İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin, akrabalar arası borç ilişkisinden doğan, şirket hisse devri ve dolandırıcılık iddialarını içeren itirazın iptali davasına ilişkin istinaf kararı.
Özet: Bu istinaf kararında, davacı, aralarındaki akrabalık ve güven ilişkisine dayanarak davalıya 650.000 TL borç verdiğini, ancak bunun 610.000 TLsinin ödendiğini, davalının kendisine teminat olarak devrettiği şirket hisselerinin değerini yitirmesi ve davalının şirketi muvazaalı yollarla yönetmesi nedeniyle dolandırıldığını iddia ederek kalan 40.000 TL alacağı için başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali ile kötü niyet tazminatı ve tedbir talebinde bulunmuştur; davalı ise davacıdan hiçbir zaman ödünç para almadığını, ileri sürülen ödemelerin şirkete yapıldığını ve davacıların şirkete verdikleri borç karşılığında şirket hissesi devralarak borcun sona erdiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ19. HUKUK DAİRESİDOSYA NO: █████████ KARAR NO : █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ: İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ: █████/2022NUMARASI : ████████ Esas - ████████ KararDAVA: İtirazın İptali DAVA TARİHİ: █████/2018İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN████████ ESAS, ████████ KARAR SAYILI BİRLEŞEN DOSYASIDAVA: İtirazın İptali DAVA TARİHİ: █████/2018İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN████████ ESAS, ████████ KARAR SAYILI BİRLEŞEN DOSYASIDAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)KARAR TARİHİ: █████/2026İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİnin █████/2022 tarihli, ████████ Esas, ████████ Karar sayılı dosyasında verilen karar istinaf incelemesi için dairemize tevzi edilmekle Dairemiz yukarıda belirtilen esas sırasına kaydı yapıldı.Dosya incelendi. Davacı vekilinin verdiği dava dilekçesinde özetle; davalı tarafın müvekkilinin eşinin kız kardeşinin eşi olduğunu, davalı tarafın müvekkilinden borç istediğini ve müvekkilinin de aralarında bulunan akrabalık ilişkisinde dolayı duyduğu güvenle borç para verdiğini, müvekkilinin toplamda 650.000,00 TL borç verdiğini, müvekkilinin bu ödemeleri banka yolu ve elden olarak yaptığını, davalı tarafa verilen borç paralardan sadece 610.000,00 TL'lik kısmının ödendiğini, davalının bu borçlara teminat olarak hissedarı olduğu ... A.Ş.'nin hisselerinin bir kısmını müvekkiline ve eşine devrettiğini, müvekkilinin devraldığı şirketin bilançosunu incelediğinde şirketin ekonomik durumunun çok kötü olduğunu öğrendiğini ve bunun üstüne borç verilen parayı geri istediklerini, davalının borcu ödeyeceğini söyleyerek müvekkilini ve eşini yönetim kurulundan çıkardığını, bu güne kadar borcun sadece 610.000,00 TL'lik kısmının ödendiğini, davalı tarafın borcu ödemeyeceğini anlayan müvekkilinin ve eşinin yaptıkları araştırmada ... A.Ş. İle ilgili iflas erteleme kararı alındığını ve bu şirketin işlerini de muvazaalı olarak kurulan başka bir şirket üzerinden yaptılarını, davalı tarafın müvekkilini dolandırdığını ve bu şekilde piyasada birçok şirketi dolandırdığını, müvekkilinin İstanbul 19. İcra Müdürlüğünün ... ve ... E sayılı dosyalarından, eşinin ise İstanbul 19. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasından davalıya karşı icra takibi başlattığını ancak davalı tarafın bu icra dosyalarına kötüniyetli olarak itiraz ettiğini, davalı tarafın müvekkillerinden mal kaçırmalarının mümkün olması nedeni ile davalının taşınmazlarına, menkullerine ve 3. kişilerdeki alacaklarına tedbir konulması gerektiğini, bu nedenlerle; öncelikle davalı tarafın hisselerine ihtiyati tedbir veya haciz konulmasına, davalının muvazaalı olarak kurduğu şirketlerin 3. Kişilerde bulunan alacaklarına tedbir veya haciz konulmasına, İstanbul 19. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasındaki itirazın iptali ile 40.000,00 TL'lik kısmı için takibin devamına, kötü niyetli davalı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkat tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı tarafından verilen hem asıl dosyaya hem de birleşen dosyalara karşı verilen cevap dilekçesinde özetle; Asıl dosyada davacı vekilinin iddia ettiği alacağın olmadığını, müvekkili tarafından davacıdan hiçbir zaman ödünç para alınmadığını, davacının iddia dayanağı olan 250.000 TL'lik çekin müvekkilinin eline geçmediğini, tahsil edilmediğini, birleşen 8. ATM dosyasında müvekkilleri ödendiği iddia edilen çeklerin müvekkillerine ödenmediğini, bu ödemelerin .... A.Ş.'ye davacı tarafından doğrudan yapıldığını, davacı davaya konu 2.800.000 TL'lik alacak için .... A.Ş.'ye dava açtığını, dosyanın derdest olduğunu, birleşen 4. ATM dosyasında davaya konu edilen ödemelerin şirket avansı olarak ödenen para olduğunu, bu paraların tamamının .... e. A.Ş.'ye ödendiğini, .... A.Ş.'nin 2014 yılında şirket ekonomik olarak bazı sıkıntılar yaşadığını, bunun üzerine davacılar şirkete borç para vermeyi önerdiğini ve bu doğrultuda şirkete borç para verdiğini, borç paraların verilmesinden sonra davacılar verdikleri bu paraya karşılık şirkete ortak olmak istediklerin ve taleplerinin müvekkilleri tarafından kabul edildiğini, tarafların vardıkları mutabakat çerçevesinde davacıların ... şirketine verdikleri borca karşılık şirketin %50 hissesi davacılardan ...'ya 09.04.2014 tarihinde devir edilmiş ve bu devir pay defterine işlendiğini, davacılar bu hisseleri şirkete verdikleri borca karşılık aldıklarını, böylelikle de borcun sona erdiğini, müvekkilleri ve şirketin üzerine düşen edimlerini yerine getirdiğini, davacının müvekkillerden ve dava dışı ... A.Ş.'den hiç bir hak ve alacağı olmadığını, davalarının reddine yargılama masraflarının ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili Birleşen İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde özetle; davalı tarafın müvekkilinin eşinin yeğeni olduğunu, davalı tarafın müvekkilinden borç istediğini ve müvekkilinin de aralarında bulunan akrabalık ilişkisinde dolayı duyduğu güvenle borç para verdiğini, müvekkilinin toplamda 955.000,00 TL borç verdiğini, müvekkilinin bu ödemeleri banka yolu ve elden olarak yaptığını, davalı tarafa verilen borç paralardan sadece 170.000,00 TL'lik kısmının ödendiğini, davalının bu borçlara teminat olarak hissedarı olduğu ... A.Ş.'nin hisselerinin bir kısmını müvekkiline ve eşine devrettiğini, müvekkilinin devraldığı şirketin bilançosunu incelediğinde şirketin ekonomik durumunun çok kötü olduğunu öğrendiğini ve bunun üstüne borç verilen parayı geri istediklerini, davalının borcu ödeyeceğini söyleyerek müvekkilini ve eşini yönetim kurulundan çıkardığını, bu güne kadar borcun sadece 170.000,00 TL'lik kısmının ödendiğini, davalı tarafın borcu ödemeyeceğini anlayan müvekkilinin ve eşinin yaptıkları araştırmada ... A.Ş. İle ilgili iflas erteleme kararı alındığını ve bu şirketin işlerini de muvazaalı olarak kurulan başka bir şirket üzerinden yaptılarını, davalı tarafın müvekkilini dolandırdığını ve bu şekilde piyasada birçok şirketi dolandırdığını, müvekkilinin İstanbul 19. İcra Müdürlüğünün ... ve ... E sayılı dosyalarından, eşinin ise İstanbul 19. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasından davalıya karşı icra takibi başlattığını ancak davalı tarafın bu icra dosyalarına kötüniyetli olarak itiraz ettiğini, davalı tarafın müvekkillerinden mal kaçırmalarının mümkün olması nedeni ile davalının taşınmazlarına, menkullerine ve 3. kişilerdeki alacaklarına tedbir konulması gerektiğini, bu nedenlerle; öncelikle davalı tarafın hisselerine ihtiyati tedbir veya haciz konulmasına, davalının muvazaalı olarak kurduğu şirketlerin 3. Kişilerde bulunan alacaklarına tedbir veya haciz konulmasına, İstanbul 19. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasındaki itirazın iptali ile 785.000,00 TL'lik kısmı için takibin devamına, kötü niyetli davalı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkat tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı vekili Birleşen İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde özetle; Davalı ..., müvekkili ...'nun kızkardeşi ile evli olduğunu, müvekkili nezdinde akrabalık bağı ilişkisine de dayanarak güven oluşturan davalı ...'ın kardeşi ... ve oğulları ... ve ...'ın yetkilisi ve ortağı oldukları ... Anonim Şirketi adında bir aile şirketinin olduğunu, küçük mali sorunlar nedeni ile ekonomik bir kriz yaşadığını bu nedenle şirketin yabancıya gitmesini istemediklerini söyleyerek müvekkil ve eşinden yardım istediklerini, müvekkilinin de kız kardeşi ve ailesine yardımcı olmak için yardımda bulunmaya karar verdiğini, davalılar da müvekkil ve eşinin gözünde güven oluşturmak için teminat amaçlı şirket hisselerinin bir kısmını size devir edelim dediğini, müvekkilinin davalılara bir kısmı elden bir kısmı bankadan olmak üzere toplam 2 Milyon 145 Bin Türk Lirası ödeme yaptığını, davalıların zor durumdan çıkması için belirli vadelerde ödemeler yapan müvekkili ve eşinin █████/2014 tarihli kararla ... Anonim Şirketi'nin yönetim kurulu üyeleri yapıldığını, müvekkili ve eşi şirketin bilançosunu inceleme kısmına gelince büyük bir enkaz ile karşılaştıklarını, davalıların anlattığı gibi ufak bir mali sorun olmadığını anlayan müvekkili ve eşinin davalılardan derhal parasının iade edilmesini ve şirket üyeliklerinin sona ermesini talep ettiğini, █████/2014 tarihli yönetim kurulu kararıyla da şirket üyeliğinden çıkartıldıklarını, ancak iş verilen paraların geri ödeme kısmına geldiğinde davalıların verilen sözleri yerine getirmediğini, tüm bu sebeplerle öncelikle acil olarak davalıların muvazaalı işlemlerle malları kaçırma ihtimali bulunması nedeniyle davalılar adına kayıtlı taşınmazlarına, taşınırlarına ve üçüncü kişilerde bulunan hak ve alacaklarına ve davalıların muvazalı olarak kurdukları şirket hisselerini müvekkilini dolandırdıkları gibi devir etme ihtimali olması nedeniyle bu şirketlerin hisselerine ihtiyati tedbir veya haciz konulmasına, İstanbul 19. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyadaki itirazın iptali ile 1.945.000,00 TL kısmı için takibin devamına, kötü niyetli davalı/borçlular aleyhine 1.945.000,00 TL alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi █████/2022 tarih, ████████ Esas, ████████ Karar sayılı "Mahkememizde açılan ████████ Esas sayılı asıl dava dosyası yönünden açılan davanın REDDİNE, Birleşen İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████-965 E-K sayılı dava dosyası yönünden açılmış olan davanın REDDİNE, Birleşen İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████-845 E-K sayılı dosyası yönünden açılmış olan davanın REDDİNE," kararı davacılar tarafından istinaf edilmiştir. Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle, davacılar tarafından davalılara yapılan ödemelerin büyük bir kısmının bilirkişi raporu ile sabit hale gelmesine rağmen mahkemenin bu hususu hiçbir şekilde dikkate almadığını, davanın varsayımsal gerekçelerle reddine karar verildiğini, kararda hukuki gerekçe yer almadığını, davacı tarafından yatırılan para bilirkişi raporu ile sabit iken; bankadan çekilen paranın davalı tarafından götürülüp şirket hesabına yatırıldığı tanık beyanları ile beyan edildiğinden davanın reddedilmiş olmasının mahkemece paranın ne amaçla verildiği hususunun yanlış yorumlandığından 3 davanın da eksik inceleme ile reddine karar verilmesinin hukuken mümkün olmadığını, rapora yaptığı itirazların mahkemece dikkate alınmadığını, davacının yapmış olduğu ödemeler neticesinde teminat olarak alınan hisselerin ...'a devredilmesine ve bu husus raporda da sabit olmasına rağmen bilirkişi buna ilişkin bir hesaplama yapmadığını ve tanık beyanlarını dikkate almadığını, davalı tarafa verilen paraların emaneten borç olarak verildiğinin tanık beyanları ile de ispatlandığını, tüm bu nedenlerle davanın tümüyle kabulü zorunluluk arz ederken reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olup usule ve esasa aykırı kararın kaldırılmasına, davanın ve birleşen davaların kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararı istinaf etmiştir.GEREKÇE: Dava ve birleşen davalar davacıları tarafından gönderilen paraların davalılarından iadesi için başlatılan icra takiplerine davalıların itirazı üzerine açılan itirazın iptali taleplerine ilişkindir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda "...Tüm dosya ve deliller birlikte değerlendirildiğinde açılan davalar, itirazın iptali davası olup davacılar akrabalık bağı nedeniyle ödünç verdikleri paranın iadesi amaçlı başlattıkları icra takiplerine yapılan itirazların iptalini talep etmekte olup Davacılar ... ve ... evli olup davalılar ..., davacıların eniştesi ve bacanağı, ..., yeğenleri, ..., ...'ın kardeşi olup taraflar arasında akrabalık bağı mevcuttur. Davalar itirazın iptali davaları olup icra takipleri ile sıkı sıkıya bağlı olduklarından davaların konusu icra takiplerinin dayanağı ile bire bir bağlantılı olmak zorundadır. Bu nedenle başlatılan icra takipleri incelendiğinde asıl dava yönünden "çek ve elden ödünç verilen paradan kalan bakiye alacak", Birleşen 8. ATM dosyası yönünden "şirket hisselerinin satın alınması karşılığı ödenen avans", Birleşen 4. ATM dosyası yönünden "Bankadan ve elden şirket avansı için ödenen para" borç mesnedi ve takip dayanağı olarak belirlenmiştir. Davacılar her ne kadar dava dilekçesinde davalıların mali durumu bozulduğu için ödünç para verildiği ve şirket hisselerini teminat amaçlı devredildiği beyan edilmiş ise de başlatılan icra takiplerinin ikisinde şirkete avans verildiği davacıların kendi ikrarı ile sabittir. Davalıların ortağı oldukları ...A.Ş.'nin sicil dosyası incelendiğinde 09.04.2014 tarihinde ... ve ...'ın bir kısım hisselerinin ...'ya 2.350.000,00 TL değerinde bedelle devredildiği, ...'ya ait herhangi bir hisse devri kaydı olmadığı, ...'nun %50 oranında şirketin hakim ortağı konumuna geldiği, her ne kadar dava dilekçesinde 20.04.2014'te hisse devri olup 22.04.2014 tarihinde ortaklıktan ayrıldıkları belirtilmiş ise de bunun doğru olmayıp tam aksine ...'nun 20.10.2014 tarihinde yönetim kurulu üyeliğine getirildiği, bu görevden 11.12.2014 tarihinde istifa ettiği, 02.02.2015 tarihinde de hisselerini ...'a devrederek ortaklıktan çıktığı resmi kayıtlarla sabittir. Birleşen 8. ATM'nin dosyasında icra takibinin "şirket hisselerinin satın alınması karşılığı ödenen avans borç senedine dayalı olarak başlatıldığı, ... bankasına gönderilen ödemelerin alıcısının ... şirketi olup açıklama kısmında "...-... şirket his. Avans" olarak beyan edildiği toplam 1.695.000 TL para gönderildiği, ... tarafından şirket hesabına 23.07.2014 tarihinde 200.000,00 TL havale gönderildiği, netice olarak 1.895.000 TL ödeme yapıldığı, yapılan tüm ödemelerin davalılara değil şirkete yapılmış olduğu bunun karşılığında ...'nun şirkete ortak olduğu, davalılara verilen ödünç para olmadığı hisse devir nedeniyle ödemelerin yapılmış olduğu bu nedenle Birleşen 8.ATM'nin dosyasının reddine karar vermek gerektiği anlaşılmıştır. Birleşen 4. ATM dosyasına gelince ..., ...'a banka ve elden gönderdiği paraların 785.000 TL'lik kısmının tahsilini talep etmekte ise de ... Bankası aracılığı ile yeğeni ...'a gönderilen 785.000,00 TL ödeme banka kayıtları ile sabit ise de başlatılan icra takibinde de şirket avansı için ödenen para olduğunun beyan edilmiş olması ve ayrıca tanık beyanlarına göre bankadan parayı ... çektiği ve götürüp şirket hesabına yatırdığı beyan edilmiş olmasına göre bankadan yapılan ödemenin ...'a değil şirkete yapılmış olduğu anlaşıldığından açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Asıl dava dosyasına gelince ... çek ve elden ödünç verilen paranın bakiye kalan 40.000 TL'lik kısmını talep etmekte, 27.02.2014 tarihli, 03.03.2014 tarihli banka dekontları ile ... bankasına ait 20.05.2014 tarihli 250.000 TL'lik çeke dayanmaktadır. Herşeyden önce sunulan banka denkontlarında ...'a ödeme yapıldığına dair bir kayıt olmayıp ...'nun kendi hesaplarından para çekimine aittir. Bu yapılan ödemelerin dava dışı .... Ltd. Şti. Hesaplarına yatırıldığı, ...'a şahsen yapılan ödünç para verme işleminin bulunmadığı ayrıca ... Bankasına it 20.05.2014 tarihli çekin ...'nun kendisi tarafından tahsil edildiği gelen cevabi yazılardan anlaşılmaktadır. Tanık beyanları, banka kayıtları, sicil kayıtları hep birlikte değerlendirildiğinde davacının davalıya ödünç para verdiği hususunun ispat edilemediği, şirkete yapılan ödemeden davalının sorumlu tutulamayacağı anlaşılmış olmakla açılan ve ispatlanamayan asıl davanın da reddine ..." gerekçesiyle karar verildiği görülmüştür. Davacı ... ve birleşen dosya davacısı ...'nun istinaf sebeplerinin incelenmesinde, Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına;, incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, tüm dosya kapsamıyla anlaşılmış olup, ayrıca alınan bilirkişi raporunun taraf, mahkeme ve istinaf kanun yolu denetimine olanak sağlayacak şekilde düzenlenip, hükme esas alınmaya yeterli olduğu, mahkemece verilen kararın yerinde bulunduğu anlaşılmakla davacı ... ve birleşen dosya davacısı ...'nun tüm istinaf itirazları yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesisi usul ve yasalara uygun görülmüştür. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:Dairemiz ilk derece mahkemesi kararını hem maddi olay hem de hukuka uygunluk bakımından incelemeye tabii tutarak yapmış olduğu istinaf incelemesinde; İstinafa konu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından HMK 353/1-b maddesi gereğince davacı ... ve birleşen dosya davacısı ...'nun istinaf kanun yolu başvurusunun ESASTAN REDDİNE, İstinaf kanun yolu başvurusu için davacı ...'dan alınması gereken harcın mahsubuyla eksik 1.302,60 TL'nin davacı ...'dan ilk derece mahkemesince hazine adına tahsiline, İstinaf kanun yolu başvurusu için davacı ...'dan alınması gereken harcın mahsubuyla eksik 651,30 TL'nin davacı ...'dan ilk derece mahkemesince hazine adına tahsiline,Davanın ve dosya üzerinde yapılan yargılamanın niteliği ve avukatlık asgari ücret tarifesi göz önünde bulundurularak aleyhine istinaf kanun yoluna başvurulan için vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,İstinaf kanun yoluna başvuru için yapılan yargılama giderlerinin kanun yoluna başvuran üzerinde bırakılmasına, artan kısmın talep halinde ilk derece mahkemesince yatırana iadesine, Dair; dosya üzerinde, tarafların ve vekillerin yokluğunda HMK 361/1 maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde yargıtay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. █████/2026