Ticari Araç Kiralama Şirketinin Haksız Eylemden Kaynaklanan Trafik Kazası Sonucu Oluşan Maddi Hasar Bedelinin Tahsili İçin İcra Takibine Yapılan İtirazın İptali Davası.
Özet: Araç kiralama şirketi davacının, park halindeki kiralık aracına davalıya ait aracın çarparak neden olduğu maddi hasarı karşılaması üzerine başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali davasında; davacı, ödediği hasar bedeli ve faiziyle birlikte takibin devamını isterken, davalı kazanın kendisine atfedilemeyeceğini, davacı aracının hatalı park edildiğini ve hasarın ispatlanamadığını iddia ederek davanın reddini talep etmektedir.
T.C. İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ███████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2026Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda: GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin uzun süreli filo şeklinde araç kiralama işi ile iştigal ettiğini, bu kapsamda davacı şirketin sahibi bulunduğu ... plakalı araç, uzun dönemli olarak kiralandığını, 05.01.2023 tarihinde davacı şirkete ait ... plakalı araç kiracı kullanımında park halindeyken davalıya ait ... plakalı aracın olay yerini terk eden araç sürücüsü müvekkil şirkete ait ... plakalı araca çarparak maddi hasar verdiğini, bu nedenle .... İcra Müdürlüğü 2024/... E. Sayılı icra dosyası ile 07.10.2024 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığını, başlatılan icra takibine borçlu tarafından haksız ve mesnetsiz bir şekilde itiraz edilmiş olup tarafımızca itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesi adına işbu davayı açma gereği hasıl olduğunu, açıklanan ve resen dikkate alınacak sebepler göz önüne alınarak fazlaya ve ıslaha ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak koşuluyla; mahkeme huzurunda görülmekte olan haklı davanın kabulüne, davalı üzerine kayıtlı araç ile UYAP sorguları yapılarak üzerlerine kayıtlı olduğu anlaşılacak menkul ve gayrimenkul malları, 3. Kişilerdeki hak ve alacakları üzerine borç konusu değerinde ihtiyati haciz konulmasına, davalının icra takibine yaptığı itirazın davada talep edilen fazlaya dair haklarımız ve ıslah hakkımız saklı kalmak kaydıyla, hasar bedeli için şimdilik 16.560,69-TL asıl alacağa ve 3.499,52-TL geçmiş gün faizi olmak şimdilik toplam 20.060,21-TL asıl alacağa ve fer'ilerine karşı itirazın iptaline ve takibin bu bedel ile işleyecek faizi üzerinden devamına, davalı taraf aleyhine takip miktarının %20’sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İşbu dava █████/2024 tarihinde açılmakla .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... Esasına kaydı yapılmış olup davacı vekili tarafından sunulan █████/2024 tarihli dilekçe ile; dava ikame edilirken UYAP sisteminde sehven yapılan hata sebebiyle dosyanın tevzi edilmiş olduğundan bahisle dosyanın İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesini beyan ve talep etmesi üzerine verilen gönderme kararı akabinde dosyanın mahkememizin işbu esasına kaydı yapılarak dilekçeler teatisi tamamlanmış ve yargılamaya devam olunmuştur.Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle;Müvekkil ... plakalı aracın 05.01.2023 tarihinde kazaya karışarak olay yerini terk ettiği iddiasıyla uğranılan hasar bedeli tazminatına konu icra takibine itirazımızın iptali talep edilmiş olup davanın reddi gerektiğini, müvekkil böyle bir kazaya karışmış olsa idi dahi müvekkil sürücüsünün kurulu olduğundan bahsedilemeycektir zira davcı aracı fotoğraflardan anlaşıldığı üzere hem parka yasak yerde hem de ters yönde şeklinde hatalı park yaptığını davanın bu nedenle reddedilmesi gerektiği, davacının hasara dair talepleri hukuka ve hakkaniyete bağdaşmadığı gibi haksız olduğu, davacı tarafından nasıl kendisince ödenen hasar bedelinden daha fazla tazminat alınması gerektiğine dair somut olaya da emsal teşkil etmeyecek bir dizi anlatımda bulunduğunu, ancak davacı tarafından aracının nerede yaptırıldığı, ne işlemler yaptırıldığı, ne kadar ücret ödendiği, sigortadan karşılanıp karşılanmadığı, sair hususlarda beyanda bulunulmadığı gibi herhangi bir ödeme belgesi de sunulmamıştır. Yine davacı tarafından iddia edilen onarım ile hasarın uyumluluğu, hasar ile kazanın uyumluluğunun, onarımla onarım bedelinin uyumluluğunun ispatı gerekir. Ancak davacı tarafından bu hususa dair de yükümlülüğün yerin getirilmediği, davanın müvekkil sigortacısına ihbarını talep ettiğini, davacının kaza tarihi itibari ile faiz talebi ile icra inkar tazminat talebine itiraz ettiğini, ayrıca davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep ettiğini, işbu davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, tacirler arasındaki trafik kazasından kaynaklı davacının ödemiş olduğu hasar onarım bedelinin davalıdan tahsili istemiyle başlatmış olduğu icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Somut olayda; 05.01.2023 tarihinde davacıya ait ... plakalı araç kiracı kullanımında park halindeyken davalıya ait ... plakalı aracın olay yerini terk eden araç sürücüsünün davacı şirkete ait ... plakalı araca çarparak maddi hasar vermesi üzerine davacı tarafından karşılanan hasarın onarım bedelinin davalıdan tahsili istemiyle davalı aleyhine 16.560,69 TL asıl alacak, 3.449,52 TL gecikmiş gün faizi olmak üzere toplam 20.060,21 TL üzerinden başlatılmış olan .... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas Sayılı icra takip dosyasına davalının yapmış olduğu itirazın iptali ile davalının takip miktarının %20’sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesi istemiyle işbu davanın açılmış olduğu görülmüştür. İtirazın iptali davalarında alacaklının, İİK m.67 uyarınca borçlunun süresi içerisinde icra dosyasına yapmış olduğu itirazının, kendisine tebliği tarihinden itibaren bir sene içerisinde genel mahkemelere yapacağı başvuru üzerine genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat etmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Bu süre hak düşürücü nitelikte olup sürenin başlaması için borçlunun itirazının alacaklıya tebliği zorunludur. İşbu dava dosyasının temelini teşkil eden icra dosyasında yapılan kontrolde borçlunun süresi içerisinde icra dosyasına yapmış olduğu itirazın alacaklıya tebliğ edilmediği görülmüştür. Bu nedenle davacının açmış olduğu davasının süresinde olduğu kabul edilmekle yargılama yapılmıştır.Haksız Fiillerden doğan borç ilişkileri Türk Borçlar Kanununun 49. Ve devamı hükümlerinde düzenlenmiş olup 49. Maddenin "(1)Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.(2)Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemesi ve aynı kanunun Zararın ve kusurun ispatı başlıklı 50. Maddesinin "(1) Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.(2)Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler." şeklindeki düzenlemesi uyarınca bir haksız fiil sonucunda zarar görenin tazminat isteminde bulunabilmesi için ortada haksız fiilin bulunması, failin kusur olması, talepte bulunan şahısta zararın meydana gelmiş olması ve zarar ile fiil arasında illiyet bağının olması gerekmektedir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiştir.Yargılama esnasında dosyanın 1 trafik kazaları alanında uzman makine mühendisi bilirkişisine tevdine karar verilmiş olup bilirkişi tarafından mahkememize ibraz edilmiş olan raporda özetle; 15.01.2023 günü saat 18:15 sıralarında İstanbul ili, ... ilçesi, ... mahallesi, ... caddesi No: 47 önünde park halinde bulunan sürücü ...'a ait ... plakalı aracın sağ arka tampon ve benzin deposuna ... plakalı otobüsün çarpması sonucu maddi hasarlı bir trafik kazası meydana gelmiştir.Dosyada bulunan belgeler incelendiğinde ... plakalı otobüs sürücüsünün Karayolları Trafik Kanununun 84.L maddesindeki asli kusurlardan sayılan "park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma" kuralını ihlal etmiş ve meydana gelen kazanın oluşumunda %100 kusurlu olduğu görüşüne varılmıştır. ... plakalı araç sürücüsü ve sahibi ... meydana gelen kazada kusursuzdur.Dosyada ... plakalı 2018 model ... ... marka ve tip aracın hasar durumu ile ilgili bir hasar listesi ve ... A.