Haksız Eylemden Kaynaklanan Karayolları İhlalli Geçiş Ücreti ve Cezalarının Tahsili Amacıyla Başlatılan İcra Takibine İtirazın İptali Davası.
Özet: İşletmeci bir şirket, plakalı araçlarıyla ücret ödemeden kaçak geçişler yaparak 6001 sayılı Kanundaki 15 günlük süre içinde borcunu ve kanuni gecikme cezasını ödemeyen borçlu şirkete karşı başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali için dava açmıştır; davacı, borçlu şirketin itirazının mesnetsiz olduğunu, geçiş ücretleri ve dört katı gecikme cezası alacağının hukuka uygun olduğunu, borçlunun ödeme kolaylıklarını kullanmadığını belirterek takibin değişen oranlarda faiz ve icra inkar tazminatı ile devamını talep ederken, davalı savunma sunmamıştır.
T.C.
İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ +ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... işletmesi Davacı Müvekkil Şirket tarafından yürütülmektedir. Davalı borçluya ait ... plakalı araçlar ile 07.02.2025 - 18.04.2025 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. Fıkrası gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkanı verilmekte ise de, işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediği tespit edildiğini, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine müvekkil şirketçe; davalı-borçlu aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... E Sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla tarihinde icra takibi başlatılmış olup, davalı borçluya ödeme emri tebliğ edildiğini, ancak davalı borçlu , '' Borcun tamamına, faize, faiz oranına ve her türlü ferilerine'' itiraz etmiş, davalı borçlu tarafın itirazın süresinde olması sebebiyle takibin durdurulmasına karar verildiğini, davalı-borçlu şirketin kendi ihmal ve kusurunun sonuçlarından davacı-alacaklının müvekkili şirketi sorumlu tutmaya çalışması kabul edilemez nitelikte olduğunu, ücret ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine ilişkin tesis edilen işlemler, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’a uygun şekilde yürütüldüğünü, bu kapsamda başvuranın yaptığı ihlalli geçişlerle ilgili ceza uygulanması hukuka uygun olduğunu, ihlalli geçiş yapan araç sahibi birçok kanaldan ihlalli geçiş sorgulaması yaparak yasal takip aşamasına gelmeden borcunu ödeyebildiğini, davalı-borçlunun icra takibine konu faize, faiz oranına, borcun tüm ferilerine yönelik itirazları da mesnetsizdir. iik md.67/2 uyarınca icra inkar tazminatı şartları oluşmuş olup, davalı- borçlu şirket aleyhine alacak ile birlikte en az %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerekmektedir. ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için ''alacağın yargılamayı gerektirmesi '' şeklinde kanunda açıkça bir koşul öngörülmediğini, delil olarak sunulan belgelerin, davalı tarafın ücret ödemekesizin ihlali geçişleri yaptığını ve para alacağını ispatladığını, müvekkili şirket tarafından bildirim zorunluğu olmaması nedeniyle, ihlalli geçiş ücretinin on beş gün sonunda ödenmemesiyle borç muaccel olduğunu, zorunlu dava şartı olarak İstanbul Arabuluculuk Bürosunun 2025/... büro dosya nolu ve ███████████ arabuluculuk dosya nolu dosyasının anlaşamama ile sonlanmış olması nedeniyle huzurdaki açılan davanın kabulü ile, davalı-borçlunun .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... esas sayılı dosyası sayılı dosyası kapsamında yapılan itirazın iptali ile takibin “7144 sayılı kanun’un 18 inci maddesi ile 6001 sayılı karayolları genel müdürlüğünün hizmetleri hakkında kanun’un 30. maddesinin 5. fıkrasında geçiş ücretine uygulanan “dört katı tutar” ile avans faiz oranlarında yapılan değişiklikler uyarınca faizin değişen oranlarda kademeli olarak hesaplanması gerektiği göz önünde bulundurularak devamına karar verilmesini, davalı-borçlunun İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20' sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, karar verilmesini, tüm mal varlığı üzerinden borca yetecek kadar olan kısmının öncelikli olarak teminatsız aksi takdirde teminatlı olarak ihtiyaten haczine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı-borçluya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP:Davalıya usulüne uygun tebligat çıkartılmış, ancak süresi içerisinde davaya herhangi bir cevap dilekçesi sunmamıştır. DELİLLER:.... İcra Dairesinin 2025/... esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. Karayolları Genel Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, ... 07.02.2025/ 18.04.2025 tarihlerinde ve devamındaki 15 günlük tarih aralığında tüm gün boyu herhangi bir sistem arızasının bulunup bulunmadığı hususunun araştırılarak gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. ... Şirketi Genel Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, davalı ... ŞİRKETİNE ait ... plakalı araçların HGS kartının 07.02.2025- 18.04.2025 tarihleri ve devamındaki 15 günlük tarih aralığında hesap bakiye hareketlerini gösterir evraklar ile HGS geçiş ücreti tahsilatlarına ilişkin herhangi bir bankaya verilmiş otomatik ödeme talimatı verilip verilmediği verildi ise ilgili banka bilgilerinin gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. Mahkememizce █████/2026 tarihinde aktüer bilirkişi vasıtasıyla bilirkişi raporu aldırılmış ve rapor dosyamız arasına alınmıştır. GEREKÇE:Dava, davalının adına kayıtlı araçlar ile davacının işleteni olduğu otoyoldan ücret ödemeksizin yapılan geçiş bedellerinin tahsiline dair başlatılan icra takibinde itirazın iptali istemine ilişkindir. İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun █████/2020 tarih, ███████-2076 E. ve ████████ K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir. Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.Davacı alacaklı yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir.Somut olayda takip sebebi ihlalli geçişe dayanmaktadır. Ücretli otoyollardan geçiş sözleşme sorumluluğu doğurmaktadır. Davalı borçlu, ücretli otoyoldan geçerek geçiş ücretini ödeme borcunu yüklenmiş olur. 6001 sayılı Kanun’un 30/5. maddesi “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. Bununla birlikte, bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlerden, ödemekle yükümlü oldukları geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin bir katı ceza tahsil edilir. Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir. Bu tutar genel hükümlere göre tahsil edilir.” şeklindedir. Aynı maddenin 7. fıkrasına göre geçiş tarihinden itibaren 15 gün içinde geçiş ücretini ödeyen kişiler hakkında ceza uygulanmaz. İhlalli geçişlere ilişkin açılan davalar hizmet sözleşmesine dayalı bir para alacağına ilişkin olması sebebiyle TBK md. 89 ve HMK md. 10 hükümleri uyarınca yetkili mahkeme belirlenir. Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler uyarınca ücretli otoyollardan geçiş yapan kişiler, geçiş ücretini ödemekle yükümlü olup, ödemenin yapılıp yapılmadığını takip etmek zorundadır. İstanbul BAM 17. HD ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı ilamında “Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır.” şeklinde karar vererek geçiş yapanların ödeme yapmadığını bildiğini kabul etmiştir. İcra inkâr tazminatına ilişkin olarak ise Yargıtay 3. HD █████████ Esas ve █████████ Karar sayılı ilamında “…bu nedenle davacı şirketin 6001 sayılı Kanun’un 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca geçiş ücreti ile kesinleşmiş olan dört katı tutarındaki cezadan ibaret olan alacağını takibe konu ettiği, alacak miktarının belirlenebilir (likit) nitelikte olduğu gözetilerek, alacak miktarının tamamı üzerinden davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken…” şeklinde karar vererek, geçiş ücreti ile cezai bedelin likit olduğunu içtihat etmiştir. Dava konusu takip dosyasının incelenmesinde takibin usul ve yasaya uygun olduğu, takipte yapılan itirazın ve açılan işbu davanın süresinde olduğu görülmüştür. Takip alacağının dayanağı davacının işlettiği otoyoldan davalının adına kayıtlı araçların ücret ödemeden geçiş yapmasıdır. Usulüne uygun yapılan tebligata rağmen davalı cevap dilekçesi sunmamıştır. Geçiş yapan 12 aracın tescil kaydının incelenmesinde geçiş tarihlerinde davalı adına kayıtlı olduğu görülmüştür. Dosya kapsamında sunulan geçiş kayıtları ve mahkememizce celp edilen HGS kayıtlarının tetkiki ile hazırlanan bilirkişi raporunda 72 adet ihlalli geçiş yapıldığı, bu geçişler sebebiyle 42.629,50 TL geçiş bedeli, 170.518,00 TL ceza bedeli, 43.492,66 TL işlemiş faiz ve 8.698,53 TL KDV alacağının bulunduğu hesaplanmıştır. Bilirkişi raporunun denetime elverişli, usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmış, hükme esas alınmasına karar verilmiştir. Yapılan hesaplama uyarınca geçiş ücretleri hususunda davacının talebinin yerinde olduğu, işlemiş faiz ve KDV alacağında hak edilenden fazla talepte bulunulduğu anlaşılmıştır.Yargılamanın basit yargılama usulüne tabi olduğu gözetilerek, Yargıtay 3. HD’nin █████████ Esas ve █████████ Karar sayılı “Şu durumda, taraflarca bildirilen delillerin toplandığı, bu deliller ile dava ve cevap dilekçeleri birlikte değerlendirilerek 6100 sayılı Kanun'un 320 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca dosya üzerinden karar verilmesinin mümkün olduğu, diğer bir anlatımla duruşma açılmadan karar verilmiş olmakla hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğinden söz edilemeyeceğinden” şeklindeki ilamı uyarınca duruşma açılmadan dosya üzerinden karar verilmiştir. Tarafların belirttiği deliller toplanmış, dava dilekçesi, tensip zaptı, ara kararlar ve bilirkişi raporları usulüne uygun olarak taraflara tebliğ edilmiş ve beyanda bulunmaları için yasaya uygun olarak süre verilmiştir. Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiş, alacak likit olduğundan %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmiştir.HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;1-Davanın kısmen kabul kısmen reddine, .... İcra Müdürlüğü’nün 2025/... Esas sayılı takip dosyasında davalı borçlunun yaptığı itirazın 265.338,69 TL’lik kısmının iptaline, takibin 213.147,50 TL asıl alacak, 43.492,66 TL işlemiş faiz ve 8.698,53 TL KDV alacağı olmak üzere toplam 265.338,69 TL üzerinden asıl alacağa takip tarihinden itibaren ticari avans faizi işletilmek suretiyle devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-53.067,74 TL icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,3-Harçlar Kanunu gereğince ve karar tarihi itibariyle alınması gereken 18.125,29 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 3.210,41 TL harcın mahsubu ile bakiye 14.914,88 TL harcın Davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,4-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL başvuru harcı, 3.210,41 TL peşin/nisbi harcı, 10.000,00 TL bilirkişi ödemeleri, 1.860,80 TL tebligat+posta+diğer masraflar, olmak üzere toplam 15.686,61 TL yargılama giderinin kabul red oranı (%99,82) dikkate alınarak; 15.658,38 TLnin Davalıdan alınarak Davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin Davalıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden Davacıya verilmesine,6-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul ve red oranları dikkate alınarak, 8.28,00 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 4.591,72 TL'sinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 7-Artan Gider Avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine, Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip ...Hakim ...