Kamulaştırmasız el atılan, imar planında ilköğretim alanı olarak belirlenen taşınmaz bedelinin tahsili davasında hukuken el atma ve istinafın esastan reddi kararına ilişkin temyiz incelemesi.
Özet: İmar planında ilköğretim alanı olarak ayrılan taşınmaza yasal süresi içinde kamulaştırma yapılmaması nedeniyle hukuken el atıldığı gerekçesiyle taşınmaz bedelinin tahsili istemiyle açılan davada, ilk derece mahkemesi davanın kabulüne karar vermiş, bu karar hem davacılar hem de davalı idare tarafından istinaf edilmiş olup, Bölge Adliye Mahkemesi taşınmaza hukuken el atıldığını ve bedel ödenmesi gerektiğini belirterek taraf istinaf başvurularını esastan reddetmiş, karar şu anda temyiz aşamasındadır.
MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : █████████ Esas, █████████ KararKARAR : Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ : Samsun 3. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : ████████ Esas, ████████ KararTaraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Samsun ili, ..., ... Mahallesi 1 71... parsel sayılı davacıların hissedarı olduğu taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında "ilköğretim alanı" olarak ayrılması suretiyle taşınmaza kamulaştırma yapılmadan hukuken el atıldığını, davacıların mülkiyet hakkının kısıtlandığını ileri sürerek taşınmazın bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili kurumca taşınmaza fiili olarak el atılmadığını, dilekçede bahsedilen iddiaları kabul etmediklerini, dava konusu taşınmazla ilgili olarak doğacak uyuşmazlıkta husumetin Maliye Hazinesine yöneltilmesi gerektiğini, davanın yasal ve hak düşürücü sürede açılmadığını, şayet mahkeme davacı tarafın talebini kabul görürse belirlenecek bedelin kamulaştırma bedeli olarak kabul edilip taşınmazın takyidatlarından arındırılarak müvekkili kurum adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, taşınmaz bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idareden alınarak davacılara tapudaki payları oranında verilmesine, bedeline hükmedilen davacılar payının tapusunun iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri 1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmazın bedelinin düşük belirlendiğini, bilirkişi raporunun yasal düzenleme ve yerleşik Yargtay kararlarına aykırı olarak düzenlendiğini, bilirkişi raporu neticesinde verilmiş kararın davacıları zarara uğrattığını, lehlerine nispi yerine maktu vekâlet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.2.Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmazın bedelinin yüksek belirlendiğini, yine kendilerine husumet yöneltilmesinin isabetsiz olduğunu, davanın süresinde açılmadığını, raporlara yaptıkları itirazların dikkate alınmadığını, fiili el atma olgusunun bulunmadığını, faizin yürütülme tarihinin hatalı olduğunu, faiz oranlarını da kabul etmediklerini, davalı idare aleyhine yargılama giderine ve vekâlet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur. C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu taşınmazın imar planında " ilköğretim okul alanı " olarak tahsis edildiği, ancak taşınmaza fiilen el atılmadığı, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 10 uncu maddesi amir hükmü uyarınca, 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planının kesinleştiği tarihten itibaren 5 yıl içinde tahsis edilme amacına uygun olarak kamulaştırılmaması halinde, malikin mülkiyet hakkının süresi belirsiz şekilde kısıtlanacağından taşınmaz bedelinin ödenmesi gerektiği, buna göre davaya konu taşınmaza hukuken el atılmış olmakla, davalı idareye husumet yöneltilerek işin esasına girilip emsal karşılaştırması yapılması suretiyle değer biçilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle taraf vekilleri istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri 1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukuki NitelendirmeUyuşmazlık, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,31.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.