Otoyolda yabani hayvan çarpması sonucu hasarlanan kiralık araç için değer ve kazanç kaybı tazminatı talebiyle açılan itirazın iptali davasında, otoyol işletmecisi kusurlu bulunarak tazminata mahkum edildi.
Özet: Bu dava, bir filo kiralama şirketinin otoyolda yabani hayvana çarpan aracında oluşan değer kaybı ve kazanç kaybı zararlarının tahsili için otoyol işletmecisine karşı başlattığı ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali istemidir; mahkeme, iki ayrı bilirkişi raporuna dayanarak, otoyol işletmecisini gerekli önlemleri almadığı ve Karayolları Trafik Yönetmeliğini ihlal ettiği gerekçesiyle kazanın oluşumunda %100 oranında asli ve tam kusurlu bulmuş, sürücüyü ise kusursuz kabul ederek belirlenen araç değer kaybı ve mahrumiyetten kaynaklı kazanç kaybı bedelleri üzerinden talebi değerlendirmiştir.
T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ KARAR NO : ████████DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali (haksız eylemden kaynaklanan zarar nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekilince verilen dava dilekçesinde özetle; davacı ---” markası altında uzun süreli filo araç kiralama faaliyeti yürüttüğü, mülkiyetindeki --- plakalı aracın █████/2023 tarihinde --- ili --- ilçesi, ----Otoyolu bağlantı yolunda seyir hâlindeyken önüne çıkan yabani hayvana çarpması sonucu hasarlandığı, aracın değer kaybı, kira kaybı, kazanç kaybı ve ekspertiz bedeline ilişkin alacağın tahsili --- ilamsız icra takibi başlattığı, davalı ----- ise borca, ferilerine ve yetkiye itiraz ederek takibi durdurduğu anlaşıldığını, davalının otoyolun yapım, bakım ve işletiminden sorumlu olduğu, kazanın davalının gerekli önlemleri almaması nedeniyle meydana geldiği, bu sebeple itirazın haksız olduğu ileri sürülerek itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, ayrıca davalının alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahküm edilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.CEVAP: Davalı vekilince verilen davaya cevap dilekçesinde özetle; █████/2023 tarihinde meydana gelen ve davacıya ait ---- plakalı aracın tavşana çarpması şeklinde gerçekleşen tek taraflı maddi hasarlı kazada müvekkil şirketin kusurunun bulunmadığı, otoyolda gerekli güvenlik ve denetim önlemlerinin alındığı, yol çevresinin çitlerle korunduğu, devriye ekipleri ve kamera sistemleriyle sürekli kontrol sağlandığını, ayrıca, kaza tespit tutanağının davalı şirketin yokluğunda hatalı ve eksik şekilde düzenlendiği, sürücünün hız, dikkat ve kazayı önlemeye yönelik davranışları bakımından yeterli inceleme yapılmadan kusursuz kabul edildiği, bu nedenle anılan tutanağın hükme esas alınamayacağını, davalı tarafça ayrıca, meydana gelen zarar ile müvekkil şirketin faaliyetleri arasında uygun illiyet bağının bulunmadığı, davacının talep ettiği onarım bedeli, değer kaybı, kazanç kaybı ve sair zarar kalemlerinin fahiş, soyut ve ispatlanmamış olduğu, bu tür taleplerin bilirkişi incelemesiyle belirlenebileceği, dolayısıyla alacağın likit olmadığı ve bu sebeple icra inkâr tazminatı koşullarının da oluşmadığını, bu nedenlerle davanın tümden reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası sebebiyle araçta oluşan değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir. Dava basit yargılama usulüne tabi olup, yöntemine uygun olarak oluşturulan tensip zabtı uyarınca yargılamaya başlanmış, ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık noktaları kapsamında tahkikata geçilerek deliler toplanmak suretiyle tahkikat bitirilmiş ve yargılama sonuçlandırılmıştır.Taraflarca delil olarak dayanılan hasar dosyası ve poliçe kayıtları, tramer kayıtları, icra dosyası kayıtları celp edilmiş ve sunulan diğer deliller ile birlikte incelenmiştir. İtirazın iptali istemine konu ----. İcra Müdürlüğü'nün ---- sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 9.540,04 TL alacağın tahsili için █████/2024 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun süresi içerisinde takibe yapmış olduğu itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği ve davanın hak düşürücü süre içeresinde açıldığı anlaşılmıştır. Belirlenen uyuşmazlık noktalarının teknik değerlendirme gerektirmesi sebebiyle dava dosyasından ---- Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmış olup, bilirkişiler --- ve ----- tarafından sunulan █████/2025 tarihli bilirkişi raporu içeriğine göre; ----- Şirketi; 2918 Sayılı Karayolları trafik Kanununa bağlı olarak çıkarılan Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 19 ve 20 maddelerini ihlal ettiğinden bu kazanın oluşumunda %100 ( yüzde yüz ) oranında kusurlu olduğu, --- plaka sayılı araç sürücüsü ------ bu kazanın oluşumunda herhangi bir kural ihlalinin olmadığı yönünde rapor sunulmuş olup, anılan söz konusu rapora itiraz edilmesi üzerine bilirkişi ----- tevdi edilmiş anılan bilirkişi tarafından sunulan █████/2026 tarihli rapor içeriğine göre; davacı ---- ait---- plakalı araç sürücüsü ---- kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığı, kusursuz olduğu, davalı ------ Şirketi' nin kazanın oluşumunda %100 (yüzde yüz) oranında asli ve tam kusurlu olduğu, █████/2023 tarihinde gerçekleşen kaza sonucu ----- plakalı araçta meydana gelen araç değer kaybı bedelinin kaza tarihi itibarıyla 5.500,00 TL olduğu, mahrumiyetinden kaynaklı kazanç kaybı bedelinin kaza tarihi itibarıyla KDV hariç kiralama bedeli üzerinden hesaplamayla 2.250,00 TL, KDV dahil kiralama bedeli üzerinden hesaplamayla 2.682,00 TL olduğu yönünde rapor sunulmuş olup, anılan söz konusu raporlar HMK.282 hükmü kapsamında denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır. Dava konusu uyuşmazlık; taraflar arasında █████/2023 tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle davacıya ait ---- plaka sayılı aracın hasara uğraması sebebiyle davacının değer kaybı ile mahrumiyet/kazanç kaybı ve ekspertiz ücreti bedeline ilişkin zararının bulunup bulunmadığı varsa miktarı, söz konusu onarım süresinin kadri maruf olup olmadığı, davalının işlettiği otoyolda köpek vs yaban hayvanlarından kaynaklanacak trafik kazalarını önlemek maksadı ile kafes tel çit yapmak ve bu çitlerin bakımını yapması gerekirken anılan hususları yerine getirmemesi kusuru iddiasına dayanan davada, davalının dava konusu olayda yasal mevzuatta öngörülen tedbirleri alıp almadığı, kaza tarihindeki güncel yasal mevzuat gözetilerek davalının onaylanmış trafik projelerine uygun olarak trafik işaretlemesi yapıp yapmadığı bu sayede davacının uğradığı zarardan sorumlu olup olmadığı, bu kapsamda başlatılan takip tarihi itibariyle davacının davalıdan muaccel bir alacağının bulunup bulunmadığı varsa miktarı noktalarında toplanmaktadır.Tüm dosya kapsamına göre; davacıya ait aracın , davalı tarafından işletilen otoyolda,nüne çıkan yabani hayvana çarpması sonucu hasarlandığı, değer kaybı, kazanç kaybı ve eksper rapor ücreti istemine ilişkin davada, taraflar arasındaki uyuşmazlığın ; █████/2023 tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle davacıya ait ---- plaka sayılı aracın hasara uğraması sebebiyle davacının değer kaybı ile mahrumiyet/kazanç kaybı ve ekspertiz ücreti bedeline ilişkin zararının bulunup bulunmadığı varsa miktarı, söz konusu onarım süresinin kadri maruf olup olmadığı, davalının işlettiği otoyolda başkaca araçlardan düşen balata parçalarının üzerinden başkaca araçların ve davacı aracının geçmesinden kaynaklanacak trafik kazalarını önlemek maksadı ile alması gereken önlemleri almadığı iddiasına dayanan davada, davalının dava konusu olayda yasal mevzuatta öngörülen tedbirleri alıp almadığı, kaza tarihindeki güncel yasal mevzuat gözetilerek davalının onaylanmış trafik projelerine uygun olarak trafik işaretlemesi yapıp yapmadığı bu sayede davacının uğradığı zarardan sorumlu olup olmadığı, bu kapsamda başlatılan takip tarihi itibariyle davacının davalıdan muaccel bir alacağının bulunup bulunmadığı hususlarında toplandığı tespit edilmiş, dava konusu kazanın meydana gelmesinde taraflara ait kusur oranlarının tespiti hususunda Karayolları Fen Heyetinden, değer kaybı ve kazanç kaybı bedelinin tespiti hususunda ise makina mühendisi bilirkişiden rapor alınmış, taraf ve yargı denetimine elverişli olup dosya kapsamına da uygun bulunan bilirkişi raporları, taraf iddia ve savunmaları, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 19 ve 20. maddeleri ile birlikte değerlendirildiğinde; davalının kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu ve davalının maddi zararını tazmin yükümlülüğü bulunduğu anlaşılarak davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Alacak miktarı likit olmayıp yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatına hükmolunmamıştır.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın kısmen kabulü ile ---. İcra Müdürlüğü'nün ----- sayılı icra dosyasına yapılan itirazın 5.000,00 TL değer kaybı 2.682,00 TL kazanç kaybı 756,30 TL eksper ücreti olmak üzere toplam: 8.438,30 TL asıl alacak 772,10 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam: 9.210,40 TL üzerinden iptaline, takibin devamına,2-Fazlaya ilişkin istemin reddine, 3-Alacak likit olmayıp yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine, 4-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 732,00-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 427,60-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 304,40-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.210,40-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 329,64-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,7-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL başvuru harcı, 427,60-TL peşin/nisbi harcı olmak üzere toplam 855,20TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Davacı tarafından yapılan; 22.000,00-TL bilirkişi ücreti, 772,50-TL tebligat, posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 22.772,50-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 21.985,63TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,9-Dava şartı olan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde ---- arabuluculuk başvuru numaralı dosyada takdir olunan 3.600,00 TL ücretin yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 3.475,61 TL ücretin davalıdan, bakiye 124,39 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,10- Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca talep halinde yatırana İADESİNE,İlişkin olarak taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.