Ş: tarafından düzenlenmiş 23.01.2023 tarihli bir fatura bulunmaktadır. Bu servis listesi ve fatura içeriğinde stop lambası değişimi, sağ arka çamurluk onarımı ve boyanması ile arka tampon boyanması belirtilmiş ve fatura tutarı KDV dahil 16.560,69 TL olup parça ve işçilikler ve bedelleri kazanın oluş biçimi, resimlerde görülen hasar durumu ve günün rayiçlerine uygundur.Kanaatine varıldığı mahkememize bildirilmiştir.Motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen zararlardan dolayı sorumluluk zarar görenin uğradığı gerçek zarar ile sınırlıdır. Gerçek zarar, zarar gören şeyin eski hale getirilebilmesi için gereken onarım ve işçilik giderlerini kapsar. Kazaya sebebiyet veren taraf gerçek zarardan sorumlu olup araç hiç tamir edilmemiş olsaydı dahi zarar gören kişinin gerçek zararına göre tazminat miktarı hesaplanması gerekmektedir. Zira, zarar görenin çıkma ve eşdeğer parçalarla aracı tamir etmesi beklenemeyeceği gibi gerçek zarar ancak aracın onarımında tamamen orijinal parçalar kullanılmak suretiyle karşılanır.Alınan işbu rapor ve dosyaya ibraz edilen deliller bir bütün olarak incelendiğinde meydana gelen trafik kazasından kaynaklı olarak davacının aracında oluşan hasarın onarım bedelinin 16.560,69 TL olduğu, davacının işbu bedelin tamamını dava dışı onarımı yapan servise bizzat ödediği görülmekle ödemiş olduğu bedeli davalıdan talep edebileceği, onarım bedelinden kaynaklı alacağın kaynağının haksız fiil olması sebebiyle davacının davalıdan haksız fiil tarihinden takip tarihine kadar tarafların tacir olmaları sebebiyle avans faizi isteminde bulunabileceği ancak her ne kadar dosyaya ibraz edilen dilekçelerde reeskont avans faizi işletilmesi gerektiği beyan edilmiş ise de ödeme emrinde yasal faiz talebinde bulunulmuş olması sebebiyle taleple bağlı kalınarak hesaplama yapıldığında 3.521,30 TL işlemiş faiz talep edebileceği, davacının isteminin ise 3.499,52 TL olduğu anlaşılmakla davalının icra takibine yapmış olduğu itirazın iptaline karar vermek gerekmiştir.Davacının dava dilekçesi ile borçlunun %20'den aşağıda olmamak üzere inkar tazminatı ödemesine hükmedilmesi yönündeki talebi değerlendirildiğinde İİK m. 67 hükmü uyarınca davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun itirazında haksızlığına karar verilmiş olması ve alacağının likit olması gerekmekte, kural olarak davalı borçlunun kötü niyetli olması şartı aranmamaktadır. Somut olayda icra takibine konu edilen alacağın kaynağının haksız fiil olması, meydana gelen kazadaki tarafların kusur oranlarının ve bu doğrultuda talep edilebilecek alacak miktarının belirlenmesi, yargılama kapsamında bilirkişi incelemesiyle mümkün olduğundan, talep edilen tazminat miktarının likit (muayyen, belirli) olmadığı ve icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceği anlaşılmakla davacının icra inkar tazminatına hükmedilmesi talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM :Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;1-Davacının davasının KABULÜ ile; davalının .... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas Sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, -Asıl alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar yasal faiz işletilmesine,2-Davacının davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi talebinin REDDİNE,3-Alınması gerekli olan 1.370,31-TL karar ilam harcından dava açılırken başlangıçta peşin olarak alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 942,71-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,4-Davacı tarafından sarf edilen dava açılış gideri: 916,00 -TL (başvurma, vekalet harçları, peşin harç) davetiye, posta gideri: 494,50-TL, bilirkişi ücreti: 6.000,00-TL olmak üzere toplam: 7.410,50-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 20.060,21-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.800,00-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına.7-Taraflarca yatırılan gider avansın arta kalan kısmı karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, HMK madde 341 hükmü uyarınca KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır