trafik kazası sonucu ağır bedensel zarara uğrayan davacının, sigorta şirketine karşı itirazın iptali ve müteselsil sorumlulardan bakıcı gideri ile manevi tazminat taleplerini içeren davaların birleştirilmesi.

Trafik kazası sonucu ağır bedensel zarara uğrayan davacının, sigorta şirketine karşı itirazın iptali ve müteselsil sorumlulardan bakıcı gideri ile manevi tazminat taleplerini içeren davaların birleştirilmesi.

Özet: Bu hukuki evrak, 26 Kasım 2015 tarihli trafik kazasında ağır yaralanarak yüksek oranda beden gücü kaybına uğrayan bir yayanın, sigorta şirketine karşı başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebini içeren ana davayı ile sigorta şirketinin kusursuzluk ve poliçe kapsamı dışı itirazlarını; ayrıca kazanın sebep olduğu ömür boyu bakıcı giderleri ve araç sürücüsünden manevi tazminat taleplerini içeren birleşen davayı ele almaktadır.

T.C.

İSTANBUL

18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/... esas sayılı dosyası mahkememiz dosyası ile birleştirilmiştir.

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

ASIL DAVA : İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : █████/2016

BİRLEŞEN DAVA

BİRLEŞEN DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

BİRLEŞEN DAVA TARİHİ : █████/2023

KARAR TARİHİ : █████/2026

ASIL DAVA : Davacı vekilince mahkememize verilen dava dilekçesinde, █████/2015 tarihinde ... idaresinde bulunan davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı bulunan ... plakalı aracın kusurlu olarak kontrolünü kaybetmesi sonucu yaya olan müvekkili ...'in yaralandığını, müvekkilinin %86 oranında beden gücü kaybına uğradığını, ilgili evrakların sigorta şirketine gönderildiğini , davalı sigorta şirketi tarafından hasar dosyasının açıldığını, açılan hasar dosyasından müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığını bu nedenle davalı sigorta şirketi aleyhine 290.000,00TL üzerinden ... İcra Müdürlüğünün 2016/... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, başlatılan icra takibine davalı sigorta şirketince itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulduğunu belirterek , ... İcra Müdürlüğünün 2016/... esas sayılı dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile davalı şirketin %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

ASIL DAVA CEVAP : Davalı sigorta şirketi vekilince mahkememize ibraz edilen cevap dilekçesinde, davaya konu ... plakalı aracın müvekkili sigorta kurumunca █████/2015-█████/2016 tarihleri arasında geçerli olmak kaydı ile ... numaralı ZMM Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, ilgili poliçede teminat limitinin kişi başı 290.000,00TL olduğunu, davalı sigorta şirketinin kusur durumu sorumluluğunun sigortalının kusurlu olması durumunda söz konusu olacağını, öncelikle dosyanın kusur tespitinin yapılması amacıyla Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesi gerektiğini, ifade tutanaklarında sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olmadığını bu sebeple davacı tarafa ödeme yapılmadığını, kusurlu tarafın davacı ... olduğunu, maluliyete ilişkin maddi tazminat talebinin belirlenmesi hususunda ise dosyanın Adli Tıp Kurumu'nun ilgili birimine gönderilmesi gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatının poliçe kapsamında olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVA : Davacı vekilence ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/... esas sayılı dosyasına sunulan dava dilekçesinde, 26.11.2015 tarihinde geçirmiş olduğu kaza neticesinde müvekkilinin %92 oranında malul kaldığını, ATK 2. İhtisas Kurulunun 07.07.2022 tarihli raporunda bu hususun sabit olduğunu, müvekkilinin ayrıca ömür boyu bakıma muhtaç durumda olduğunu, bu hususta henüz rapor alınmadığını, mahkemece ATK 2. İhtisas Kurulundan alınacak rapor ile müvekkilinin bakıcıya muhtaç olduğu tespit edileceğini, davalılardan ..., müvekkiline çarpan ve malul kalmasına sebep olan ...plakalı aracın sürücüsü ve kaza tarihindeki maliki olduğunu, .... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasında ve İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ E. Sayılı dosyasında alınan kusur raporlarında kendisinin tali kusurlu bulunduğunu, müvekkilinin kalıcı maluliyet tazminatının tahsili amacıyla aracın kaza tarihindeki ZMM Sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş.'ye karşı .... İcra Müdürlüğünün 2016/... E. Sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, takibe itiraz edilmesi üzerine itirazın iptali talepli olarak İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasıyla dava açıldığını, dava dosyasının derdest olup, dosyada kalıcı maluliyet oranının tespiti için rapor alınmış, dava dilekçesinde bakıcı gideri talep edilmediği için henüz ömür boyu bakıma muhtaç olunup olunmadığı konusunda rapor alınmadığını, son celsede işbu ek davayı açmaları için için tarafına süre verildiğini, iş bu davada, 26.11.2015 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle ömür boyu bakıcı giderinin davalılardan müteselsilen tahsili ile birlikte araç sürücüsü olan diğer davalıdan müvekkilinin uğradığı manevi tazminatın tahsili talep edildiğini, aralarında fiili bağlantı olması sebebiyle işbu dava dosyasının İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ E. sayılı dosyasıyla birleştirilmesini talep ettiklerini belirterek, müvekkilinin yatalak ve bakıma muhtaç olması sebebiyle adli yardım talebimizin kabulüne, dava dosyasının İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ E. Sayılı dosyasıyla birleştirilmesine, davanın kabulüyle müvekkili için şimdilik 10,00 TL (Belirsiz alacak) ömür boyu bakıcı giderinin davalılardan kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte müteselsilen tahsiline, 1.000.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ...'den tahsiline, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

