Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, araç servisteyken kaza sonucu oluşan değer kaybı ve ikame araç tazminatı talepli eser sözleşmesi davası.
Özet: Rutin bakım için davalı servise bırakılan davacıya ait aracın, servis personelinin kullandığı başka bir aracın çarpması sonucu hasar görmesi üzerine, davacı araçta oluşan değer kaybı ve ikame araç kullanımından mahrum kalma bedellerinin tazminini talep etmiş; davalı ise kusurun kendilerinde olmadığını ve üçüncü bir şirketin personelinde olduğunu iddia etmiştir, ancak alınan bilirkişi raporları ihbar olunan personelin kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğunu, araçta yaklaşık 91.700 TL değer kaybı ve 23 günlük ikame araç mahrumiyeti zararı olarak 62.100 TL maddi hasar oluştuğunu tespit etmiştir.
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIRESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████HAKİM : ..... KATİP : ..... DAVACI : ..... VEKİLİ : Av. ..... DAVALI : ..... VEKİLİ : Av. ..... İHBAR OLUNAN : ... DAVA : Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 11.08.2023 tarihinde davacıya ait ..... marka araç, rutin yıllık bakım işlemlerinin yapılması amacı ile davalıya ait servise aynı gün işlemlerin tamamlanarak teslim alınmak üzere bırakıldığını, araç, davalı firma yedinde bulunduğu sırada davalının sevk ve idaresinde olmaksızın, bilgisi dışında kazaya uğradığını ve araçta maddi hasar meydana geldiğini, İzlenen iş yeri kamera görüntülerinde davalı iş yerinde çalışan personelin kullandığı ..... marka ve modeldeki aracın geri geri gelerek servis park alanında park halindeki davacıya ait araca vurduğu görüldüğünü, Her ne kadar kaza ile aynı gün tarihli araç teslim formu imzalanmış ise de, ertesi gün 12.08.2023 tarihinde müvekkil şirket yetkilisi ...'e aynı marka ve modelde ... plakalı ikame araç onarım süresince kullanması için davalı yanca teslim edildiğini, davacıya ait ... plakalı aracının onarımının tamamlanarak teslim edildiği 15.09.2023 tarihine kadar da davalı şirkete davalı yanca hiçbir şekilde başkaca ikame araç sağlanmadığını belirterek şimdilik 100,00 TL ikame araç tazminatı, 100,00 TL değer kaybı tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının belirsiz alacak davası açmasında hukuki yararının bulunmadığını, Dava dilekçesinde iddia edilenin aksine, Davacının maliki olduğu araç, dava dışı ... Tur. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin personelinin kusuru ile meydana gelen kazada hasar gördüğünü, davalının herhangi bir kusuru ya da sorumluluğu bulunmadığını, davanın hak düşürücü süre ve zamanaşımı yönünden de reddi gerektiğini, Bahsi geçen kazadan sonra aracın onarım işlemleri yine davalıya ait yetkili serviste yapıldığını, Onarım bedeline ilişkin fatura tanzim edilmişse de Davacı yanca haksız şekilde fatura iade edildiğini, Davacı maliki olduğu araçta meydana gelen kazadan haberdar olmasına karşın konuyla ilgili olarak aracın teminat altına alındığı poliçeyi tanzim eden sigorta şirketine ihbarda da bulunmadığını, davacı davaya konu aracı ihtirazi kayıt dermeyan etmeden teslim almış olup bu bakımdan da davanın reddi gerektiğini, Davacının uğradığını iddia ettiği zararını, fatura, ticari defter, araç teslim tutanağı gibi yazılı delillerle ispat etmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE;Mahkememizce makine mühendisi bilirkişiden alınan 28.10.2024 tarihli raporda özetle; "Davaya konu aracın; ... plakalı, ... model, ... marka, ..... tipi, ..... içten yanmalı ve Elektrikli motora sahip, 14.191 km de bulunan, gri renkli, hasar kayıtsız ..... donanımlı, otomatik şanzımanlı, 1.496 cm” benzin yakıtlı ..... otomobil olduğu, Davaya konu █████/2023 tarihinde meydana gelen kazada aracın arka sol bölümünden hasarlandığı; kazanının meydana gelmesinde, ihbar olunan ... personeli olduğu beyan edilen ... marka araç sürücüsünün 96100 kusurlu olduğu, Davaya konu kaza nedeniyle ... plakalı araçta, kaza (█████/2023) tarihi itibariyle yaklaşık 91.700,00 & civarında reel değer kaybı meydana geleceği, Davaya konu ... plakalı aracın onarımının davalı tarafından █████/2023 ve █████/2023 tarihleri arasındaki 35 günde tamamlanmış olduğu; bu sürecin 12 günlük kısmında davalı tarafça ikame araç tahsis edilmiş olduğu dikkate alındığında; davalının bakiye mahrumiyet sürecinin 23 gün olduğu ve bu süreçte meydana gelen mahrumiyet zararı bedelinin kaza (█████/2023) tarihi itibariyle yaklaşık 62.100,00 & civarında olabileceği, görüş ve kanaatine varılmıştır." şeklinde görüş bildirmiştir.Mahkememizce makine mühendisi bilirkişiden alınan 02.01.2025 tarihli ek raporda özetle; "Davaya konu aracın; ... plakalı, ... model, ... marka, ..... tipi, ..... donanımlı, otomatik şanzımanlı, 1.496 cm” benzin yakıtlı 150 kW (204 hp) içten yanmalı ve Elektrikli motora sahip, 14.191 km de bulunan, gri renkli, hasar kayıtsız sedan otomobil olduğu, Davaya konu █████/2023 tarihinde meydana gelen kazada aracın arka sol bölümünden hasarlandığı; kazanının meydana gelmesinde, ihbar olunan ... personeli olduğu beyan edilen ... marka araç sürücüsünün *6100 kusurlu olduğu; bu konudaki husumetin tevcihi ve tazminat sorumluluğu Sayın Hakimliğinizin hukuki değerlendirmelerine matuf olduğu, Davaya konu kaza nedeniyle ... plakalı araçta, kaza (█████/2023) tarihi itibariyle yaklaşık 91.700,00 & civarında reel değer kaybı meydana geleceği, Davaya konu ... plakalı aracın onarımının davalı tarafından █████/2023 ve █████/2023 tarihleri arasındaki 35 günde tamamlanmış olduğu; bu sürecin 6 günlük kısmında davalı tarafça ikame araç tahsis edilebildiği dikkate alındığında; davalının bakiye mahrumiyet sürecinin 29 gün olduğu ve bu süreçte meydana gelen mahrumiyet zararı bedelinin kaza (█████/2023) tarihi itibariyle yaklaşık 78.300,00 & civarında olabileceği, görüş ve kanaatine varılmıştır." şeklinde görüş bildirmiştir. Dava eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsiline ilişkindir, davacı iş sahibi davalı ise yüklenicidir. Davacı ... plakalı otomobilini █████/2023 tarihinde rutin bakımlarının yaptırılması amacıyla davalıya teslim ettiğini, otomobilin davalının yedinde bulunduğu sırada hasara uğradığını, kaza ile aynı gün davacıya ikame araç temin edilmiş ise de, teslimden bir gün sonra █████/2023 tarihinde ikame aracında arızlandığını, ikame aracın ... servisine teslim edildiğini, davacıya yeni bir ikame araç teslimi yapılmadığını, █████/2023 tarihinde ..... İli'nde aracı tekrar teslim alan davacının, ... İlinden aracı ..... İline getirdiğini ve davalıya █████/2023 tarihinde teslim ettiğini, başkaca bir ikame araç teslimi de yapılmadığını beyanla kaza nedeniyle aracında meydana gelen değer kaybı tazminatı ile aracını kullanamamasından kaynaklı olarak ikame araç tazminatının davalıdan tahsilini talep etmiş, davalı cevabında davanın belirsiz alacak davası olarak görülemeyeceğini, davalı aracına çarpan aracın dava dışı ... Otomotiv şirketine ait olduğunu, esas yönünden ise aracın davalıya █████/2023 tarihinde teslim edildiğini, █████/2023 tarihinde dava dışı ... Şirketine ait olan aracın davacıya ait araca çarptığını ve davacı aracının zarar gördüğünü, aracının onarım işlemlerinin davalı servisinde yapıldığını, onarım bedelinin de ödenmediğini, ayıp ihbarının mevcut olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir. ...'nden davacıya ait aracın tramer kayıtları celp edilerek dosya içerisine alınmıştır. Davacıya ikame araç olarak teslim edilen ... plakalı aracın dava dışı ... şirketinden servis giriş çıkış kayıtları celp edilerek dosya içerisine alınmıştır. Dava TBK 470 ve devamı maddelerde düzenlenen ve konusu araç tamiri işi olan eser sözleşmesine konu aracın tamiri sırasında davalı yüklenici yedinde iken hasar görmesi nedeniyle doğan zararın TBK 112. ve devamı maddelerde düzenlenen borçlunun giderim yükümlülüğü hükümlerine göre tazmini için açılmış tazminat davasıdır."...Eser sözleşmesinin ifası sırasında meydana gelen zararlar nedeniyle borçlunun tazmin borcuyla ilgili olarak TBK 112 ve devamı maddelerde düzenlenen giderim yükümlülüğüne ilişkin hükümler uygulanmalıdır. Bu konuda, borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlü olduğu (TBK 112/1), borçlunun, genel olarak her türlü kusurdan sorumlu olup, bu soumluluğun kapsamının işin özel niteliğine göre belirleneceği, iş özellikle borçlu için bir yarar sağlamıyorsa, sorumluluğun daha hafif olarak değerlendirileceği (TBK 114/1), haksız fiil sorumluluğuna ilişkin hükümlerin, kıyas yoluyla sözleşmeye aykırılık hâllerine de uygulanacağı (TBK 114/2) hükümleri bulunmaktadır.Kanunda yer alan borca (sözleşmeye) aykırılık nedeniyle giderim yükümlülüğünün koşulları, haksız fiil nedeniyle sorumluluk koşullarıyla benzerlik taşımakta olup, yüklenicinin eser sözleşmesinin ifasında gerekli tedbirleri almayarak işsahibinin zararına neden olması da eser sözleşmesi kapsamında giderim yükümlüğüne neden olan bir eylemdir. TBK 114/1. maddede borçlunun genel olarak her türlü kusurdan sorumlu olduğu, sorumluluğun kapsamının işin özel niteliğine göre belirleneceği düzenlenmiş olduğundan, meydana gelen zararda yüklenici kusurunun derece ve etkisinin değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Kusursuzluğunu ispat etmek borçluya ait olduğundan zarar verenin kusurunun ispatlanmasını arayan haksız fiil hükümlerine de gidilmesine de gerek olmayıp, yüklenici 114/1. maddenin sonucu olarak ispatlayamadığı kusursuzluğu ölçüsünde, kabulü gereken kusurunun derecesi yani oranına göre meydana gelen zarardan sorumlu olacaktır.6098 sayılı TBK'da eser sözleşmesiyle ilgili olarak; yüklenicinin üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorunda olduğu (TBK 471/1), yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken meslekî ve teknik kurallara uygun davranışının esas alınacağı (TBK 471/2) belirtilmiştir. Bu özen ve sadakat borcunun da sonucu olarak yüklenici, tamir edilmek üzere bırakılan aracın korunması için de gereken tedbirleri almak zorunda olduğu gibi, kendisinden kaynaklanmayan bir nedenle zararı doğuran bir olay gelmiş ise mümkün olduğunca zararın artmaması için gereken tedbirleri de alması gerekir..." (..... sayılı ilamı) Yargıtay yerleşik uygulamasına göre, araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (..... ,).Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonraki ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (..... dairesinin █████/... tarih ve ..... sayılı ilamı). ..... Dairesinin 13.10.2020 tarihli, ..... sayılı ilamı ile"... Kabule göre ise; aracın makul tamir süresinin belirlenmesi konusunda ek rapor alınıp, bu zarar kalemi yönünden değerlendirme yapılması gerektiği, Dairemizin önceki bozma ilamında belirtilmiş olmasına rağmen, aracın onarım için servise giriş- çıkış tarihleri arasındaki süreyi makul tamir süresi kabul ettikten sonra, bu sürenin 4 günlük bölümü için kazaya neden olan davalı gerçek kişilerin ve 12 günlük bölümü için kasko şirketi olan davalı ...'nın sorumlu olduğu yönünde görüş bildiren yetersiz bilirkişi raporuna göre karar verildiği görülmektedir. Davacı aracının kazada oluşan hasarının nitelik ve niceliği de dikkate alınarak (kasko şirketinden ya da kasko şirketinin anlaşmalı servisi olan işletmenin eksiğinden kaynaklanan hususlar dikkate alınmadan) makul tamir süresi belirlemesinin yapılması için, farklı bir makine mühendisi bilirkişiden rapor alınıp (günlük kaybın 100,00 TL. olduğu hesapta esas alınıp) kazanç kaybı talebi hakkında karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle hüküm tesisi doğru değildir...." şeklindedir. Tüm dosya kapsamının bir bütün halinde incelenmesinde, taraflar arasında araç tamirine ilişkin olarak █████/2023 tarihinde eser sözleşmesi ilişkisi kurulduğu, aracın davalı yüklenici yedinde iken █████/2023 tarihinde hasar gördüğü ve davacıya 6 gün için ikame araç teslim edildiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Davalı tarafından davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilemeyeceğini davanın usulden reddi savunulmuş ise de, ..... Dairesi'nin █████/2021 tarih ..... sayılı ilamında "...Dava, dilekçede belirsiz alacak davası olarak adlandırılmış ise de; alacağın miktar ve değerinin tam ve kesin olarak belirlenmesi mümkün olduğundan HMK'nın 107. maddesine göre belirsiz alacak davacı açılamayacağı, ancak belli bir miktar gösterilerek talepte bulunulduğundan davacının davasının HMK 109. maddesinde ifade edilen kısmi dava niteliğinde olduğu kabul edilmelidir (..... Dairesi'nin 10.07.2013 gün ..... sayılı ve ..... 02.03.2016 gün ..... sayılı ilamları)...." belirtildiği üzere eldeki dava kısmi dava olarak nitelendirilerek sonuçlandırılmıştır. Buna göre mahkememizce alınan hükme esas █████/2025 tarihli rapordan da anlaşılacağı üzere, eser sözleşmesi kapsamında davalıya teslim edilen davacıya ait aracın işin ifası sürecinde hasar gördüğü, meydana gelen hasardan özen yükümlülüğünü ihlal eden davalının sorumlu olduğu ve meydana gelen zarardan da kıyasen haksız fiil hükümleri çerçevesinde sorumlu olacağı değerlendirilmiştir. Davalı yan araçta kaza tarihi itibariyle meydana gelen reel değer kaybından sorumlu olup, alınan bilirkişi raporunda aracın kaza tarihindeki durumu kilometresi, önceki hasar durumu, kaza sonrasında araçta meydana gelen onarım ve parça değişimleri nazara alındığında emsal değerdeki bir araç ile yapılan kıyaslamada değer kaybının 91.700,00 TL olacağı, yine aracın makul tamir süresi içerisinde davacı yan tarafından kullanılmaması nedeniyle de oluşan zararın davalı yan tarafından tazmin edilmesi gerektiği, ikame aracın zorunlu giderlerinin minha edilmesi sonrasında 78.300,00 TL ikame araç tazminatının davalıdan tahsili gerektiği anlaşılmakla olup davanın kabulüne dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın kabulü ile 91.700,00 TL değer kaybı, 78.300,00 TL ikame araç tazminat toplamı 170.000,00 TL tazminatın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, alacağın 200,00 TL’si için dava bakiye 169.800,00 TL için ise ıslah tarihi olan█████/2025 tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesine,2-Alınması gereken 11.612,70 TL harçtan, 427,60 TL peşin harç 2.950,00 TL tamamlama harcı olmak toplam 3.377,60 TL'nin mahsubu ile bakiye 8.235,10 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,3-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ..... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 3.200,00 TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,4-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvurma harcı, 427,60 TL peşin harç, 2.950,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 3.805,20 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davacı tarafından yapılan 1.298,00 TL tebligat ve müzekkere gideri 4.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.298,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT uyarınca 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,7-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,8-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıranlara iadesine,Dair davacı vekilinin ve e-duruşma sistemi üzerinden davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ..... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. █████/2025Katip ..... e-imzalı Hakim ..... e-imzalıBu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.