Danıştay 4. Daire, Diyarbakırda yapılan arazi toplulaştırması işleminin makinalı tarıma uygunluk, verimlilik eşdeğerliği ve mevzuata aykırı sabit tesis gerekçeleriyle iptaline ilişkin istinaf kararının temyiz incelemesini yapıyor.
Özet: Davacılar, maliki oldukları taşınmazların arazi toplulaştırma işleminde makinalı tarıma uygunluk, verimlilik eşdeğerliği sağlanmaması, eski konumlarından uzaklaşma ve altyapı eksiklikleri gibi teknik ve hukuki aykırılıklar bulunduğu gerekçesiyle işlemin iptalini talep etmiş; ilk derece mahkemesi işlemi iptal etmiş, bölge idare mahkemesi ise karar gerekçesini, üzerinde mesken nitelikli sabit tesis bulunan bir parselin mevzuata aykırı olarak değerlendirilmemesi hususuyla düzelterek iptal kararını onamış, davalı idare ise toplulaştırmanın yasalara uygun yapıldığı ve iptalinin mahal genelinde teknik zorluklar doğuracağı iddiasıyla temyiz başvurusunda bulunmuştur.
T.C.
D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : ██████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel MüdürlüğüVEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : 1- ... 2- ... 3- ... 4- ... 5- ... 6- ... 7- ... 8- ... 9- ...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacılar tarafından, Arazi Toplulaştırması ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri kapsamında maliki olduğu Diyarbakır ili, Sur ilçesi, ... Mahallesinde bulunan tapuda eski ... parsel ve yeni ... ada ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda yapılan arazi toplulaştırması işlemin anılan parseller yönünden iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davacıların müştereken malik oldukları bütün toplulaştırma konusu parseller bütüncül olarak değerlendirildikten sonra yeni parsellerin kenar boyutları yönünden makinalı tarıma uygun olmadığı, yeni parsellerin en boy oranının 1/3 ve 1/7 boyutlarında planlanmadığı, ... ve ... haricinde diğer bütün davacıların toplulaştırma işleminde eski parseller toplamıyla tahsisi yapılan yeni parseller arasında verimlilik bakımından eşdeğerlik sağlanmadığı, davacıların mülkiyetindeki taşınmazların çoğu eski konumlarından uzak bir noktadan tahsis edildiği, sulama yönü ve yol durumunun teknik ve fiziki koşulların verdiği imkanlar çerçevesinde teknik talimatnameye uygun olarak düzenlenmediği, davacılara taşınmazlarının tamamının tek bir yerden verilmesinin mümkün olmamakla birlikte bu kadar parçalı bırakılmaması gerektiği dolayısıyla davacıların müşterek maliki olduğu yeni ... parseli kapsayan alanda yapılan ... tarih ve ... yevmiye numaralı toplulaştırma işleminde toplulaştırma amaç ve ilkelerine ve hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; İdare mahkemesi kararında yer verilen dava konusu toplulaştırma işlemine yönelik hukuka aykırılık gerekçelerinin dava konusu edilen ... (eski ... parsel) parsel sayılı taşınmaz için değil davacılara tahsis edilen ancak bakılan davanın konusu oluşturmayan davacılara ait anılan parsellerin bir kısmı için anılan bilirkişi raporunda belirtilen tespitlerden oluştuğu ancak "dava konusu eski ... parsel nolu taşınmazın üzerinde mesken nitelikli sabit tesis bulunduğu ve proje kapsamında değerlendirmeye alınmayarak mevzuata aykırı işlem tesis edildiği" tespitinin ise dava konusu ... ada ... parsel sayılı taşınmazla ilgili olduğu, parsel üzerinde de mesken nitelikli sabit tesislerin bulunduğu ve bilirkişilerce yapılan tespit ve değerlendirmenin Dairelerince de isabetli bulunduğu, bu haliyle dava konusu işlemin ... ada ... parsel sayılı taşınmaz yönünden iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının bu gerekçe doğrultusunda düzeltilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen nedenlerle ... İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun, karar gerekçesinin yukarıda belirtilen gerekçeyle düzeltilmesi suretiyle reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından,davacılara ait bütün parsellerin bitişik halde verilmesinin ancak komşu parsel maliklerinin muvafakat vermesi ve taşınması ile mümkün olabileceği oysa yeni parseller tahsis edilirken, mahallenin sosyal durumu, parsel maliklerinin ilişkileri ve parsel maliklerinin talepleri dikkate alınarak tahsisin yapıldığı, proje aşamasında parsel maliklerinin ve komşu parsel maliklerinin parsellerin birbirine yakın verilmesi yolunda bir talebi bulunmadığı, ayrıca bunun için parsel sahibinin talebi, blok içerisinde bulunan diğer parsel maliklerinin muvafakatının gerektiği yapılan toplulaştırmanın 3083 Sayılı Kanuna ve ilgili Yönetmelik ve Teknik Talimatnameye göre yapıldığı, 2013 yılında tescil edilerek tamamlanan ve geçen 8 yılda parsel maliklerinin yeni yerlerini kullanmaya başladıkları toplulaştırmanın iptal edilmesinin mahallede kain bütün parsellerin konum ve alanında değişiklik yapılmasına sebep olacağından teknik açıdan zorluklar doğuracağı belirtilerek temyiz konusu kararın bozulması istenilmiştir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE :Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Temyiz isteminin reddine,2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.