Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinde eser sözleşmesi kapsamında ayran bardağı üretiminden doğan iş bedeli alacağı ve ayıplı mal iadesi talepleriyle açılan dava.
Özet: Bu alacak davası, davacı tarafından üretilip davalıya teslim edilen ayran bardaklarının ayıplı olduğu iddiasıyla ortaya çıkan bir uyuşmazlık üzerinedir. Davacı, 288.000 adet bardağın hafif baskı hataları içerse de gıda güvenliğini etkilemediğini ve bedelinin faiz ve munzam zararla birlikte ödenmesini, 193.500 adet bardağın ise aynen iadesini talep etmektedir. Davalı ise tüm bardakların ayıplı olduğunu ve davanın reddedilmesi gerektiğini savunmuştur. Mahkemece yapılan bilirkişi incelemesinde, 288.000 adet bardaktaki baskı hatalarının gıda güvenliği açısından uygunsuzluk yaratmadığı ve kullanımının yeniden değerlendirilebileceği, diğer 193.500 adet bardakta ise davalının iddia ettiği böcek/sinek yerine elle geçmeyen yüzeysel kirlilik tespit edildiği belirtilmiştir.
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ███████
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ███████HAKİM : ..... KATİP : ..... DAVACI : ..... VEKİLLERİ : Av. ..... Av. ..... DAVALI : ..... VEKİLİ : Av. ..... DAVA : Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı)DAVA TARİHİ : █████/2023KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARARIN : █████/2025YAZILDIĞI TARİHMahkememizde görülmekte olan Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil ile davalı arasında ayran bardak üretimi ve satışına ilişkin bir sözleşme akdedildiğini, müvekkili tarafından da sözleşme konusu bardakların davalı tarafından yapılan siparişe uygun olarak üreterek █████/2022 tarihinde teslim ettiğini, ancak bir süre sonra davalı tarafından müvekkilince teslim edilen bardakların ayıplı olduğunun iddia edildiğini ve iade faturası kesildiğini, bunun üzerine müvekkili tarafından iade faturasının iade edildiğini ve ayrıca ..... D. İş sayılı tespit davasının ikame edildiğini, bu kapsamda yerinde keşif yapılmak suretiyle düzenlenen █████/2022 tarihli bilirkişi raporu ile “... lot numaralı 288.000 adet ayran bardağı davalı tarafından kullanımının tekrar değerlendirilmesi; .. ... lot numaralı 193.500 adet ayran bardağı ürününün kullanılmadan iade edilmesinin uygun olduğu” kanaatine varıldığını belirterek 288.000 adet ayran bardağı ücreti olan 4.272,80 Euro'nun fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı kalmak üzere dava tarihindeki ... döviz alış kuru üzerinden karşılığı olan şimdilik 50.000,00-TL'nin ticari temerrüt faizi ve munzam zarar ile birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine, 193.500 adet ayran bardağının aynen iade edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; somut uyuşmazlığa konu ayran bardaklarının ayıplı çıktığından 481.500 adet ayran bardağının, müvekkili şirket tarafından davacı yana iadesine karar verildiğini, teslim ile mülkiyeti geçiren satıcının, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, niteliği etkileyen, niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olduğunu, satıcının ayıptan dolayı sorumluluğunun doğabilmesi için ayıpların satıcı tarafından bilinmesinin beklenmeyeceği, satıcının bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumlu olacağını, somut uyuşmazlıkta davacı taraf her ne kadar söz konusu siparişlerin müvekkil şirketlerin talimatı ve onay doğrultusunda usulüne uygun olarak sevk edildiğini ve eksiksiz olarak gereği gibi imal edildiğini iddia etse de söz konusu iddialarının hukuki dayanaktan yoksun olduklarını, somut uyuşmazlığa konu bardakların üstündeki lekelerin ve şekil bozukluklarının, kendi fabrikasındaki makinelerden kaynaklandığını beyan eden davacının, söz konusu lekelerin kendi ağır kusurundan ötürü meydana geldiğini ikrar ettiğini, bu sebeple davacının müvekkili şirkete dava açmasının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedelinin ve munzam zararının tazmini, ayıplı malın iadesi istemlerine ilişkin olup davacı yüklenici, davalı iş sahibidir.Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri, yazışmalar, tarafların BA/BS formları, ..... D. İş sayılı dosyası celp edilmiş, mahallinde keşif suretiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır...... D. İş sayılı dosyasından alınan █████/2022 tarihli kimya mühendisi bilirkişi raporunda özetle; "...... lot numaralı 288.000 adet ayran bardağı ürününde davalı taraf evraklarında belirtildiği üzere baskı halası ve siyah baskı lekesi görülmüştür. Keşif esnasında da yapılan incelemede baskı hataları ve siyah baskı lekeleri yaklaşık %1 oranını aşmayacak şekilde gözlenmiştir. Bahsi geçen hatalar gıda güvenliğini riske sokmayan hatalar olarak değerlendirilmiştir. Davalı tarafından, ... lot numaralı 193.500 adet ayran bardağı ürününde, bardak içlerinde uluk karasinek-böcek benzeri hayvan olduğu ve bardaklarda kirlilik olduğu görülmüştür. Keşif esnasında yapılan incelemede, sinek- böcek ve benzeri uygunsuz durumlara rastlanmamıştır. Bardak dışlarında ve içlerinde yaklaşık 961 oranını aşmayacak şekilde elle geçen kirliliğe rastlanmıştır. Baskı hatası (kayıklığı) ve bardak dışında bulunan ve dokunma ile geçmeyen baskı lekesi benzeri siyah noktaların, gıda güvenliği ve insan sağlığı açısından uygunsuzluk yaratmayacağı öngörüsü ile ... lot numaralı 288.000 adet ayran bardağı davalı taraftadan kullanımının tekrar değerlendirilmesine; sinek- böcek ve benzeri uygunsuz durumların gida güvenliği ve insan sağlığı açısından uygunsuzluk yaratacağı için ... 1ot numaralı 193.500 adet ayran bardağı ürününün kullanılmadan iade edilmesinin uygun olduğu..." yönünde görüş ve kanaat bildirildiği anlaşılmıştır.Mahkememizce dosyanın tevdi edildiği kimya mühendisi ve makine mühendisi bilirkişiler tarafından mahallinde yapılan keşif ile düzenlenen █████/2024 tarihli kök, █████/2024 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; "...Numunesi alınan 200 gr ayran bardakların iç kısımlarında ufak baskı lekeleri ve steril olmayan ambalajlama olduğu, teknik şartnamede belirtilen hususlar doğrultusunda içerisinde yabancı madde içerdiği , bardakların kenarında çapak olduğu görülmüştür. Sağlık yönünden uygun olmayan 200 gr ayran bardaklarının fişek halindeki dizilimlerin poşetlenmesi yerine fişeklerin topluca tek bir poşet içerisine yerleştirilerek ambalajlandığı görülmüştür. PP 200 gr ayran bardaklarının ambalajları temiz ve steril olmaması, mikrobiyel bulaşıya neden olacaktır. Ambalajlanacak üründe kontaminasyona sebep olabilecek hiçbir faktör olmamalı ve ürüne zarar vermemelidir. Yapılan incelemede yukarıda belirtilen hususlar nezdinde 200 gr ayran ambalajı doluma uygun görülmemiştir. Bardakların sözleşmeye uygun olmadığı, 200 gr lık ayran bardaklarının gizli ayıplı olup gizli ayıplı ayran bardakları kabule uygun olmadığı, hijyen açısından bedel indirimi yapılamıyacağı kanaatine varılmıştır. Üretim için uygun olmayan ürün olarak değerlendirilmiştir..." şeklinde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.Davacı özetle; davalı ile yapılan anlaşma gereğince siparişe uygun olarak üretilen ayran bardakların █████/2022 tarihinde davalıya teslim edildiğini, davalı tarafından sonradan ayran bardakların ayıplı olduğundan bahisle iade faturası kesilmiş ise de ayıplı olmadığı iddia edilmek suretiyle ödenmeyen iş bedelinin ve munzam zararın tazmini ile davalı uhdesindeki emtianın aynen iadesi talep edilmiş, davalı tarafından ise özetle, üretilen ayran bardakların ayıplı olduğu iddia edilerek davanın reddi istenmiştir.Yüklenicinin ayıptan sorumluluğu, bazı şekli şartların yerine getirilmesine bağlı olup TBK'nın 474/1. maddesi gereğince iş sahibi, eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa, bunu uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek zorundadır. İşsahibi, gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, eseri kabul etmiş sayılır (TBK md. 477/2). Eserdeki ayıp sonradan ortaya çıkarsa işsahibi, gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorundadır; bildirmezse eseri kabul etmiş sayılır (TBK md. 477/3).Somut olayda, taraflar arasında imzalanan █████/2022 tarihli sipariş kayıt formu çerçevesinde davacı tarafından davalıya özel ayran bardağı üretimi hususunda bir eser sözleşmesi ilişkisinin bulunduğu konusunda niza bulunmamaktadır. Bu bağlamda, davalı tarafından bilirkişi incelemesi sırasında sunulan kayıt ve belgeler ile de doğrulandığı üzere, davacı tarafından █████/2022 tarihinde ... lot numaralı 193.500 adet ayran bardağının, █████/2022 tarihinde ise ... lot numaralı 288.000 adet ayran bardağının imal edilerek davalıya teslim edildiği sabit olup ayrıca davacı tarafından ilgili ayran bardaklarına ilişkin olarak █████/2022 tarih ve 3.171,23 Euro karşılığı 57.212,79-TL miktarlı fatura ile █████/2022 tarih ve 4.272,80 Euro karşılığı 77.980,31-TL miktarlı faturanın düzenlendiği anlaşılmıştır. Davalı tarafından ise █████/2022 tarihli iki ayrı tutanak ile gerek ..... lot numaralı 193.500 adet ayran bardağının gerekse ..... lot numaralı 288.000 adet ayran bardağının ayıplı olduğunun kayıt altına alındığı anlaşılmış ve takiben █████/2022 tarihli bir iade faturası kesildiği görülmüştür.Yapılan tüm bu açıklamalar ışığında davaya konu uyuşmazlık ele alındığında; her ne kadar mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen █████/2024 tarihli ek bilirkişi raporunda davacı tarafından teslim edilen ayran bardaklarının gizli ayıplı olduğunun belirtildiği, █████/2022 tarihli delil tespit raporunda da farklı bir sonuca varılmakla beraber benzer üretim kusurlarının varlığından bahsedildiği görülmüş ise de, yukarıda belirtildiği üzere davalı tarafından █████/2022 tarihinde ilgili ayran bardaklarının gözden geçirilmesi ile ayıplı olduğunun tutanağa bağlanmış olmasına ve bu şekilde üretim kusurlarının öğrenilmiş olmasına rağmen TBK'nın 477/3. maddesi anlamında davacıya gecikmeksizin, usulüne uygun bir şekilde ayıp ihbarında bulunulmadığı, █████/2022 tarihli iade faturasının ayıp ihbarı niteliğinde olduğu kabul edildiğinde dahi (..... ., █████/2010 tarih, ..... sayılı kararı), aradan geçen 2 aya yakın bir süreden sonra düzenlenen iade faturası ile ayıp bildiriminin, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davacının aynı tarihi kapsayan bir garanti taahhüdünün de olmadığı görülmekle, TBK'nın 477/3. maddesi anlamında süresinde olmadığı ve aynı hüküm kapsamında eserin mevcut haliyle kabul edilmiş sayılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Bu nedenle; davacı tarafından iş bedeli talep edilen ... lot numaralı 288.000 adet ayran bardağına ilişkin olarak 50.000,00-TL iş bedelinin dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiştir. ... lot numaralı 193.500 adet ayran bardağı yönünden ise, davacı tarafından artık ilgili ayran bardağının ayıba dayalı iadesi kabul edildiğinden, açıklanan hususların bu kısım bakımından önemi bulunmamakla, ..... lot numaralı 193.500 adet ayran bardağının, işsahibinin ayıplı eseri yükleniciye geri verme borcu niteliği itibariyle bir aranacak borç olup eseri geri götürme giderleri yükleniciye ait olduğundan (..... ), masrafı davacıya ait olmak üzere davalı tarafından davacıya aynen iadesine karar vermek gerekmiştir. Davacının munzam zarar talebine gelince; munzam zarar talebinin temerrüt faizinden ayrı bir maddi tazminat olmakla dava dilekçesinde bu minvalde talep edilen maddi tazminat miktarının HMK’nın 119/1-ğ maddesi gereğince açıkça belirtilmesi ve talebin harçlandırılması gerektiği sabittir. Ne var ki davacı vekili tarafından dava dilekçesinde munzam zarar talebine ilişkin olarak dava dilekçesinde talep sonucunun belirtilmediği görülmekle, munzam zarar talebi yönünden açık bir şekilde talep sonucunu belirtmek ve talebini harçlandırmak üzere █████/2024 tarihli ara karar ile 1 hafta kesin süre verilmiş, aksi halde HMK’nın 119/2 hükmü gereğince munzam zarar talebi yönünden davanın açılmamış sayılacağı ihtar edilmiş ise de davacı vekili tarafından ara karar gereği yerine getirilmemiştir. Bu nedenle mevcut hukuki durum karşısında davacının munzam zarar talebi yönünden davanın, HMK’nın 119/1-ğ, 2 maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmiş ve son tahlilde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE;(a) ..... lot numaralı 193.500 adet ayran bardağının masrafı davacıya ait olmak üzere davalı tarafından davacıya aynen iadesine,(b) ..... lot numaralı 288.000 adet ayran bardağına ilişkin 50.000,00-TL iş bedelinin dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,(c) Davacının munzam zarar talebi yönünden davanın, HMK’nın 119/1-ğ, 2 maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına,2-Alınması gereken 3.415,50-TL harçtan peşin alınan 853,88-TL ve 750,00-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 1.811,62-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,3-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davacı tarafça yatırılan 269,85-TL başvuru harcı, 853,88-TL peşin harç, 750,00-TL tamamlama harcı, 197,00-TL tebligat, 1.363,50-TL müzekkere gideri, 12.000,00-TL keşif araç ücreti ve 3.030,30-TL keşif gideri olmak üzere toplam 18.464,53-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin davalının üzerinde bırakılmasına,7-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ..... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. █████/2025 Katip ..... e-imzalı Hakim ..... e-imzalı