Danıştay, Antalya Aksekideki mermer ocağı projesinin kentsel sit alanına ve tarihi düğmeli evlere yakınlığı gerekçesiyle ÇED sürecinin durdurulmasına ilişkin idare mahkemesi kararını temyiz incelemesine aldı.
Özet: Antalya Valiliğinin Aksekide planlanan bir mermer ocağı projesinin, tescilli kentsel sit alanı, tarihi yapılar ve kültürel varlıkları barındıran "etkileşim geçiş sahası" içinde kalması ve bu alanlara 400 metre yakınlığı nedeniyle çevresel etki değerlendirmesi sürecini sonlandırma kararına karşı açılan davada, idare mahkemesi söz konusu işlemin hukuka uygun olduğuna hükmederek davayı reddetmiş; davacı şirket ise bu kararı, daha önceki bilirkişi raporlarının göz ardı edildiğini ve belirtilen mesafenin Maden Kanunundaki sınırlamalara aykırı olmadığını iddia ederek temyiz etmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/3Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Nakliyat Sanayi İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Antalya ili, Akseki ilçesi, ... Mahallesi, ... işletme ruhsat numaralı, ... erişim numaralı, 56 hektarlık ruhsat sahasının toplam 23,72 hektarlık kısmında yapılması planlanan "II-B Grubu Maden (Mermer) Ocağı Projesi (İR:...)" projesi ile ilgili Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) sürecinin sonlandırılarak, proje tanıtım dosyasının iade edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Antalya Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; davaya konu işlemin dayanağı olan Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile hukuka uygun olduğunun ortaya konulduğu, Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun ... tarih ve ... nolu kararıyla ... Köyü yerleşim alanının kentsel sit alanı sınırları olarak belirlendiği, Akseki merkezi ile ... yolu arasından geçen ve kentsel sit alanı sınırları içerisinde kalan tescilli antik yolun tescilinin ve koruma alanı sınırının devamına, anıt eser olarak tescil edilen caminin tescil kaydının devam etmesine, 32 adet taşınmazın kültür varlığı olarak tesciline, 10 adet sarnıcın kültür varlığı olarak tesciline karar verildiği, toplam 23,72 hektarlık kısmında yapılması planlanan 150.000 m3/yıl kapasiteli II-B grubu Maden (Mermer) Ocağı Proje sahasının, 17,84 hektarlık kesiminin Koruma Amaçlı İmar Planında "Etkileşim Geçiş Sahası" olarak belirlenen alanda kaldığı, korunması gerekli kültür varlıklarını ve sit alanlarını doğrudan etkileyen, sit bölgeleriyle bütünlük gösteren, daha önceden sit sınırları içindeyken sit sınırları dışına çıkarılmış veya sit sınırları dışında tutulmuş korunacak sokak, meydan, yapı grupları ve benzerlerinin yer aldığı, sit bölgeleri arasında kalmış sitleri doğrudan etkileyen veya koruma amaçlı imar planlarının hazırlanma aşamasında göz önünde bulundurulması gereken alanlar olarak tanımlanan etkileşim geçiş sahalarının sit alanlarından bağımsız düşünülmesinin mümkün olmadığı, kentsel sit alanıyla bütünlük arz ettiği, ÇED sınırının, tarihi Düğmeli Evleri ile ünlü kentsel sit alanında kalan ... Mahallesine 400 m mesafe yakınlıkta olduğu hususları bütün olarak değerlendirildiğinde, Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun olumsuz görüşü nedeniyle Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) sürecinin sonlandırılmasına ve proje tanıtım dosyasının iade edilmesine dair dava konusu işlemde korunacak nitelikteki yapılara yakınlığı gerekçesiyle hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu işlemin dayanağı olan Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu görüşünde belirtilen hususların daha önce ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasına konu edildiği, ileri sürülen iddiaların gerçeği yansıtmadığının anılan dosya kapsamında hazırlanan bilirkişi raporu ile ortaya konulduğu, yine dava konusu işlemin dayanağı Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu kararına karşı ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında dava açıldığı, bu davada yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen bilirkişi raporunda ÇED sürecine devam edilmesinde sakınca olmadığının belirtildiği, ancak Mahkemece söz konusu bilirkişi raporu göz ardı edilerek davanın reddine karar verildiği, dolayısıyla temyize konu kararın sözü edilen her iki dosya kapsamında hazırlanan bilirkişi raporuna da aykırı olduğu; ayrıca Mahkemece, ÇED sınırının tarihi Düğmeli Evleri ile ünlü kentsel sit alanında kalan ... Mahallesine 400 mesafe yakınlıkta olduğu hükme esas alınmış ise de, bu mesafenin Maden Kanununda belirtilen mesafenin üzerinde olduğu belirtilerek, temyiz isteminin kabulü ile hukuka aykırı olarak verilen Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin reddine, 2. Temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, █████/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.(X) KARŞI OY : Dava; Antalya ili, Akseki ilçesi, ... Mahallesi, ... işletme ruhsat numaralı, ... erişim numaralı, 56 hektarlık ruhsat sahasının toplam 23,72 hektarlık kısmında yapılması planlanan "II-B Grubu Maden (Mermer) Ocağı Projesi (İR:...)" projesi ile ilgili Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) sürecinin sonlandırılarak, proje tanıtım dosyasının iade edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Antalya Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır.Dava dosyası ve UYAP üzerinden davaya konu işlemin dayanağı olan ... tarih ve ... sayılı Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu kararına karşı açılan ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dava dosyası birlikte incelendiğinde; anılan dosyada uyuşmazlığın çözümü amacıyla yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen bilirkişi raporunda, "Antalya İli, Akseki İlçesi, ... Mahallesinde İR:... ruhsat numaralı sahanın da bir kısmını içine alacak şekilde Kentsel Sit Alanı sınırlarının yeniden belirlenmesine ilişkin Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu’nun ... tarih ve ... sayılı kararının, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ile ilgili diğer mevzuata, imar mevzuatı, şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve tekniklerine uygun olmadığı, dolayısıyla dava konusu Antalya Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün E-... sayılı ÇED sürecinin sonlandırılması işlemine esas II-B grubu Maden (Mermer) Ocağı projesi kapsamında yapılacak faaliyetlerin çevresel etkilerinin değerlendirilmesine ilişkin yürütülen ÇED sürecine devam edilmesinde sakınca olmadığı, diğer yandan mevcut PTD’ye göre nakliye güzergahının ... Mahallesi’nin ön görünümünde kalacağı ve görüntü kirliliğine sebebiyet vereceği, ancak nakliye güzergahının Mahkemeye sunulan şekliyle güncellenmesi durumunda görüntü kirliliği oluşmasının beklenmediği ortak görüş ve kanaatine varıldığı" şeklinde görüş bildirildiği; Mahkemece, anılan bilirkişi raporunun dayandığı verilerin ve yapılan tespitlerin kısmi olarak hükme esas alınabilecek yeterlilikte olduğu kanaatine varılarak ve yargı makamlarının bilirkişi raporu ile bağlı olmadığı, bilirkişiler tarafından belirtilen teknik görüşler uyarınca son değerlendirmenin yargı makamları tarafından yapılması gerektiği belirtilerek yapılan değerlendirme neticesinde, bilirkişi raporunun aksine davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.Bu durumda, davaya konu işlemin dayanağı olan ... tarih ve ... sayılı Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu kararına karşı açılan ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dava dosyası kapsamında düzenlenen bilirkişi raporunda, ÇED sürecine devam edilmesinde sakınca olmadığı şeklinde görüş bildirildiği dikkate alındığında, teknik bilgi ve uzmanlık gerektiren inceleme konusunda uyuşmazlığın tereddüte mahal vermeyecek şekilde çözümlenebilmesi için, Dairemizce, söz konusu bilirkişi raporundaki görüş doğrultusunda karar verilmesi ya da ek bilirkişi raporu alınarak olayın gerçek mahiyeti ortaya konulmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, doğrudan bilirkişi raporunun aksi yönünde verilen temyize konu kararın onanmasına ilişkin Dairemiz kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyorum.