T.C. Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından haksız fiilden kaynaklanan trafik kazası sonrası araç mahrumiyet tazminatında kiralanan araçlarda işleten sıfatının tespiti hakkında verilen gerekçeli karar.
Özet: Davacı şirketin, trafik kazası sonucu aracının hasar görmesi ve kullanılamaması nedeniyle oluşan araç mahrumiyet bedelinin tahsili için haksız fiile dayalı tazminat davası açması üzerine, davalılardan biri kazaya karışan aracı uzun süreli kiraladığını ve işleten sıfatının kendisinde olmadığını savunurken, mahkeme 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun ilgili hükümleri ve Yargıtay içtihatları doğrultusunda, aracın fiili hakimiyetini elinde bulunduran ve ondan iktisadi yarar sağlayan kiracının "işleten" sıfatıyla sorumlu olup olmayacağını değerlendirmektedir.
T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı taraf dava dilekçesinde özetle; davacı ... Mutfak ve Ev Eşyaları Ltd. Şti. tarafından, 10.01.2025 tarihinde davalı sürücü ..... ’ın sevk ve idaresindeki ..... plakalı aracın, davacıya ait ..... plakalı araca arkadan çarpması sonucu trafik kazasının meydana geldiğini, kazada davalı sürücünün tam ve asli kusurlu olduğunu, müvekkile ait aracın hasar gördüğünü ve tamirde kaldığı süre boyunca kullanılamaması nedeniyle araç mahrumiyet zararının oluştuğunu, zarar miktarının bilirkişi incelemesi ile belirleneceğini, bu nedenle belirsiz alacak davası açıldığını, ihtiyati haciz ve tedbir talep edildiğini, bu kapsamda şimdilik 10,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ettiğini beyan ettiği anlaşılmıştır. Davalı .... Otomotiv İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi cevap dilekçesinde özetle; davalı ..... Otomotiv A.Ş. tarafından, dava konusu aracın dava dışı .... A.Ş.’ye kiralandığını ve işleten sıfatının bulunmadığını, bu nedenle husumet yokluğu nedeniyle davanın reddi gerektiğini, kazaya ilişkin kusurun kabul edilmediğini ve kusur incelemesi yapılması gerektiğini, faiz talebine itiraz edildiğini, ayrıca zorunlu arabuluculuk şartının yerine getirilmediğini belirterek davanın usul ve esastan reddini talep ettiğini beyan ettiği anlaşılmıştır.Davalı ..... Baskül Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi cevap dilekçesinde özetle; davalı ..... Baskül A.Ş. tarafından, dava şartı olan arabuluculuğun yerine getirilmediği ve taleplerin zamanaşımına uğradığı ileri sürülerek davanın usulden reddi gerektiğini, kazanın oluşumunda müvekkil şirket çalışanı sürücünün kusurlu olmadığını, kazanın davacı aracın ani durması nedeniyle meydana geldiğini, talep edilen araç mahrumiyet bedelinin ispatlanmadığını ve haksız olduğunu, varsayımsal olarak kabul edilse dahi zararın bilirkişi incelemesi ile belirlenmesi gerektiğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep ettiğini beyan ettiği anlaşılmıştır.DELİLLER VE GEREKÇE;Dava, haksız fiilden kaynaklanan zarar nedeniyle alacağın tahsiline ilişkindir.Toplanan deliller ile yapılan yargılama sonucunda, davalı şirketin kazaya karışan ..... plaka sayılı aracı sunulan kira sözleşmesi uyarınca uzun süreli olarak dava dışı ..... Baskül Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile yapılan kira sözleşmesi gereği kiralandığı anlaşılmıştır. Yargıtay ..... HD. .... Esas, ..... Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere İşleten tanımı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatını belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçütten yararlanılmıştır. Şekli ölçüte göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüte göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüttür. 2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi ise “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir. (aynı yönde İstanbul BAM 8. HD. █████████ Esas, ███████ Karar sayılı ilamı)Somut olayda dosya kapsamında bulunan kiralama sözleşmesine göre, kazaya karışan aracın uzun süreli kira sözleşmesi ile davalı tarafından kiralandığı anlaşılmaktadır. Buna göre, uzun süreli kiralama sözleşmesi ile zarar gören aracın işletenlik sıfatı dava dışı ..... Baskül Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne geçtiği göz önüne alınarak Yargıtay .... HD ..... Esas ..... Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere 3 aylık kira sözleşmesinin uzun süreli kira sözleşmesi olarak kabul edilmiştir. Davalının meydana gelen kaza neticesinde aracı uzun süreli kiraya verdiği anlaşılmakla sorumluluğunun ve dolayısıyla davalı sıfatının bulunmadığı anlaşılmıştır. İş bu sebeplerle davacı tarafından davalı .... Otomotiv İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden açılan davanın, davalının davalı sıfatı bulunmaması nedeniyle pasif husumet yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir. Davacının taraf değişikliğinin kabulü ile davalı olarak dosyaya eklenen diğer davalı ..... Baskül Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden Mahkememizin █████/2026 tarihli celsesinde davacı vekilinin taraflar arasında anlaşma sağlandığı ve karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesini talep etmiştir. Tarafların anlaşması ve davanın konusuz kalması nedeniyle davalı .... Baskül Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın davalı ..... Otomotiv İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,2-Davacının davasının davalı ..... Baskül Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden tarafların anlaşması nedeniyle davanın konusuz kalması nedeniyle KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,3-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 732,00 TL ilam harcından peşin alınan 615,40TL harçtan mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,4-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 4.600,00 TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,6-Davalı .... Otomotiv İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 10,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,7-Talep edilmediğinden davalı ..... Baskül Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,8-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine Dair, davacı vekilinin ve davalı ..... Otomotiv vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip .... ✍e-imzalıdırHakim ..... ✍e-imzalıdır