gaziantep bölge adliye mahkemesi 11. hukuk dairesinin, taşınmaz satış vaadi sözleşmesi kapsamında verilen çeklerin menfi tespiti davasında ihtiyati tedbir talebinin reddine yönelik istinaf incelemesi kararı.

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin, taşınmaz satış vaadi sözleşmesi kapsamında verilen çeklerin menfi tespiti davasında ihtiyati tedbir talebinin reddine yönelik istinaf incelemesi kararı.

Özet: Davacı, bir daire satış vaadi sözleşmesi kapsamında davalıya verdiği ve sözleşmeden vazgeçmesine rağmen iade edilmeyen çeklerin ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı talep etmiş; davalı ise çeklerin farklı ve daha eski bir ticari ilişki için verildiğini, iade maddesinin sonradan sözleşmeye eklendiğini savunmuştur. İlk derece mahkemesi, davacının sunduğu sözleşmede çeklere ait ayırt edici özellikler bulunmadığından çeklerle sözleşme arasında nedensellik bağı kurulamadığı gerekçesiyle tedbir talebini reddetmiş; istinaf mahkemesi de, taraflarca sunulan sözleşmelerde çeklere ilişkin spesifik detayların eksikliği nedeniyle, çeklerin hangi hukuki ilişki kapsamında verildiğinin yargılama sonucunda netleşeceğini belirterek, mevcut aşamada nedensellik bağının kurulamadığına dikkat çekmiştir.

T.C.

GAZİANTEP

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : ..

KARAR NO :.

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ..

ÜYE : ..

KATİP : ..

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : KAHRAMANMARAŞ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ARA KARAR TARİHİ : ..

NUMARASI : ..

İHTİYATİ TEDBİR TALEP EDEN

DAVACI : ..

VEKİLİ : Av. ..

DAVALI : ..

VEKİLİ : Av..

DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : ..

YAZIM TARİHİ : ..

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı tarafça istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA: Davacı .. Petrol Ürünleri Gıda İnşaat Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında .. TL karşılığında daire satış vaadi sözleşmesi düzenlendiğini, her biri .. TL tutarında . adet çekin müvekkili tarafından davalıya teslim edildiğini, sözleşmenin son fırkasında ". .. alımdan vazgeçerse . .. çekleri iade edecek" hükmünün yazıldığını, müvekkilinin daire alımından vazgeçmesine rağmen söz konusu çeklerin müvekkiline iade edilmediğini, bu nedenlerle çeklerin dava kesinleşinceye kadar ödenmemesi için teminatlı veya teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı . . vekili cevap dilekçesinde müvekkilinin müteahhitlik yaptığını, inşaatını yaptığı bir taşınmazın dava dışı . . isimli kişiye satılması, bu kişinin eşi İsmail .. adına kayıtlı olan taşınmazında müvekkiline satışı konusunda taşınmaz takası anlaşması yapıldığını, dava dışı . .. taşınmazını davalı şirket yetkilisi . . satın almak istediğini, . yılının .. ayında müvekkili ile . . . TL'si nakit, kalan kısmının da sıralı çekle ödenmesi konusunda anlaştıklarını, dava konusu edilen çeklerin bu çekler olduğunu ve . . tarafından keşide edilerek müvekkiline teslim edildiğini, belirtilen taşınmazın tapuda satışının da yapılarak davacı adına tescil edildiğini, bu olaydan sonra .. yılının .. ayında, davacı şirket yetkilisi . . yeni bir taşınmaz satın almak için müvekkili ile adi yazılı sözleşme yaptığını, davacının müvekkilinin bilgisi ve rızası olmadan, sözleşmedeki imzaların üst kısmındaki boşluğa ".. petrol alımdan vazgeçerse . .. çekleri iade edecek" şeklinde bir ibare eklediğini, sözleşmenin asıl halinde bu ibarenin olmadığını, . . Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunduklarını, dava konusu olan ve iptali istenen çeklerin davacının iddia ettiği gibi en son yapılan sözleşme kapsamında verilmediğini, .. yılının .. ayında yapılan başka bir sözleşme kapsamında verildiğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YEREL MAHKEME ARA KARARI: İlk derece mahkemesince; "Davacı taraf, davalı taraf ile yapmış olduğu harici gayrimenkul alım-satım sözleşmesi nedeni ile vermiş olduğu toplam ..-TL çekler yönünden sözleşmeden vazgeçmiş olmaları ve sözleşmedeki madde gereği çeklerin iade edilmediği bu nedenle söz konusu çeklerden borçlu olunmadığının tespiti ile çekler yönünden ödeme yasağı konulmasını talep etmiş ise de, dava dilekçesi ekinde yer alan sözleşme incelendiğinde sözleşme nedeni ile verilen çek veya çeklere ilişkin bir hüküm bulunmadığı bir başka ifade ile davacının ödeme yasağı konulması istenilen çeklerin anılan sözleşme ile bağlantılı olduğu anlaşılmamış olup, ihtiyati tedbir mahiyetinde ödeme yasağı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ: Davacı taraf istinaf dilekçesinde; dava konusu çeklerin bu sözleşme uyarınca teslim edildiğine ilişkin ihtilaf bulunmadığını, müvekkili ile davalı arasında başka herhangi bir ticari ilişki olmadığını, sözleşmede sözleşme serbestisi kapsamında müvekkiline tek taraflı fesih imkânı sunulduğunu, bu nedenlerle kararına kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, ihtiyati tedbir talebinin reddi kararına karşı 6100 sayılı HMK m. 391/III'e göre istinaf kanun yolu başvurusudur.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davaya konu çeklerin verilme nedeninin dosyaya sunulan satış vaadi sözleşmesi mi yoksa başka bir ticari ilişki mi olduğu ve çeklerin bedelsiz kalıp kalmadıkları konusundadır.

Davacının dosyaya sunduğu sözleşme incelendiğinde davacının satın alacağı taşınmaz için davalıya çek verdiği, davacının sözleşmeden dönmesi durumunda çeklerin davacıya iade edileceğinin yazılı olduğu görülmektedir. Ancak sözleşmede dosyaya görselleri sunulan çeklerin tarih, seri numarası gibi ayırt edici özelliklerinin yazılı olmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla davacının dosyaya sunduğu sözleşme ile çekler arasında nedensellik bağının şu aşamada kurulamadığı, davalının dosyaya sunduğu sözleşmede ise çeklerin ayırt edici özelliklerinden söz edilmediği anlaşılmaktadır. Çeklerin tarafların dosyaya sundukları sözleşmeler için mi yoksa başka bir hukuki ilişki için mi verildiği yargılama sonucunda ortaya çıkacağından mahkemenin verdiği kararda usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmamaktadır.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın HMK'da belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-İhtiyati tedbir talep eden davacı tarafın istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.(1) maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Kafi miktarda harç alınmakla yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-İstinaf yargılaması duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,

5-HMK'nın 359/4. maddesi uyarınca kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

Dair, dosya üzerinden yapılan tetkikat neticesinde HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kanun yolları kapalı ve kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verilmiştir. █████/2026

Başkan

¸e-imzalıdır

Üye

¸e-imzalıdır

Üye

¸e-imzalıdır

Katip

¸e-imzalıdır

NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."