı ile yeni bir anlaşma akdetme yükümlülüğü bulunmamaktadır. Davalı tarafından son olarak keşide edilen Mersin 1. Noterliği'nin 31.10.2022 tarihli, 24693 yevmiye numaralı Fesih İhbarnamesi'ndeki, "... Mah. ... ... Cad. ... ...No:21 .../İstanbul adresinde faaliyet gösteren petrol istasyonumuz ile ilgili olarak tarafınızla yapmış olduğumuz bayilik sözleşmesini gördüğümüz lüzum üzerine ve sözleşme süremizin bitmiş olması sebebiyle tek taraflı olarak feshettiğimizi, iş bu ihbarnamenin tarafınıza tebliğini müteakip 2 gün içerisinde istasyonumuzda halen mevcut bulunan kurumsalınızı ve demirbaşlarınızı söküp teslim almanızı, aksi halde demonte edileceğini ve ücretinde tarafınıza yansıtılacağını, ayırca EPDK lisansımızın ... Petrolleri A.Ş. nin dağıtımından düşmesi ve yeni dağıtım sözleşmesini ayrıca EPDK'ya bildireceğimi ihbar ederiz" şeklindeki beyanı ile de bayilik anlaşmalarının süresinin bittiğini kabul edilmiştir. Davalı aynı ihtarda istasyondaki müvekkile ait kurumsalların söküleceğini ve başka bir dağıtım şirketi ile sözleşme yapılacağını da belirtmiştir. Davalının bayilik anlaşmalarının süresi sona ermiş olmasına rağmen müvekkil şirketin kullanım hakkına sahip olduğu "... Mahallesi, ... ... Caddesi, No:21 ... İstanbul" adresinde ve tapuda "İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi’nde kain ve tapuda 9925 ada 14 parselde" kayıtlı taşınmaz ile üzerinde kurulu akaryakıt ve otogaz satış ve servis istasyonunu teslim etmeyerek kötüniyetli biçimde haksız işgalci olarak istasyondaki faaliyetlerini sürdürmesi nedeniyle haksız el atmanın önlenmesi talebiyle işbu dava ikame edilmiştir. Sonuç olarak; Dava konusu, “..." adresinde ve tapu sicilinde "İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi’nde kain ve tapuda 9925 ada 14 parselde" kayıtlı taşınmazın ve üzerinde kurulu akaryakıt ve LPG servis ve satış istasyonunun tüm demirbaş, teçhizat, satış yerleri, kapalı alanları ve mütemmim cüzleri ile birlikte müvekkil marka ve logosu altında işletilmesinin sürdürülmesi için yediemin olarak müvekkil şirkete teslimi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davanın kabulüyle; davalı şirketin “..." adresinde ve tapu sicilinde "İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi’nde kain ve tapuda 9925 ada 14 parselde" kayıtlı taşınmaz ve üzerinde mevcut akaryakıt ve LPG istasyonu ve demirbaş, teçhizat, satış yerleri, kapalı alanları ve mütemmim cüzleri üzerindeki haksız müdahalesine önlenmesine ve taşınmaz ve üzerinde mevcut akaryakıt ve lpg istasyonu ve demirbaş, teçhizat, satış yerleri, kapalı alanları ve mütemmim cüzlerin müvekkil şirkete teslimine; yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davalı şirket ile davacı şirket arasında imzalanan akaryakıt bayilik sözleşmeleri gereğince ... Mahallesi ... ... Caddesi No:21 ... İstanbul adresinde akaryakıt bayilik faaliyeti sürdürmektedir. Davacı şirket, taraflar arasındaki kira ve bayilik ilişkisinin sona erdiği gerekçesiyle öncelikle yargılama devam ederken ihtiyati tedbir yoluyla taşınmazın teslimini, yapılacak yargılama neticesinde ise müvekkil şirketin taşınmazdan tahliyesine karar verilmesi amacıyla işbu davayı ikame etmiştir. Söz konusu dava ve talepler açıkça hukuka aykırıdır. Şöyle ki; Öncelikle ihtiyati tedbir talebi konusunda itirazlarımızı sunmanın faydalı olacağı kanaatindeyiz. Davacı şirketin dilekçesindeki talebi, müvekkil şirketin dava konusu taşınmadan tahliyesi olup, ihtiyati tedbir talebi de müvekkil şirketin taşınmazdan tahliyesi ile davacı şirkete teslim edilmesidir. HMK düzenlemelerine ve Yargıtay uygulamalarına göre uyuşmazlığın esasının çözer şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesi hukuken mümkün değildir. Nitekim 6100 sayılı HMK’nın onuncu kısmının birinci bölümünde düzenlenen ihtiyati tedbir müessesesi 389.madde başlığında “ geçici hukuki korumalar “ olarak vasıflandırılış ve aynı maddenin birinci fıkrasında “ mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir” şeklinde şartları belirtildikten sonra takip eden maddelerde bu konudaki talep verilecek karar ve içereceği hususlar da duraksamaya yer bırakamayacak şekilde takip edilmesi ve yapılması gerekli usul ve prosedür vazedilmiştir. Her ne kadar taraflar arasındaki akaryakıt bayilik sözleşmesi sona ermiş ise de müvekkil ile davacı şirket arasındaki kira sözleşmesi sona ermemiştir. Söz konusu taşınmaz davacı şirketten alt kira yöntemiyle