BİRLEŞEN DAVA CEVAP :

Birleşen dava da davalı sigorta şirketince cevap dilekçesi ibraz edilmemiş, █████/2024 tarihli birleşen dosya ve asıl dosyaya beyan dilekçesi sunmuş olup ilgili beyan dilekçesinde, müvekkili ile davacı ...'e velayeten Yüksel Şimşek arasında ... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi kapsamında dilekçe ekinde sunulan sulh protokolünün imzalandığını, sulh protokolünde mutabık kalınan tazminat ve ferileri davacı vekilinin banka hesabına ödendiğini, davacının dilekçe ekinde bulunan protokol gereğince ... Sigorta A.Ş.’yi, sigortalısı ve sigortalı araç sürücüsü yönünden feragat ettiğini, protokol gereği, davacı ... yönünden herhangi bir vekalet ücreti ve yargılama gideri taleplerinin bulunmadığını, dolayısıyla ... Sigorta A.Ş., sigortalısı, sigortalı araç sürücüsü yönünden İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı asıl dava dosyası ve .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...sayılı birleşen dava dosyasında davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen dava da davalı ... vekilince mahkememize ibraz edilen cevap dilekçesinde, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davaya konu trafik kazası sebebiyle açılan iş bu davada ceza zamanaşımı süresinin 8 yıl olduğun dava konusu kazanın meydana gelmesinde her ne kadar davalı müvekkiline %15 kusur izafe edilmişse de bu kusurun izafesinin hatalı olduğunu, ancak davacı kazazedenin kendisine kırmızı ışık yanarken yoldan karşıya geçmeye çalıştığını ve kazanın da bu sebeple meydana geldiğinin sabit olduğunu, bu durumda dava konusu kazanın meydana gelmesine davacının %100 kusuruyla sebebiyet verdiğinin kabulü gerektiğini, müvekkilinin kendisine yeşil ışık yanarken hareket ettiğini, bu sebeple davalıya %15 kusur izafesinin hatılı olduğunu, müvekkilinin hızlı olduğunun iddia edildiğini ancak bu iddianın somut bir şekilde ispat edilemediğini, dava konusu kaza sebebiyle davacının %92 oranında maluliyeti oluştuğu tespitine itiraz ettiklerini, davacının manevi tazminat talebinin haksız olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE :

Asıl dava, trafik kazası sonucu oluşan davacı tarafça beden gücü kaybına uğranıldığı iddiası ile sigorta şirketine başvurulması akabinde oluşturulan hasar dosyası kapsamında ödenmeyen tazminat bedelinin tahsili amaçlı başlatılan icra takibine sigorta şirketince yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Birleşen dava, trafik kazası sebebiyle manevi zarar ile bakıcı giderlerinden kaynaklanan zararın tahsili istemine ilişkindir.

