Danıştayda, yangın söndürme hizmetindeki kusurun yarattığı maluliyet ve ölüm nedeniyle belediyenin maddi manevi tazminat sorumluluğuna ilişkin temyiz incelemesi.
Özet: Davacılar, yakınlarının bir yangında itfaiye hizmetinin kusurlu ifası sonucu ağır yaralanması ve akabinde vefat etmesi nedeniyle açtıkları tazminat davasında, ilk derece mahkemesi davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğuna hükmederek kısmi maddi ve manevi tazminata karar vermiş, ancak bölge idare mahkemesi bu kararı hukuka uygun bulmakla birlikte, müteveffanın müterafik kusurunun da araştırılması gerektiğini belirtmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : ████████Karar No : █████████ TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACILAR) : 1- ... 2- ...VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacıların murisi ...'ın █████/2015 tarihinde Gaziantep ili, Şahinbey ilçesi, ... Mah., ... No'lu Cad., No:...'te bulunan evinde meydana gelen yangında itfaiye hizmetinin yerine getirilmesinde kusurlu davranılması nedeniyle yaralandığı ve %60 oranında malul kaldığından bahisle uğranıldığı ileri sürülen (fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla) 5.000-TL maddi, 400.000-TL manevi olmak üzere toplam 405.000-TL tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; İtfaiye görevlilerinin "görevi kötüye kullanma" suçundan yargılandığı ... Asliye Ceza Mahkemesinin E.... sayılı dosyası ile bu dosya birlikte değerlendirildiğinde, olayda, yangının olduğu binaya itfaiye aracının daireye erişimi daha kolay ve mümkün olabileceği konumdan yaklaşmadığı, bölgeye uygun kurtarma aracının bulundurulmadığı ve yangın esnasında diğer itfaiyelerden uygun araç talep etmediklerinin anlaşıldığı, buna göre idarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanan hizmet kusurunun somut olayda gerçekleştiği, davalı idarenin davacının uğramış olduğu zararı tazmin etmesi gerektiği, ...'ın maluliyetine ilişkin bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen raporda özetle; ''Maluliyet oranının %92 olduğu, tıbbi iyileşme süreci dikkate alındığında 18 ay olduğu, iyileşme dönemi içerisinde ve devamlı surette tam gün başkasının yardım ve bakımına muhtaç olduğu"' yönünde olduğu, olay nedeniyle ...'ın uğradığı maddi zararın (yargılama aşamasında ...'ın vefatı nedeniyle bilirkişilerden ...'ın vefat ettiği █████/2019 tarihine kadar hesaplanacak olan geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatının hesaplanmasına ilişkin bilirkişi raporunda özetle; ...'ın vefat ettiği █████/2019 tarihine kadar, geçici iş göremezlik zararı 19.428,66-TL, işlemiş dönem zararı 62.071,73-TL, bakıcı gideri 110.105,95-TL olarak toplamda 191.606,33-TL olarak hesaplandığı, bilirkişi raporunun taraflara tebliği üzerine davacılar vekili tarafından sunulan █████/2020 kayıt tarihli miktar artırım dilekçesi ile talep edilen maddi tazminat talebinin 191.606,33-TL'ye artırıldığı, davalı idare tarafından toplam 191.606,33-TL maddi tazminatın, dava dilekçesiyle talep edilen 5.000,00-TL'lik kısmına idareye başvuru tarihi █████/2018 tarihinden, geriye kalan 186.606,33-TL'lik kısmının ise miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği █████/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesi gerektiği, davacıların manevi tazminat taleplerine gelince; olayın ağırlığı ile duyulan üzüntü ve ızdırabın karşılığı olarak 50.000,00-TL manevi tazminatın davacıların idareye başvuru tarihi █████/2018 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle ödenmesi gerektiği, fazlaya ilişkin 350.000,00-TL manevi tazminat talebi yönünden ise davanın reddi gerektiği, davacı ...'ın yargılama devam ederken vefatı nedeniyle geride yasal mirasçıları olarak bıraktığı annesi . ve babası ...'ın █████/2019 tarihli dilekçe ile davaya devam etmeyi talep ettikleri, hükmedilen maddi ve manevi tazminatın davacılara ödenmesi gerektiği gerekçesiyle, talep edilen toplam 191.606,33-TL maddi tazminat talebinin kabulüne, hükmedilen toplam 191.606,33-TL maddi tazminatın 5.000,00-TL'lik kısmına idareye başvuru tarihi olan █████/2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle ödenmesine, geriye kalan 186.606,33-TL'lik kısmının ise miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği █████/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idareden alınarak davacılara ödenmesine, daha önceki döneme ilişkin yasal faiz işletilme talebinin reddine, toplam 400.000,00-TL manevi