Karayolu Trafik Kazası Sonucu Oluşan Araç Değer Kaybının Sigorta Şirketinden Tazmini İstemiyle Açılan Haksız Fiil Davası.
Özet: Bir aracın trafik kazası sonrası oluşan değer kaybının sigorta şirketi tarafından önceki hasarlar gerekçe gösterilerek ödenmemesi üzerine açılan belirsiz alacak davasında, mahkeme, uzman raporları, Yargıtayın değer kaybını gerçek zarar olarak kabul eden içtihatları ve Anayasa Mahkemesinin Karayolları Trafik Kanununun sigorta genel şartları ile ilgili bazı maddelerini iptal eden kararı ışığında, sigortacının tazminat sorumluluğunun kapsamını ve değer kaybının ödenip ödenmeyeceğini değerlendirmiştir.
T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
T. C.A N K A R A 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINAYARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2026GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... .... ... .... .... ... ... plakalı araç sürücüsünün kontrolsüz kavşakta geçiş hakkı kuralını ihlal etmesi nedeniyle 2918 sayılı KTK'nın 57/1-c maddesi uyarınca asli kusurlu olarak sebebiyet verdiğini, kaza sonrası davalı sigorta şirketine yapılan başvurunun değer kaybı tespit edilemediği gerekçesiyle reddedildiğini, davalının oluşan zarardan sorumlu olduğunu, gerçek zararın bu aşamada belirlenememesi nedeniyle davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 100,00 TL değer kaybının kaza tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket nezdinde 296951099780-3 poliçe numarası ile Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası bulunan ... plakalı aracın karıştığı █████/2024 tarihli kaza sonrası davacı tarafından yapılan başvuru üzerine 20230110691-2 numaralı hasar dosyasının açıldığını, alınan ekspertiz raporunda mevcut kazada hasar gören sol ön çamurluk, sol ön kapı, sol arka kapı ve sol arka çamurluk parçalarının, aracın █████/2013 ve █████/2012 tarihlerindeki hasarlarında da işlem gördüğünün tespit edildiğini, bir parçanın birden çok kez değer kaybına uğramayacağı gerekçesiyle araçta değer kaybı oluşmadığı sonucuna varıldığını ve bu nedenle davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkilinin sorumluluğunun her halde sigortalısının kusur oranı ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, ayrıca davacının kaza tarihinden itibaren faiz talebinin TTK'nun 1427/2. maddesi uyarınca hukuka aykırı olduğunu, zira sigorta tazminatının rizikonun gerçekleşmesi ve ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden 45 gün sonra muaccel olacağını belirterek, davanın müvekkili şirket yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğü, Hdı Sigorta A.ş., Türk Nippon Sigorta Şirketi'ne müzekkereler yazıldığı görülmüştür.Mahkememizce bilirkişi ...'dan █████/2025 tarihinde bilirkişi raporu aldırılmıştır.Mahkememizce ...Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı tarafından █████/2025 tarihli kusur raporu aldırılmıştır.Davacı vekilinin harcını yatırarak █████/2026 tarihinde ıslah dilekçesini sunduğu, dilekçenin davalıya usulüne uygun tebliğ edildiği görülmüştür.Dava, meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacı aracında oluştuğu ileri sürülen maddi tazminatın (değer kaybı ) davalıdan tazmini isteminden ibarettir.Trafik kazası tespit tutanağı örneği, araç ve sigorta bilgilerini gösterir belgeler, sigorta poliçesi örneği, hasar dosyası, eksper dosyası, fatura/ödeme belgeleri ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.2918 sayılı KTK'da ZMMS (trafik) sigortası ile ilgili ayrıntılı düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemeler uyarınca; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar(2918 sayılı KTK m. 85/1).Trafik sigortası kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan kazanç kaybı, trafik sigortası teminatı dışında kalır. Ancak meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Yargıtay yerleşik uygulamasına göre, araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (Bkz. Yargıtay 17. HD █████/2010, █████████ E, █████████ K; 17 HD █████/2010, █████████ E, █████████ K,).Bilindiği üzere Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihli ve ███████ E-███████ K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir. Söz konusu karar dikkate alındığında araçta meydana gelen değer kaybının genel şartlar ekinde yer alan esaslara göre yapılması artık mümkün olmadığından, genel şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamasına dayanılarak ve aracın piyasa rayici gözetilerek belirlenmesi yerinde olacaktır. Davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan ... plakalı araç için ZMMS poliçesi düzenlenmiştir. Poliçenin █████/2022-█████/2023 tarihleri arasını kapsadığı, kazanın poliçe vadesi dahilinde meydana geldiği ve poliçenin kaza tarihi itibarıyla araç başına 120.000,00-TL maddi teminat sağladığı anlaşılmaktadır.Talep edilen maddi tazminatın niteliği teknik inceleme gerektirdiğinden mahkememizce bilirkişi ...'dan █████/2025 tarihinde alınan bilirkişi raporunda özetle; Kusur yönünden; sürücü ...'ın sigortalı ... plaka sayılı kamyonet cinsi araç ile 1244 caddeyi takiben seyir halinde iken olay mahalli 1241 cadde kontrolsüz kavşağına yaklaştığında hızını azaltması, kavşağın kontrolsüz bir kavşak olduğunu düşünerek sağ tarafından akan trafiği kontrol etmesi ve ilk geçiş hakkını sağ tarafından gelen ... plakalı araca vermesi gerekirken bu hususlara dikkat etmeyerek kavşak ortak alanına girerek ve ... plakalı aracın sol yan kısmına çarparak olayın hazırlanması ve vukuuna neden olduğu, kavşaklarda geçiş önceliği kuralına uymamanın 2918 sayılı KTK’un 84/h maddesinde asli kusurlu hallerden sayıldığından olayda tam kusurlu; davacıya ait ... plaka sayılı sürücüsü Merve Oruç'un kazada kusursuz olduğu,Tazminat yönünden; İkinci el araç satan ...Yenimahalle/...ve ...Otomotiv Yenimahalle/...adreslerinden yapılan araştırmada aracın sol marşpiye sacının hasarlanmasından dolayı aracın tamir edildikten sonra 575.000 TL satılabileceği tespit edilerek dava konusu araçta meydana gelen değer kaybının (590.000- 575.000) 15.000 TL olarak hesaplandığı rapor edilmiştir.Dosyada mevcut sigorta ekspertiz raporu ile mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda değer kaybı yönünden çelişki olduğundan bu çelişkinin giderilerek davacı aracında değer kaybı oluşup oluşmadığının tespiti hakkında ...Adli Tıp Grup Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı'nca █████/2025 tarihinde düzenlenen kusura ilişkin rapora göre; Dava konusu kaza öncesi 34 FK7203 plakada iken █████/2012 ve █████/2013 tarihli kazalarda benzer aksamları hasar gören ve bu kazalar nedeniyle kaza sayısı artsa da genel bir piyasa değeri olan dava konusu araçta , model yılı (2009), özellikleri, kaza tarihindeki yaşı (14) , kullanılmışlık düzeyi ( 221.626 km.) , hasar miktarı (KDV hariç 35.650-₺ ) ile değişen/ onarılan parçaları incelenen dava konusu otomobildeki değer kaybı , yapılan araştırma neticesinde kaza tarihi itibariyle serbest piyasa koşullarına göre hasarsız ikinci el rayiç değeri ile dava konusu kaza öncesindeki kazaları da dikkate alındığında █████/2025 tarihli Bilirkişi Raporu'ndaki kanaate iştirak edilerek davaya konu ... plakalı 2009 model HYUNDAI marka JAZZ 1.4 ES CVT ELITE tip ve 221.626 kilometrede olan otomobildeki değer kaybının 15.000,00-TL olacağı rapor edilmiştir. Deliller değerlendirilmiştir. Yukarıda belirtilen Anayasa Mahkemesi kararı sonucu oluşan mevcut durum itibarıyla davacı arasındaki değer kaybına ilişkin hesaplama ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. Bu hususlar nazara alınarak düzenlenen ve hükme esas alınan █████/2025 tarihli bilirkişi raporu ve adli tıp raporunda kazanın meydana gelmesinde davalı şirket tarafından sigortalanan araç sürücüsü ...'ın davacı aracına çarptığı trafik kazasında tam kusurlu olduğu, davacıya ait aracı sevk ve idare eden araç sürücüsünün ise kazada kusurlu bulunmadığı, mevcut hasar durumu ve bu kusur oranları gözetilerek davacı aracında meydana gelen değer kaybının 15.000,00-TL olacağı, davalı sigorta şirketinin davacıya dava öncesi başvurusunun █████/2024 tarihinde reddedildiği, bu tarih itibarıyla davalının temerrüde düşmüş kabul edileceği, sigortalı aracın kullanım amacı ve cinsi gözetilerek kabul edilecek tutara yasal faiz işletilmesi gerektiği anlaşılmakla dava ve talep arttırım dilekçesi dikkate alınarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.HÜKÜM:Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;1-Açılan davanın KABULÜ İLE, 15.000,00 TL'nin █████/2024 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,2-Kabul edilen 15.000,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 1.024,65 TL karar ve ilam harcından 427,60 TL peşin harç, 254,46 TL ıslah harcı toplamı olan 682,06 TL harcın düşümü ile eksik kalan 342,59 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 60,80 TL vekalet harcı, 254,46 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.170,46 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davacının karşıladığı 400,00 TL tebligat gideri, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 5.700,00 TL adli tıp rapor ücreti olmak üzere toplam 11.100,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 15.000,00 TL üzerinden takdir edilen 15.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,7-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda dava değeri itibarı ile istinaf kanun yolu kapalı ve kesin olmak üzere karar verildi. █████/2026