Adana BAM 9. Hukuk Dairesi, kambiyo senetlerinden kaynaklanan menfi tespit davasında eksik harç ve kısmi dava açılamayacağı gerekçesiyle davanın açılmamış sayılması kararına istinaf başvurusu incelemesi.
Özet: Bu hukuki belgede, davacı şirket, yetkili imzasını taşımadığı iddia edilen çeklere dayalı icra takibine konu borçlu olmadığının tespiti ve kötüniyet tazminatı talep etmiş, davalı ise davanın harçtan kaçınmak amacıyla düşük değerli gösterildiğini ve şirketin alacaklılardan mal kaçırma amaçlı devredildiğini savunmuştur; ilk derece mahkemesi, menfi tespit davasının kısmi dava olarak açılamayacağı ve eksik harcın tamamlanmadığı gerekçesiyle davayı açılmamış saymış, davacı taraf ise bu usuli kararın hatalı olduğunu, imzaların sahteliği nedeniyle borç bulunmadığını ve menfi tespit davasının kısmi olarak da yürütülebileceğini belirterek istinaf etmiştir.
T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ████████ - █████████
T.C.ADANABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 9. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ████████ KARAR NO : █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IBAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP : İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : █████/2025NUMARASI : ████████ Esas - ████████ KararDAVACI : ... VEKİLİ : Av. DAVALI : ... VEKİLİ : Av. DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)İSTİNAF KARARININKARAR TARİHİ : █████/2026KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026 .... Asliye Ticaret Mahkemesi █████/2025 tarihli ve ████████ Esas-████████ Karar sayılı kararı aleyhine davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili aleyhine davalının .... ... İcra Müdürlüğü’nün ██████████ Esas sayılı icra takibini başlattığını, müvekkilinin davalıya takipte sözedildiği gibi bir borcu bulunmadığını, sözkonusu takibin ...'a ait ... seri no'lu ve █████/2024 keşide tarihli, ... seri no'lu ve █████/2024 keşide tarihli, ... seri no'lu ve █████/2024 keşide tarihli çeklere dayanmakta olduğunu, sözkonusu çeklerin müvekkil şirket yetkilisi tarafından düzenlenmediğini, çeklerde müvekkili şirketin yasal temsilcisinin imzası dahi bulunmadığını, çekler üzerinde bulunan her türlü imza ve yazıya itiraz ettiklerini, ... Arabulculuk Bürosu'nun ██████████ sayılı dosyası üzerinden yapılan görüşmelerde de bir anlaşmaya varılmadığını, bu nedenlerle .... İcra Müdürlüğü’nün ██████████ Esas sayılı icra dosyasından başlatılan takipte borcu olmadığının tespit edilmesine ve davalının haksız ve kötüniyetli icra takibi yapmış olması nedeniyle dava değerinin %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu menfi tespit istenen ██████████ Esas sayılı icra takibin açılışı miktarının 2.146.510,11.TL olduğunu, davacının dava değerini kasten 5.000,00.TL olarak göstermesinin HMK'nın 120. Maddesi ve Harçlar Kanunu'n ilgili maddelerine aykırı olduğunu, davacının davayı açma nedeninin kendilerinin İcra Ceza Mahkemesindeki şikayetlerini sürüncemede bırakma isteği olduğunu, davacı şirketin kurucusu ve █████/2024 tarihine kadar tek ortağı ve yetkilisinin ... olduğunu, bu tarihten sonra yetkilisi ve tek ortağı olarak ... isimli şahsın görülmekte olduğunu, ...'nın davacı şirketi 2022 yılından ...'ya fiilen sattığını ve 2024 yılında ise resmi olarak sattığını ifade ederek imzaların bu şahıs tarafından atıldığını ima ettiğini, taraflar arasındaki bu devir işleminin muavazalı bir devir olduğunu, devrin amacı açıkça alacaklıları hukuken yapılacak başvuru ve işlemlerde sonuç alamayacak bir durumda bırakmak olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; "... Davanın .... ... İcra Dairesinin ██████████ esas sayılı dosyasından takibe konu edilen çeklerden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olduğunu, mahkememiz dosyasından düzenlenen tensip zaptının 10 nolu ara kararında menfi tespit istemine konu edilen icra takip dosyasının 2.146.510,11-TL üzerinden başlatıldığı, dava dilekçesinde davanın değerinin 5.000,00-TL olarak gösterildiği ve bu değer üzerinden harç yatırıldığı, ancak davacının .... ... İcra Müdürlüğünün ██████████ Esas sayılı icra dosyasından davacının borçlu olmadığının tespinin istendiği gözetilerek, davacı vekiline bu konuda açıklama yapmak ve varsa eksik peşin harcı ikmal etmek üzere 2 hafta kesin süre verildiği, kesin süre içerisinde bu husus yerine getirilmediği taktirde 492 sayılı Harçlar Kanunun 16. 28. 30. 32. md. gereğince dosyasının işlemden kaldırılacağı ihtarının yapıldığı ve tensip zaptının davacı vekiline tebliğ olduğu anlaşılmış ve verilen kesin süre içinde eksik harcın tamamlanmadığı belirlenmekle, davacı tarafça da takibe konu çek nedeniyle ve takip nedeniyle borçlu bulunulmadığı talep edildiğinden, iş bu davanın kısmi dava olarak açılamayacağı anlaşıldığından, Harçlar Kanunun 30. maddesi ve HMK. 150. maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle "Davanın Harçlar Kanunun 30. ve HMK.150/5 maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına, ..." şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır. DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, çeklerdeki imza şirket yetkilisine ait olmadığını, bu nedenle davacının davalıya borcu bulunmadığını, menfi tespit davasının kısmi dava olarak da açılabileceğini, mahkemede davayı usulden reddetmekle hatalı davrandığını, uyuşmazlığın çek bedelinden değil borcun varlığı ve imzanın aidiyetinden kaynaklandığını, eksik harç gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasın karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu iddia ederek verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir. DELİLLER :Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :Dava, Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi'nce davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 15. maddesine göre yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır. Aynı Yasa'nın 28/1. maddesinin "a" bendinde karar ve ilâm harcının dörtte birinin peşin ve geri kalanın da kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödeneceği hükmü yer almakta olup, yine aynı Kanun'un 32. maddesinde yargı harçları ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılmayacağı emredici hükmü konulmuştur. Harçlar Kanunu ile ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, emredici nitelikte bulunduğundan mahkemece ve bölge adliye mahkemesince re'sen nazara alınır.Somut olayda, davacı tarafından açılan menfi tespit davasında .... ... İcra Müdürlüğü’nün ██████████ Esas sayılı takibinin dayanağını oluşturan 3 adet çekten dolayı davalıya borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesi talep etmiş olup, anılan icra takibine konu alacak miktarının 2.146.510,11.TL olduğu anlaşılmaktadır. Davacı tarafça, davanın kısmi dava niteliğinde açıldığından dava değerinin 5.000,00.TL olarak gösterilerek, bu tutar üzerinden peşin nispi harç yatırılmış ise de, davacının 3 adet çekten dolayı icra takibinde davalıya borçlu olmadığının tespiti istenildiğine göre, 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince yargılamaya devam edilebilmesi için icra takibine konu alacak miktarı olan 2.146.510,11.TL üzerinden belirlenecek nispi karar ve ilam harcının dörtte birinin mahkeme veznesine peşin olarak yatırılması gerekir. Mahkemece, alınması gerekli peşin nispi harcın eksik yatırıldığının tespiti halinde, 492 sayılı Harçlar Kanunu 32. maddesi gereğince yargı harçları ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı gözetilerek, davacıya, tutarı belirlenen eksik peşin nispi harcı mahkeme veznesine yatırması ve harcın yatırılmaması halinde müteakip yargı işlemleri yapılamayacağından dosyanın işlemden kaldırılacağı ihtar edilmek suretiyle usulüne uygun kesin süre verilmesi, eksik peşin nispi harcın tamamlanması halinde yargılamaya devam olunması, harcın tamamlanmaması durumunda ise 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 16/son ve 30.maddeleri ile 6100 sayılı HMK'nın 150.maddesi uyarınca dosyanın işlemden işlemden kaldırılmasına karar verilmelidir. Somut olayda ilk derece mahkemesince, davacı tarafa, peşin yatırması gerekli nispi harç tutarı bildirilmek ve bu harcı yatırmamasının sonuçları açıklanmak suretiyle usulüne uygun kesin süre verilmediği gibi, nispi harcın tamamlanmadığı gerekçesiyle öncelikle dosya işlemden kaldırılmaksızın doğrudan doğuruya davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi de doğru olmamış, davacı vekilinin istinaf başvurusu bu sebeple yerinde görülmüştür.Yukarıda açıklanan sebeplerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun haklı olduğu, İlk Derece Mahkemesi'nin verilen karar usul ve yasaya aykırı olduğundan istinaf başvurusunun kabulüne, Dairemiz kaldırma kararında belirtilen eksiklikler tamamlanıp yeniden karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş ve buna dair aşağıdaki şekilde hüküm vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :1-Davacı vekili tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesi █████/2025 tarihli ve ████████ Esas-████████ Karar sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,2-.... Asliye Ticaret Mahkemesi █████/2025 tarihli ve ████████ Esas-████████ Karar sayılı kararının HMK.'nin 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Dava dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,4-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak alınan 732,00.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,5-Davacı tarafından istinaf için yapılan yargılama giderlerinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA, 6-6100 Sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,7-İnceleme dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,8-6100 sayılı HMK'nin 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesi'nce taraf vekillerine TEBLİĞİNE, Dair, 6100 sayılı HMK'nin 353/1-a/6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle KESİN olmak üzere █████/2026 tarihinde karar verildi: █████/2026 Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır