Zorunlu trafik sigortacısının istiap haddi aşımı sebebiyle açtığı rücu davasında, kazayla aşım arasında münhasır nedensellik bağı bulunmadığına dair ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi.
Özet: Sigorta şirketi, trafik kazasında ölen yolculara ödediği tazminatı, sigortalının aracın istiap haddini aşması nedeniyle rücuen tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiş; ancak mahkeme, bilirkişi raporuyla kazanın münhasıran istiap haddinin aşılmasından değil, sürücünün %100 kusurundan kaynaklandığı ve istiap haddi aşımı ile kaza arasında illiyet bağı olmadığı sonucuna varmıştır.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ40. HUKUK DAİRESİTÜRK MİLLETİ ADINABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARIDOSYA N : █████████ KARAR NO : ████████ İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ: İstanbul 3. Asliye Ticaret MahkemesiTARİHİ: █████/2025NUMARASI : ████████(E) - ████████ (K)DAVANIN KONUSU: İtirazın İptaliKARAR TARİHİ: █████/2026Yukarıda yazılı İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı adına kayıtlı olan, müvekkili tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası yapılan aracın, █████/2019 tarihinde dava dışı ... idaresinde seyir halindeyken meydana gelen tek taraflı trafik kazasında araçta yolcu olan ... ve ...'ın vefat ettiğini, araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, söz konusu kaza nedeniyle vefat eden kişilerin hak sahibi yakınlarına toplam 174.483,58 TL ödeme yapıldığını, dava konusu kazada araç sürücüsünün, istiap haddini aştığını, poliçe genel şartları gereğince bu durumun rücu nedeni olduğunu belirterek, davalı borçlu hakkında başlatılan İstanbul 28. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas dosyası icra takibine borçlunun yaptığı itirazın iptali ile %20'den az olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde davanın reddini savunmuştur. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; istiap haddinin aşıldığını, eski lastikler ve bozuk direksiyonla yolcu taşındığını, mevcut yük ve teknik duruma göre hızlı sürüşün doğrudan istiap nedeni aşımı ile rücu nedeni olduğunu ve olayların tamamı değerlendirildiğinde sürücünün ağır kusurlu olduğunu, davanın kabulü gerekirken red kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davaya konu olayda ... ve ...'ın hayatını kaybetmesi ile neticelerek zararlandırıcı sigorta olayının, münhasıran sigortalı araç üzerinde yolcu sayısı bakımından istiap haddi üzerinde yolcu taşınmış olması ile meydana gelmiş olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda:Dava, dava dışı üçüncü kişiye ödeme yapan trafik sigortacısının ödediği bedelin sigortalısından rücuen tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nda, sigortacının rücu hakkı, KTK'nin 95/2 maddesi ile ... poliçesi genel şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur. ... Poliçe Genel Şartlarının B.4 maddesinin (ç) bendinde; tazminatı gerektiren olayın, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması yüzünden meydana gelmesi halinde, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebileceği hüküm altına alınmış olup, sigortacının istiap haddinin aşılması nedeniyle işletene rücu edebilmesi, kazanın münhasıran (salt) istiap haddinin aşılmasından kaynaklanmış olması şartına bağlanmıştır.Yargıtay’ın yerleşik kararlarına göre, istiap haddinin aşılması halinde tek başına sigortacının doğrudan rücu hakkı doğmaz. Sigortacının rücu hakkının doğması için kaza ile istiap haddinin aşılması arasında nedensellik bağı kurulmalıdır. Trafik kazası münhasıran istiap haddinin aşılmasından dolayı meydana geldiyse sigortacı sigorta ettirene rücu edebilecektir. Yani istiap haddinin aşılmasının teminat kapsamı dışında kalabilmesi için kazanın münhasıran istiap haddinin aşılmasından dolayı meydana gelmesi ve bu durumun sigortacı tarafından ispatlanması gerekmektedir. Yani kaza münhasıran istiap haddinin aşılmasının dışında başka bir sebepten meydana geldiyse, sigorta şirketi tazminatı ödemekle yükümlüdür.Dosya kapsamında yer alan, davalının maliki olduğu araç, ruhsat kaydına göre otobüs olup, kullanım amacının yolcu nakli olduğu görülmüştür. İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi heyet raporu ile; davalının maliki olduğu ... plaka sayılı otobüs sürücüsü ...'ın kazanın oluşumunda %100 oranında kusurlu olduğu, Trafik Kazası Tespit Tutanağındaki istiap haddi aşılma miktarı (3 yolcu) olarak işaretlendiğinin kabulü halinde dahi koltuk kapasitesinden fazla yolcu taşınmasının aracın teknik özelliklerini azaltıcı yönde etki etmeyeceği, izin verilen tolerans değerinin altında kaldığı ve münhasıran kazanın oluşumunda etken olmadığı, kaza ile istiap haddi aşımı arasında illiyet bağı bulunmadığı yönünde görüş bildirilmiştir. Bu haliyle dosya kapsamında, soruşturma aşamasında alınan ifadelerden araçta ayakta yolcu olmadığının belirtildiği, dava dışı sürücünün kusurundan kaynaklı kazanın meydana geldiğinin tespit edildiği, istiap haddinin aşıldığının kabulü halinde dahi kazanın münhasıran istiap haddinin aşılması nedeniyle meydana geldiğini ispata yarar bilgi ve belge bulunmadığı, davacı tarafın aksini ispat edemediği anlaşıldığından mahkemece verilen kararda isabetsizlik bulunmamaktadır. KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı vekilinin yukarıda esas ve karar numarası yazılı ilk derece mahkemesinin hükmüne yönelik istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine,2-Harçlar Kanununa göre alınması gereken 732 TL istinaf karar ve ilam harcından peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL istinaf karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,3-Davacının istinaf başvurusu nedeniyle sarf ettiği yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekâlet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 5-İstinaf yargılama giderleri için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nin 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde, dairemize ya da bulunulan yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilecek dilekçeyle Yargıtayda temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.█████/2026