Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi, kooperatif ortağının bilgi alma ve inceleme hakkı talebini değerlendirerek kooperatif faaliyetleri ile finansal durumuna dair belgelerin incelenmesine izin verilmesi davası hakkında karar verdi.
Özet: Bir kooperatif üyesi, kooperatifin faaliyetleri, özellikle inşaat süreci, mali durumu ve yönetim kurulu kararları hakkında bilgi alma taleplerine, ihtarnameye rağmen cevap verilmemesi üzerine, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun ilgili maddeleri uyarınca, üyelik durumu ile kooperatif inşaatlarının mevcut ilerleme seviyesi hakkında bilgi edinme ve inceleme hakkının tanınması için dava açmıştır.
T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİT.C.ANKARAON İKİNCİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİK A R A RESAS NO : ████████ KARAR NO : ████████DAVA : Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İncelemeye İzin Verilmesi)DAVA TARİHİ : █████/2026KARAR TARİHİ : █████/2026G. KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026Mahkememizde açılan Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İncelemeye İzin Verilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, davalı kooperatife 2024 yılının Ağustos ayında üye olduğunu ve bütün ödemeleri yaptığını. Ancak o tarihten itibaren kooperatifin faaliyetleri hakkında bilgi edinmek için kooperatifle iletişime geçtiği halde, kooperatif yetkililerinin kendisine cevap vermediğini. Bilgi alabilmek için Kadıköy 12. Noterliğinde █████/2026 tarihli ihtarnameyi göndererek, kooperatifin durumu ve faaliyetleri hakkında, özellikle inşaatın yapımına ilişkin genel kurul ve yönetim kurulunun aldığı kararlar ile inşaata başlanmış ise ilerleme seviyesi ve son durumu hakkında, yine müvekkilinin ortaklık payına ilişkin güncel durum ve de kooperatifin mali durumuna dair en son bilanço ve gelir gider tablosuna ilişkin bilgi ve belgelerin ihtarnamenin tebliğinden itibaren üç iş günü içerisinde incelemesine hazır edilmesi yada bu yönde bilgi verilmesi, aksi halde yasal yollara başvurulacağı ihtaren bildirildiğini. İş bu ihtarname █████/2026 tarihinde tebliğ edildiği halde, kendisine herhangi bir cevap verilmediğini belirterek, 1163 sayılı kooperatifler kanunun 24. Maddesinde düzenlenen bilgi alma ve inceleme hakkı kapsamında davalı kooperatife ait 2024 yılından itibaren tüm yönetim kurulu karar defterleri, genel kurul tutanakları, hazirun cetvelleri, kesinleşmiş bilançolar, gelir/gider tabloları ve inşaat faaliyetlerine ilişkin (ruhsat, hakediş, sözleşme vb.) tüm belgelerin celbi ile kooperatif kayıtları üzerinde kooperatifler hukuku ve inşaat maliyeti konusunda uzman bilirkişi heyeti marifetiyle incelenme yapılması ve belgelerin birer suretinin müvekkilime verilmesi ve de kooperatifin dodurga bölgesindeki inşaat alanında keşif yapılarak fiziksel ilerleme seviyesini teknik olarak tespiti talep edildiği. Ancak duruşmada bu talebini şimdilik, müvekkilinin kooperatifteki üyelik durumu ile kooperatife ait inşaatların geldiği seviye ve mevcut durum hakkında bilgi edinmek için inceleme ve bilgi alma hakkı tanınması ile sınırlı şekilde talep ederek bu hususta karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP:Davalı tarafa usulüne uygun yapılan tebligata rağmen davaya cevap vermediği görülmüştür.DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, 1163 sayılı kooperatifler kanunun 98. Maddesi atfı ile uygulama alanı bulunan 6102 sayılı TTK'nun 437. maddesi kapsamında, davacının bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmasına izin verilmesi istemine ilişkindir.Davalı kooperatifin, Ticaret Sicil Müdürlüğünde ve de Çevre ve Şehircilik Bakanlığında celp edilen evraklarda; █████/2024 tarihinde kurulduğu, "... .... .... .... .... .... ... ... " adresinde faal olduğu, █████/2025 tarihli Genel Kurul toplantısı ekindeki ortaklar listesinde, davacının █████/2024 tarihinde 009 nolu ortak olarak kaydedildiği, anlaşılmıştır. Davacının, davalı kooperatife ... .... .... yevmiye nolu ihtarnamesiyle;" kooperatifin mevcut faaliyet durumu ve inşaatın ilerleme seviyesi, son yapılan ve planlanan genel kurul toplantılarına ilişkin karar ve tutanak örnekleri, yönetim kurulunun güncel üyeleri ve görev dağılımı, müvekkilinin ortaklık payına ilişkin güncel durum bilgisi ile kooperatifin mali durumuna dair en son bilanço ve gelir/ gider tablosu ile ilgili bilgi ve belgelerin" bu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 iş günü içerisinde, tarafına yazılı olarak iletilmesini bildirdiği, ihtarnamenin █████/2026 tarihinde tebliğ edildiği ve █████/2026 tarihinde sürenin dolduğu ancak kendisine cevap verilmediği, işbu davanın █████/2026 tarihinde açıldığı, görülmüştür.Kooperatife üye olan ortağın, genel kurulda oyunu ve diğer haklarını etkili ve isabetli şekilde kullanabilmesi için kooperatifin gidişatı ve hali hazır durumda yeterli bilgiye sahip olması gerekmektedir. Kooperatifin denetimi esas itibariyle denetçiler tarafından gerçekleştirilir. Ancak yasa dar kapsamlı da olsa ortaklara bilgi alma ve inceleme hakkı tanımıştır. 1163 sayılı yasanın 98. Maddesi atfı ile uygulama yeri bulan 6102 sayılı TTK'nun 437/4 maddesi uyarınca, pay sahibinin şirkete ait ticari kayıt ve belgeleri inceleyebilmesi için genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. Hükmü gözetilerek kooperatif ortağının, kooperatifin defter ve belgelerinin tamamını değil sadece sorusunu ilgilendiren kısımlarını inceleyebileceği, anlaşılmaktadır. 6102 sayılı TTK'nun 437 maddesi uyarınca bilgi alma ve inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen ortaklar reddi izleyen 10 gün içinde, diğer hallerde de makul bir süre sonra şirket merkezinin bulunduğu Asliye Ticaret Mahkemesi'nde incelemeye izin verilmesini isteyebilir.Bilgi alma hakkı kural olarak, genel kurulunda, yönetim kuruluna ve denetçilere soru sormak ve bilgi talep etmek suretiyle kullanılabilen bir haktır. Bilgi alma talebi ve sorular genel kurul toplantısında tutanağa geçirilmek zorundadır. Bu tutanak, bilgi alma talebi haksız yere reddedilir veya yeterli bilgi verilmez ise, ortak tarafından mahkemeye yapılacak müracaat üzerine yargılamada delil olarak kullanılabilir.Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler kapsamındaki açıklamalar ile dosya kapsamında, davacının, davalı kooperatifin ortağı olduğu, bilgi alma ve inceleme hakkı çerçevesinde davalı kooperatife ihtarname ile başvurduğu, ancak bu başvuruya karşı yasal süresi içerisinde herhangi bir bilgi verilmediği ve suskun kalındığı, iş bu bilgi alma ve inceleme talebine karşı suskun kalınması sonrasında, davacının makul süre içinde, Mahkememizde bilgi alma ve inceleme talebinde bulunulduğu, görülmüştür. Tüm dosya kapsamı deliller ve yasal düzenleme nazara alındığında, davacının 1163 sayılı kooperatifler kanunu 98. Maddesi atfı ile 6102 sayılı TTK'nun 437. maddesi kapsamında, bilgi alma ve inceleme talebinin "somut bir vakkaya" ilişkin olacağı, tüm kayıt ve belgeleri içerecek şekilde talepte bulunamayacağı hükmü ve de davacı vekilinin duruşmadaki talebini sınırlar şekilde "davacının kooperatif üyelik durumu ile davalı kooperatifin inşaat işlerine ilişkin genel kurul ve yönetim kurulunun aldığı kararlar, bu amaçla yapılan inşaat yapımı vs sözleşmeler ile inşaatın yapımına başlanmış ise geldiği seviye ve durumuna ilişkin", kayıt ve belgelerin incelenmesi yönündeki istemin nazara alınarak talebinin kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacının davasının Kabulü ile; Davalı Sınırlı Sorumlu... .... .... .... .... ... in 2024-2025-2026 yıllarına ait ticari defter, kayıt ve belgeleri ile finansal tablo/bilançoları üzerinde; "davacının kooperatif üyelik durumu ile davalı kooperatifin inşaat işlerine ilişkin genel kurul ve yönetim kurulunun aldığı kararlar, bu amaçla yapılan inşaat yapımı vs sözleşmeler ile inşaatın yapımına başlanmış ise geldiği seviye ve durum yönünde", 6102 sayılı TTK'nın 392. Maddesi uyarınca davacının, davalı kooperatif merkezinde, bizzat ya da bir mali müşavir refakatinde 1 haftayı geçmemek üzere inceleme ve bilgi almasına izin verilmesine,2-Alınması gereken 732,00TL harç başlangıçta peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,3-Davacı tarafından yatırılan 732,00 TL başvuru harcı, 732,00 TL peşin harç, 104,00 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 1.568,00 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davacının karşıladığı 2.016,39 TL yazışma giderinden ibaret yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,7-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,Dair, davacı vekili, yüzlerine karşı, davalı tarafın yokluğunda 6102 sayılı TTK'nın 337/5. Maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026 "Bu Evrak 5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre UYAP Sistemi Üzerinden Elektronik Olarak İmzalanmıştır."