kiralanmış olup, söz konusu kira sözleşmesi, iş yeri açma ve çalıştırma ruhsatına esas olmak üzere İstanbul Büyükşehir Belediyesi nezdinde bulunmaktadır. Taraflar arasındaki kira sözleşmesi hasılat kira sözleşmesinin bir türü olup, dava konusu taşınmaz işletme ruhsatı ile birlikte devredilmektedir. İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne müzekkere yazılarak taraflar arasındaki kira sözleşmesi ile halen söz konusu tesiste geçerli olan İş Yeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatı'nın ve Ruhsata esas belgelerin celbini talep ediyoruz. İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nden gelen belgelerden de anlaşılacağı üzere dava konusu taşınmaz işletme ruhsatı ile birlikte kiraya verilen taşınmazlardan olup, hasılat kirası hükümlerine tabidir. Bu sebeple görevli Mahkeme İstanbul Sulh Hukuk Mahkemesidir. Davanın görev yönüyle usulden reddi ile dosyanın görevli İstanbul Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte dava konusu taşınmazın vasfının tespiti uygulanacak hükümler açısından önem arz etmektedir. Zira TBK hükümlerine göre çatılı iş yer ile çatısız iş yeri kiraları konusunda farklı hükümler bulunmaktadır. Dava konusu taşınmazın çatılı iş yeri kapsamında kalması halinde TVBK:339. Ve devamı maddeleri uygulanacağından kira sözleşmesinin süresinin bitmesi sebebiyle tahliye davası açılamayacak maddede yer alan diğer tahliye sebeplerine göre dava açılması gerekecektir. Henüz görev konusunda karar verilmeden ve dahi dava konusu taşınmazın hakim vasfının belirlenerek uygulanacak kanun hükümleri tespit edilmeden ihtiyati tedbir yoluyla taşınmazın teslim talebi açıkça hakkın kötüye kullanılmasıdır. Zira dilekçe ekinde sunmuş olduğumuz dekontlardan da görüleceği üzere dava konusu taşınmazın 2022 yılı Ekim Kasım ve Aralık ayına ait kira bedelleri davacı şirket hesaplarına gönderilmiştir. Davacı şirket taşınmaz için kira bedelini tahsil etmesiyle birlikte taşınmazın tahliyesini talep etmesi önemli bir çelişkiyi göstermektedir. İşbu dilekçemizin sunulduğu tarih itibariyle söz konusu bedellerin kabul edilmediğine dair herhangi bir metin belge de müvekkil şirkete gönderilmemiştir. Müvekkil şirket halen kira bedellerini davacı şirkete ödemesine rağmen taşınmazın derhal teslim edilmediği takdirde telafisi imkansız zararların doğacağı iddiası tamamen hukuki dayanaktan yoksun hale gelmektedir. Bununla birlikte davacı tarafın genel hükümlere göre tahliye davası açabilmesi için müvekkil şirketi temerrüde düşürmesi gerektiği de açıktır. Karşıyaka 5.Noterliği aracılığı ile göndermiş olduğumuz ihtarname içeriğinden de görüleceği üzere müvekkil şirket davacı şirkete kira ve bayilik sözleşmesinin devamı konusunda mutabakat sağlamak üzere davet göndermiştir. Davacı şirket ile imzalanan sözleşme gereğince yeni dönemin devamı konusunda tarafların görüşmesi öngörülmüştür. Ancak yeni dönem için hiçbir girişimde bulunmayan kira bedeli ile ürün tedarik şartları konusunda müvekkil şirkete icaba davet veya icap niteliğinde bir bildirimde bulunmadan veya yapılan icabın reddi konusunda bir ispat belgesi sunmayan davacı şirketin dava açıp tahliye talep etmesi kötü niyetli ve hukuka aykırı bir husustur. Ayrıca müvekkil şirket dava konusu tesise kalıcı ve taşınmazın değerini artıran bir takım yatırımlar yapmış olup, davacı şirkete gönderilen ihtarnamede bu yatırımların akıbeti konusunda bilgi verilmesi, taşınmazın tahliyesi halinde kalıcı yatırımlar konusunda müvekkil şirkete ödeme yapılması gerektiği yönünde ihtarda bulunulmuş olup, davacı şirket sebepsiz zenginleşmeye sebep olacak bu yatırım bedellerinin iadesi konusunda duyarsız kalmıştır. Müvekkil şirketin ticari defter ve kayıtları incelendiğinde söz konusu tesis ayni ve nakdi yatırımlar yaptığı görülecektir. Sonuç olarak; Taraflar arasındaki ilişki kira ilişkisi olması sebebiyle davanın görev sebebiyle usulden reddine ve dosyanın görevli İstanbul Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine, uyuşmazlığın esasının çözecek şekilde ihtiyati tedbir talebi usul ve yasaya aykırı olduğundan ihtiyati tedbir kararını reddine, taşınmazın baskın vasfı sebebiyle yasada sınırlı sayıda belirtilen tahliye şartları gerçekleşmediğinden davanın esastan reddine, tüm yargılama gider ve vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Mahkememiz tarafından deliller toplanılmış, ilgili belgeler celp edilerek dosya içerisine alınmıştır.

Mahkememizde açılan iş bu dava; davacı şirket ile dava dışı ... Petrol Ltd. arasında ... Petrolün maliki olduğu, “..." adresinde ve tapu sicilinde "İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi’nde kain ve tapuda 9925 ada 14 parselde" kayıtlı taşınmazın █████/2017 tarihinde başlamak suretiyle 10 yıl 15 gün geçerli olmak üzere davacı şirkete █████/2017 tarihli kira sözleşmesi ile imzalandığı ve kira sözleşmesinin █████/2017 tarih ve ... yevmiye numarası ile tapuya tescil edildiği, aylık ciro bedelinin 289.100 TL olarak ödenen akaryakıt ve otogaz satış istasyonunun davacı tarafından kira akdine dayanarak davalı ... Turizm AŞ'ye █████/2022 tarihli ███████ █████/2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere kiraya verdiğini, davacı tarafından ekli ariyet demirbaş ve yatırım belgesinde yer alan demirbaşları bayilik anlaşması süresince kullanmak üzere davalıya teslim ettiğini, bayilik sözleşmesi süresi sonunda satış yerini derhal terk ederek kullanıma hazır olarak ...'ye teslim etmeyi kabul ve taahhüt ettiği, yine .... Noterliğinin █████/2018 tarih ... yevmiye numaralı taahhütnamesi ile ... ile imzalanan bayilik sözleşmesinin süresi sonunda veya herhangi bir nedenle fesih durumunda fesih veya sona erme tarihinden itibaren en geç 3 gün içinde akaryakıt istasyonunu tahliye etmeyi taahhüt ettiğini, bu taahhüte uyulmaması halinde geciken her gün için 5.000 USD cezai şart ödemeyi kabul ettiğini, sözleşmenin süresi sonunda taahhütnameye rağmen taşınmaz ile üzerindeki kurulu akaryakıt ve otogaz satış ve servis istasyonunun davacıya teslim edilmediği, kendisine .... Noterliğinin █████/2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ve .... Noterliğinin █████/2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile taleplerin bildirilmesine rağmen davalının ... Noterliği █████/2022 tarih ve ... yevmiye numaralı cevabi ihtarı ile, "dava konusu istasyonun kullanım hakkının kendilerine ait olduğunu ve taşınmazda faaliyetine devam ettiğini, kendileri ile anlaşma teklifi yapılmadığını, belirterek taşınmazı tahliye etmeyeceğini" beyan etmesi üzerine dava konusu istasyona yapılan müdahalenin meni ile akaryakıt ve lpg satış ve servis istasyonundaki tüm demirbaş ve teçhizata ve mütenim cüzler ile birlikte davacıya ait marka ve logo altında işlerinin sürdürülmemesi için malların yediemin olarak ihtiyati tedbir yolu ile davacı yana teslimine, neticeten istasyona yapılan müdahalenin menine karar verilmesinin talep ve dava edilmiştir.

Mahkememizce █████/2025 tarihli ara karar 2 nolu maddesi gereğince davacı vekiline eksik harcı tamamlamak için süre verilmiş ve davacı vekilince █████/2025 tarihli dilekçesinde bilirkişilerce tespit edilen 1.555.413,00 TL üzerinden hesaplanan 26.562,57 TL eksik harcı ikmal ettiği anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin mahkememizin █████/2022 tarihli ara kararı ile "Davanın konusunun, akaryakıt ve otogaz istasyonu tesislerinin işletilmek üzere davalıya ariyet olarak teslim edilen malların davalıdan alınarak davacıya teslimi ve müdahalesinin mennine ilişkin olup, davacının dava konusu malların ihtiyati tedbir yoluyla davalıdan alınarak kendilerine teslimine yönelik talebin, esas hükümle birlikte elde edilecek menfaatin tedbir yoluyla elde edilmesi anlamına geleceği anlaşılmakla; 6100 sayılı HMK'nun 389 vd. koşullarının oluşmadığı, talebin haklılığının tespiti yargılamayı gerektirdiği mahkememizce benimsenmekle, ihtiyati tedbir isteminin 6100 sayılı HMK'nun 389 vd. maddeleri gereğince REDDİNE" reddine karar verildiği, davacı vekilinin İstinaf başvuru yapıldığı, İstanbul BAM 13 HD'nin ███████ Esas, ███████ K. Sayılı ilamı davacının istinaf başvurusunu reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce davacı iddia ve davalı beyan dilekçesi doğrultusunda dosya kapsamı bir bütün halinde değerlendirilerek, dava konusu taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi ve taahütlerden kaynaklanan ilişkinin davalı tarafından haklı sebeple fesih edilip edilmediğinin tespiti, sözleşmenin sözleşme koşulları ve yasal düzenlemeler gereğince kendiliğinden dava tarihinden önce sona erip ermediğinin tespiti, dava konusu taşınmazın ve davalı tarafından ariyet olarak davalı yana teslim edildiği belirtilen menkul ve müntemincüz varsa malların dava tarihi itibariyle değerlerinin tespiti, davalının kullanımının haksız ve hukuka aykırı hali gelip gelmediği ve dava tarihi itibariyle davalının haksız işgalci duruma dönüşüp dönüşmediğinin tespiti, taşınmaz fiili zilyetliğin halen kim tarafından yapıldığının tespiti bakımından bilirkişi kurulu..., ..., ..., ..., sektör/petrol ..., SMMM ..., hukukçu ... marifetiyle keşif icra ederek rapor tanzim edilmesi istenilmiş ve konuya ilişkin ...marifetiyle hazırlanan █████/2024 tarihli Fen Bilirkişi Raporu teminle dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişi anılı raporunda özetle;

Dava konusu taşınmazlar, tapuda İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mah. 9925 Ada, 46 parsel nosunda yer almakta olup, İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ... Caddesi, No:21 adresinde yer almaktadır. Üzerinde Benzin İstasyonu ve muhdesatları yer almaktadır.

Dava konusu ... İlçesi, Şenlik Mahallesi sınırları içerinde kalan İstanbul İli, ... Mahallesi, 9925 ada 46 parsel sayılı 3.021,00m? yüzölçümlü taşınmazın İstanbul Beyoğlu ... Nolu ... (Lisans No:...) tarafından tanzim edilen 03.10.2023 tarih ve 203 nolu Aplikasyon Krokisine göre;

A = 61,01m2 - “... ...” adında Araba yıkama, yağlama, bakım bölümleri yer almaktadır.

B = 16,42m2 - “...” adında Araba kiralama ofisi yer almaktadır.

C = 38,55m2 < Akaryakıt dolum alanı yer almaktadır.

D = 131,00m2 - “... Oto Full Servis” adında oto bakım-servis yer almaktadır.

E = 458,68m2 - Akaryakıt dolum pompalarının yer aldığı, üstü kapalı, yanları açık olan yapı yer almaktadır.

F = 233,60m2 - Benzin İstasyonunun Market-Kasa-WC bölümleri, arkada moto-kuryeli dağıtım yeri yer almaktadır." şeklinde mütaalada bulunduğu görülmüştür.

Mahkememiz bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan █████/2025 tarihli rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişiler anılı raporlarında özetle;

"... Kaymakamlığı, Tapu Müdürlüğünün 04.07.2023 tarih ve ... sayılı yazıları ve ekindeki taşınmaz bilgilerine göre İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mah. 9925 Ada, 46 parsel sayılı, 3021 m2 yüzölçümlü, ARSA nitelikli taşınmazın TAM hisse ile ... PETROL SAN VE TİC. LTD. ŞTİ. adına kayıtlı olduğu,

... ... Mahallesi, ... ... Caddesi, No:21 kapı numaralı yerin 9925 ada 46 parsel olduğu tespit edilmiş olup, 24.06.2006 tasdik tarihli, 1/1000 Ölçekli ... Merkez ve Çevresi Uygulama İmar Planında ve 13.09.2013 tasdik tarihli, 1/1000 Ölçekli Ticaret ve Ticaret * Konut Alanlarında Kat Yükseklikleri Hakkında Plan Değişikliği Planında; H1-3.S0m, H2-6.S0m irtifada, Blok nizam, Akaryakıt İstasyonu Alanında kalmakta olduğu,

Dava konusu taşınmazın bulunduğu yerde yapılan incelemelerde, dava konusu benzin istasyonunun ... petrol firması kapsamında faaliyette olduğu,

Akaryakıt İstasyonunda davacı ...A.Ş. kurumsal kimlik malzemelerinin sökülmüş ancak istasyonda demonte vaziyette bulunduğu ve davacı yana teslim edilmemiş olduğu,

Taraflar arasında imzalanmış bayilik anlaşması kapsamında davacı ... tarafından davalı ... ile imzalanan “Ariyet Demirbaş ve Yatırım Belgesi” nin dosyada mevcut olduğu ve belge kapsamında yapılan incelemede demirbaş listesinin ariyet demirbaş ve yatırım belgesi kapsamında listelendiği, davalı ... Ulaşım Şirketinin, istasyonda yapılan inşaat ve tadilatın ... tarafından masrafları karşılanarak yapıldığını, listede yer alan ekipmanı kusursuz, sağlam ve kullanıma elverişli bir şekilde teslim aldığını kabul ettiği ve o tarihte davacı ... nin bayisi olarak imzaladığı,

Taraflar arasında imzalanmış bayilik sözleşmesi eki demirbaş listesi kapsamındaki ... amblem ve işaretlerinin olduğu kurumsal kimlik malzemelerinin sökülmüş olarak istasyonda depolandığı ve diğer tüm demirbaşların halen istasyonda kullanıldığı, muhtelif inşaat işleri hariç demirbaşların dava tarihi itibariyle değerinin toplam 735.000 TL olacağı;

Tarafların akaryakıt bayilik sözleşmesi ile alt kira sözleşmesi kurdukları; bu iki sözleşmenin bileşik sözleşme olarak kabul edilmesi ve taraflar arasındaki borç hukuki durum esas kabul edilerek değerlendirilmesi gerektiği; işin niteliği gereği tarafların, kararlaştırılan sürenin dolmasından önce yeni bir bayilik sözleşmesi kurma husunda en azından müzakere yürütmekle mükellef oldukları; bu mükellefiyetini ihlâl etmiş olan davacının, bu sebeple davalının uğradığı bir zarar var ise onu tazmin etmesi gerekeceği; ancak bu ihlâlin sözleşmenin yenilenmiş sayılmasını gerekli kılmayacağı ve bayilik ilişkisinin kararlaştırılan sürenin dolması ile birlikte sona ermiş bulunduğu; bayilik sözleşmesine bağlı olarak kurulduğunda kuşku bulunmayan alt kira sözleşme sinin de tek yönlü bağlılık ilişkisi sebebiyle sona erdiğinin kabul edilmesi gerektiği; bu sebeplerle taraflar arasındaki ilişkinin tasfiyesinin gerekli olduğu; davalının kira konusu mahalli ve davacıdan aldığı malzemeleri iade ile yükümlü tutulması gerektiği; ayrıca davacının ecrimisil talep etmesinin de mümkün olduğu yönünde görüş bildirilmesinin isabetli olacağı değerlendirilmiştir." şeklinde mütaalada bulunduğu görülmüştür.

Mahkememizce özellikle davalı yanın █████/2025 tarihli duruşma zaptına geçen beyan ve itirazlarının da daha önce sunulan rapora yönelik beyan ve itirazları kapsamında değerlendirilerek tartışılarak giderilmesi ve dava tarihi itibari ile el atıldığı iddia edilen İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi’nde kain ve tapuda 9925 ada 14 parselde kayıtlı taşınmazın ve bayilik sözleşmeleri gereğince, ariyet ve demirbaş olarak davacı ... Petrolleri tarafından davalıya teslim edilen menkul malların değerinin tespiti ve davacının işbu taşınmaz üzerindeki kullanım hakkının dava tarihi █████/2022 tarihi ve halen devam edip etmediğinin belirlenmesi bakımından rapor düzenlenmesi istenilmiş ve konuya ilişkin █████/2025 tarihli ek rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişiler anılı ek raporlarında özetle;

... ... Mahallesi, ... ... Caddesi, No:21 kapı numaralı yerin 9925 ada 46 parsel olduğu tespit edilmiş olup, 24.06.2006 tasdik tarihli, 1/1000 Ölçekli ... Merkez ve Çevresi Uygulama İmar Planında ve 13.09.2013 tasdik tarihli, 1/1000 Ölçekli Ticaret ve Ticaret Konut Alanlarında Kat Yükseklikleri Hakkında Plan Değişikliği Planında; H1>3.50m, H2-6.S0m irtifada, Blok nizam, Akaryakıt İstasyonu Alanında kalmakta olduğu,

Dava konusu taşınmazın bulunduğu yerde yapılan incelemelerde, dava konusu benzin istasyonunun ... petrol firması kapsamında faaliyette olduğu,

Akaryakıt İstasyonunda davacı ...A.Ş. kurumsal kimlik malzemelerinin sökülmüş ancak istasyonda demonte vaziyette bulunduğu ve davacı yana teslim edilmemiş olduğu,

TAŞINMAZ VE ÜZERİNDE BULUNAN YAPILARIN 02.11.2022 TARİHİ İTİBARI İLE DEĞERİ:

YAPI DEĞERİ : 820.413.-TL

ARSA DEĞERİ: 302.100.000 .-TL olarak hesap edilmiştir.

ECRİMİSİL HESABI:

Asıl kiracı ile mal sahibi arasında yapılan kira sözleşmesi sonucunda;

ECRİMİSİL BEDELİ:1389,914.-TL *KDV olarak hesap edilmiştir.

Tarafların akaryakıt bayilik sözleşmesi ile alt kira sözleşmesi kurdukları; bu iki sözleşmenin bileşik sözleşme olarak kabul edilmesi ve taraflar arasındaki borç ilişkisinin bu hukuki durum esas kabul edilerek değerlendirilmesi gerektiği; işin niteliği gereği tarafların, kararlaştırılan sürenin dolmasından önce yeni bir bayilik sözleşmesi kurma hususunda en azından müzakere yürütmekle mükellef oldukları, bu mükellefiyetini ihlal etmiş olan davacının, bu sebeple davalının uğradığı bir zarar var ise onu tazmin etmesi gerekeceği, ancak bu ihlalin sözleşmenin yenilenmiş sayılmasını gerekli kılmayacağı ve bayilik ilişkisinin kararlaştırılan sürenin dolması ile birlikte sona ermiş bulunduğu, bayilik sözleşmesine bağlı olarak kurulduğunda kuşku bulunmayan alt kira sözleşmesinin de tek yönlü bağlılık ilişkisi sebebiyle sona erdiğinin kabul edilmesi gerektiği, bu sebeplerle taraflar arasındaki ilişkinin tasfiyesinin gerekli olduğu, davalının kira konusu mahalli ve davacıdan aldığı malzemeleri iade ile yükümlü tutulması gerektiği, ayrıca davacının ecrimisil talep etmesinin de mümkün olduğu yönünde görüş bildirilmesinin isabetli olacağı" şeklinde mütaalada bulunduğu görülmüştür.

Mahkememizce davalı yanın rapora itirazlarının değerlendirilerek bilirkişilere verilecek yetki ile gerek petrol istasyonunun kim adına ve nasıl çalıştığına ilişkin bulunduğu yerde inceleme yapmak suretiyle ruhsat ve iş yerindeki bilgilerin de incelenmesi suretiyle; taşınmazın halen davalı şirket tarafından fiilen veya alt kiralama yöntemi ile veya başka bir yolla kendi adına üçüncü bir şahsa kullandırılıp kullandırılmadığının tespit ve raporda gösterilmesi için mahkeme ve yargı yolu denetimine uygun şekilde davalı itirazlarını karşılar nitelikte ek rapor tanzim edilmesi istenilmiş ve konuya ilişkin █████/2026 tarihli 2. Ek rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişiler anılı 2. Ek raporlarında özetle;

"Dava dışı ... Şirketi ile davalı ... arasında dağıtıcı-bayilik ilşkisine binaen, davalı ... ... A.Ş. Şirketinin dava dışı ... şirketi logoları ile dağıtıcı ürünlerini bayii olarak pazarladığı,

Davacı adına kirallanmış olan Taşınmazın halen davalı şirket ... ... A.Ş. tarafından fiilen ... bayi olarak hizmet verdi;

Davalının, bayi olarak ... ürünlerini pazarlaması nedeniyle davalının işlettiği İstasyonda ... logolarını kullanmasının sektörde uygulanan genel bir zorunluluk olduğu ve fiilen bayilik sözleşmelerinde de yer aldığı,

Yukarıda sunulan belgelerce de teyit edildiği gibi davaya konu akaryakıt istasyonunun dava dışı ... şirketinin bayi olarak ... ... A.Ş tarafından sürdürüldüğü " şeklinde mütaalada bulunduğu görülmüştür.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; mahkememizde açılan işbu dava akaryakıt ve lpg satış istasyonuna davalı ile mevcut sözleşmenin sona ermesi nedeniyle davalının kullanımının haksız kullanım haline geldiği ileri sürülerek istasyonun bulunduğu taşınmaza ve istasyon ile mütemmim cüzler ve demirbaşlara yönelik müdahalenin meni istemine ilişkindir.

Dava konusu istasyonun bulunduğu taşınmazın nihai kullanım hakkının davacıya ait olup, davalı yana aralarında yapılmış bulunan kira sözleşmesi sonucu kira müddetince akaryakıt ve lpg istasyonu olarak kullanmak üzere teslim edildiği, tartışmasızdır.

Ayrıca dava konusu istasyonun kurulduğu taşınmaz ve istasyondaki varlıkların mülkiyeti yönünden taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamakta olup, davalının mülkiyet hakkına dayanmadığı, kira sözleşmesinden kaynaklı kullanım ve işletme hakkının bulunduğu iddia edildiğinden sözleşme süresinin sona ermesi sebebiyle taşınmaz ve ekipmanların iadesi talep edildiği anlaşılmakla, taşınmaz ve akaryakıt istasyonu değeri yönünden harç tamamlanmasına gerek olmadığı mahkememizce tespit edilmekle, bu hususta harç tamamlama işlemi yapılmamıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacıya ait dava konusu akaryakıt ve lpg satış istasyonunun kullanım hakkının kime ait olduğu, kira sözleşmesinin sona erip ermediği, dava konusu istasyondaki kullanım hakkı sona erdi ise dava tarihi itibariyle kullanımın haksız ve kötü niyetli kullanım haline dönüşüp dönüşmediği ve buna göre taşınmaza sözleşmeden kaynaklanan kiralama süresinin sona ermesi nedeniyle davalının zilliyetliğin sona erdirilmesi ve kullanım hakkının davacıya yeniden dava konusu istasyonuna teslimi suretiyle geçmesi gerekip gerekmediğinin tespiti konusunda toplanmıştır.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporları ile ve özellikle █████/2025 tarihli rapor ile, taşınmazın tapuda malikinin ... Petrol Ltd olup davacı şirketin işbu şirket ile aralarında yaptığı sözleşme gereğince akaryakıt ve lpg istasyonunu kullanma ve işletme hakkına sahip olduğu ve davalıya sözleşme ile ariyet, demirbaş ve yatırım belgesine konu listenin kapsamındaki malların sözleşme süresince işletilmek üzere davalıya teslim edildiği, davalının bahsi geçen istasyonu davacıdan teslim aldığını, sözleşmeye istinaden kullandığını beyan ve kabul ettiğini, demirbaşların dava tarihi itibariyle fiyatının 735.000 TL olduğu, yapılan keşifte davacı ...AŞ'ye ait kurumsal kimlik malzemelerinin söküldüğü ve istasyondaki demonte vaziyette bulunduğu, davacı yana teslim edilmediği, halen işletmenin ... petrol firması tarafından işletilmeye devam edildiği, davalının taraflar arasındaki akaryakıt bayilik sözleşmesi ve kurdukları alt kira sözleşmesi ile davalı bir dönem işletme yaptıktan sonra alt kira sözleşmesi süresinin sona erdiği, sürenin dolduğunun davacı tarafından davalıya ihtar edilerek teslim edilmesini ihtaren talep edilmesine rağmen iadeyle yükümlü olduğu, demirbaş malları ve kira kontratosu konusu mahalli davacıya teslim etmesi gerekirken, teslim edilmediği, tespit edildiği ve bu tespitin dosyadaki deliller ile uyumlu olduğu mahkememizce belirlenmiş, ayrıca █████/2024 tarihli raporda da işbu tespitler görüntülenerek rapora yansıtılmış olup, mahkememizce tespit ve rapordaki dava konusu edilen yere ilişkin krokiler uygulanmak suretiyle davalının dava konusu yere haksız müdahalesinin meni ile, iade etmesi gereken yeri üçüncü şahıs bir firma ile sözleşme yapmak suretiyle kullanmaya devam etmesinin hukuka aykırı olduğu mahkememizce benimsenmiştir.

Mahkememizce sonuç olarak; davanın kabulü ile; davalı şirketin “..." adresinde ve tapu sicilinde "İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi’nde kain ve tapuda 9925 ada 14 parselde" kayıtlı taşınmaz ve üzerinde mevcut akaryakıt ve LPG istasyonu ve demirbaş, teçhizat, satış yerleri, kapalı alanları ve mütemmim cüzleri üzerindeki haksız müdahalesine önlenmesine, Taşınmaz ve üzerinde mevcut akaryakıt ve LPG istasyonu ve demirbaş, teçhizat, satış yerleri, kapalı alanları ve mütemmim cüzlerin davacı şirkete teslimine, bilirkişi ...tarafından sunulan █████/2024 tarihli bilirkişi raporunun mahkememiz kararının eki sayılmasına dair karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜ İLE; davalı şirketin “..." adresinde ve tapu sicilinde "İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi’nde kain ve tapuda 9925 ada 14 parselde" kayıtlı taşınmaz ve üzerinde mevcut akaryakıt ve LPG istasyonu ve demirbaş, teçhizat, satış yerleri, kapalı alanları ve mütemmim cüzleri üzerindeki HAKSIZ MÜDAHALESİNE ÖNLENMESİNE,

Taşınmaz ve üzerinde mevcut akaryakıt ve LPG istasyonu ve demirbaş, teçhizat, satış yerleri, kapalı alanları ve mütemmim cüzlerin davacı şirkete TESLİMİNE.

2-Bilirkişi ...tarafından sunulan █████/2024 tarihli bilirkişi raporunun MAHKEMEMİZ KARARININ EKİ SAYILMASINA,

3-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 236.981,05 TL ilam harcından peşin alınan 85.807,84 TL'nin (59.245,27 TL peşin harç ve 26.562,57 TL tamamlama harcı da dahil olmak üzere) mahsubu ile bakiye 151.173,21 TL ilam harcının davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

4-Davacı tarafından yatırılan 59.245,27 TL peşin harç, 26.562,57 TL tamamlama harcı ve 80,70 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 85.888,54 TL nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davacı kendisini vekille temli ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 492.996,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan 30.819,65 TL (bilirkişi ücreti, tebligat v.s posta masrafları ve 1.274,90 TL keşif harcı da dahil olmak üzere) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Dava kabul ile sonuçlanmış olduğundan, davalının yapmış olduğu masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

8-Taraflarca yatırılan ancak kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. █████/2026

Başkan ...

e-imza

Üye ...

e-imza

Üye ...

e-imza

Katip ...

e-imza