4. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen ticari satım ve eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davası, altyapı işlerinin eksik ikmali ve davalının mücbir sebep iddiasıyla haksız sözleşme ihlali.
Özet: Bu hukuki uyuşmazlıkta, davacı şirket, davalı yüklenicinin askeri üslerdeki altyapı işlerini belirlenen sürede tamamlamaması, işi eksik bırakması ve sözleşmeye aykırı olarak yüksek oranda fiyat artışı talep etmesi sonucunda akdi ihlal ettiğini ileri sürmektedir; davalı, mücbir sebepler öne sürerek işi terk etse de, davacının iddiasına göre bu sebeplerin sözleşmedeki şartlara uygun bildirilmediği ve belgelenmediği, davacının ise kendi yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiği belirtilmektedir.
T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
T.C....4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINAYARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████HAKİM : ...KATİP : ...DAVACI ...VEKİLLERİ : Av. .... Av....DAVALI : 1- ...VEKİLİ : Av.....DAVACI : 1-...VEKİLİ : Av. .....DAVALI :....VEKİLLERİ : Av.... Av. .....DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2019KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,ASIL DAVA BAKIMINDAN; DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında, Muş, Hatay Kurtnasır/Keltepe/Ziyaretdağı üslerinde tüm altyapı işlerinin davalı tarafından yapılması konusunda toplam bedeli 417.000.-TL KDV olan Hava Kuvvetleri 5 Birlik İş Ortaklığı Sözleşmesinin akdedildiğini, davalı şirket tarafından Diyarbakır'da yürütülmekte olan başka bir proje ile sözleşme konusu 4 üste yürütülmesi gereken projelerin paralel zamanlarda gerçekleşecek olmasını ve bu durumun sözleşme konusu iş gecikmeye uğratmasının muhtemel olması sebepleriyle, sözleşmedeki Muş üssüne ilişkin İş kalemlerinin başka bir firma tarafından yapılmasının taraflarca kararlaştırıldığını ve ilgili sözleşmenin 11. maddesindeki İŞ artışı ve eksilişi uyarınca müvekkili şirketin şartnamede belirtilen hizmetlerin şeklinde, niteliğinde veya miktarında değişiklikler yapabilir düzenlemesi kapsamında sadece Hatay Kurtnasır/Keltepe/Ziyaretdağı üsleri için revize fiyat teklifi alındığını, Davalı şirket çalışanı ve şirket sahibinin kardeşi ... ile gerek ihale öncesi keşif, gerekse ihale sonrasında ikincil keşif çalışması yapıldığını ve bu iki keşif sonrası tekliflerin alındığını ve onaylandığını, nihayetinde de davalı şirkete ....) işlerini yapması kapsamında 250.000.-TL ve tüm işlerin Mayıs 2018 ayı sonunda bitirilmesi koşulu ile bonus 15.000.-TL olmak üzere toplam 265.000.- TL 4 KDV bedel ile anlaşıldığını ve müvekkili tarafından ödemelerin yaptığını, Davalı şirketçe, sözleşme konusu işlerin yapılmasına başlanmış ise de; davalı tarafın sözleşme konusu işi proje için belirlenen 2018 Mayıs ayı sonuna yetiştiremediği, her üç sahada da eksik işlerinin bulunduğunu, ....(İdare) tarafından gerçekleştirilen saha tespit çalışması sonucunda müvekkiline 16.11.2018 tarihli uyarı yazısında da bildirildiğini, Davalı yanca taraflarına gönderdiği e posta ile haksız ve sözleşmeye aykırı olarak kendi ücretinde %80 oranında (196.000.-TL) artış yapmaya çalıştığını, ancak bu hususun sözleşmenin 9.3 maddesi uyarınca mümkün olmadığından haksız ve sözleşmeye rı talebin reddedildiğini, müvekkili şirket tarafından davalının artış talebinin yazılı ve sözlü olarak onaylanmadığını, davalı yanca gönderilen e-postada işi 10.07.2018 tarihinde tamamlayamadıklarını, işi tamamlayabilmeleri için bir buçuk aya (1,5) ihtiyaç - duyduklarının ifade edilmiş olduğunu,....'nın taraflarına gönderdiği yazılı bildirim ve Davalının sözleşmeye aykırı davrandığını, yükümlülüklerini yerine getirmekten kaçındığını ve sözleşme konusu işi yarım bıraktığını, müvekkili şirketin sözleşme gereği üzerine düşen tüm yükümlülükleri noksansız ve İş Programına uygun olarak yerine getirmesine ve tüm malzemelerin eksiksiz bir olarak — sağlanmış olmasına rağmen, davalı şirketçe işin yapılmaması ve dolaylı yoldan akdin feshi yolunda irade beyanının son derece hukuka ve hakkaniyete aykırı bulunduğunu, sözleşme kapsamında belirlenmiş işe devam etmesi için Sözleşmesi'nin 3.15 maddesi gereğince en geç 15 gün içerisinde işe devam etmesi İçin davalıya ... .... yevmiye numaralı - cevabi ihtarnamede; arazi koşulların, jeolojik şartlar, çalışma bölgesinin OHAL bölgesi olması, mühendis istihdam edilememesi sair mücbir sebepleri bahane ederek hiçbir yazılı belgeye ve delile dayanmadan, projede artı maliyetler olduğu iddiasıyla projenin anlaşılan rakam üzerinden tamamlanabilmesinin imkânsız hale geldiğini ve bu nedenle sözleşmeye konu projeyi işi bitirmeden sonlandırıldığını ve iş sahibi müvekkiline işi devrettiğinin beyan etmiş olduğu, Keşif yapıldığı zaman da bölgede .... OHAL olmasına rağmen davalı şirketin işe başladığı Nisan 2018 tarihinden sonra bölgede herhangi bir operasyon ve/veya OHAL durumunun gerçekleşmediğini, sözleşmenin mücbir sebeplerle ilgili 15.1 maddesinde sınırlandırılan mücbir sebep hallerinden hiçbirinin vuku bulmadığı gibi, yine sözleşmenin 15.4.b mücbir sebep olayının meydana gelmesinden itibaren 24 saat içinde yazılı olarak ÜLKEM'e bildirimde bulunması ve durumu sebepleri ile detaylı olarak ve 15.4.c maddesi kapsamında aynı gün yazılı bildirim yapılması gerekliliğini ve 20 gün içerisinde idari makamlardan delil ve belge sunması gerekmesine rağmen, davalı şirketin hiçbir yazılı açıklama veya delil sunmadan işin yarım bırakılmasının, davalının sözleşmeye konu projeyi bitirmeden sonlandırdığını ve iş sahibi müvekkiline işi devrettiğini bildirmesinin sözleşmeye ve hukuka aykırı olduğunu, Davalı şirketçe keşide edilen ihtarname ile ... Ortaklığı Sözleşmesi'ne konu işin ortada hiçbir geçerli ve haklı bir neden yokken tamamlanabilmesinin imkânsız hale geldiğinin taraflarına bildirildiğini, davalının haklı bir nedene dayanmadan, tarafların anlaştığı ve bedelini davalı yana peşin ödediği miktar üzerinden işin tamamlanmayacağının beyan edilmesi üzerine; ... yevmiye numarasına kayıtlı ihtarname keşide edilerek taraflar arasındaki sözleşmenin haklı nedenlerle derhal feshedildiğini, işin devamının davalı tarafça engellendiğini ve işi durdurduğunu, bu nedenle sözleşme konusu İş için taraflarınca yapılan giderler, sözleşme konusu işin 3. şahıslara yaptırılacağı dikkate alındığında 3. şahıslara yapılan ödemeler ile işin yapılmamasından dolayı doğmuş ve doğacak zararların davalı tarafa ait olacağını, sözleşme kapsamında belirtilmiş olup sözleşmenin feshine davalının sebebiyet vermesi, işin devamının davalı tarafça engellendiği ve davalının haklı neden bulunmadan sözleşme konusu işi durdurduğu sabit olduğunun, her bir kalem tespit edilecek alacak için fazlasını talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla, haklı davalarının kabulüyle sözleşme konusu iş için kararlaştırılan bedel olan 265.000 TL+KDV davalı tarafa peşin olarak ödendiğinin, ancak davalı tarafın işi tamamlamadan yarım bıraktığından, davalı tarafın yaptığı iş için hak edişinin ödediği bedelden mahsubuyla geri kalan alacağın tespiti ile şimdilik 5.000,-TL”sinin ticari temerrüt faiziyle davalıdan tahsilini, Sözleşme konusu işlerin tamamlanması için taraflarınca yapılan gider ve harcamaların şimdilik 5.000,-TL'sinin ticari temerrüt faiziyle davalıdan tahsilini, Davalı tarafça yarım bırakılan sözleşme konusu işi, 3. Şahıslara yaptırılarak tamamlanabildiğinden, eksik kalan işin tamamlanabilmesi için 3. Şahıslara yapılan ödemelerin tespit edilecek kısmından şimdilik 5.000,-TL'sinin ticari temerrüt faiziyle davalıdan tahsilini, işin gecikmesine davalı taraf sebebiyet verdiğinden taraflarınca iş sahibi olan....'na ödenmek zorunda kalınan tespit edilecek cezai şartların şimdilik 5.000,-TL'sinin ticari temerrüt faiziyle davalıdan tahsilini, Sözleşmenin 13. maddesi uyarınca davalının müvekkilinin şirkete ödemekle yükümlü olduğu cezai şartların şimdilik 5.000,-TL'sinin ticari temerrüt faiziyle davalıdan tahsilini, Yargılama giderleri vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı dava konusu itibari ile kısmi dava olarak açılması gerektiği, kısmı dava olarak açılmasının mümkün olmadığı belirsiz alacak olarak açılan iş bu davanın usulden reddinin gerektiği, Davacı tarafın delil olarak dayandığı sözleşmenin tamamen geçersiz olup delil olarak sunulamayacağı Zira sözleşme incelendiğinde görüleceği üzere 2. Sayfanın 1.1Tanımlar