Deliller ; ... İcra Müdürlüğünün 2016/... esas sayılı dosyası , ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, kaza tespit tutanakları, trafik kayıtları, kusur raporu, maluliyet raporu, sigorta poliçesi ve poliçeye bağlı hasar dosyası, bilirkişi raporu.

Asıl dosya yönünden uyuşmazlık uyuşmazlığın ; trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkin olup, kusur ve tazminat miktarının belirlenmesi noktasında toplanmaktadır.

Trafik kazasına konu ... plakalı aracın trafik kaydı incelendiğinde, birleşen dosya davalısı ... adına kayıtlı olduğu görülmüştür.

... İcra Müdürlüğünün 2016/... esas sayılı dosyası dosyası alınıp incelendiğinde, ... tarafından ... Sigorta Aş'ne karşı 290.000,00TL asıl alacak üzerinden takip başlatıldığı, icra dosyasından █████/2016 tarihli kararı ile ; "İlamsız iş bu icra takibine karşı yukarıda ismi yazılı olan borçlu tarafından yapılan itiraz süresi içinde ise : yapılan itirazın İ.İ.Knun 62.md. gereğince kabulune. Takibin devamı yönünden alacaklı veya vekili tarafından takibin devamına ilişkin ilgili merciden karar getirilinceye kadar İ.İ.K.nun 66.md. gereğince takibin durdurulmasına," şeklinde karar verildiği tespit edilmiştir.

Trafik kazası tespit tutanağı incelendiğinde, kazanın █████/2015 tarihinde olduğu, oluş şekline göre türünün yayaya çarpma şeklinde meydana geldiği, yayanın ... olduğu, ... idaresinde bulunan ... plakalı araç ile ...'e çarpması sonucu maddi ve yaralanmalı trafik kazasının meydana geldiğinin tutanak altına alındığı tespit edilmiştir.

... Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne ait █████/2016 tarihli sağlık kurulu raporu incelendiğinde, davacı ...'in engel durumuna göre tüm vücut fonksiyon kaybı oranın %86 olarak tespit edildiği görülmüştür.

Davalı sigorta şirketi tarafından poliçe ve hasar dosyasının gönderildiği incelendiğinde, birleşen dava da kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen ... plakalı aracın ... adına █████/2015 ile █████/2016 tarihli arasında █████/2015 tarihinde sigortalandığı, kişi başı ölüm/sakatlık oranının 290.000,00TL ile belirtildiği görülmüştür.

Emniyete ait ve ... CBS 2015/... soruşturma numaralı dosyasına verilen ifade tutanakları, kaza yerine ait kroki çizimleri alınarak dosyaya bırakılmıştır.

Toplanan deliller doğrultusunda dosya kapsamında kusur raporu alınması hususunda dosya Adli Tıp Kurumu'na gönderilmiş olup, adi tıp kurumunca hazırlanan █████/2018 tarihli kusur raporunda araç sürücüsü davalı ...'nin %15 , kazada yaralanan davacı ...'in ise %85 oranında kusurlu olduğu yönünde kanaat ve görüş bildirmişlerdir.

Davacı vekilince müvekkiline ait hastaneye ödenmiş tedavi giderlerini █████/2018 tarihli dilekçesi ile bildirdiği görülmüştür.

Davacının maluliyet oranının belirlenmesi amacıyla dosyanın toplanan tedavi evraklarının Adli Tıp Kurumuna gönderilmiş , Adli Tıp Kurumunca eksik hususlar belirlenmiş olup, mahkememizce gerekli evraklar tamamlanarak dosya davacının maluliyet oranın tespiti hususunda Adli Tıp Kurumuna gönderilmiştir.

Adli Tıp Kurumunca davacının maluliyet oranın belirlenmesi hususunda düzenlenen rapor incelendiğinde, davacının vücut engellilik oranının %92 olduğu, iyileşme süresinin (iş göremezlik süresi) olay tarihi itibariyle 12 aya kadar uzayabileceği yönünde görüş bildirdikleri görülmüştür.

Davalı sigorta şirketine hasar dosyası kapsamında davacı tarafa ödeme yapılıp yapılmadığının, yapılmış ise ne kadar ödeme yapıldığının bildirilmesi istenilmiş olup, davalı sigorta şirketince mahkememize gönderilen cevabi yazıda 161.400,00TL ödeme yapıldığının bildirildiği görülmüştür.