tazminat talebinin 50.000,00-TL'lik kısmının kabulüne, geriye kalan 350.000,00-TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine, hükmedilen toplam 50.000,00-TL manevi tazminata idareye başvuru tarihi olan █████/2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle ödenmesine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Uyuşmazlıkta, davalı idarenin hizmet kusurunun bulunduğuna ilişkin idare mahkemesi kararında hukuka aykırılık bulunmamakla birlikte, müteveffanın müterafik kusurunun bulunup bulunmadığının da araştırılması gerektiği, bu duruma göre, yangına müdahale eden aracın merdiveninin kilitlenmesi, aracın yangına müdahalede yetersiz kalması nedeni ile idarenin hizmet kusurunun bulunduğu, ...'ın ve itfaiye erlerinin ceza yargılamasında alınan beyan ve ifadelerinden, ...'ın alkollü olduğu ve yatak odasında sigara içtiği, tüm uyarılara rağmen vatandaşların açtığı kilime atladığı dolayısıyla yangın çıkmasında ve tüm uyarılara rağmen vatandaşların açtığı kilime atlayarak yaralanmasında davacıların murisinin müterafik kusurunun bulunduğu ve müterafik kusur oranının ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin % 50 oranında olduğu takdir edilerek hükmedilecek tazminat tutarının müterafik kusur oranında azaltılması gerektiği kanaatine varıldığı, İstinafa konu kararın maddi tazminata ilişkin kısmına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun incelenmesinden; İdare Mahkemesi'nce dava dosyasından yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda hesap bilirkişisi tarafından düzenlenen █████/2020 kayıt tarihli bilirkişi raporunda ...'ın vefat ettiği █████/2019 tarihine kadar, geçici iş göremezlik zararı; 19.428,66-TL, işlemiş dönem zararı; 62.071,73-TL, bakıcı gideri 110.105,95-TL olarak toplamda 191.606,33-TL zarar hesaplandığı, tespit edilen bu tutar üzerinden müteveffanın müterafik kusuru oranında (%50) orantısal olarak azaltıldığında, davacıların 95.803,16-TL maddi zararın bulunduğu, ...'ın yangın nedeni ile yaralanmasından kaynaklı 95.803,16-TL maddi zararın davacı ...'ın dava devam ederken vefatından sonra davayı takip eden mirasçıları davacılara idareye başvuru tarihi olan █████/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece ödenmesinin gerektiği, fazlaya ilişkin maddi tazminat istemlerinin reddinin gerektiği, İstinafa konu kararın manevi tazminata ilişkin kısmına yönelik davacıların ve davalı idarenin istinaf başvurusunun incelenmesinden; dava konusu olayda idarenin hizmet kusuru ve müteveffanın müterafik kusuru ile olayın oluş şekli ve verdiği üzüntü, ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin manevi tazminat tutarı yönünden ilkesel olarak belirlediği tutar dikkate alınarak değerlendirme yapılması üzerine, 25.000,00-TL manevî tazminatın, idareye başvuru tarihi olan █████/2018 tarihinden itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte davalı idareden alınarak davacılara ödenmesinin, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddinin gerektiği gerekçesiyle, .... İdare Mahkemesince verilen ... gün ve E:..., K:... karara karşı yapılan; maddi tazminat istemine yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne ve kısmen reddine, ...'ın yangın nedeni ile yaralanmasından kaynaklı 95.803,16-TL maddi zararın idari başvuru tarihi olan █████/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat istemlerinin reddine, bu yönden İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, manevi tazminat istemi yönünden davacıların istinaf başvurusunun reddine, manevi tazminat istemi yönünden davalı idarenin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne ve kısmen reddine, davacı ... için takdir edilen 25.000,00-TL manevî tazminatın, idareye başvuru tarihi olan █████/2018 tarihinden itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte davalı idareden alınarak davayı takip eden davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine, bu yönden İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, açılan halıya can havliyle atlayan bir kişiye kusur atfetmenin hakkaniyete uygun olmadığı, müteveffanın kusurunun bulunmadığı, hükmedilen tazminat tutarının çok düşük tayin edildiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle,1. Temyiz isteminin reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından varsa artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,5. Kesin olarak, █████/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.