bölümünde; Kampüs başlığında: ... Bilkent Entegre Sağlık Kampüsü; Proje başlığında: Kamu Özel İşbirliği Modeli ile ihale edilen Kampüs'ün Yapım İşleri; İDARE başlığında: Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğü İşyeri başlığında: Bilkent Entegre Sağlık Kampüsü ifadeleri kullanıldığı, sözleşme içeriğinden de anlaşılacağı üzere sözleşme ... ... Komutanlığı Ziyaretdağı/Hatay” işleri ile bir alakası bulunmadığı, dolayısıyla sözleşmenin ve davacının dayandığı maddelerin bağlayıcılığı bulunmadığı, eser sözleşmelerinin Türk Borçlar Kanunu’nun 470 maddesinde tanımlanmış olduğu, buna göre “Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşme olduğu, sözleşmenin hükümleri ... Bilkent Entegre Sağlık Kampusu işi için düzenlenmiş olduğu Hatay Hava Kuvvetleri projesi için bağlayıcı olmasının mümkün olmadığı sözleşme yoklukla batıl olduğu, davacı taraf da bu hususta çelişkili beyanlarda bulunduğu davacı tarafın değindiği sözleşme dava konusu ile uyuşmadığından tüm davanın da reddi gerektiği, müvekkili sebebi ile davacının zarara uğraması cezai şart ödeme iddiasının kabul edilemez olduğu, müvekkilin sahada yalnız kaldığı, davacı tarafın mühendis ve malzeme desteği sağlamadığı, davacının kendi cebinden harcama yaptığı ve fatura düzenlemiş davacı taraf ise tacir olmasına rağmen 8 günlük yasal süresi içerisinde faturaya itiraz edemediği, müvekkilinin kendi cebinden yaptığı masraflar ile projeleri bitirme aşamasına kadar geldiği, davacı taraf ödeme yapmadığından işi bırakmak zorunda kalındığı, bildirilen tanıkların dinlenilmesini ve davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; " Davacı ile davalı arasındaki Hava Kuvvetleri 5 birlik iş ortaklığı sözleşmesi uyarınca davacı tarafından idareden üstlenilen işin davalı şirket ile yapılan eser sözleşmesi uyarınca davalıya verildiği ve davalı tarafından iş tamamlanmadan yarım bırakıldığı için davalıya yapılan fazla hak ediş ödemesinin iadesi, işin başka bir şirkete yaptırılması nedeniyle yapılan ödemeler, davacı tarafından işin tamamlanması için yapılan gider ve harcamalar ve iş sahibi olan... yapılan cezai şart ödemesi, sözleşme kapsamında davalıdan talep edilebilecek cezai şartın davalıdan tahsiline " istemine ilişkindir.Talep, cevap, taraflar arasında yapılan sözleşme, .... D.İş sayılı dosyası, ihale evrakı, yapılan bilirkişi incelemesi sonucu dosyaya ibraz edilen █████/2020 tarihli bilirkişi heyeti raporu, █████/2021 tarihli bilirkişi heyeti ek raporu, bila tarihli bilirkişi heyeti raporu, █████/2022 tarihli bilirkişi heyeti raporu, █████/2023 tarihli bilirkişi heyeti ek raporu, █████/2024 tarihli bilirkişi heyeti 2. Ek raporu, █████/2024 tarihli bilirkişi heyeti 3. Ek raporu, █████/2024 tarihli bilirkişi raporu ve bila tarihli bilirkişi heyeti ek raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; █████/2020 tarihli bilirkişi heyeti raporunda; " Üstte yer alan belirlemeler doğrultusunda davalı tarafın davacıya defter kayıtlarında 322.427,34zTL borçlu gözüktüğü davalının hakedişinin (Dosya muhtevasından davalının yapmış olduğu işin belirlenmesi mümkün olmamaktadır.) davacı tarafından yapılan hesaplamada birim fiyatlı teklifi üzerinden KDV ve tevkifat dâhil 93.054,36 TL olmakla birlikte, davacı ticari defterlerine göre davalı yana yapılan ödemeler tutarı 1.146.052,84 TL'den, davalı yanca düzenlenmiş fatura tutarı 823,625,50 TL'nin tenzilinden sonra davacı şirketin davalı şirketten 322.427,34 TL alacaklı gözüktüğü, söz konusu tutarın fazla ödeme olduğunun kabulü halinde anılan tutarın davacıya iade edilmesi gerekeceği, Sözleşme konusu işlerin tamamlanması için davacı yanca yapılan giderler ile davalı yanca eksik ve yarım bırakılan sözleşme konusu işlerin tamamlanabilmesi için 3. şahıslara yapılan ödemelerin tespit edilerek ödenmesi talep edilmekte ise de; işin tamamlanması için 3.şahıslara yapılan ödemelerin, fazla ödeme olarak gözüken tutarı üzerinde olması durumunda talebinin yerinde olabileceği, Davacı taraf İşin gecikmesine davalı taraf sebebiyet verdiğinden taraflarından iş sahibi olan.... ödenmek zorunda kalınan tespit edilecek cezai şartların ödenmesini talep etmekte ise de, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin CEZAİ ŞARTLAR başlıklı 13.maddede; “...Ek-2 İş Programı'nda işler'in aşamaları ile ilgili terminler belirtilmiştir. YÜKLENİCİ, bu aşamaların tamamlanma tarihlerinde oluşacak her türlü gecikme nedeniyle, gecikilen beher hafta için Sözleşme Bedelinin 262 oranında gecikme cezasını ödemekle yükümlüdür. Bunun yanı sıra işlerin tümü Ek - 2 iş Programı'nda belirtilen tarihte bitirilmediği takdirde gecikilen beher hafta için gerçekleşen toplam Sözleşme - Bedelinin 962 oranında gecikme cezası uygulanacaktır. Ancak YÜKLENİCİ, daha önceki aşamalarda gecikmiş- olmasına rağmen işlerin tümünü Ek 2 İş Programı'nda belirtilen tarihte bitirmiş olursa, daha önce uygulanmış gecikme cezaları YÜKLENİCİ ye iade edilir. Gecikme cezaları YÜKLENİCİ” ye ÜLKEM tarafından uygulanan aynınitelikteki cezalardan mahsup edilecektir. Gecikme cezalarının toplamı Sözleşme Bedelinin 9610'u geçmesidurumunda ÜLKEM, münhasır takdirine bağlı olmak üzere Sözleşmeyi feshedebilir veya YÜKLENİCİ ile yazılıolarak ve Zeyilname yapılmak suretiyle mutabık kalınması şartıyla, haftalık gecikme cezası oranından daha- az olmamak kaydıyla YÜKLENİCİ'nin işlerin ifasına devam etmesini isteyebilir.” Hükmüne istinaden sözleşme bedelinin X 10 una kadar gecikme cezası uygulanabileceği, işteki gecikmenin tamamının davalıdan kaynaklanan nedenlerle olduğunun kabulü halinde davacının sözleşme bedelinin 410'na denk gelen bir/- gecikme cezasını talep edebileceği sözleşmenin amir hükmü olduğundan, davacının talep edilebileceği tutarın (417.000,00 * KDV) x 9610-) 49.206.-TL olacağı, " şeklinde görüş ve kanaatte bulunulmuştur. █████/2021 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda; " Taraf vekillerinin 06.10.2020 tarihli Bilirkişi Kurul Raporuna yapmış olduğu itirazlar görüş ve tespitlerimizi değiştirecek mahiyette bulunmadığından, kök raperdaki görüşlerimizi tekrar etmekteyiz. " şeklinde görüş ve kanaatte bulunulmuştur. Bila tarihli bilirkişi heyeti raporunda; "Davacı yanın dava dilekçesindeki talep sonucunun 1 nolu maddesindeki fazla ödeme iddiasına ilişkin olarak; Dava dosyasındaki deliler uyarınca 189.192,98 TL tutarında davacının davalıdan alacaklı olabileceği, dolayısıyla davacı talebi ile sınırlı olarak 5.000,00 TL’lik talebin yerinde olduğu,Dava dilekçesinin sonuç bölümünde 5 ayrı talebin herhangi birisi için faiz talep tarihi belirtilmediğinden 5.000,00TL’lik fazla ödemenin iadesi talebi yönünden █████/2019 dava tarihi itibariyle bu tutara faiz talep edilebileceği, faiz cinsinin takdirinin münhasıran Sayın Mahkemeye ait olduğu, Davacı yanın dava dilekçesindeki talep sonucunun 2 ve 3 nolu maddelerindeki davalının eksik bıraktığı işlerin tamamlanması için davacının yaptığı masraflar için 5.000,00 TL ve davacının 3.kişilere davalı nam ve hesabına yaptırdığı işler karşılığı için 5.000,00 TL’lik talepleri yönünden;Davacının 2 nolu iddiasını ispatlayamadığı, bu yönde delil sunmadığı, ispata yönelik belgelerin raporun İncelemeler ve Değerlendirmeler bölümünde ayrıntılı olarak açıklandığı,Davacının 3 nolu iddianın kabulü halinde 3.kişi-COTA firmasının 110.000,00 TL’lik iş yaptığına dair faturaların ve ödeme kayıtlarının dava dosyasında yer aldığı, ancak bu faturalar muhteviyatlarının davalının yarım bıraktığı iş dışında başkaca iş kalemleri ve eksik iş miktarını aşan imalatları ihtiva edip etmediğinin ispatlanamadığı, bu hususun izahı ve tevsik edici belgeler ile ispatı halinde davacının eksik işler için 110.000,00 TL gider yaptığını ispatlamış olacağı,Ancak davacının davalıya 250.000 TL +KDV’lik iş kapsamında yaptığı fazla ödemeleri de talep ettiği, bu durumda 250.000,00 TL +KDV’lik bütçeyi aşacak giderlerin davacının zararına sebebiyet vereceği ve davalıya rücu ettirilebileceği, davacının 1 nolu sonuç maddesinde izah edildiği üzere 189.192,98 TL’lik fazla ödeme yapmasının söz konusu olduğu, bu durumda davacının eksik işleri 3.kişilere yaptırmak için 189.192,98 TL’den daha az harcama yaptığı anlaşıldığından davacı yanın dava dilekçesinin talep sonucunun 3. Maddesindeki talebinin yerinde olmadığı,Davacı yanın dava dilekçesindeki talep sonucunun 4 ve 5 nolu maddelerindeki sırası ile davacının idareye ödediği gecikme cezalarının