Davacı ... vekilince mahkememize ibraz edilen █████/2023 tarihli dilekçesi ile, asıl dava da ki tüm maddi tazminat talepleri yönünden sigorta şirketi dahil tüm davalılar bakımından feragat ettiklerini bildirdikleri görülmüştür.

Davacı vekilince mahkememize ibraz edilen █████/2024 havale tarihli dilekçesi ile, birleşen dava da ömür boyu bakıcı giderine dair maddi tazminat talepleri yönünden sigorta şirketi dahil tüm davalılar bakımından davalarından feragat ettiklerini beyan etmişlerdir.

... Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasından Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nce hazırlanan kusur raporu incelendiğinde, tüm dosya kapsamı , iddianame , sanık savunması, tanık beyanı, kaza tespit tutanağı, kaza yeri CD inceleme tutanağı, kaza anı görüntü CD'si ve kusur durumuna ilişkin raporlar incelendiğinde, davalı ...'nin alt düzeyde tali derecede kusurlu olduğu, davacının ise asli derecede kusurlu olduğu kanaatine varıldığı görülmüştür.

Mahkememizce raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi istemi ile dosya ve toplanan deliller Adli Tıp Kurumu Başkanlığı İkinci Üst Kurulu'na gönderilmiş olup, █████/2025 tarihli rapor incelendiğinde, dosya içeresinde bulunan raporlar , tarafların beyanları, toplanan tüm deliller irdelenerek, ilgili ihtisas kurulunda yapılan muayeneye göre, davacının █████/2024 muayene tarihi itibari ile engelilik oranının %79 olduğu, Adli Tıp İkinci Adli Tıp İhtisas Kurulunun █████/2022 tarihli 10005 karar sayılı mütaalasındaki oranın %92 geçerli olduğu yönünde görüş bildirmişlerdir.

Dosya davacının geçirmiş olduğu kaza neticesinde bakıcıya muhtaç olup olmadığı, bakıcıya muhtaç ise ne kadar süre muhtaç olduğunun belirlenmesi hususunda Adli Tıp Kurumu'na gönderilmiş olup, Adli Tıp Kurumunca mahkememize ibraz edilen █████/2024 karar sayılı raporu incelendiğinde ise özetle, davacının başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı, ancak iyileşme süresi içerisinde 6 ay boyunca başka birisinin yardımına ihtiyaç duyabileceği hususunda görüş bildirdikleri görülmüştür.

Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede; Asıl dava, trafik kazasından kaynaklı maddi tazminat isteminin davalıdan tahsili için davalı aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali, birleşen dava ise trafik kazasından kaynaklanan ömür boyu bakıcı giderinin tahsiline ilişkin maddi tazminat ve davalı ...'ye yönelik manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

Somut olayda; 26.11.2015 tarihinde davalılardan ... nin sürücüsü ve maliki olduğu, diğer davalı sigorta şirketi nezdinde ZMMS kapsamında sigortalanmış olan, ...plakalı aracın davacıya çarpması ile meydana gelen trafik kazası neticesinde davacının yaralanması sebebiyle işbu maddi tazminatın tahsiline ilişkin olarak açılan itirazın iptali istemli davanın ve ömür boyu bakıcı giderinin tahsiline ilişkin maddi tazminat ve davalı ...'ye yönelik manevi tazminat istemlerine ilişkin birleşen davanın açılmış olduğu görülmüştür.

Haksız Fiillerden doğan borç ilişkileri Türk Borçlar Kanununun 49. Ve devamı hükümlerinde düzenlenmiş olup 49. Maddenin "(1)Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

(2)Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemesi ve aynı kanunun Zararın ve kusurun ispatı başlıklı 50. Maddesinin "(1) Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.

(2)Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler." şeklindeki düzenlemesi uyarınca bir haksız fiil sonucunda zarar görenin tazminat isteminde bulunabilmesi için ortada haksız fiilin bulunması, failin kusur olması, talepte bulunan şahısta zararın meydana gelmiş olması ve zarar ile fiil arasında illiyet bağının olması gerekmektedir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir.

Yargılama esnasında dava konusu kazaya ilişkin olarak hasar dosyası, tescil kayıtları, davacının tedavisine ilişkin evrakları, ceza dosyası , davacının maluliyetine ilişkin maluliyet raporu ve meydana gelen kazada tarafların kusur durumunun irdelenmesine ilişkin kusur raporu celbedilmiş, yargılama safahatinde davacı vekili tarafından sunulan █████/2023 Tarihli dilekçe ile " Yukarıda esas numarası belirtilen dosyadaki asıl dava ve asıl davadaki (sürekli sakatlık, geçici iş göremezlik, tedavi gideri olmak üzere asıl dava kapsamındaki tüm maddi tazminat taleplerimiz yönünden ... sigorta a.ş. dahil tüm davalılar bakımından davamızdan tümüyle feragat ediyoruz. Sadece birleşen davadaki bakıcı gideri taleplerimiz yönünden maddi tazminat ve manevi tazminat yönünden davamız devam etmektedir. " şeklinde akabinde davacı tarafça dosyaya sunulan █████/2021 tarihli dilekçe ile ise "Yukarıda esas numarası belirtilen dosyadaki birleşem davadaki (ömür boyu bakıcı giderine dair maddi tazminat taleplerimiz yönünden ... sigorta a.ş. dahil tüm davalılar bakımından davamızdan feragat ediyoruz. Birleşen davadaki manevi tazminat yönünden davamız devam etmektedir." şeklinde beyanda bulunularak asıl dava ve birleşen davaya ilişkin maddi tazminat taleplerinden feragat edildiği bildirilmiştir.

6100 sayılı HMK’nın 307. maddesinde feragat, davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi olarak tanımlanmış olup aynı yasanın 309. maddesinde feragat ve kabul beyanının dilekçe ile veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılabileceği, hüküm ifade etmesinin karşı tarafın muvafakatine bağlı olmadığı, feragat ve kabulün kayıtsız ve şartsız olarak yapılması gerektiği ve hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabileceği belirtilmiştir. Yine aynı yasanın 311. maddesinde de feragat ve kabulün kati bir hükmün hukuki neticelerini doğuracağı hüküm altına alınmıştır.

Açıklanan yasal hükümler ışığında davacı- birleşen davacı vekilinin maddi tazminata ilişkin istemlerinden feragatinin usulüne uygun olduğu anlaşılmış ve feragat nedeniyle Harçlar Kanununun "Davadan feragat, davayı kabul veya sulh" başlıklı 22. Maddesinin "Davadan feragat veya davayı kabul veya sulh, muhakemenin ilk celsesinde vuku bulursa,karar ve ilam harcının üçte biri, daha sonra olursa üçte ikisi alınır.

" şeklindeki düzenlemesi uyarınca hesaplama yapılarak asıl davanın ve birleşen davadaki maddi tazminata ilişkin istemlerin feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Davacının birleşen dosyaya konu manevi tazminat talepleri bakımından yapılan incelemede;

Anayasanın 5 12, 17, 20 ve 26 maddelerinde kişilik değerlerinin önemini esas alarak bunları ihlal edenlere karşı kişinin korunmasını garanti altına almıştır. Kanun koyucu manevi tazminat davası açılacak halleri MK ██████, 25, 85 ve devamı maddeleri ile TBK 56 ve 58 maddelerinde düzenlenmiştir. TBK 56 md.si maddesi ise özel nitelikte bir hüküm olup Fiziki (maddi) kişilik değerlerinin yani yaşama hakkı ile vücut bütünlüğünün ihlalinden doğan hallerde manevi zararların tazminini düzenlemiş, anılan maddenin 2.fıkrasında ,ağır bedensel zarar veya ölüm halinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebileceği hüküm altına alınmıştır.

TBK'nın " Manevi Tazminat" başlığını taşıyan 56. Maddesine göre " (1) Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir.

(2) Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir."

Haksız bir eylem yüzünden çekilen ruhsal eylem ve üzüntüler, o tarihte duyulan ve duyulacağının varlığı kabul edilen olgulardır. TBK'nın 56. Maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasına da amaç edinmemiştir. Tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olacak kadar olmalıdır. 22/6/1966 günlü 7/7 sayılı İBK'nın gerekçesinde takdir olunacak tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede; dosya kapsamında davacının maluliyetine ilişkin olarak alınan █████/2025 tarihli Adli Tıp Üst Kurulu tarafından hazırlanan raporda " SONUÇ:

... hakkında düzenlenmiş adli ve tıbbi belgelerde bildirilen veriler İkinci Üst Kurulca tekrar değerlendirildiğinde;

Mevcut belgelere ve İlgili İhtisas Kurulunda yapılan muayenesine göre;

Yüksel kızı 2000 doğumlu ...'in █████/2015 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı yaralanmasının,

█████/2013 tarih ve 28603 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu raporları hakkında yönetmeliğe göre,

I.Kas İskelet Sistemi; Tablo 4.1'e göre Hafif-Orta %40, Tablo 4.2a'ya göre Hafif-Orta %25 (dominant ekstremite),

II.Sinir Sistemi; Yüksek Kortikal Fonksiyonlar, Afaziler, A-Motor, 3-Orta %25, B- Sensorinöral, 1-Hafif %20,

III.Zihinsel, Ruhsal, Davranışsal Bozukluklar, Geçici Fonksiyon Kaybına Yol Açan Ruhsal Hastalıklar, B-2-Tedavi ile işlevselliği kısmen düzelen %40X3/5=%24,

Balthazard formülüne göre tüm vücut özür oranı %79.48 olarak tespit edildiğine göre;

1-Adli Tıp Kurumu Adli Tıp İkinci Adli Tıp İhtisas Kurulunun muayene tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren kişinin tüm vücut engellilik oranının %79(yüzdeyetmişdokuz) olduğu,

2-Kişinin █████/2024 tarihi öncesinde Adli Tıp Kurumu Adli Tıp İkinci Adli Tıp İhtisas Kurulunun █████/2022 tarihli, 10005 karar sayılı mütalaasındaki oranın(%92) geçirli olduğu,

3-İyileşme süresinin (iş göremezlik süresi) olay tarihinden itibaren 12 (on iki) aya kadar uzayabileceği,

4-Kişinin başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı, ancak iyileşme süresi içerisinde 6 (altı) ay boyunca başka birisinin yardımına ihtiyaç duyabileceği oy birliği ile mütalaa olunur." şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmüştür.

Meydana gelen kazadaki tarafların kusur durumuna ilişkin olarak mahkememizce aldırılan █████/2018 tarihli ATK kusur bilirkişi raporunda " Olay mahalli bölünmüş yol, 9,40 metre genişlikte, üzerinde sinyalizasyon kontrollü yaya geçidi bulunan, zemini asfalt kaplama, yüzeyi ıslak, yatay güzergahta düz, düşey güzergahta eğimsiz, vakit alacakaranlık, hava yağmurlu ve mahal meskundur. Yoldaki azami hız limiti 30 km/h dir. Aracın çarpma noktasına 31,60 metre mesafede son konumunu aldığı işaretlenmiştir.

Dosya kapsamı tümü ile tetkik edildiğinde kazanın, yayanın yayalara yanan kırmızı ışığa rağmen yoldan geçmek istemesi sonucu meydana geldiğinin anlaşıldığı, ışık ihlali ile olaya sebebiyet veren yaya ...' in olayda asli kusurlu olduğu, hızlı seyrettiği anlaşılan araç sürücüsünün alt düzeyde tali kusurunun bulunduğu, başka da kusur izafe edilecek kişi ya da unsur olmadığı kanaatine varan heyetimiz kusur gerekçelerini de aşağıdaki şekilde tanzim etmiştir. Buna göre;

A-Sürücü ... sevk ve idaresindeki kamyonetle seyri sırasında mahaldeki hız limitini dikkate alarak kavşağa yaklaşması gerektiği halde bahsedilen bu hususa riayet etmemiş olup hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlama kuralını ihlal etmiş olmakla alt düzeyde tali kusurludur.

B-Yaya ... karşı tarafa geçmek için yayalara hitap eden trafik ışığının yeşil yanmasını beklemesi gerektiği halde bahsedilen bu hususlara riayet etmemiş, kırmızı trafik ışığına rağmen yoldan geçmeye çalışarak ışık ihlalinde bulunmuş olup neden olduğu olayda asli kusurludur.

SONUÇ :

Yukarıdaki hususlar muvacehesinde, olayda;

A-Araç sürücüsü ...' nin %15 (yüzde onbeş) oranında kusurlu olduğu,

B-Kazada yaralanan yaya ...' in %85 (yüzde seksenbeş) oranında kusurlu olduğu kanaatini bildirir müşterek rapordur." şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmüştür.

Ceza yargılamasında alınan kusur raporları incelendiğinde; .... Asliye Ceza Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası kapsamında tek kişilik bilirkişi tarafından hazırlanan raporda; dosyamız davacısının meydana gelen kazada kusurunun bulunmadığı yönünde kanaat bildirildiği, yine ceza yargılaması sırasında alınan █████/2017 tarihli ATK raporunda; sürücü ...'nin alt düzey tali kusurlu olduğu, yaya ...'in asli kusurlu olduğu kanaatine varıldığının bildirildiği, ilgili mahkeme dosyası kapsamında ATK tarafından hazırlandığı görülen █████/2018 tarihli ATK raporunda ise ; dosya kapsamında alınan daha önceki raporların da irdelendiği ve yapılan inceleme ile; sürücü ...'nin alt düzeyde kusurlu, yaya ...'in ise asli kusurlu bulunduğu tespit edilmiştir.

Mahkememizce alınan ATK raporu ile ceza dosyası içerisinde alınan ve diğer raporları da irdeler mahiyette inceleme yapıldığı anlaşılan █████/2018 tarihli ATK raporu arasında çelişki bulunmadığı görülmüş, davacının da huzurdaki birleşen davaya konu dava dilekçesinde , davalı sürücünün tali kusurlu bulunduğunu beyan ettiği görüldüğünden ve ceza dosyasında da bu raporun hükme esas alındığı anlaşıldığından mahkememizce alınan ATK kusur raporu hükme elverişli bulunmuştur.

Somut olayda dosya kapsamında alınan raporlar, davacının geçirmiş olduğu kaza sebebiyle yaralanmasının boyutu da göz önünde bulundurulduğunda davalıyı ekonomik olarak zarar uğratmayacak, davacının da zenginleşmesine sebebiyet vermeyecek şekilde yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda davacıda meydana gelen kaza nedeniyle oluşan maluliyet oranı, ceza dosyası içeriği, davalının meydana gelen olaydaki kusur oranı ve davacının dava dilekçesinde talep ettiği tazminatı tutarının belirlerken davalının tali kusurlu bulunduğu yönünde beyanlarda bulunarak istediği tazminat tutarı birlikte değerlendirildiğinde manevi tazminatın asıl amacının davacıda kaza neticesindeki yaralanması sebebiyle meydana gelen ızdırabın bir nebze olsun karşılanmasına yönelik olması sebebiyle kaza tarihindeki ekonomik veriler, tarafların kusur oranları dikkate alınarak davacının manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, davalı taraf her ne kadar davaya cevap dilekçesinde zamanaşımı definde bulunmuş ise de; davaya konu trafik kazası sonucunda davacı malul olacak derecede yaralanmış olup, eylem için kaza tarihinde yürürlükte bulunan 5237 Sayılı TCK'nun TCK 89 ve 66/1-e maddelerine göre öngörülen ceza zamanaşımı süresinin 8 yıl olduğu, davaya konu trafik kazasının █████/2015 tarihinde meydana geldiği ve birleşen davanın da █████/2023 tarihinde açıldığı dikkate alındığında davalının zamanaşımı definin yerinde olmadığı değerlendirilmiş ve mahkememizce belirlenen manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davacının davalı sigortaya yönelttiği maddi tazminat taleplerine ilişkin vekalet ücreti yönünden yapılan değerlendirmede; her ne kadar davacının maddi tazminat istemi yönünden feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmiş ise de; davalı sigorta vekili tarafından da █████/2024 tarihli dilekçe ile vekalet ücreti talebinin bulunmadığının bildirildiği görülmekle asıl davada ve birleşen davada sigortaya yöneltilen maddi tazminat istemi yönünden bu davalı lehine vekalet ücreti takdir edilmemiştir.

Birleşen davaya ve bu davada ileri sürülen manevi tazminat istemine ilişkin vekalet ücreti hususunda mahkememizce yapılan değerlendirmede; birleşen davaya konu manevi tazminat istemi yönünden her ne kadar mahkememizce davacının manevi tazminat isteminin kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş ise de; emsal mahiyetteki İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi █████████ E., █████████ K. Sayılı █████/2026 tarihli kararında " Reddedilen manevi tazminat miktarı üzerinden vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği istinaf istemi yönünden, █████/2025 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan Anayasa Mahkemesinin ███████ esas ████████ karar sayılı █████/2024 tarihli kararı ile 6100 Sayılı HMK madde 326/2 hükmünün “manevi tazminat davaları yönünden Anayasaya aykırı olduğuna ve iptaline” karar verilerek kararın 6216 Sayılı Yasanın 66/3 hükmü uyarınca Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak 9 ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiş olup; eldeki davada ilk derece mahkemesinin karar tarihinde iptal kararı henüz yürürlüğe girmemiş ise de Dairemiz karar tarihi itibariyle bu karar yürürlükte olduğundan, Mahkemece manevi tazminat istemi yönünden takdiren davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmemiş olmasında hukuka aykırılık görülmediğinden, davalı vekilinin bu hususa değinen istinaf nedenlerinin de reddi gerekmiştir. " şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmekle iptal kararı ve emsal mahiyetteki yüksek mahkeme içtihadı da dikkate alınarak reddedilen manevi tazminat istemi yönünden davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmemiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle ;

A-Asıl Dosya Açısından;

1-Davacının davasının feragat nedeniyle reddine,

2-Davalı tarafın vekalet ücreti talebi olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

3-Harçlar Kanunun 22. Maddesi gereğince 732,00 TL maktu peşin harcın 2/3'ü olan 488,00TL karar ve ilam harcı alınması gerektiğinden başta yatırılan ‬3.502,48TL'den mahsubu ile fazla alınan 3.014,48TL karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde istek halinde davacıya iadesine,

4-Asıl dosya kapsamında yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde resen yazı işleri müdürünce ilgilisine iadesine,

B-Birleşen Dosya Açısından;

1-Davacının davalılar hakkında açtığı, bakıcı gideri tazmini davasının feragat nedeniyle reddine,

2-Davacının davalı ... hakkında açtığı manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 250.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan █████/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,

Davacının fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine,

3- Davacının davalı sigortaya yönelttiği maddi tazminat talebine konu istemi yönünden bu davalı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

4- Davacının davalı ...'ye yönelttiği maddi tazminat talebi yönünden davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, 10,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'ye verilmesine,

5- Davacının davalıya yönelttiği manevi tazminat talebine konu istemi yönünden davalı ... lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

6-Davacının manevi tazminat talebi bakımından, davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, 45.000,00TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak, davacı tarafa verilmesine,

7-Birleşen dosya kapsamında davacı tarafından yapılan 38,40-TLilk masraf, 1.250,00TL tebligat ve tezkere gideri ve birleşen dosyadaki manevi tazminat talebinin değerlendirilmesi için alınan 10.200,00 TL ATK rapor ücreti olmak üzere toplam 11.488,40TL yargılama giderinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,

8- Gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yazı işleri müdürü tarafından resen ilgilisine iadesine,

9-Zorunlu arabuluculuk kapsamında Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,

10- Davacının maddi tazminat istemi yönünden; bu dava sebebiyle 488,00TL maktu karar ve ilam harcı alınması gerektiğinden dosyada birleşen dava yönünden nisbi karar ilam harcı yatırmaktan, başvuru harcı yatırmaktan muaf tutulmasına dair Adli Yardım Kararı verildiği göz önünde bulundurularak, 488,00TL maktu karar ve ilam harcının davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,

10-Davacının manevi tazminat istemi yönünden; bu dava sebebiyle nisbi 17.077,50TL karar ve ilam harcı alınması gerektiğinden , dosyada birleşen dava yönünden nisbi karar ilam harcı yatırmaktan, başvuru harcı yatırmaktan muaf tutulmasına dair Adli Yardım Kararı verildiği göz önünde bulundurularak, 17.077,50TL karar ve ilam harcının davalı ...'den alınarak hazineye irad kaydına,

Birleşen dosya davalı vekilinin yüzüne karşı diğer tarafların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. █████/2026

Başkan ...

¸e-imzalıdır

Üye ...

¸e-imzalıdır

Üye ...

¸e-imzalıdır

Katip ...

¸e-imzalıdır

¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır