türk vatandaşı olmayan hükümlü kısıtlıya vasi atanması talebinde yerleşim yeri belirsizliği nedeniyle ortaya çıkan yetki uyuşmazlığının çözümü.

Türk vatandaşı olmayan hükümlü kısıtlıya vasi atanması talebinde yerleşim yeri belirsizliği nedeniyle ortaya çıkan yetki uyuşmazlığının çözümü.

Özet: Türkiyede yerleşim yeri veya malvarlığı bulunmadığı, Suriyede adres bildirdiği anlaşılan ve cezaevinde bulunan Türk vatandaşı olmayan bir kişi için vasi atanması talebi üzerine çıkan yetki uyuşmazlığında, iki sulh hukuk mahkemesinin de yetkisizlik kararı vermesi sonrasında Yüksek Mahkeme, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 42. maddesi uyarınca ilgilinin Türkiyede sakin olduğu yerin Diyarbakır olduğunu belirterek, davanın Diyarbakır 3. Sulh Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğine karar vermiştir.

5. Hukuk Dairesi ██████████ E. , ████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : ████████ Esas, ████████ Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Diyarbakır 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 09.07.2024 Tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar Sayılı Kararı

Kısıtlı adayının ceza evine girmeden önce Türkiye'de yerleşim yeri yada sakini olduğu yer bulunmadığı, ceza evine girmeden önceki adresi olarak Suriye Şam ili Afrin kazasında adres bildirdiği, kısıtlı adayının Türkiye'de malvarlığının bulunmadığının anlaşıldığından 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 41 inci maddesine göre uyuşmazlığın görülüp sonuçlandırılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İstanbul 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 18.09.2025 Tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar Sayılı Kararı

Hükümlünün Türkiye'de adresinin olmadığı ve mallarının bulunduğu adresinin olmadığını beyan ettiği, hala .... Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda sakin olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 407 nci maddesi uyarınca vasi atanması istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:

“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”

4. 5718 sayılı Kanun’un 42 nci maddesi şöyledir:

“Türkiye'de yerleşim yeri bulunmayan yabancı hakkında vesayet, kayyımlık, kısıtlılık, gaiplik ve ölmüş sayılma kararları ilgilinin Türkiye'de sakin olduğu yer, sakin değilse mallarının bulunduğu yer mahkemesince verilir.”

C. Değerlendirme

Dosya kapsamından, Türk vatandaşı olmayan hükümlünün Türkiye'de sakin olduğu yerin Diyarbakır ili olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Diyarbakır 3. Sulh Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Diyarbakır 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

12.01.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.