tazmini ve davacı-davalı arasındaki sözleşmenin 13. Maddesi uyarınca uygulanması gereken gecikme cezası talepleri yönünden;Davacının 5 nolu talebinin dayanağı taraflar arasındaki sözleşme olup, davacı tarafından dosyaya yalnızca sözleşmenin sunulduğu, sözleşme ekleri ve davalının gecikmeye sebebiyet verdiğinin tespitine taraflarca imzalı iş programı v.b delilin sunulmadığı, bu halde taraflar arasındaki sözleşmeye göre değerlendirme yapılması zorunluluğunun hasıl olduğu, anılan sözleşmeye göre █████/2019 tarihine kadar sözleşmenin geçerli olduğu, iş sonu tarihinin ayrıca belirtilmediği-taahhüt edilmediği, taraflar arasındaki 04 Nisan 2018 tarihli e-mail içeriğinde şayet Mayıs ayın işin bitmesi durumunda davacının davalıya 15.000,00 TL ilave ödül ödemesi yapacağı beyanında bulunulduğu, ancak davacının Mayıs 2018 dönemi için taahhüdü olduğuna dair tevsik edici belgeye rastlanılmadığı, dolayısıyla dosyadaki delillere göre sözleşmenin kabulü ile davalının iş sonu tarihinin █████/2019 olarak dikkate alınması gerektiği, Davacı yanın keşide ettiği ... .... yevmiye nolu ihtarname ile sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiği, fesih tarihi itibariyle gecikme olmadığı, Hava Kuvvetleri Komutanlığı’nca dosyaya sunulan 3 şantiyeye ait muayene kabul komisyonu kabul tutanaklarına nazaran en son teslim edilen işin █████/2019 tarihinde kabulünün yapıldığı, eksik işlerin davacı tarafından yaptırıldığına delil olarak davacı yanın sunduğu COTA firmasına ait faturaların da en son 26.03.2019 tarihinde düzenlendiği, dolayısıyla 31.12.2019 tarihinin süre sonu olarak dikkate alınmasında davalının işin geç teslimine sebep olduğu iddiasının ispatlanamadığı, Yukarıda belirtilen gerekçeler ve değerlendirmeler ile aynı zamanda davacının 4 nolu talep sonucu olan idareye ödediği gecikme cezalarının tazmini talebine yönelik davalı kusurunu da ispatlayamadığı, Bu durum dışında ayrıca davacının zaten Hava Kuv. Kom. İle yaptığı sözleşmeye göre 06 Mayıs 2018 tarihi itibariyle gecikmeye girdiği ve bu tarihten sonra kabul tarihlerine değin idarenin davacıya gecikme cezası ödediği, bu gecikme cezalarına konu yapım işinin ise davacı yanın idare ile akdettiği sözleşme █████/2017 tarih ve 2.493.000 $ bedelli sözleşme olduğu, bu sözleşmenin kapsamının davalı ile davacı arasındaki sözleşmeyi kapsadığı ve aştığı, davacının dava dilekçesindeki iş eksilişi ile yeni sözleşme bedeli iddiasına göre tarafların 4 Nisan 2018 tarihinde 250.000,00 TL+KDV bedel ile anlaştıkları kabulünün gerekeceği, bu durumda davalının sözleşmeye göre yapım süresinin 4 Nisan 2018 tarihinde başlayacağı, davacının sözleşme hükümleri uyarınca davalıya iş yeri teslimi yaptığına veya iş yeri teslimine davet ettiğine dair tebliğ belgesinin sunulamadığı, mevcut delillerden davacının idare ile sözleşme akdetmesinden sonra yapım işine başlamakta geciktiği sonucunun ortaya çıktığı, davalının kusurunun ise ispatlanamadığı, " şeklinde görüş ve kanaatte bulunulmuştur.█████/2022 tarihli bilirkişi heyeti raporunda; "Esas Davada: a. Taraflar arasındaki sözleşmeye göre gereği işin bitim tarihinin, fesih tarihi olan 23.10.2018 tarihinden yaklaşık 14 ay sonra 31.12.2019 tarihinde olduğu, bu nedenle işte gecikme olmadığı, ayrıca varsa bir gecikmenin iş sahibinden kaynaklı malzemelerin gecikmesi, çalışanlar için gerekli izinlerin süresinde alınamaması gerekçelerinden kaynaklandığı bu nedenle, takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere davacının sözleşmeyi fesih şartlarının oluşmadığı Davacı tarafından davalıya yapılan fazla ödeme tutarının 189.192,98 TL olduğu, ancak sadece Yayladağı (Keltepe) ... D. İş dosyasının dava dosyasına sunulu olduğu, .... D. İş dosyası ve Ziyaretdağı Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/5 D. İş dosyalarının da sunulması durumunda yapılan tespitler doğrultusunda da bir hesaplama yapılabileceği, Sözleşme feshedilmiş olmakla ve davalı nam ve hesabına yaptırılan işler bedeli talebi şartları oluşmadığı Sözleşmenin feshi nedeniyle, davacının ifaya ekli gecikme cezası talebi şartlarının oluşmadığı Birleşen Davada; Sadece Yayladağı (keltepe) ....D.İş dosyasının dava dosyasına sunulu olduğu, ... D.İş dosyası ve ... D. İş dosyalarının da sunulması durumunda yapılan tespitler doğrultusunda varsa davacının alacağının hesaplanabileceği b. Müsbet zarar talebi konusundaki talebinin dava kapsamında netleştirilmediği, ayrıca kar kaybı yönünden Yukarıda belirtilen Sulh Hukuk mahkemeleri dosyaları sunulduğunda hesaplama yapılabileceği " şeklinde görüş ve kanaatte bulunulmuştur.█████/2023 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda; " Esas Davada: Taraflar arasındaki sözleşmeye göre gereği işin bitim tarihinin, fesih tarihi olan 23.10.2018 tarihinden yaklaşık 14 ay sonra 31.12.2019 tarihinde olduğu, bu nedenle işte gecikme olmadığı, ayrıca varsa bir gecikmenin iş sahibinden kaynaklı malzemelerin gecikmesi, çalışanlar için gerekli izinlerin süresinde alınamaması gerekçelerinden kaynaklandığı bu nedenle, takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere davacının sözleşmeyi fesih şartlarının Oluşmadığı, Davacı tarafından davalıya yapılan fazla ödeme tutarının 189.192,98 TL olduğu, ancak sadece Yayladağı (Keltepe) .... D. İş dosyasının dava dosyasına sunulu olduğu, .... D. İş dosyası ve Ziyaretdağı...D. İş dosyalarının da sunulması durumunda yapılan tespitler doğrultusunda da bir hesaplama yapılabileceği, Sözleşme feshedilmiş olmakla ve davalı nam ve hesabına yaptırılan işler bedeli talebi şartları oluşmadığı, Sözleşmenin feshi nedeniyle, davacının ifaya ekli gecikme cezası talebi şartlarının Oluşmadığı, Birleşen Davada; Sadece Yayladağı (keltepe) .... D.İş dosyasının dava dosyasına sunulu olduğu, .... D.İş dosyası ve Ziyaretdağı ... D. İş dosyalarının da sunulması durumunda yapılan tespitler doğrultusunda varsa davacının alacağının hesaplanabileceği Müsbet zarar talebi konusundaki talebinin dava kapsamında netleştirilmediği, ayrıca kar kaybı yönünden Yukarıda belirtilen Sulh Hukuk mahkemeleri dosyaları sunulduğunda hesaplama yapılabileceği” şeklinde değerlendirmede bulunulmuştur. Sayın Mahkeme ise Sayın Mahkeme █████/2022 tarihli duruşmasının 1 no lu ara kararında “…█████/2022 tarihli bilirkişi heyeti ön raporunun sonuç kısmı dikkate alındığında, .... D.İş sayılı dosyalarının temini sonrası taraf vekillerinin beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi için bilirkişi heyetinden ek rapor aldırılmasına…” şeklinde görevlendirme yapmış ve dosya tarafımıza tevdi edilmiştir.04.11.2022 tarihli kök raporumuzun yukarıda verilen sonuç kısmında da yer aldığı üzere Esas davadaki mevcut dosya kapsamı itibarıyla hesaplanmış, ancak Esas davadaki fazla ödeme iddiası ve birleşen davadaki müsbet zarar talebinin daha sağlıklı değerlendirilmesi için dava konusu işlere ilişkin fesihten sonraki güncel tespitleri içerir, taraflarında dava, cevap ve ara beyanlarında atıfta bulunduğu Yayladağı (Keltepe) .... D. İş dosyası, ... D. İş dosyalarının da sunulması durumunda sağlıklı bir değerlendirme yapılabileceği belirtilmiştir. İşbu ek rapor kapsamında tevdi edilen görevde Kırıkhan ...D.İş dosyasının bilirkişi tespitlerini de içerecek şekilde dosya kapsamına kazandırıldığı görülmüştür. Bu dosyada bilirkişilerce tespit edilen işçilik bedelleri aşağıdaki gibi hesaplanmıştır. Diğer yandan birleşen davada davacı (E.Davada davalı) iddiası ... D.İş dosyasının UYAP üzerinden dava dosyasına gönderildiği, işbu dosyanın ise davanın taraflarına ait olmadığı, tarafları başka olan ve konusu reddi miras olan bir dava olduğu tespit edilmiştir. Kök raporda da yer aldığı üzere esas davadaki fazla ödeme talebi ve birleşen davadaki müsbet zarar talebine ilişkin değerlendirmelerin yapılması için .... D.İş dosyasında işçilik ücretinin 108.561,18 TL olarak tespit edildiğine ilişkin bilirkişi dosyasının dosyaya kazandırılması gerektiği değerlendirilmiştir. Ancak Sayın Mahkeme tarafından mevcut deliller çerçevesinde değerlendirme yapılmasının istenmesi durumunda mevcut deliller kapsamında yeniden değerlendirme yapılabilecektir. " şeklinde görüş ve kanaatte bulunulmuştur.█████/2024 tarihli bilirkişi heyeti 2. ek raporunda; "Esas Davada: Taraflar arasındaki sözleşmeye göre işin bitim tarihinin, fesih tarihi olan 23.10.2018 tarihinden yaklaşık 14 ay sonra 31.12.2019 tarihinde olduğu, bu nedenle işte gecikme olmadığı, ayrıca varsa bir gecikmenin iş sahibinden kaynaklı malzemelerin gecikmesi, çalışanlar için gerekli izinlerin süresinde alınamaması gerekçelerinden kaynaklandığı bu nedenle, takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere davacının sözleşmeyi fesih şartlarının oluşmadığı şeklinde kök raporumuzdaki beyanımızı korumakla birlikte birleşen davada davacı taşeronun sözleşmeyi fesih ettikleri beyanı karşısında esasen sözleşmenin tasfiyesi hususunun Sayın mahkemenin takdirinde olduğu, sözleşmenin tasfiyesinin kabulü halinde ise davalı/ birleşen davada davacı taşeronun yaptığı işin bedelini alabileceği, davacı/ birleşen davada davalı iş sahibinin ise yapılan işin bedelini ödemesi gerektiği ve bu hesapların bu raporumuzda yapılmış olduğu, tasfiye halinde müspet zarar ve gecikme cezası talep imkanı olup olmadığı hususunun Sayın mahkemenin takdirinde olduğu, Bu raporumuzda fiziki oran tesbiti sonucu Davacı tarafından davalıya yapılan fazla ödeme tutarının 67.629,81.- TL hesaplandığı( fasla ödeme meblağı bakımından kök raporumuzda düzeltme yaptığımızı) Sözleşme feshedilmiş olmakla veya sözleşmenin tasfiyesi Sayın mahkemece kabul edilmesi halinde davalı nam ve hesabına yaptırılan işler bedeli talebi şartları oluşmadığı Sözleşmenin feshi nedeniyle, ve Sayın mahkemece sözleşmenin tasfiyesi kabul edilmesi halinde davacının ifaya ekli gecikme cezası talebi şartlarının oluşmadığıBirleşen Davada; Birleşen dava bakımından Davacı alacağı bulunmadığı, aksine, 67.629,81.- TL fazla ödeme hesaplandığı, Müsbet zarar talebi konusunda (fesih ve tasfiye hususunda takdir Sayın mahkemeye ait olmak ve kar kaybının talebinin mümkün olup olmadığı takdiri de mahkemeye ait olmak üzere) davacının talep edebileceği kar kaybının 2.724,82.-TL hesaplandığı " şeklinde görüş ve kanaatte bulunulmuştur. " şeklinde görüş ve kanaatte bulunulmuştur. █████/2024 tarihli bilirkişi heyeti 3. ek raporunda; "Öncelikle tarafkarın 2. Ek rapora karşı beyanLarı incendiğinde beyanların hepsinin önceki raporlara karşı sunulan beyanlar, dava dilekçesi ve cevap dilekçelerindeki beyanlarla aynı olduğu görülmüştür. Bu beyanların tamamı esasen kök raporumuz ve sunulan ek raporlarda cevaplanmıştır.İşin gecikmesi ile ilgili olarak; Öncelikle tarafların beyanlarından bağımsız olarak sunulu sözleşme hükümleri bakımından işin süresine ilişkin kök rapordaki görüşümüz aynen korunmuştur. Ayrıca sözleşme birden fazla işi kapsasa da sözleşmedeki alt iş grupları bakımından farklı bitirme tarihleri belirlenmemiştir. Yerleşik Yargıtay kararlarına göre alt iş gruplarında farklı iş bitirme tarihleri belirlenmesi durumunda gecikmelerin bu alt gruplar için belirlenen iş bitirme teminleri esas alınabileceği ve gecikme cezalarının bu alt iş bitirme tarihleri esas alınarak ayrı ayrı hesaplanması gerektiğini belirtmektedir Ancak huzurdaki davada böyle bir belirme yapılmammıştır. Tarafların sözleşeme harici beyanlarına dayalı takdir yetkisi Sayın Mahkemeye aittir. Ancak işin süresinin 2 ay olduğunun kabulü halinde dahi önceki raporlarda da belirtildiği üzere ayrıca varsa bir gecikmenin iş sahibinden kaynaklı malzemelerin gecikmesi, çalışanlar için gerekli izinlerin süresinde alınamaması gerekçelerinden kaynaklandığı bu nedenle, takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere davacının sözleşmeyi fesih şartlarının oluşmadığı değerlendirilmiştir. Buna ilişkin değerlendireler dosyadaki mevcut bilgi ve belgeler çerçevesinde kök raporda etraflıca değerlendirilmiştir. Delillerin hukuki yorumu ve takdiri Sayın Mahkemeye aittir. Bu nedenle gecikme feshin haklılığı konusunda kök raporda yer alan "Taraflar arasındaki sözleşmeye göre gereği işin bitim tarihinin, fesih tarihi olan 23.10.2018 tarihinden yaklaşık 14 ay sonra 31.12.2019 tarihinde olduğu, bu nedenle işte gecikme olmadığı, ayrıca varsa bir gecikmenin iş sahibinden kaynaklı malzemelerin gecikmesi, çalışanlar için gerekli izinlerin süresinde alınamaması gerekçelerinden kaynaklandığı bu nedenle, takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere davacının sözleşmeyi fesih şartlarının oluşmadığı" şeklindeki görüşümüz aynen korunmuştur. Feshin haklılığının sayın Mahkemece kabulü halinde davalı altyüklenici namına yapılan işler ve ödemelere ilişkin kök rapordaki görüşümüz aynen korunmuştur. Diğer yandan; Taraflar arasında götürü bedel sözleşme imzalanmıştır. Dosyaya sunulan tespit dosyaları ve mevcut dosya kapsamı itibarıyla işin fiziki gerçekleşesi 2. Ek raporda da yer aldığı üzere %72,75 olarak hesaplanmıştır. Buna bağlı toplam imalat/hakediş bedeli ise KDV dahil 214.617,53.-TL hesaplanmıştır. Yapılan ödemelerin mahsubu ile 67.629,81.- TL fazla ödeme hesaplanmıştır. Karşı dava bakımından talep edilen kar kaybı ve sair hususlar da önceki 2. Ek raporda etraflıca değerlendirilmiştir. Görüşlerimizi değiştirecek yönde taraflarca yeni bir bilgi ve belge dosyaya ibraz edilmemeiştir. Ayrıca daha önce Dosyaya sunulmuş olan 2 ayrı heyet raporuna ilişkin görüş farklıklarımız da kök raporda gerekçeleri ile birlikte açıklanmıştır. Önceki raporda yer alan hesaplama ve tespitlere ilişkin görüşlerimiz aynen korunmuştur. " şeklinde görüş ve kanaatte bulunulmuştur.█████/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "1-..... firmasının sorumluğunda olmadığı ve CKC NET firmasının kar kaybına uğradığı, CKC NET’in KDV hariç brüt kar kaybının = 83.120,74 TL olduğu %25 kar oranına göre net kar kaybının ise genel masraflar düşüldüğünde 16.624,15 TL(KDV dahil) olduğu, 3-Ülkem firmasının 54.758,09 TL fazla ödemeden 16.624,15 TL net karı düşüldüğünde CKC-NET firmasından 54.758,09 TL - 16.624,15 TL = 38.133,94 TL alacağı olduğu, 4- Sözleşmedeki düzenlemeye göre gecikme cezası ifaya ekli ceza mahiyetinde olup davacı tarafından sözleşme fesih edilerek ifadan vazgeçildiğine göre davacının gecikme cezası talep şartları oluşmadığı 5- TBK gereğince nama ifa talebinde bulunabilmek için sözleşmenin feshedilmemesi, iş sahibinin kusursuz olması ve yüklenicinin temerrüdü olması gerekmektedir. Yani davacının hem sözleşmeyi feshedip hem de nama ifa talebinde bulunması yasal mevzuata uygun değildir. Sözleşmenin feshi halinde ise sadece menfi zararlar talep edilebilecektir. Bu nedenle davacı eksik kalan işler nedeniyle gerek kendisi tarafından gerekse 3.kişiler tarafından yaptırılan işler nedeniyle tazminat talebinde bulunma şartları gerçekleşmediği 6- Taraflar arasındaki sözleşmenin gecikme cezasını düzenleyen 13. Maddesinde “ … Ek-2 İş Programı’nda işler ’in aşamaları ile ilgili terminler belirtilmiştir. YÜKLENİCİ, bu aşamaların tamamlanma tarihlerinde oluşacak her türlü gecikme nedeniyle, gecikilen beher hafta için Sözleşme Bedelinin %2 oranında gecikme cezasını ödemekle yükümlüdür…. Söz konusu cezaların toplamının %10 sınırını aşması durumunda, ÜLKEM, münhasır takdirine bağlı olarak uygulanmakta olan ceza tutarlarını iki katına çıkararak YÜKLENİCİ ’nin İşlerin ifasına devam etmesini isteyebilir…” düzenlemesi mevcuttur. Ancak az yukarıda de belirlendiği üzere aynı sözleşmenin 17.1 maddesindeki düzenleme “İşbu sözleşme, sözleşmenin imzası ile yürürlüğe girecektir ve 31.12.2019 tarihinde son bulacaktır.” İçeriğine havi olup fesih tarihi itibarıyla işin süresi dolmadığından davacı talebi uygun mütalaa edilmemiştir. " şeklinde görüş ve kanaatte bulunulmuştur.Bila tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda; " ....'in KDV hariç brüt kar kaybının — 83.120,74 TL olduğu %25 kar oranına göre net kar kaybının ise genel masraflar düşüldüğünde 16.624,15 TL(KDV dahil) olduğu, 3-Ülkem firmasının 54.758,09 TL fazla ödemeden 16.624,15 TL net karı düşüldüğünde CKC-NET firmasından 54.758,09 TL - 16.624,15 TL — 38.133,94 TL alacağı olduğu, 4- Sözleşmedeki düzenlemeye göre gecikme cezası ifaya ekli ceza mahiyetinde olup davacı tarafından sözleşme fesih edilerek ifadan vazgeçildiğine göre davacının gecikme cezası talep şartları oluşmadığı 5- TBK gereğince nama ifa talebinde bulunabilmek için sözleşmenin feshedilmemesi, iş sahibinin kusursuz olması ve yüklenicinin temerrüdü olması gerekmektedir. Yani davacının hem sözleşmeyi feshedip hem de nama ifa talebinde bulunması yasal mevzuata uygun değildir. Sözleşmenin feshi halinde ise sadece menfi zararlar talep edilebilecektir. Bu nedenle davacı eksik kalan işler nedeniyle gerek kendisi tarafından gerekse 3.kişiler tarafından yaptırılan işler nedeniyle tazminat talebinde bulunma şartları gerçekleşmediği 6- Taraflar arasındaki sözleşmenin gecikme cezasını düzenleyen 13. Maddesinde “ ... Ek-2 İş Programı'nda işler *in aşamaları ile ilgili terminler belirtilmiştir. YÜKLENİCİ, bu aşamaların tamamlanma tarihlerinde oluşacak her türlü gecikme nedeniyle, gecikilen beher hafta için Sözleşme Bedelinin %42 oranında gecikme cezasını ödemekle yükümlüdür... Söz konusu cezaların toplamının *610 sınırını aşması durumunda, ...., münhasır takdirine bağlı olarak uygulanmakta olan ceza tutarlarını iki katına çıkararak YÜKLENİCİ “nin İşlerin ifasına devam etmesini isteyebilir...” düzenlemesi mevcuttur. Ancak az yukarıda de belirlendiği üzere aynı sözleşmenin 17.1 maddesindeki düzenleme “İşbu sözleşme, sözleşmenin imzası ile yürürlüğe girecektir ve 31.12.2019 tarihinde son bulacaktır.” İçeriğine havi olup fesih tarihi itibarıyla işin süresi dolmadığından davacı talebi uygun mütalaa edilmemiştir. Bu ve Bilirkişi Kurulu Raporumuzda konu ile ilgili olarak belirtilen inceleme, değerlendirme ve tespitlerimiz dikkate alındığında, kök Raporumuzdaki görüşümüzü değiştirecek nitelikte bir durumun bulunmadığı sonucuna varılmıştır " şeklinde görüş ve kanaatte bulunulmuştur.Davacı-birleşen dosya davacısı ıslah dilekçesi sunarak, ıslah harcını ikmal etmiştir. Islah dilekçesi davalı-birleşen dosya davacısı vekiline tebliğ edilmiştir. Yukarıda içeriği açıklanan hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu sonucuna varılan █████/2024 tarihli bilirkişi raporu ve aynı heyetin bila tarihli ek raporu dikkate alındığında, asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.BİRLEŞEN ..... ESAS SAYILI DAVASI BAKIMINDAN; DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında uzun yıllara dayanan ticari ilişkileri bulunduğunu, davalının Hatay ilinde altyapı sisteminin yapılması işini ihale ile aldığını, █████/2017 tarihli sözleşme düzenlendiğini, bu sözleşme yanında "Hatay Keltepe-Kurtnasır-Ziyaretdağı-Muş" işlerinde de davalıya yardımcı olunması konusunda anlaşıldığını, Diyarbakır'da yürüttükleri işin aksamaması için Muş işinin kapsamdan çıkarılıp 250.000,00 TL iş bedeli ve 15.000,00 TL bonus ödemesi olmak üzere 265.000,00 TL üzerinden anlaştıklarını, taraflar arasında Hatay Keltepe-Kurtnasır-Ziyaretdağı bölgesindeki lazer çevre güvenliği sistemi hizmetlerinin uygulama çizimlerini hazırlaması, alt yapı işlemlerinin gerçekleştirilmesi, üst entegrasyon yazılımına lazer sensör ve CCTV sisteminin entegrasyonu ve benzeri işlerin yapımını konu alan sözlü anlaşma gerçekleştiğini, davalının sahada yeterli malzemeyi hazır etmediğini, hava üst komutanlığına girişte davacı çalışanları için süresinde işin alınamadığını, sahada yeterli mühendis bulundurmadığını, davalı malzeme temin edemediği için kendilerinin de imalat yapamadıklarını, 2 ayda tamamlanması gereken işin 6-8 ayda bitirilebilir hale geldiğini, bu nedenle sözleşmeyi haklı nedenle feshettiklerini belirtip, davalının sözleşme hükümlerine uymaması nedeni ile zarara uğradıklarını, müspet zararları için şimdilik 1.000,00 TL ve iş bedelinden kaynaklanan alacakları için 150.000,00 TL'nin avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zaman aşımı nedeni ile reddinin gerektiğini, taraflar arasında Hava Kuvvetleri 5 Birlik İş Ortaklığı Sözleşmesinin aktedildiğini, müvekkili şirketin davacıya ödemelerini peşin yaptığını, taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığı iddiasının gerçek dışı olduğunu, taraflar arasındaki tüm işin yazılı olarak yapılan sözleşme ile düzenlendiğini ve sözleşmenin 2. Maddesinde sözleşme konusunun açıkça belirtildiğini, davacının yeterli malzeme temin edilmediği, sahada mühendis istihdam edilmediği ve gerekli izinlerin alınmadığı iddiasını kabul etmediklerini, bu iddiaların gerçeğe aykırı olup ispattan uzak olduğunu, davacının mail olarak gönderdiği sözleşmede artış yapmaya çalışmasının haksız ve sözleşmeye aykırı olması nedeni ile reddedildiğini ve müvekkili tarafından davacının artış talebinin sözlü ya da yazılı olarak onaylanmadığını, davacının taraflar arasındaki sözleşmeye aykırı davranarak yükümlülüklerini yerine getirmekten kaçındığını ve sözleşme konusu işi yarım bıraktığını, davacıya sözleşmeye devam etmesi konusunda ihtarname gönderiklerini ancak davacının karşı ihtarname ile mücbir sebepleri bahane ederek hiçbir yazılı belge ve delile dayanmadan projede artı maliyetleri olduğu iddiası ile projenin anlaşılan rakam üzerinden tamamlanmasının imkansız hale geldiğini bu nedenle projeye konu işi bitirmeden sonlandırdığını ve işi sahibi müvekkiline devrettiğini belirttiğini, hiçbir yazılı açıklama ve delil sunulmadan işin yarım bırakılmasının sözleşmeye ve hukuka aykırı olduğunu, ortada hiçbir geçerli ve haklı neden yokken sözleşme konusu işin davacı tarafça tamamlanmasının imkansız hale geldiğinin taraflarına açıkça davacı tarafından bildirildiğini, söz konusu ihtilafın üzerinden 3 yıl geçtikten sonra davacının ifa eksikliği ve işin gecikmesine müvekkilinin neden olduğuna ilişkin açtığı davanın kötü niyetli ve haksız kazanç elde etmeye yönelik olduğunu, müvekkilinin davacının haklı ve geçerli bir nedeni olmadan sahadan çekilmesi nedeni ile mağdur olan ve cezai şart, işin tamamlanması için masraf yapın taraf olduğunu, davacının dava dilekçesinde 8 ay sahada kalmalarına rağmen işi tamamlayamadıklarını kabul ve ikrar ettiğini, davacının müvekkilinden alacağı olmadığı gibi aksine müvekkilinin davacıdan alacaklı olduğunu, davacının müvekkiline gönderdiği faturanın ihtarname ile iade edildiğini, söz konusu faturanın VUK'na göre usulüne ve süreye uygun şekilde düzenlenmediğini, davacının sahayı terk etmesinden yaklaşık 8 ay sonra fatura düzenlemesinin kabul edilemeyeceğini ayrıca fatura içeriğinde belirtilen malların da müvekkiline teslim edilmediğini, bu durumun davacının haksız kazanç elde etmeye ve kendini alacaklı gibi göstermeye çalıştığını gösterdiğini, müvekkili şirketin sözleşmenin kendisine yüklediği tüm yükümlülükleri eksiksiz ve süresinde yerine getirdiğini aksini iddia eden davacının bu durumu aynı gün yazılı bildirim yapması şartı uyarınca tutanaklarla veya idari makamlardan alınacak tutanaklarla, delil ve belgelerle ispatlaması gerektiğini ancak davacının hiçbir açıklama ve delil sunmadan işi yarım bıraktığını, davacının projeyi yetiştirememesi nedenini sanki gelmeyen ürün varmış gibi yansıtmaya çalışmasının da hukuka ve gerçeğe aykırı olduğunu, davacının şantiyeyi terk etmesine rağmen müvekkilinin iyi niyetli bir şekilde davacıya sahaya dönmesi için ihtarname gönderdiğini ancak davacının sözleşmeye aykırı şekilde ücret artışı istediğini, bahanelerle ve gerçeğe aykırı beyanlarla işi yapmaktan kaçındığını bu nedenle sözleşmenin kendi kusur ve hataları nedeni ile feshine neden olduğunu belirterek asıl davanın kabulü ile birleşen davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; "Davacı CKC-NET şirketi ile davalı... üslerinde lazerli çevre güvenlik sistemi yapım işi sözleşmesi imzalandığı, davacı tarafından davalı iş sahibinin iş alanına malzeme sevk etmemesi, saha mühendisi bulundurmaması ve sahaya giriş izninin sağlanamaması nedeniyle işin yapılamadığı ve beklenen sürede yapılan giderler nedeniyle zarar gördüğü iddiasına dayalı olarak sözleşmeyi feshettiği iddiasına dayalı müspet zarar ve yapılan giderler nedeniyle alacak " istemine ilişkindir.Talep, cevap, taraflar arasında yapılan sözleşme, ...█████/2020 tarihli bilirkişi heyeti raporunda; " Üstte yer alan belirlemeler doğrultusunda davalı tarafın davacıya defter kayıtlarında 322.427,34zTL borçlu gözüktüğü davalının hakedişinin (Dosya muhtevasından davalının yapmış olduğu işin belirlenmesi mümkün olmamaktadır.) davacı tarafından yapılan hesaplamada birim fiyatlı teklifi üzerinden KDV ve tevkifat dâhil 93.054,36 TL olmakla birlikte, davacı ticari defterlerine göre davalı yana yapılan ödemeler tutarı 1.146.052,84 TL'den, davalı yanca düzenlenmiş fatura tutarı 823,625,50 TL'nin tenzilinden sonra davacı şirketin davalı şirketten 322.427,34 TL alacaklı gözüktüğü, söz konusu tutarın fazla ödeme olduğunun kabulü halinde anılan tutarın davacıya iade edilmesi gerekeceği, Sözleşme konusu işlerin tamamlanması için davacı yanca yapılan giderler ile davalı yanca eksik ve yarım bırakılan sözleşme konusu işlerin tamamlanabilmesi için 3. şahıslara yapılan ödemelerin tespit edilerek ödenmesi talep edilmekte ise de; işin tamamlanması için 3.şahıslara yapılan ödemelerin, fazla ödeme olarak gözüken tutarı üzerinde olması durumunda talebinin yerinde olabileceği, Davacı taraf İşin gecikmesine davalı taraf sebebiyet verdiğinden taraflarından iş sahibi olan Milli Savunma Bakanlığı Hava Lojistik Komutanlığı'na ödenmek zorunda kalınan tespit edilecek cezai şartların ödenmesini talep etmekte ise de, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin CEZAİ ŞARTLAR başlıklı 13.maddede; “...Ek-2 İş Programı'nda işler'in aşamaları ile ilgili terminler belirtilmiştir. YÜKLENİCİ, bu aşamaların tamamlanma tarihlerinde oluşacak her türlü gecikme nedeniyle, gecikilen beher hafta için Sözleşme Bedelinin 262 oranında gecikme cezasını ödemekle yükümlüdür. Bunun yanı sıra işlerin tümü Ek - 2 iş Programı'nda belirtilen tarihte bitirilmediği takdirde gecikilen beher hafta için gerçekleşen toplam Sözleşme - Bedelinin 962 oranında gecikme cezası uygulanacaktır. Ancak YÜKLENİCİ, daha önceki aşamalarda gecikmiş- olmasına rağmen işlerin tümünü Ek 2 İş Programı'nda belirtilen tarihte bitirmiş olursa, daha önce uygulanmış gecikme cezaları YÜKLENİCİ ye iade edilir. Gecikme cezaları YÜKLENİCİ” ye ÜLKEM tarafından uygulanan aynınitelikteki cezalardan mahsup edilecektir. Gecikme cezalarının toplamı Sözleşme Bedelinin 9610'u geçmesidurumunda ÜLKEM, münhasır takdirine bağlı olmak üzere Sözleşmeyi feshedebilir veya YÜKLENİCİ ile yazılıolarak ve Zeyilname yapılmak suretiyle mutabık kalınması şartıyla, haftalık gecikme cezası oranından daha- az olmamak kaydıyla YÜKLENİCİ'nin işlerin ifasına devam etmesini isteyebilir.” Hükmüne istinaden sözleşme bedelinin X 10 una kadar gecikme cezası uygulanabileceği, işteki gecikmenin tamamının davalıdan kaynaklanan nedenlerle olduğunun kabulü halinde davacının sözleşme bedelinin 410'na denk gelen bir/- gecikme cezasını talep edebileceği sözleşmenin amir hükmü olduğundan, davacının talep edilebileceği tutarın (417.000,00 * KDV) x 9610-) 49.206.-TL olacağı, " şeklinde görüş ve kanaatte bulunulmuştur. █████/2021 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda; " Taraf vekillerinin 06.10.2020 tarihli Bilirkişi Kurul Raporuna yapmış olduğu itirazlar görüş ve tespitlerimizi değiştirecek mahiyette bulunmadığından, kök raperdaki görüşlerimizi tekrar etmekteyiz. " şeklinde görüş ve kanaatte bulunulmuştur. Bila tarihli bilirkişi heyeti raporunda; "Davacı yanın dava dilekçesindeki talep sonucunun 1 nolu maddesindeki fazla ödeme iddiasına ilişkin olarak; Dava dosyasındaki deliler uyarınca 189.192,98 TL tutarında davacının davalıdan alacaklı olabileceği, dolayısıyla davacı talebi ile sınırlı olarak 5.000,00 TL’lik talebin yerinde olduğu,Dava dilekçesinin sonuç bölümünde 5 ayrı talebin herhangi birisi için faiz talep tarihi belirtilmediğinden 5.000,00TL’lik fazla ödemenin iadesi talebi yönünden █████/2019 dava tarihi itibariyle bu tutara faiz talep edilebileceği, faiz cinsinin takdirinin münhasıran Sayın Mahkemeye ait olduğu, Davacı yanın dava dilekçesindeki talep sonucunun 2 ve 3 nolu maddelerindeki davalının eksik bıraktığı işlerin tamamlanması için davacının yaptığı masraflar için 5.000,00 TL ve davacının 3.kişilere davalı nam ve hesabına yaptırdığı işler karşılığı için 5.000,00 TL’lik talepleri yönünden;Davacının 2 nolu iddiasını ispatlayamadığı, bu yönde delil sunmadığı, ispata yönelik belgelerin raporun İncelemeler ve Değerlendirmeler bölümünde ayrıntılı olarak açıklandığı,Davacının 3 nolu iddianın kabulü halinde 3.kişi-COTA firmasının 110.000,00 TL’lik iş yaptığına dair faturaların ve ödeme kayıtlarının dava dosyasında yer aldığı, ancak bu faturalar muhteviyatlarının davalının yarım bıraktığı iş dışında başkaca iş kalemleri ve eksik iş miktarını aşan imalatları ihtiva edip etmediğinin ispatlanamadığı, bu hususun izahı ve tevsik edici belgeler ile ispatı halinde davacının eksik işler için 110.000,00 TL gider yaptığını ispatlamış olacağı,Ancak davacının davalıya 250.000 TL +KDV’lik iş kapsamında yaptığı fazla ödemeleri de talep ettiği, bu durumda 250.000,00 TL +KDV’lik bütçeyi aşacak giderlerin davacının zararına sebebiyet vereceği ve davalıya rücu ettirilebileceği, davacının 1 nolu sonuç maddesinde izah edildiği üzere 189.192,98 TL’lik fazla ödeme yapmasının söz konusu olduğu, bu durumda davacının eksik işleri 3.kişilere yaptırmak için 189.192,98 TL’den daha az harcama yaptığı anlaşıldığından davacı yanın dava dilekçesinin talep sonucunun 3. Maddesindeki talebinin yerinde olmadığı,Davacı yanın dava dilekçesindeki talep sonucunun 4 ve 5 nolu maddelerindeki sırası ile davacının idareye ödediği gecikme cezalarının tazmini ve davacı-davalı arasındaki sözleşmenin 13. Maddesi uyarınca uygulanması gereken gecikme cezası talepleri yönünden;Davacının 5 nolu talebinin dayanağı taraflar arasındaki sözleşme olup, davacı tarafından dosyaya yalnızca sözleşmenin sunulduğu, sözleşme ekleri ve davalının gecikmeye sebebiyet verdiğinin tespitine taraflarca imzalı iş programı v.b delilin sunulmadığı, bu halde taraflar arasındaki sözleşmeye göre değerlendirme yapılması zorunluluğunun hasıl olduğu, anılan sözleşmeye göre █████/2019 tarihine kadar sözleşmenin geçerli olduğu, iş sonu tarihinin ayrıca belirtilmediği-taahhüt edilmediği, taraflar arasındaki 04 Nisan 2018 tarihli e-mail içeriğinde şayet Mayıs ayın işin bitmesi durumunda davacının davalıya 15.000,00 TL ilave ödül ödemesi yapacağı beyanında bulunulduğu, ancak davacının Mayıs 2018 dönemi için taahhüdü olduğuna dair tevsik edici belgeye rastlanılmadığı, dolayısıyla dosyadaki delillere göre sözleşmenin kabulü ile davalının iş sonu tarihinin █████/2019 olarak dikkate alınması gerektiği, Davacı yanın keşide ettiği ... .... yevmiye nolu ihtarname ile sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiği, fesih tarihi itibariyle gecikme olmadığı, Hava Kuvvetleri Komutanlığı’nca dosyaya sunulan 3 şantiyeye ait muayene kabul komisyonu kabul tutanaklarına nazaran en son teslim edilen işin █████/2019 tarihinde kabulünün yapıldığı, eksik işlerin davacı tarafından yaptırıldığına delil olarak davacı yanın sunduğu COTA firmasına ait faturaların da en son 26.03.2019 tarihinde düzenlendiği, dolayısıyla 31.12.2019 tarihinin süre sonu olarak dikkate alınmasında davalının işin geç teslimine sebep olduğu iddiasının ispatlanamadığı, Yukarıda belirtilen gerekçeler ve değerlendirmeler ile aynı zamanda davacının 4 nolu talep sonucu olan idareye ödediği gecikme cezalarının tazmini talebine yönelik davalı kusurunu da ispatlayamadığı, Bu durum dışında ayrıca davacının zaten .... İle yaptığı sözleşmeye göre 06 Mayıs 2018 tarihi itibariyle gecikmeye girdiği ve bu tarihten sonra kabul tarihlerine değin idarenin davacıya gecikme cezası ödediği, bu gecikme cezalarına konu yapım işinin ise davacı yanın idare ile akdettiği sözleşme █████/2017 tarih ve 2.493.000 $ bedelli sözleşme olduğu, bu sözleşmenin kapsamının davalı ile davacı arasındaki sözleşmeyi kapsadığı ve aştığı, davacının dava dilekçesindeki iş eksilişi ile yeni sözleşme bedeli iddiasına göre tarafların 4 Nisan 2018 tarihinde 250.000,00 TL+KDV bedel ile anlaştıkları kabulünün gerekeceği, bu durumda davalının sözleşmeye göre yapım süresinin 4 Nisan 2018 tarihinde başlayacağı, davacının sözleşme hükümleri uyarınca davalıya iş yeri teslimi yaptığına veya iş yeri teslimine davet ettiğine dair tebliğ belgesinin sunulamadığı, mevcut delillerden davacının idare ile sözleşme akdetmesinden sonra yapım işine başlamakta geciktiği sonucunun ortaya çıktığı, davalının kusurunun ise ispatlanamadığı, " şeklinde görüş ve kanaatte bulunulmuştur.█████/2022 tarihli bilirkişi heyeti raporunda; "Esas Davada: a. Taraflar arasındaki sözleşmeye göre gereği işin bitim tarihinin, fesih tarihi olan 23.10.2018 tarihinden yaklaşık 14 ay sonra 31.12.2019 tarihinde olduğu, bu nedenle işte gecikme olmadığı, ayrıca varsa bir gecikmenin iş sahibinden kaynaklı malzemelerin gecikmesi, çalışanlar için gerekli izinlerin süresinde alınamaması gerekçelerinden kaynaklandığı bu nedenle, takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere davacının sözleşmeyi fesih şartlarının oluşmadığı Davacı tarafından davalıya yapılan fazla ödeme tutarının 189.192,98 TL olduğu, ancak sadece Yayladağı (Keltepe) ... D. İş dosyalarının da sunulması durumunda yapılan tespitler doğrultusunda da bir hesaplama yapılabileceği, Sözleşme feshedilmiş olmakla ve davalı nam ve hesabına yaptırılan işler bedeli talebi şartları oluşmadığı Sözleşmenin feshi nedeniyle, davacının ifaya ekli gecikme cezası talebi şartlarının oluşmadığı Birleşen Davada; Sadece Yayladağı (keltepe.... D. İş dosyalarının da sunulması durumunda yapılan tespitler doğrultusunda varsa davacının alacağının hesaplanabileceği b. Müsbet zarar talebi konusundaki talebinin dava kapsamında netleştirilmediği, ayrıca kar kaybı yönünden Yukarıda belirtilen Sulh Hukuk mahkemeleri dosyaları sunulduğunda hesaplama yapılabileceği " şeklinde görüş ve kanaatte bulunulmuştur.█████/2023 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda; " Esas Davada: Taraflar arasındaki sözleşmeye göre gereği işin bitim tarihinin, fesih tarihi olan 23.10.2018 tarihinden yaklaşık 14 ay sonra 31.12.2019 tarihinde olduğu, bu nedenle işte gecikme olmadığı, ayrıca varsa bir gecikmenin iş sahibinden kaynaklı malzemelerin gecikmesi, çalışanlar için gerekli izinlerin süresinde alınamaması gerekçelerinden kaynaklandığı bu nedenle, takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere davacının sözleşmeyi fesih şartlarının Oluşmadığı, Davacı tarafından davalıya yapılan fazla ödeme tutarının 189.192,98 TL olduğu, ancak sadece Yayladağı (Keltepe)... D. İş dosyalarının da sunulması durumunda yapılan tespitler doğrultusunda da bir hesaplama yapılabileceği, Sözleşme feshedilmiş olmakla ve davalı nam ve hesabına yaptırılan işler bedeli talebi şartları oluşmadığı, Sözleşmenin feshi nedeniyle, davacının ifaya ekli gecikme cezası talebi şartlarının Oluşmadığı, Birleşen Davada; Sadece Yayladağı (keltepe) .... D. İş dosyalarının da sunulması durumunda yapılan tespitler doğrultusunda varsa davacının alacağının hesaplanabileceği Müsbet zarar talebi konusundaki talebinin dava kapsamında netleştirilmediği, ayrıca kar kaybı yönünden Yukarıda belirtilen Sulh Hukuk mahkemeleri dosyaları sunulduğunda hesaplama yapılabileceği” şeklinde değerlendirmede bulunulmuştur. Sayın Mahkeme ise Sayın Mahkeme █████/2022 tarihli duruşmasının 1 no lu ara kararında “…█████/2022 tarihli bilirkişi heyeti ön raporunun sonuç kısmı dikkate alındığında, ... D.İş sayılı dosyalarının temini sonrası taraf vekillerinin beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi için bilirkişi heyetinden ek rapor aldırılmasına…” şeklinde görevlendirme yapmış ve dosya tarafımıza tevdi edilmiştir.04.11.2022 tarihli kök raporumuzun yukarıda verilen sonuç kısmında da yer aldığı üzere Esas davadaki mevcut dosya kapsamı itibarıyla hesaplanmış, ancak Esas davadaki fazla ödeme iddiası ve birleşen davadaki müsbet zarar talebinin daha sağlıklı değerlendirilmesi için dava konusu işlere ilişkin fesihten sonraki güncel tespitleri içerir, taraflarında dava, cevap ve ara beyanlarında atıfta bulunduğu Yayladağı (Keltepe) ..... D. İş dosyası ve Ziyaretdağı ... D. İş dosyalarının da sunulması durumunda sağlıklı bir değerlendirme yapılabileceği belirtilmiştir. İşbu ek rapor kapsamında tevdi edilen görevde ... D.İş dosyasının UYAP üzerinden dava dosyasına gönderildiği, işbu dosyanın ise davanın taraflarına ait olmadığı, tarafları başka olan ve konusu reddi miras olan bir dava olduğu tespit edilmiştir. Kök raporda da yer aldığı üzere esas davadaki fazla ödeme talebi ve birleşen davadaki müsbet zarar talebine ilişkin değerlendirmelerin yapılması için Ziyaretdağı Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/5 D.İş dosyasında işçilik ücretinin 108.561,18 TL olarak tespit edildiğine ilişkin bilirkişi dosyasının dosyaya kazandırılması gerektiği değerlendirilmiştir. Ancak Sayın Mahkeme tarafından mevcut deliller çerçevesinde değerlendirme yapılmasının istenmesi durumunda mevcut deliller kapsamında yeniden değerlendirme yapılabilecektir. " şeklinde görüş ve kanaatte bulunulmuştur.█████/2024 tarihli bilirkişi heyeti 2. ek raporunda; "Esas Davada: Taraflar arasındaki sözleşmeye göre işin bitim tarihinin, fesih tarihi olan 23.10.2018 tarihinden yaklaşık 14 ay sonra 31.12.2019 tarihinde olduğu, bu nedenle işte gecikme olmadığı, ayrıca varsa bir gecikmenin iş sahibinden kaynaklı malzemelerin gecikmesi, çalışanlar için gerekli izinlerin süresinde alınamaması gerekçelerinden kaynaklandığı bu nedenle, takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere davacının sözleşmeyi fesih şartlarının oluşmadığı şeklinde kök raporumuzdaki beyanımızı korumakla birlikte birleşen davada davacı taşeronun sözleşmeyi fesih ettikleri beyanı karşısında esasen sözleşmenin tasfiyesi hususunun Sayın mahkemenin takdirinde olduğu, sözleşmenin tasfiyesinin kabulü halinde ise davalı/ birleşen davada davacı taşeronun yaptığı işin bedelini alabileceği, davacı/ birleşen davada davalı iş sahibinin ise yapılan işin bedelini ödemesi gerektiği ve bu hesapların bu raporumuzda yapılmış olduğu, tasfiye halinde müspet zarar ve gecikme cezası talep imkanı olup olmadığı hususunun Sayın mahkemenin takdirinde olduğu, Bu raporumuzda fiziki oran tesbiti sonucu Davacı tarafından davalıya yapılan fazla ödeme tutarının 67.629,81.- TL hesaplandığı( fasla ödeme meblağı bakımından kök raporumuzda düzeltme yaptığımızı) Sözleşme feshedilmiş olmakla veya sözleşmenin tasfiyesi Sayın mahkemece kabul edilmesi halinde davalı nam ve hesabına yaptırılan işler bedeli talebi şartları oluşmadığı Sözleşmenin feshi nedeniyle, ve Sayın mahkemece sözleşmenin tasfiyesi kabul edilmesi halinde davacının ifaya ekli gecikme cezası talebi şartlarının oluşmadığıBirleşen Davada; Birleşen dava bakımından Davacı alacağı bulunmadığı, aksine, 67.629,81.- TL fazla ödeme hesaplandığı, Müsbet zarar talebi konusunda (fesih ve tasfiye hususunda takdir Sayın mahkemeye ait olmak ve kar kaybının talebinin mümkün olup olmadığı takdiri de mahkemeye ait olmak üzere) davacının talep edebileceği kar kaybının 2.724,82.-TL hesaplandığı " şeklinde görüş ve kanaatte bulunulmuştur. " şeklinde görüş ve kanaatte bulunulmuştur. █████/2024 tarihli bilirkişi heyeti 3. ek raporunda; "Öncelikle tarafkarın 2. Ek rapora karşı beyanLarı incendiğinde beyanların hepsinin önceki raporlara karşı sunulan beyanlar, dava dilekçesi ve cevap dilekçelerindeki beyanlarla aynı olduğu görülmüştür. Bu beyanların tamamı esasen kök raporumuz ve sunulan ek raporlarda cevaplanmıştır.İşin gecikmesi ile ilgili olarak; Öncelikle tarafların beyanlarından bağımsız olarak sunulu sözleşme hükümleri bakımından işin süresine ilişkin kök rapordaki görüşümüz aynen korunmuştur. Ayrıca sözleşme birden fazla işi kapsasa da sözleşmedeki alt iş grupları bakımından farklı bitirme tarihleri belirlenmemiştir. Yerleşik Yargıtay kararlarına göre alt iş gruplarında farklı iş bitirme tarihleri belirlenmesi durumunda gecikmelerin bu alt gruplar için belirlenen iş bitirme teminleri esas alınabileceği ve gecikme cezalarının bu alt iş bitirme tarihleri esas alınarak ayrı ayrı hesaplanması gerektiğini belirtmektedir Ancak huzurdaki davada böyle bir belirme yapılmammıştır. Tarafların sözleşeme harici beyanlarına dayalı takdir yetkisi Sayın Mahkemeye aittir. Ancak işin süresinin 2 ay olduğunun kabulü halinde dahi önceki raporlarda da belirtildiği üzere ayrıca varsa bir gecikmenin iş sahibinden kaynaklı malzemelerin gecikmesi, çalışanlar için gerekli izinlerin süresinde alınamaması gerekçelerinden kaynaklandığı bu nedenle, takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere davacının sözleşmeyi fesih şartlarının oluşmadığı değerlendirilmiştir. Buna ilişkin değerlendireler dosyadaki mevcut bilgi ve belgeler çerçevesinde kök raporda etraflıca değerlendirilmiştir. Delillerin hukuki yorumu ve takdiri Sayın Mahkemeye aittir. Bu nedenle gecikme feshin haklılığı konusunda kök raporda yer alan "Taraflar arasındaki sözleşmeye göre gereği işin bitim tarihinin, fesih tarihi olan 23.10.2018 tarihinden yaklaşık 14 ay sonra 31.12.2019 tarihinde olduğu, bu nedenle işte gecikme olmadığı, ayrıca varsa bir gecikmenin iş sahibinden kaynaklı malzemelerin gecikmesi, çalışanlar için gerekli izinlerin süresinde alınamaması gerekçelerinden kaynaklandığı bu nedenle, takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere davacının sözleşmeyi fesih şartlarının oluşmadığı" şeklindeki görüşümüz aynen korunmuştur. Feshin haklılığının sayın Mahkemece kabulü halinde davalı altyüklenici namına yapılan işler ve ödemelere ilişkin kök rapordaki görüşümüz aynen korunmuştur. Diğer yandan; Taraflar arasında götürü bedel sözleşme imzalanmıştır. Dosyaya sunulan tespit dosyaları ve mevcut dosya kapsamı itibarıyla işin fiziki gerçekleşesi 2. Ek raporda da yer aldığı üzere %72,75 olarak hesaplanmıştır. Buna bağlı toplam imalat/hakediş bedeli ise KDV dahil 214.617,53.-TL hesaplanmıştır. Yapılan ödemelerin mahsubu ile 67.629,81.- TL fazla ödeme hesaplanmıştır. Karşı dava bakımından talep edilen kar kaybı ve sair hususlar da önceki 2. Ek raporda etraflıca değerlendirilmiştir. Görüşlerimizi değiştirecek yönde taraflarca yeni bir bilgi ve belge dosyaya ibraz edilmemeiştir. Ayrıca daha önce Dosyaya sunulmuş olan 2 ayrı heyet raporuna ilişkin görüş farklıklarımız da kök raporda gerekçeleri ile birlikte açıklanmıştır. Önceki raporda yer alan hesaplama ve tespitlere ilişkin görüşlerimiz aynen korunmuştur. " şeklinde görüş ve kanaatte bulunulmuştur.█████/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "1-Ülkem firmasının CKC-NET firmasına 54.758,09 TL(KDV dahil) fazla ödeme yaptığı, 2-Ülkem firmasının Hatay projesi kapsamında malzemeleri zamanında; ...CKC NET’in KDV hariç brüt kar kaybının = 83.120,74 TL olduğu %25 kar oranına göre net kar kaybının ise genel masraflar düşüldüğünde 16.624,15 TL(KDV dahil) olduğu, 3-Ülkem firmasının 54.758,09 TL fazla ödemeden 16.624,15 TL net karı düşüldüğünde CKC-NET firmasından 54.758,09 TL - 16.624,15 TL = 38.133,94 TL alacağı olduğu, 4- Sözleşmedeki düzenlemeye göre gecikme cezası ifaya ekli ceza mahiyetinde olup davacı tarafından sözleşme fesih edilerek ifadan vazgeçildiğine göre davacının gecikme cezası talep şartları oluşmadığı 5- TBK gereğince nama ifa talebinde bulunabilmek için sözleşmenin feshedilmemesi, iş sahibinin kusursuz olması ve yüklenicinin temerrüdü olması gerekmektedir. Yani davacının hem sözleşmeyi feshedip hem de nama ifa talebinde bulunması yasal mevzuata uygun değildir. Sözleşmenin feshi halinde ise sadece menfi zararlar talep edilebilecektir. Bu nedenle davacı eksik kalan işler nedeniyle gerek kendisi tarafından gerekse 3.kişiler tarafından yaptırılan işler nedeniyle tazminat talebinde bulunma şartları gerçekleşmediği 6- Taraflar arasındaki sözleşmenin gecikme cezasını düzenleyen 13. Maddesinde “ … Ek-2 İş Programı’nda işler ’in aşamaları ile ilgili terminler belirtilmiştir. YÜKLENİCİ, bu aşamaların tamamlanma tarihlerinde oluşacak her türlü gecikme nedeniyle, gecikilen beher hafta için Sözleşme Bedelinin %2 oranında gecikme cezasını ödemekle yükümlüdür…. Söz konusu cezaların toplamının %10 sınırını aşması durumunda, ÜLKEM, münhasır takdirine bağlı olarak uygulanmakta olan ceza tutarlarını iki katına çıkararak YÜKLENİCİ ’nin İşlerin ifasına devam etmesini isteyebilir…” düzenlemesi mevcuttur. Ancak az yukarıda de belirlendiği üzere aynı sözleşmenin 17.1 maddesindeki düzenleme “İşbu sözleşme, sözleşmenin imzası ile yürürlüğe girecektir ve 31.12.2019 tarihinde son bulacaktır.” İçeriğine havi olup fesih tarihi itibarıyla işin süresi dolmadığından davacı talebi uygun mütalaa edilmemiştir. " şeklinde görüş ve kanaatte bulunulmuştur.Bila tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda; " Ülkem firmasının CKC-NET firmasına 54.758,09 TL(KDV dahil) fazla ödeme yaptığı, 2-Ülkem firmasının Hatay projesi kapsamında malzemeleri zamanında; CKC-NET firmasına teslim etmediği ve CKC-NET firması çalışanlarına askeri bölgelerde çalışma izinlerini almadığı için CKC NET firmasının Hatay projelerinin zamanında tamamlanmadığı gerek dosya içerinde yer alan delillerden ve tanık beyanlarından anlaşılmaktadır. Malzeme olmadan ve sahaya girilmeden anahtar teslimi işin CKC-NET firması tarafından tamamlanması teknik ve fen yönünden mümkün değildir. Bu durumda Ülkem firması tarafından COTA firmasına tamamlatılan işlerin bedelinin, sözleşmede yer cezai şartların veya zararların CKC NET firmasının sorumluğunda olmadığı ve CKC NET firmasının kar kaybına uğradığı, CKC NET'in KDV hariç brüt kar kaybının — 83.120,74 TL olduğu %25 kar oranına göre net kar kaybının ise genel masraflar düşüldüğünde 16.624,15 TL(KDV dahil) olduğu, 3-Ülkem firmasının 54.758,09 TL fazla ödemeden 16.624,15 TL net karı düşüldüğünde CKC-NET firmasından 54.758,09 TL - 16.624,15 TL — 38.133,94 TL alacağı olduğu, 4- Sözleşmedeki düzenlemeye göre gecikme cezası ifaya ekli ceza mahiyetinde olup davacı tarafından sözleşme fesih edilerek ifadan vazgeçildiğine göre davacının gecikme cezası talep şartları oluşmadığı 5- TBK gereğince nama ifa talebinde bulunabilmek için sözleşmenin feshedilmemesi, iş sahibinin kusursuz olması ve yüklenicinin temerrüdü olması gerekmektedir. Yani davacının hem sözleşmeyi feshedip hem de nama ifa talebinde bulunması yasal mevzuata uygun değildir. Sözleşmenin feshi halinde ise sadece menfi zararlar talep edilebilecektir. Bu nedenle davacı eksik kalan işler nedeniyle gerek kendisi tarafından gerekse 3.kişiler tarafından yaptırılan işler nedeniyle tazminat talebinde bulunma şartları gerçekleşmediği 6- Taraflar arasındaki sözleşmenin gecikme cezasını düzenleyen 13. Maddesinde “ ... Ek-2 İş Programı'nda işler *in aşamaları ile ilgili terminler belirtilmiştir. YÜKLENİCİ, bu aşamaların tamamlanma tarihlerinde oluşacak her türlü gecikme nedeniyle, gecikilen beher hafta için Sözleşme Bedelinin %42 oranında gecikme cezasını ödemekle yükümlüdür... Söz konusu cezaların toplamının *610 sınırını aşması durumunda, ÜLKEM, münhasır takdirine bağlı olarak uygulanmakta olan ceza tutarlarını iki katına çıkararak YÜKLENİCİ “nin İşlerin ifasına devam etmesini isteyebilir...” düzenlemesi mevcuttur. Ancak az yukarıda de belirlendiği üzere aynı sözleşmenin 17.1 maddesindeki düzenleme “İşbu sözleşme, sözleşmenin imzası ile yürürlüğe girecektir ve 31.12.2019 tarihinde son bulacaktır.” İçeriğine havi olup fesih tarihi itibarıyla işin süresi dolmadığından davacı talebi uygun mütalaa edilmemiştir. Bu ve Bilirkişi Kurulu Raporumuzda konu ile ilgili olarak belirtilen inceleme, değerlendirme ve tespitlerimiz dikkate alındığında, kök Raporumuzdaki görüşümüzü değiştirecek nitelikte bir durumun bulunmadığı sonucuna varılmıştır " şeklinde görüş ve kanaatte bulunulmuştur.Davacı-birleşen dosya davacısı ıslah dilekçesi sunarak, ıslah harcını ikmal etmiştir. Islah dilekçesi davalı-birleşen dosya davacısı vekiline tebliğ edilmiştir. Yukarıda içeriği açıklanan hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu sonucuna varılan █████/2024 tarihli bilirkişi raporu ve aynı heyetin bila tarihli ek raporu dikkate alındığında, asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Asıl dosya bakımından; 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile 38.133,94 TL’nin █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının sair alacak kalemlerine yönelik isteminin REDDİNE,2-Alınması gerekli 2.604,92 TL harçtan peşin alınan 426,94 TL harcın ve ıslah harcı olarak alınan 565,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.612,13 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 864,35-TL tebligat ve posta gideri, 25.500,00-TL bilirkişi ücreti, vekalet harcı 6,40-TL, başvurma harcı 44,40-TL ile 426,94-TL peşin harç ve 565,85-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 27.407,94-TL yargılama giderinin HMK 326/2 m gereğince red/kabul oranı gözetilerek 17.815,16-TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye gideri olan 9.592,77-TL davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanıp takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanıp takdir edilen 20.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. Maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul red oranına göre 858,00-TL'sinin davalıdan alınarak, 462,00- TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 7-Kullanılmayan gider avansı var ise hükmün kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine, Birleşen ..... Esas sayılı dosyası bakımından; 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gerekli 615,40 TL harçtan peşin alınan 2.578, 71 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.963,31 TL harcın davacıya iadesine, 3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanıp takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. Maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,6-Kullanılmayan gider avansı var ise hükmün kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine, Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025Katip ... Hakim .... ✎ e-imzalıdır ✎ e-imzalıdır