Danıştay, Diyarbakırdaki arazi toplulaştırması işleminde sabit tesis ayrımı yapılmaması ve fazladan arazi kesintisi gibi hukuka aykırılıkları tespit ederek iptal kararını onadı.
Özet: Diyarbakırda yapılan arazi toplulaştırması işlemine karşı açılan iptal davasında, sabit tesisin hatalı dahil edilmesi, yasal oranın üzerinde fazladan alan kesintisi yapılması ve parsellere haksız derecelendirme uygulanması gibi tespit edilen hukuka aykırılıklar nedeniyle, toplulaştırma işlemini iptal eden ilk derece mahkemesi kararının istinaf mahkemesince onanmasının ardından, temyiz itirazları da reddedilerek, işlemin hukuka aykırılığı ve iptali yönündeki karar kesinleşmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : ██████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel MüdürlüğüVEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... 2- ...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacılar tarafından, Arazi Toplulaştırması ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri kapsamında Diyarbakır ili, Sur ilçesi, ... Kırsal Mahallesinde bulunan eski ..., ..., ... ve ... sayılı parseller ile bu parseller karşılığında tahsisi gerçekleştirilen yeni ..., ..., ... ve ... sayılı parseller yönünden yapılan arazi toplulaştırması işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu taşınmazlara yönelik yapılan toplulaştırma işlemiyle eski ... nolu parselin üzerinde mesken nitelikli sabit tesis bulunduğu bu alanın toplulaştırma işlemine dahil edilerek ... parsel olarak tahsis edildiği ancak söz konusu parselde bulunan sabit tesis alanının ayırma çapı uygulanmak suretiyle ayrılması gerektiği halde buna uyulmayarak hukuka aykırı işlem tesis edildiği, proje kapsamında KYP oranı %2,59 olarak açıklanmış olmasına rağmen bu yasal kesinti dışında davacıların mülkiyetinden fazladan 847,63 m² alan kesintisinin yapıldığı eski parsellerle aynı yerden verilmesine rağmen farklı derecelendirme yapılarak fazladan kesinti yapılmak suretiyle gerçek alanın fazladan azaltılmasına sebep olunduğu dolayısıyla yapılan arazi toplulaştırması işleminde toplulaştırma amaç ve ilkeleri ile hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : .Davalı idare tarafından,davacılara ait bütün parsellerin bitişik halde verilmesi, ancak komşu parsel maliklerinin muvafakat vermesi ve taşınması ile mümkün olabileceği oysa yeni parseller tahsis edilirken, mahallenin sosyal durumu, parsel maliklerinin ilişkileri ve parsel maliklerinin talepleri dikkate alınarak tahsisin yapıldığı, proje aşamasında parsel maliklerinin ve komşu parsel maliklerinin parsellerin birbirine yakın verilmesi yolunda bir talebi bulunmadığı, ayrıca bunun için parsel sahibinin talebi, blok içerisinde bulunan diğer parsel maliklerinin muvafakatının gerektiği yapılan toplulaştırmanın 3083 Sayılı Kanuna ve ilgili Yönetmelik ve Teknik Talimatnameye göre yapıldığı, 2013 yılında tescil edilerek tamamlanan ve geçen 8 yılda parsel maliklerinin yeni yerlerini kullanmaya başladıkları, toplulaştırmanın iptal edilmesinin mahallede kain bütün parsellerin konum ve alanında değişiklik yapılmasına sebep olacağından teknik açıdan zorluklar doğuracağı belirtilerek temyiz konusu kararın bozulması istenilmiştir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE :Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Temyiz isteminin reddine,2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. (X) KARŞI OY : Davacılar tarafından, Arazi Toplulaştırması ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri kapsamında maliki olduğu Diyarbakır ili, Sur ilçesi, ... Kırsal Mahallesinde bulunan eski ..., ..., ... ve ... sayılı parseller ile bu parseller karşılığında tahsisi gerçekleştirilen yeni ..., ..., ... ve ... sayılı parseller yönünden yapılan ... tarih ve ... yevmiye numaralı toplulaştırma işleminin iptaline karar veren İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf istemini reddeden Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararı temyiz edilmiştir.Dosyanın incelenmesinden; davacının eski ve yeni parsellerinin aynı konumdan verildiği, taşınmazların şekil ve sınırlarının kaymış olabileceği ancak bunun da sulama ve yol projesinden kaynaklandığı, toplulaştırmaya dahil edilen davacılara ait parseller ile yeni tahsis edilen yerlerin ilişkisi gözetilerek hukuka ve fiili duruma uygun işlem tesis edildiği, yeni tahsis edilen parsellerin en-boy oranı, sulama yönü ve yol durumunun teknik ve fiziki koşulların verdiği imkanlar çerçevesinde teknik talimatnameye uygun olarak düzenlendiği, toplulaştırma işlemine konu edilen eski ... nolu parselin üzerinde mesken nitelikli sabit tesis bulunduğu ve bu alanın da toplulaştırma işlemine dahil edilerek ... parsel olarak tahsis edildiği görülmüşse de, bu parselin dava dışı olduğu gibi mülakatlarda davacılarca bu parselin kendilerine verilmesi ve sabit tesis hususunda bir bildirimde bulunup bulunmadığına yönelik bir bilgi ve belgenin dosyaya sunulmadığı, ayrıca iptal kararının gerekçesi olarak 847,63 m²'lik yasal kesintinin yersiz ve fazla olduğu değerlendirilmişse de davacıların toplulaştırma istemine konu arazi büyüklüğünün 203.498,26 metrekare olduğu yapılan kesinti tutarının toplamda KYP kesintisi eklendiğinde 3083 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelikte belirlenen %10 oranının çok altında kaldığı göz önünde bulundurulduğunda, dava konusu toplulaştırma işleminin hukuka uygun olduğu dolayısıyla anılan parseller yönünden dava konusu işlemi iptal eden İdare Mahkemesi kararına yönelik Bölge İdare Mahkemesinin istinaf istemini reddeden kararına dair temyiz istemi kabul edilerek anılan kararın bozulması gerektiği kanaatine varıldığından Dairemiz onama kararına katılmıyorum.