Danıştay 4. Daire, bir spor salonunun yönetim planına aykırılığı gerekçesiyle ruhsatının iptali işlemini hukuka aykırı bulan mahkeme kararlarını temyiz başvurusunu reddederek onayladı.
Özet: Bir spor salonunun, apartman yönetim planına aykırılık iddiasıyla ruhsatının iptali ve faaliyetten men edilmesi talebiyle belediye tarafından tesis edilen işleme karşı açılan davada, başlangıçta ofis niteliği nedeniyle kat maliki onayı aranmaksızın ruhsat verilen işyeri için iki yıl sonra çelişkili şekilde yönetim planı değişikliği istenmesini hukuka aykırı bulan ilk derece mahkemesi ve bölge idare mahkemesi kararları, Danıştay tarafından onanmıştır. Bu kararla, belediyenin kendi önceki beyanıyla çelişerek işyerinden yönetim planı değişikliği talep etmesi ve aksi halde ruhsat iptali tehdidinde bulunması hukuka aykırı bulunmuş, spor salonunun mevcut ruhsatıyla faaliyetine devam edebileceği tescillenmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN TARAFLAR: 1- DAVALI ... Belediye Başkanlığı (...) VEKİLİ : Av. ... 2- MÜDAHİLLER (DAVALI YANINDA) a- ..., b- ...VEKİLLERİ : Av. ... c- ... Apartman Yönetimi VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Eğitim Hizmetleri Ticaret Ltd.ŞtiVEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ:Dava konusu istem: İstanbul ili, Erenköy Mahallesi, ... ... Sokak, ... Apt. No:.../... adresinde,... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatına istinaden spor salonu faaliyetinde bulunan işyerinin,... tarih ve ... sayılı işlem gereğince "15 gün içerisinde yönetim planındaki 3. maddenin değiştirilmesi, aksi takdirde ruhsatının iptal edileceği ve iş yerinin mühürlenerek faaliyetten men edileceğine" ilişkin, █████/2023 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... K:... sayılı kararda; Mahkemelerinin █████/2023 tarihli ara kararına, davalı idarece sunulan █████/2023 tarihli cevap dilekçesinde: "Dava konusu yerin spor salonu açılmadan önce herhangi bir amaçla kullanılmadığı, bahse konu taşınmazın tapu kütüğünde bağımsız bölüm niteliği zemin katta ofis olduğundan kat maliklerinin onayının aranmadığı, bahse konu iş yerinin bulunduğu ... Apartmanında takı satışı faaliyetli iş yerine ... tarih ve ... sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği" beyanlarına yer verildiği; davacı şirket tarafından █████/2020 tarihinde iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alınmak suretiyle spor salonunun işletilmekte olduğu; o tarihten dava konusu işlemin tesis edildiği tarihe kadar herhangi bir yönetim planı değişikliği bulunmadığı gibi, dava konusu işlem tesisine kadar ki iki yılı aşkın sürede kat maliklerinden herhangi bir şikayet veya sorun olduğuna ilişkin bilgi veya belge sunulmadığından kat maliklerinin onayının bulunmadığından da bahsedilemeyeceği, davalı idarece hem ruhsat verilirken bahse konu taşınmazın tapu kütüğünde bağımsız bölüm niteliği zemin katta "ofis" olduğundan kat maliklerinin onayının aranmadığının beyan edildiği, hem de aksi yöndeki dava konusu işlem ile kat maliklerinin onayını gerektirir yönetim planı değişikliğinin istenildiği görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı ile davalı yanında müdahiller tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından; işyerinin ruhsatının, kişinin beyanı esas alınarak düzenlendiği, ancak daha sonra işyeriyle ilgili gelen şikayet üzerine anılan taşınmazla ilgili Tapu Müdürlüğünden bilgi talep edildiği; işyerinin, Tapu Müdürlüğünden gelen yazı ekinde bulunan yönetim planının 3. maddesine uygun olmadığının tespiti üzerine tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu; Davalı yanında müdahiller Altan Eryılmaz ve Nükhet Eryılmaz tarafından; yargılama sürecince ileri sürdükleri iddiaların karşılanmadığı ve adil yargılanma haklarının ihlal edildiği; işyerine ruhsat düzenlendiği tarihten sonra yönetim planı değişikliği yapılmadığı, █████/2023 tarihli olağanüstü toplantıyla zemin kattaki ofis-dairelerin sadece mesken ve büro olarak kullanılabileceği yolundaki düzenlemenin sadece önceki planın tasdiki mahiyetinde olduğu;Davalı yanında müdahill ... Apartmanı Yöneticiliği tarafından ise; işyerinin, apartmanın diğer sakinlerinin tahammül sınırlarını aşacak şekilde çevreye rahatsızlık vererek komşuluk hukukunu ihlal ettiği; Yönetim planı uyarınca anılan ruhsatın hiç verilmemesi gerektiği ve davanın reddi gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmuştur.TETKİK HÂKİMİ: ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE :Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU:Açıklanan nedenlerle;1.Temyiz isteminin reddine,2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi.... İdare Dava Dairesini... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, Başkan ...'nın karşı oyu ve oyçokluğuyla ONANMASINA, 3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi. (X) KARŞI OY : 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair... Kanun’un 3. maddesinde Belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan işyerleri ve işletmelere işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye belediyenin yetkili olduğu belirtildikten sonra; 4. maddesinde yetkili idarenin, iznin verilmesi için yapacağı beyan ve incelemelerde; a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak genel kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacağı kurala bağlanmıştır. █████/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 5. maddesinde ise; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri aşağıda belirtilen şartları taşımak zorundadır... b)634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamına giren gayrimenkullerin, tapu kütüğünde mesken olarak gösterilen bağımsız bölümlerinde sinema, tiyatro, kahvehane, gazino, pavyon, bar, kulüp, dans salonu ve benzeri eğlence ve toplantı yerleri; fırın, lokanta, pastane, süthane gibi gıda ve beslenme yerleri; imalathane, boyahane, basımevi, dükkan, galeri ve çarşı gibi işyerlerinin açılması hususunda kat maliklerinin oy birliği ile karar alması..." düzenlemesine yer verilmiştir. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun "Kat maliklerinin hakları" başlıklı 15. maddesinde; "Kat malikleri kendilerine ait bağımsız bölümler üzerinde, bu kanunun ilgili hükümleri saklı kalmak şartıyla Medeni Kanun'un maliklere tanıdığı bütün hak ve yetkilere sahiptirler." hükmüne, "Kat maliklerinin borçları" başlıklı 18. maddesinde, "Kat malikleri, gerek bağımsız bölümlerini, gerek eklentileri ve ortak yerleri kullanırken doğruluk kaidelerine uymak, özellikle birbirini rahatsız etmemek, birbirinin haklarını çiğnememek ve yönetim planı hükümlerine uymakla, karşılıklı olarak yükümlüdürler..." hükmüne, "Yasak işler" başlıklı 24. maddesinde; "Ana gayrimenkulün, kütükte mesken, iş veya ticaret yeri olarak gösterilen bağımsız bir bölümünde hastane, dispanser, klinik, poliklinik, ecza laboratuvarı gibi müesseseler kurulamaz, kat maliklerinin buna aykırı sözleşmeleri hükümsüzdür, dispanser, klinik, poliklinik niteliğinde olmıyan muayenehaneler bu hükmün dışındadır. Ana gayrimenkulün kütükte mesken olarak gösterilen bağımsız bir bölümünde sinema, tiyatro, kahvehane, gazino, pavyon, bar, kulüp, dans salonu ve emsali gibi eğlence ve toplantı yerleri ve fırın, lokanta, pastahane, süthane gibi gıda ve beslenme yerleri ve imalathane, boyahane, basımevi, dükkan, galeri ve çarşı gibi yerler, ancak kat malikleri kurulunun oybirliği ile vereceği kararla açılabilir." hükmüne, "Yönetim planı" başlıklı 28. maddesinde, "Yönetim planı yönetim tarzını, kullanma maksat ve şeklini yönetici ve denetçilerin alacakları ücreti ve yönetime ait diğer hususları düzenler. Yönetim planı, bütün kat maliklerini bağlıyan bir sözleşme hükmündedir... Yönetim planı ve bunda yapılan değişiklikler, bütün kat malikleriyle onların külli ve cüzi haleflerini ve yönetici ve denetçileri bağlar. Yönetim planının ve onda sonradan yapılan değişikliklerin tarihi, kat mülkiyeti kütüğünün (Beyanlar) hanesinde gösterilir ve bu değişiklikler yönetim planına bağlanarak kat mülkiyetinin kuruluş belgeleri arasında saklanır." hükümlerine yer verilmiştir. ... Apartmanı, Apartman Yönetim Planı'nın "Dairelerin Kullanım Şekli" başlıklı 3. maddesinde; "Zemin katta yer alan iki adet dükkan işyeri olarak, yine zemin katta yer alan ve 1.bodrum katta eklenti niteliğinde birer adet deposu olan iki daire ofis-daire olarak, 9 normal katta yer alan 27 daire ile 10. katta yer alan 3 dubleks daire konut (mesken) olarak kullanılacak veya kullandırılacaktır. Kat malikleri, anagayrimenkulün tüm maliklerinin yazılı izni olmadıkça mesken olan daireleri konuttan başka bir maksatla kullanamayacakları gibi, kiraya da veremezler. Zemin katta yer alan iki adet ofis-daire de dükkan olarak kullanılamaz ve kiraya verilemez." düzenlemesi yer almaktadır. Kat Mülkiyeti Kanunu ile ilgili aktarılan kurallarla, kat malikleri kurulunun oy birliği ile vereceği kararla açılabilecek işyerleri sayılmış, sonunda "gibi yerler" denilmek suretiyle bu sayılanlar sınırlandırılmamış, aksine bu ifade ile "benzeri işyerlerinin" bu gruba dahil edileceğine işaret edilmiştir. Tapuda mesken olan yerde dükkan açılabilmesi için kat malikleri kurulunun alacağı kararda oy birliği şartının aranmış olması ile insanların evlerinin hemen yanında yoğun yaya ve araç trafiği ile bina içi ve çevresinde gürültü kirliliğine maruz bırakılarak rahatsız edilmelerinin önlenmesi amaçlanmıştır. Bütün kat malikleri ve onların külli ve cüzzi haleflerini bağlayan Yönetim planı ile de tapuda "ofis" olarak kayıtlı bulunan dava konusu işyerinin "ofis-daire" olarak tanımlandığı ve dükkan olarak kullanımının dahi yasaklandığı; başka bir anlatımla, mevzuatın meskenler yönünden öngördüğü kısıtlamaları da aşar mahiyette kullanım kısıtlaması getirildiği anlaşılmaktadır.Dava dosyasının incelenmesinden; Apartman sakinlerinin başvurusu üzerine idarece Yönetim Planını incelenmek suretiyle davacının, görece olarak "dükkan"dan daha fazla müşteri ve benzeri ziyaretçisi olacağı gibi; faaliyetinin niteliği gereği bina içi gürültü ve titreşime de sebebiyet verecek şekilde "spor salonu" faaliyetine devam edebilmesi için "15 gün içerisinde yönetim planındaki 3. maddenin değiştirilmesi, aksi takdirde ruhsatının iptal edileceği ve iş yerinin mühürlenerek faaliyetten men" edileceği hususunda ihtar edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştırDava konusu işyerinin, Kat Mülkiyeti Kanununa göre bütün kat maliklerini bağlayan sözleşme hükmünde olan yönetim planına aykırı olarak "spor salonu" olarak kullanılamayacağı açık bulunduğundan; Mahkemece ilgili tapu sicil müdürlüğünden, Yönetim Planının hangi tarihte tapu kayıtlarına işlendiği ve hangi tarihlerde ne şekilde değiştirildiğine ilişkin detaylı bilgiler ile plan ve tadilatlarının celbi sağlandıktan sonra; dava konusu işleme esas ... tarih ve .../... sayılı "spor salonu" faaliyet konulu iş yeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlenmesinden önce de işyerinin "dükkan" olarak dahi kullanımının yasak olduğunun tespit edilmesi halinde, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğundan bahsedilemeyeceğinden, eksik araştırma ve inceleme üzerine verilmiş bulunan İdare Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır. Belirtilen gerekçeyle Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla, aksi yönde oluşan Daire kararına katılmıyorum.