12. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, ticari hizmet sözleşmesinden kaynaklanan kömür fiyatı eskalasyon farkı nedeniyle açılan alacak davası.
Özet: Dava, taraflar arasındaki maden ruhsatı ve işletme hakkı devri sözleşmesi ile termik santrale kömür teslimine yönelik protokol kapsamında, davalı tarafından sözleşmedeki eskalasyon formülüne aykırı biçimde eksik ödendiği iddia edilen kömür bedelinden kaynaklanan alacağın tahsiline ilişkindir; davacı, bilirkişi raporuyla tespit edilen 87.990.515,97 TL bakiye alacağın ilgili aylık fark miktarları üzerinden ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmektedir.
T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİT.C....ON İKİNCİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİK A R A RESAS NO : ████████ KARAR NO : ████████DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2023KARAR TARİHİ : █████/2026G. KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026Mahkememizde açılan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı ... .... .... Genel Müdürlüğü arasında, █████/2018 tarihli "Türkiye Kömür İşletmelerine ait 86073 sicil numaralı Ruhsatın Ve İşletme Hakkının Devri Sözleşmesi" imzalandığını. İş bu sözleşmenin 8.18. maddesinde; çıkarılan kömürün bir kısmının, davalı kurum nam ve hesabına dava dışı ... Elektrik Üretim Ve Ticaret A.Ş. ye teslim edilmesinin kararlaştırıldığını. Ayrıca müvekkil şirket ile davalı arasında aynı madde uyarınca, 20.06.2023 tarihinde ... Termik Santraline kömür tesliminin uygulanmasına yönelik protokolünde imzalandığını. Söz konusu protokolün 5. Maddesinde, kömür fiyatının; davalı kurum ile ... Termik Santrali arasındaki Kömür Temin Sözleşmesinin 11/A maddesi uyarınca belirleneceğinin kararlaştırıldığını. Bu maddede, temin edilecek kömür fiyatı ve takip eden yıllarda kömür fiyatının tespitine ilişkin eskalasyon formülünün düzenlendiğini. Kömür fiyatının yıllara göre eskale edilmesi açısından ( SGÖF, Asgari Ücret, TÜİK Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri Endeksi ve ÜFE) 'nin esas alındığını. Ayrıca işletme veya piyasa koşullarında gün içinde meydana gelen değişiklikler nedeniyle, kömür fiyatında değişiklik talebinde bulunamayacağının açıkça düzenlendiğini. Ancak davalı kurumun 2023 yılı içerisinde baz kalori değerlerinde ... Termik Santrali 1-4 ünitelerinin satış fiyatının 1070,37TL/ton, 5-6 ünitelerinin ise 777,75TL/ ton olarak belirlenmesi gerektiği, davalı kuruma defaatle bildirildiğini halde, davalı kurum şifai olarak kömür fiyatının 902.82TL/ton olarak uygulanacağına ilişkin bildirimde bulunduğunu. Bu nedenle müvekkili tarafından ihrazi kayıt ile davalı kurum tarafından bildirilen 902.82TL/ton üzerinde faturanın kesilmek zorunda kalındığını. Fakat kömür temin sözleşmesine göre, takip eden yıllarda kömür fiyatının tespitine ilişkin eskalasyon formülünde, fiyatının yıllara göre eskale edilmesi açısından (SGÖF, Asgari Ücret, Tüik Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri Endeksi Ve ÜFE)' nin esas alındığı ve ayrıca işletme veya piyasa koşullarında gün içinde meydana gelen değişikliklere göre ilgili kömür fiyatında değişiklik talebinde bulunulmayacağının açıkça düzenlendiğini. Buna rağmen davalı kurumun keyfi ve sözleşmeye aykırı olarak 2023 yılı içerisinde 902.70TL/ton üzerinde ödeme gerçekleştirdiğini, müvekkil şirketin söz konusu miktarı kabul etmediğini belirterek; müvekkil ile davalı kurum arasındaki sözleşme uyarınca ... Termik Santarline teslim edilecek kömürler açısından kömür fiyatının, kömür temin sözleşmesinin 11. Maddesi uyarıca eskale edilmesi gerektiğinin tespitiyle, davalı kurum tarafından sözleşmeye aykırı olarak eksik ödenen kömür bedelinden fazlaya ilişkin haklarını sakla tutarak, bilirkişi raporunda tespit edilecek nihai rakama göre artırılmak üzere HMK 107.maddesi uyarıca şimdilik 1.800.000 TL'nin davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, belirsiz alacak talebinin kabul edilmemesi halinde ise davalarının kısmi dava olarak kabulüne karar verilmesini dava ve talep etmiştir.Davacı vekili ıslah dilekçesiyle; bilirkişi raporu ile aylık kömür miktarları dikkate alınarak yapılan hesaplamaya göre, 1-4 Üniteler için toplam 532.921.094,69 TL, 5-6 Üniteler için 13.690.648,90 TL olmak üzere toplam 546.611.743,59 TL ödenmesi gerekirken, aynı dönemde yalnızca 458.621.227,62 TL ödendiği/ tahsil edildiğini bu durumda talep edilecek bakiye alacağının toplam 87.990.515,97TL olduğu belirtilerek;1.800.000TL olan talebini artırarak, 87.990. 515,97TL'nin her bir ay için, ilgili ayda ödenmesi gereken fark miktarı dikkate alınarak ayrı ayrı işletilecek ticari işlerde geçerli temerrüt faizi ile birlikte olmak üzere; Ocak ayı için 62.151,06 TL'nin 31.01.2023 tarihinden, Şubat ayı için 6.156.375,30 TL'nin 28.02.2023 tarihinden, Mart ayı için 6.678. 424, 62 TL'nin 31.03.2023 tarihinden, Nisan ayı için 6.709.437,84 TL'nin 30.04.2023 tarihinden, Mayıs ayı için6.677.841,63 TL'nin 31.05.2023 tarihinden, Haziran ayı için 4.574.760,15 TL'nin 30.06.2023 tarihinden, Haziran (5-6) ayı için 13.690.648,90 TL'nin 30.06.2023 tarihinden, Temmuz ayı için13.335.482,73 TL'nin 31.07.2023 tarihinden, Ağustos ayı için 6.611.648,92 TL'nin 31.08.2023 tarihinden, Eylül ayı için 9.658.363,94 TL'nin 30.09.2023 tarihinden, Ekim ayı için7.649.146,29 TL'nin 31.10.2023 tarihinden ve Kasım ayı için 6.186.234,59TL'nin 30.11.2023 tarihinden itibaren, işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep edilmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın belirsiz alacak davası olarak açılmayacağını bu nedenle davanın reddine, aksi halde ise; davacı tarafından, dava dışı ... Termik Santraline teslim edilecek kömür fiyatının, kömür temin sözleşmesi 11-a maddesine göre belirleneceği ve söz konusu madde gereğince, kanunla yetkilendirilmiş kurumlarca bu maddede belirtilen endekslerin değiştirilmesi durumunda değişen endeks yerine anılan kurumlarca belirlenecek, endeksin kullanılacağının düzenlendiği ve maddede düzenlenenen kurumun enerji piyasası düzenleme kurumu olduğu ve müvekkil kurum tarafından ...'ya yazılaın █████/2022 tarihli yazı ile 2023 yılı kömür fiyatları bakımından PTF yerine AUF'un uygulanıp uygulanmayacağının sorulduğu, verilen cevada; kömür temin fiyatı hesaplamalarında kaynak bazında destekleme bedelinin yürürlükte olmadığı dönemler için "ağırlıklı ortalama piyasa takas fiyatı"nın, kaynak bazında destekmele bedelinin yürürlükte olduğu dönemler için " ağırlıklı ortalama piyasa takas fiyatı yerine, PTF ve UEF'nin her bir uzlaştırma dönemi " saat" için kıyaslanarak, küçük olan değerin esas alınmasıyla aritmetik ortalamanın hesaplanması ve elde edilen bu değerin kullanılmasının uygun olacağının" bildirildiğini. ... tarafından müvekkiline gönderilen bu değerleme yazısında, bu parametrenin bir endeks değişikliği olduğu ve buna göre hesaplama yapılması gerektiği nazara alınarak, buna göre hesaplama yapıldığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep ve cevap etmiştir. İhbar olunan ... Termik Santrali Üretim A.Ş. Vekili ihbara cevap dilekçesinde; öncelikle, davalı TKİ ve davacı DEFAŞ arasında yer alan düzenlemelerin, bu sözleşmenin tarafları arasındaki iç ilişkiye yönelik olduğundan taraflarına husumet yöneltilemeyeceğini, ayrıca müvekkili şirkete ait termik santral tesis ve işletmelerinin, kamuya ait ... ELEKTRİK ÜRETİM VE TİC. A.Ş. (S.E.A.Ş.)'nden 21.06.2015 tarihinde özelleştirme yolu ile devralındığını. ... Elektrik Üretim ve Tic.A.Ş. ile TKİ arasında 21.11.2014 tarihli linyit kömürü teminine dair sözleşmede, temin edilen kömürün birim fiyatı ilgili sözleşmenin 11-a maddesinde yer alan formüle göre yıllık olarak eskalasyona(fiyat farkı) tabi tutulduğunu. İlgili formüle göre yıllık fiyat artışlarında ÜFE, asgari ücret ve elektrik satış fiyatının yıllık olarak değişim oranları kullanıldığını. 2023 yılı kömür fiyatı artış oranı hesaplamasında kullanılacak değişkenlerin, %50 ağırlıkta; 2022 yılı/2021 yılı elektrik satışı fiyatı değişim oranı,%24 ağırlıkta; 2023-Ocak ayı brüt asgari ücret/2022-Ocak ayı brüt asgari ücret değişim oranı, %13 ağırlıkta; TÜİK tarafından yayınlanan 2003=100 temel Yİ-ÜFE Serisinde 19.2 numaralı rafine edilmiş petrol ürünleri endeksinin 2022-Aralık ayı/2021-Aralık ayı değişim oranı, %13 ağırlıkta; TÜİK tarafından yayınlanan 2003=100 temel yurt içi üretici fiyat endeksinin 2022-Aralık ayı/2021-Aralık ayı değişim oranı uygulanacağını. Dolayısıyla, elektrik satış fiyatı yıllık değişim oranının, kömür fiyat artışında en yüksek etkiye sahip değişken olduğunu. Elektrik satış fiyatları ile ilgili olarak Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından 18.03.2022 tarihinde yayımlanan “Kaynak Bazında Destekleme Bedelinin Belirlenmesine Ve Uygulanmasına İlişkin Usul Ve Esaslar” kapsamında, müvekkil şirketin nihai elektrik satış fiyatına tavan uygulandığını. EPİAŞ nezdinde oluşan nihai piyasa takas fiyatı ile ortaya çıkan farkın, müvekkiline, ilgili Usul ve Esaslar’ın “Destekleme Bedelinin Hesaplanması” başlıklı 5. Maddesi kapsamında fatura edildiğini. Bu sebeple, fiyat eskalasyon formülünde %50 ağırlığa sahip elektrik satış fiyatının, sözleşmede belirtilen “Ağırlıklı Ortalama Piyasa Takas Fiyatı” yerine, ilgili Usul ve Esaslar kapsamında ... tarafından belirlenen “Azami Uzlaştırma Fiyatı” olarak uygulandığını. Kaldı ki; müvekkil şirketin gelirine esas elektrik satış fiyatının, kömür fiyat eskalasyon formülünde tanımlanan elektrik satış fiyatının oldukça altında olacak şekilde ...’nın yürürlüğe koyduğu uygulama nedeniyle düşürüldüğünü. Söz konusu uygulama nedeniyle 2023 yılı kömür fiyatı belirlenirken kömür fiyat eskalasyon formülünde yer alan elektrik satış fiyatı parametresi olarak ...’nın uygulamaya koyduğu “tavan Fiyat”ın kullanılması gerekliliğinin ortada olduğu, belirtilmiştir.DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, taraflar arasında imzalanan █████/2018 tarihli İşletme Hakkının Devri Sözleşmesinin 8. Maddesi ile bu sözlemenin eki olan █████/2023 tarihli protokolün 5.1 maddesi ile atıf yapılan, davalı ve STSEÜAŞ arasında imzalanan █████/ 2014 tarihli Kömür Temini Sözleşmesinin 11. Maddesi gereğince; davacı tarafından temin edilen kömürün, 2023 yılı eskale edilmiş fiyatının tespitiyle, bu kapsamda davalı tarafından uygulanan fiyatın az olup olmadığı, davacıya eksik ödenen bir bedelin olup olmadığı, olması halinde miktarı ile istirdatı istemine, ilişkindir. Öncelikle iş bu davanın, davacının eldeki veriler ile dava ettiği miktarın tespitin mümkün olduğu ve HMK nun 33.maddesi gereği, hukuki tavsifin mahkemeye ait olduğu nazara alınarak, açılan bu davanın HMK nun 107. Maddesinde belirtilen belirsiz alacak davası olmadığı, HMK nun 109. Maddesinde belirlene kısmi dava olduğu anlaşılmakla, bu vasfı ile yargılama sürdürülmüştür.6098 sayılı TTK nun 5/A maddesi gereğince, zorunlu arabuluculuğa başvurulduğu ve anlaşamamaya dair son tutanağın sunulduğu, görülmüştür.Yine davalını dilekçesinde ileri sürdüğü; görev, yetki , husumet, derdestlik, kesin hüküm , hukuki yarar, hak düşürücü süre ve zamanaşımı itirazlarının, dosya kapsamınca yerinde olmadığı anlaşılmakla, reddi gerekmiştir.Taraflar arasında düzenlenen █████/2018 tarihli Türkiye Kömür İşletmelerine ait 86073 sicil numaralı Ruhsatın Ve İşletme Hakkının Devir Sözleşmesi incelendiğinde; bu ruhsatın kapsadığı maden sahasının █████/2040 tarihine kadar işletme hakkının devrini kapsadığı, sözleşmenin 8.18. Maddesi gereğince, Türkiye Kömür İşletmeleri ile ... Termik Santrali arasında daha önce yapılan sözleşme ve protokollerde belirtilen şartlarda, Türkiye Kömür İşletmelerinin, ... Termik Santraline vermeyi taahhüt ettiği yıllık kömür miktarının %20 sini, TİK adına karşılayacağı ve termik santrale verilen miktar ve kalorifik değer üzerinden hesaplanarak bulunan pay tutarının, kuruma ödenecek aylık paydan düşüleceği, termik santrale kömür verilmesinin uygulanmasına yönelik taraflar arasında ayrıca bir protokolün hazırlanacağının kararlaştırıldığı, bu kapsamda imzalanan █████/2023 tarihli protokolün 5. Maddesinde ise; kömür satış fiyatının, TİK ile STSEÜAŞ arasında yürütülmekte olan Kömür Temin Sözleşmesinin 11/a maddesinde ki, fiyat artışı belirleme yöntemiyle yıllık olarak belirlenen (KDV hariç) baz kömür satış fiyatının geçerli olduğu, bu madde ile atıf yapılan █████/2014 tarihli Kömür Temini Sözleşmenin 11. Maddesinin a bendinde ise; kömür fiyatını; "madde 8 de özellikleri belirtilen kömürün 2015 yılı işletme dönemi için baz fiyatı sözleşme imza tarihi itibari ile KDV hariç olmak üzere...... Takip eden yıllarda ise aşağıdaki fiyat artışı belirleme yöntemi uygulanarak bir sonraki yılın baz fiyatının belirleneceğini ve Fiyat Artışı İçin (Fn) Verisinin Hesaplanmasının [ ( Fn=Fn-1[0,5 (SGÖFn-1/SGÖFn-2)+0,24(İn/İn-1)+0,13(Yn-1/Yn-2)+0,13(Yİ-ÜFEn-1/Yİ-ÜFEn-2)] şeklin- de olup, formül altında açıklanan ve bu formülde yer alan parametrelerin ( Fn=İşletme Dönemi Baz Fiyatını, Fn-ı=Bir önceki İşletme Dönemi Baz Fiyatını, SGÖFn-1=PMUM/ EPİAŞ' da İşletme Döneminden bir önceki yıl oluşmuş yıllık ağırlıklı ortalama sistem gün öncesi fiyatını, SGÖFn-2=PMUM/EPİAŞ' da İşletme Döneminden iki önceki yıl oluşmuş yıllık ağırlıklı ortalama sistem gün öncesi fiyatını, İn=İşçilikle ilgili İşletme Dönemi Ocak ayı temel asgari ücretini, İn-ı=İşçilikle ilgili İşletme Döneminden bir önceki yıl Ocak ayı temel asgari ücretini,) olduğu, md. 11/a f.4 de ise; "Kanunla yetkilendirilmiş kurumlarca bu maddede belirtilen endekslerin değiştirilmesi durumunda değişen endeks yerine anılan kurumlarca belirlenecek endeks kullanılacaktır." , yine aynı maddede;"Taraflar, 14. Madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla işletme ve piyasa koşullarında yıl içinde meydana gelen değişiklikleri gerekçe göstererek o yıla ilişkin kömür fiyatında değişiklik talebinde bulunmayacaktır. Sözleşmenin imza tarihinden sonra yürürlüğe girecek düzenlemeler sonucunda;TKİ üretim maliyetlerinin bu maddede fiyat artışı belirleme yönteminde belirtilen hususlar dışındaki nedenlerle artması halinde, artan bu üretim maliyetleri oranında bir sonraki işletme dönemi için baz fiyat revize edilecektir." hükümleri yer almıştır. Davalı kurumun 2023 yılında "Sistem Gün Öncesi Fiyatı (SGÖF) = Piyasa Teklif Fiyatı " paremetresinin uygulanması yönünden oluşan tereddüt üzerine ...'ya yazıdığı █████/2022 tarihli yazısında;"... elektrik üretim amaçlı kömür tedarik eden kömür yakıtlı bazı termik santrallere Kurumunuzca sağlanan kömürün fiyatının, Kurumunuz ile santral işleticileri arasında imzalanan Kömür Temin Sözleşmesi’nin “Kömür Fiyatı” başlıklı 11.a maddesinde yer alan ve yılda bir kez olmak üzere her yılın ocak ayında söz konusu yazınızda belirtilen formüle göre güncellendiği, formül içerisinde SGÖFn-1 ve SGÖFn-2 parametrelerinin yer aldığı, bu parametrelerin PMUM/Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi’nin (EPİAŞ) işletme döneminden bir önceki ve iki önceki yıl oluşan yıllık ağırlıklı ortalama sistem gün öncesi fiyatını ifade ettiği, yerli kömürle çalışan santrallerin nihai elektrik satış fiyatına Kurumumuz tarafından Kaynak Bazında Destekleme Bedelinin Belirlenmesine ve Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar (Usul ve Esaslar) kapsamında tavan uygulandığı, bu sebeple elektrik satış fiyatının sözleşmede belirtilen “Ağırlıklı Ortalama Piyasa Takas Fiyatı” yerine, Usul ve Esaslar kapsamında Kurumumuz tarafından belirlenen “Azami Uzlaştırma Fiyatı” olduğu, Kurumunuzdan kömür temin eden santral işletmecisi firmalar tarafından Kurumunuza yapılan başvurularda elektrik satış fiyatlarının formülde belirtilen PMUM fiyatlarından farklı olması nedeniyle 2023 yılı kömür temin fiyatlarının söz konusu formül kapsamında artırılması halinde, kömür fiyatlarında 2022 yılına göre yaklaşık 3,2 kat artış olacağı ve bu durumda üretim maliyetlerindeki artıştan dolayı santrallerin işletilmesinde zorluklar ortaya çıkacağının ifade edildiği belirtilmiş ve 2023 yılı kömür fiyatının belirlenmesi aşamasında “Ağırlıklı Ortalama Piyasa Takas Fiyatı” yerine Usul ve Esaslar kapsamında Kurumumuz tarafından belirlenen “Azami Uzlaştırma Fiyatı”nın uygulanıp uygulanmayacağı konusundaki görüşlerimiz ile “Azami Uzlaştırma Fiyatları” açısından fiilen oluşan piyasa takas fiyatlarının aylık ve yıllık olarak bildirilmesi", talep edilmiştir. ...'nın, davalı hitaben yazdığı 25.12.2022 tarih ve E-76503131 -110.99- 596161 sayılı yazıda;.."... kömür temin fiyatı hesaplamalarında kaynak bazında destekleme bedelinin yürürlükte olmadığı dönemler için “Ağırlıklı Ortalama Piyasa Takas Fiyatı/PTF”nın, kaynak bazında destekleme bedelinin yürürlükte olduğu dönemler için ise“Ağırlıklı Ortalama Piyasa Takas Fiyatı/PTF” yerine, PTF ve AUF’un her bir uzlaştırma dönemi (saat) için kıyaslanarak, küçük olan değerin esas alınmasıyla aritmetik ortalamanın hesaplanması ve elde edilen bu değerin kullanılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir", şeklinde cevap verildiği, görülmüştür.Taraflar arasındaki sözleşmeler, 2023 yılına ilişkin tarafların bildirdiği deliller toplandıktan sonra, Mahkememizce enerji hukukunda uzman nitelikli hesap bilirkişisi İlker Fatih Kıl, maden mühendisi öğretim görevlisi Ali İhsan Arol ve mali müşavir Celal Koca'dan oluşan heyete tevdii ile alınan █████/2024 tarihli raporda;".... taraflar arasındaki uyuşmazlığın kömür fiyatının belirlenmesine ilişkin olarak Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü ile ... Elektrik Üretim ve Ticaret A.Ş. Arasında Linyit Kömürü Temini ile İlgili Sözleşme ("KTS") md. 11/a'nın uygulanmasından kaynaklandığı. Kömür satımı yapılan yıla ilişkin olarak uygulanacak kömür fiyatı md.11/a f.1 uyarınca 2015 yılı için belirlenen baz fiyata, md.11/a f.3'teki fiyat artış formülü uygulanmak suretiyle bulunulacağı. Bu formüle göre bir önceki sene, bir sonraki senenin baz kömür fiyatını teşkil ettiğini, aynı madde f.4'te yer alan "Kanunla yetkilendirilmiş kurumlarca bu maddede belirtilen endekslerin değiştirilmesi durumunda değişen endeks yerine, anılan kurumlarca belirlenecek endeksin kullanılacağı, md.11/a f.5'te ise, " Taraflar, 14. Madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla işletme ve piyasa koşullarında yıl içinde meydana gelen değişiklikleri gerekçe göstererek o yıla ilişkin kömür fiyatında değişiklik talebinde bulunmayacaktır." hükümlerinin yer aldığını. Uyuşmazlığın temelinde, md.11/a f.3'teki fiyat artış formülünde yer alan değişkenlerin, hangilerinin endeks olduğu hususu olduğunu. KTS md.11/a, fiyat artış formülünde nelerin endeks olarak düzenlendiği hususunda her hangi bir tartışmaya mahal vermeyecek kadar açık düzenlendiğini ve md. 11/a incelendiğinde, "endeks" olarak kabul edilen değişkenlerin açık bir şekilde, "Yn-1: İşletme döneminden... endeksi","Yn-2: İşletme döneminden... endeksini","Yİ-ÜFEn-1:İşletme döneminden... yurt içi üretici fiyat endeksini", "Yİ-ÜFEn-2:İşletme döneminden... yurt içi üretici fiyat endeksini", olduğunun görüldüğünü. Yine Md.11/a f.3'te yer alan fiyat artış formülünde diğer değişkenlerin bu sözleşme tahtında "endeks" olarak kabul etmenin mümkün olmadığını. Kaldı ki, md.11/a f.4 bu hususta son derece açık bir şekilde; "Kanunla yetkilendirilmiş kurumlarca bu maddede belirtilen endekslerin değiştirilmesi durumunda değişen endeks yerine anılan kurumlarca belirlenecek endeks kullanılacaktır." ifadesinin yer aldığını. Bu durumda yukarıda belirtilenler dışındaki değişkenlerin endeks olarak kabul edilmesinin KTS md.11/af.4'e aykırılık teşkil edeceğini. Formülde yer alana endeks dışındaki "Sistem Gün Öncesi Fiyatı" ("SGÖF") ve "İşçilikle İlgili" ("İ") değişkenleri incelendiğinde; Sistem Gün Öncesi Fiyatın-1:"PMUM/ EPİAŞ'ta işletme döneminden bir önceki yıl oluşmuş yıllık ağırlıklı ortalama gün öncesi fiyat şeklinde tanımlandığını. Elektrik piyasasının, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ("EPK") uyarınca düzenlemeye tabii bir piyasa olarak kurgulandığı ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu ("...") sektörel düzenleyici kurum olarak yetkilendirildiğini. Elektrik piyasasında fiyat oluşumu, son derece teknik bir konu olmakla birlikte, kural olarak doğal tekel niteliğini haiz, iletim, dağıtım faaliyetleri ile tüketicilerin tedarikçilerini seçemedikleri görevli tedarik şirketlerinin faaliyetleri karşılığı alacağı bedeller ilgili mevzuat hükümleri uyarınca düzenlenen tarifeler" kapsamında, ... tarafından düzenlendiğini. Buna karşılık rekabete açılmış olan elektrik üretim ve tedarik piyasalarında ise kural olarak fiyat serbest bir şekilde piyasa koşullarına göre oluştuğunu. Ancak, elektrik piyasası, elektriğin anlık olarak dengelenmesi zarureti nedeniyle kendine özgü bir takım kurallara ihtiyaç duyduğunu. Bu nedenle EPK uyarınca organize piyasalar oluşturulduğu ve bu bu organize piyasaları EPİAŞ nun koordine ettiğini. Özetle ifade etmek gerekirse, ülkemizde ticarete konu edilen elektriğin ; "ikili anlaşmalar - piyasası-", gün öncesi piyasa, gün içi piyasa ve gerçek zamanlı dengeleme güç piyasasında işlem gördüğü. Bunlardan ikili anlaşmalar piyasası tamamen tacirler tarafından rekabetçi bir şekilde oluşmaktayken, organize piyasalar olan, gün içi ve gün öncesi piyasalarını ilgili mevzuat hükümleri uyarınca EPİAŞ tarafından işletildiği, gerçek zamanlı dengeleme-güç piyasasını ise TEİAŞ'a bağlı "Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi" ("PMUM") işletiğinin. Davamız konusu uyuşmazlık bakımından önemli olan Gün Öncesi Piyasası olup, Gün öncesi elektrik piyasasında piyasa oyuncularının önceden belirlenmiş kurallara uygun olarak saatlik bazda alış ve satış yönlü fiyat teklifleri verdiği ve verilen bu teklifler neticesinde arz ve talebin kesiştiği yerde, Piyasa Takas Fiyatı ("PTF") oluştuğunu. PTF elektrik piyasasında fiyata ilişkin en temel parametre olup, KTS md.Md.11/a f.3'da bahsi geçen SGÖFn-1 yani, bir önceki yıl oluşmuş yıllık ağırlıklı ortalama gün öncesi fiyat ile kastedilenin, önceki yıl PTF ağıtlıklı ortalaması olduğunun. Bu verilerin EPİAŞ'ın şeffaflık platformunda yayımlandığını. Buna göre, 2021 yılı Sistem Gün Öncesi Fiyatı (Ağırlıklı Ortalama) 507,85, 2021 yılı Sistem Gün Öncesi Fiyatı (Ağırlıklı Ortalama) ise 2.528,12TL/MWh olduğunu.(https://rapor.epias.Com. tr/ rapor/xhtml/ptfSmfListeleme.xhtml). Bu açıklamalardan da görüleceği üzere SGÖF herhangi bir Kurum tarafından belirlenen bir fiyat olmadığı ve piyasa koşullarına göre oluştuğunu. Ayırca, KTS md.Md.11/a f.3'teki fiyat artış formülünde yer alan "İn" ise; Asgari Ücret Yönetmeliği uyarınca Asgari Ücret Tespit komisyonu tarafından belirlenmekte olup mevzuat uyarınca en geç iki yılda bir belirlenmesi gerekmektedir. Bununla birlikte enflasyonist süreç nedeniyle geçtiğimiz yıllarda bir yılda iki kere güncellendiği de vakidir. Fakat, bahse konu değişken yukarıda belirttiğimiz üzere KTS kapsamında endeks olarak kabul edilen değişkenler arasında sayılmamıştır. KTS Madde 11/a Kapsamında Fiyat Artışı İçin (Fn) Verisinin Hesaplanması Fn=Fn-1[0,5(SGÖFn-1/SGÖFn-2)+0,24 (İn/İn-1)+0,13 (Yn-1/ Yn-2) + 0,13(Yİ-ÜFEn-1/Yİ-ÜFEn-2) ] Fn = [0,5x(2528,██████,85)+ 0,24x(██████████+0,13x4312,36/ 2408, 67 ) + 0,13x (2021,███████,25)]= 3,4589, Dava dosyasının incelenmesinden satışı yapılan kömür miktarına ilişkin olarak bir ihtilaf bulunmadığından: ... 1-4 için 2023 yılı kömür fiyatı=309,57x 3,4589= 1.070,77TL/TON ... 5-6 için 2023 yılı kömür fiyatı=224,94x 3,4589= 778,04TL /TON olarak," tespit ve hesap edildiği bildirilmiştir.İşbu rapora karşı, tarafların beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi için aynı heyete dosya tevdii edilerek alınan █████/2025 tarihli ek raporda ise; tarafların kök rapora yaptıkları tespitleri değiştirecekleri hususun bulunmadığı, ancak davacı tarafın 2023 ve 2024 yılları içerisindeki kömür teslim miktarına yer verildiği nazara alındığında ve kök rapordaki kabul çerçevesinde yapılan hesaplama da; " A) ... 1-4 için 2023 yılı kömür fiyatı= 309,57*3,4589=1.070,77 TL/TON, ... 5-6 için 2023 yılı kömür fiyatı=224,94*3,4589=778,04 TL/ Ton olarak, B) 2023 yılı için ... 1-4'e telim ettiği 494.298,76 ton kömür karşılığı 529.280.283,2 TL ve ... 5-6'ya teslim ettiği 21.289,18 ton kömür karşılığı 16.563.833,61 TL olmak üzere", toplam 545.844.116,9 ödeme yapılması gerektiğinin tespit ve hesap edildiği bildirilmiştir. Davalı tarafın rapora itirazları üzerine, Elektrik Mühendisi Hami Çelebi, maden mühendisi M. Ayhan Yılmazer, nitelikli hesap bilirkişisi Şükriye Altunbaşak Kirkil ve SMM Hüsnü Akyüz'den oluşturulan yeni heyete alınan █████/2025 tarihli raporda ise; Taraflar arasındaki uyuşmazlığın temelini de davacı tarafından dava dışı ... Termik Santralına sağladığı ve devir bedelinden düşülecek olan kömür bedelinin ne şekilde hesaplanacağı noktasında toplanmaktadır. Davalının ... Termik Santralı ile akdettiği sözleşmenin 11. maddesinde; 2015 yılı için ... B Termik Santralı 1,2,3 ve 4. üniteleri baz fiyatı 76,8 TL/Ton , 5 ve 6. üniteleri baz fiyatı 55,8 TL/ton olarak yer almakta ve takip eden yıllarda ise( Fn= Fn-1[0,5(SGÖFn-1/SGÖFn-2) + 0,24(İn/İn-1) + 0,13(Yn-1/Yn-2) + 0,13(Yİ-ÜFEn- 1/Yİ-ÜFEn-2)]) formülünün uygulanacağı, formüldeki SGÖFn-1 ile SGÖFn-2 Enerji Piyasasında kurulmuş olan gün öncesi piyasasında oluşan fiyatları, İn-1 ve In ise Ocak ayında uygulanacak temel asgari ücreti ifade eden parasal değeri gösterdiği ve endeks niteliğinde olmadığını, ancak formüldeki Yn-2, Yİ-ÜFEn-1e, Yİ-ÜFEn-2 ise, kanunla yetkilendirilmiş TÜİK tarafından hesaplanarak açıklanan endeksler olduğunu ve bu endekslerin hesaplamada dikkate alınması gerektiğini belirterek, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve eki Protokol, davalı ile dava dışı ... Termik Santralı arasında akdedilen sözleşmenin 11/a maddesindeki formüle göre uyuşmazlığın çözümü gerektiği, KTS md.11/a, fiyat artış formülünde nelerin endeks olarak düzenlendiği hususunda herhangi bir tartışmaya mahal vermeyecek kadar açık düzenlendiğini, Sözleşmede yer alan “Yn-1, Yn-2, Yİ-ÜFEn-1 ve Yİ-ÜFEn-2”dışındaki değişkenlerin (SGÖFn-1/SGÖFn-2 ve İn/İn-1)in endeks olarak değerlendirilemeyeceğini. Bu formülden sonra, ... Kurul Kararı ile getirilen parametrelerin ve değişkenlerin yeni birer değişken ve formül unsuru olduklarını, formülde yer alan endekslerin değiştirilmesi şeklinde olmadığını ve dolayısıyla yeni formül unsuru/ değişken getirilmesi suretiyle 11/a maddedeki formülün değiştirilmesinin, davacı açısından bağlayıcı olabilmesi için davacının rızasıyla bir sözleşme değişikliği veya kanunla bir değişiklik veya hakim müdahalesi ile değişiklik yapılmış olmasının gerektiğini. Yine ... Kurul Kararının kanun gücünde olmadığı, ayrıca davacının bu sözleşmedeki rolü ve piyasadaki sıfatı yönünden bu kurul kararının (idari işlemin) kapsama alanına da girmediğini. Ortada usulüne uygun gerçekleştirildiği ispatlanan bir sözleşme değişikliği olmadığı sürece, davacı ve davalının 11/a maddesindeki formüle göre hesaplama yapmakla yükümlü olduklarını. Buna göre yapılan hesaplamalar sonucunda, davacının, davalı adına ... Termik Santralına temin ettiği kömüre ilişkin 2023 yılı baz birim fiyatının ... 1-4 üniteleri için 1.070,75TL/ton, ... 5-6 için 778,03TL/Ton olarak hesaplandığını. Kömür bedelinin belirlenmesinde baz fiyata aylık vardiya alt ısıl değeri ve sözleşme baz alt ısıl değerine göre aylık prim ve panelite bedelinin ilave edilerek bulunacak vardiya fiyatı üzerinden kömür bedelinin hesaplanması gerektiğini. Bu hesaplama ile ekli tabloda görüleceği üzere davacının, 2023 yılı Ocak ila Kasım ayları içinde 546.611.743,59TL alacaklı olmasına karşın 458.621.227,62 TL fatura keşide ettiği ve bu sonuçla davacının 546.611.743,59TL- 458.621.227,62TL= 87.990.515,97TL eksik kömür bedeli aldığı hesap edilmiştir.Davalı taraf yeni bir heyetten rapor alınması talebinde bulunmuş ise de, mahkememizce oluşturulan her iki heyetinde aynı doğrultuda görüş ve rapor sundukları, raporlar arasında çelişki bulunmadığı görülmekle, bu talepleri kabul edilmemiştir. İş bu davadaki uyuşmazlığın, güncel kömür fiyatın belirlenmesine ilişkin formülde yer alan SGÖFn/PTF' nin, Elektrik satış fiyatları ile ilgili olarak Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından 18.03.2022 tarihinde yayımlanan “Kaynak Bazında Destekleme Bedelinin Belirlenmesine Ve Uygulanmasına İlişkin Usul Ve Esasları” düzenlemenin, “Destekleme Bedelinin Hesaplanması” başlıklı 5. Maddesi gereğince, ... tarafından belirli dönemlerde uygulanan ve elektrik üreticilerinin uzlaştırma piyasasında elde edebileceği gelirin, PTF ile karşılaştırmalı olarak üstten sınırlayan, arz güvenliği ve tüketicinin korunması amaçlı düzenleyici bir tavan fiyatı mekanizması ( Azami Uzlaştırma Fiyatı (AUF)) getirilmesi sonrasında ne şekilde uygulanacağı, bu sınırlamanın nazara alınıp alınmayacağından kaynaklanmaktadır. Kömür bedelinin güncellenmesine ilişkin fomüldeki, SGÖFn/PTF serbest piyasada oluşan ham piyasa fiyatı olup, AUF (Azami Uzlaştırma Fiyatı)ise ... tarafından belirlenen bir üst sınırdır. ... düzenlemesi gereğince, destekleme bedeli uygulanan dönemlerde: PTF > AUF ise elektrik üreticisi AUF kadar gelir elde edeceği, ancak PTF < AUF ise üreticinin PTF kadar gelir elde edeceğini şeklin olup, nihai elektrik satış fiyatına tavan uygulandığı, ayrıca EPİAŞ nezdinde oluşan nihai piyasa takas fiyatı ile ortaya çıkan farkın, elektrik üreticisine Destekleme Bedeli kapsamında fatura edildiği, bu şekilde AUF nin, elektrik üretiminde kullanılan kömür, doğalgaz gibi girdilerin maliyetlerinde ani ve olağanüstü artışlar yaşanması, bu artışların elektrik fiyatlarını kontrolsüz biçimde yükseltme riski doğurması, arz güvenliğinin ve tüketicinin korunması ihtiyacı nedeniyle, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun █████ maddesi uyarınca ... tarafından dönem dönem uygulandığı görülmektedir. Bu durumda AUF nin, elektiriğin serbest piyasa fiyatını ortadan kaldıran değil, kamu tarafından tüketiciyi koruma ihtiyacı nedeniyle, belirli dönemlerde üstten sınırlayan bir düzenleme olduğu ve formüldeki parametrenin değişmesi anlamına gelmediği, kısaca formüldeki SGÖFn/PTF' nin endeks olmadığı, ... nın, AUF uygulaması ve düzenlemesinin, bu parametreyi ortadan kaldırmadığı, yürürlükte olduğu da nazara alındığında, iş bu sözleşme kapsamında kömür fiyatının belirlenmesinde ... nın bu düzenlemesinin uygulama yeri bulamayacağı anlaşılmıştır.Tüm dosya kapsamı, dava, cevap, ihbar olunan beyanı, taraflar arasındaki sözleşme, protokol ile atıf yapılan Kömür Temin Sözlemesini 11/a maddesi kapsamı ile kömür fiyatının güncellenmesine ilişkin formül, ... yazı cevabı ile bilirkişi heyetlerinde alınan raporlar, hep birlikte değerlendirildiğinde; Dava konusu 2023 dönemine ilişkin olarak, Kömür Temin Sözleşmesi 11/a maddesi kapsamında, davacının, davalı adına ... Termik Santraline teslim ettiği kömür bedelinin eskale edilmiş fiyatının hesabında, kararlaştırılan formüldeki parametrelerde yer alan endekslerde, yetkili kurulunca yapılaca değişikliklerin uygulanacağının belirlendiği. Buna göre formülde yer alan ve davalı tarafında fiyat güncelemesi uygulanmasında tereddüt duyulan ve ... dan görüş alınarak uygulanan Sistem Gün Öncesi Fiyatı (Ağırlıklı Ortalama)/PTF parametresinin, bilirkişi raporlarında da açıklandığı üzere herhangi bir Kurum tarafından belirlenen bir fiyat olmadığı, yani endeks olmadığı,( Gün öncesi elektrik piyasasında piyasa oyuncuları önceden belirlenmiş kurallara uygun olarak saatlik bazda alış ve satış yönlü fiyat teklifleri verdikleri, verilen bu teklifler neticesinde arz ve talebin kesiştiği yerde Piyasa Takas Fiyatının ("PTF") kendiliğinde oluştuğu ve bunun elektrik piyasasında ki fiyata ilişkin en temel parametre olduğu), dava konusu 2023 yılında da bu parametrenin piyasa şartlarında kendiliğinden belirlendiği ve ayakta olduğu. ... nin elektirik piyasa fiyatın dengelenmesi için zaman zaman Azami uzlaştırma fiyatını devreye sokmasının, elektirik piyasası oyuncuları arasındaki dengeyi sağlayarak sisteme enerji arzının sağlanması ve güvenliğine yönelik olup, formüldeki Sistem Gün Öncesi Fiyatı (Ağırlıklı Ortalama)parametrenin değiştirildiği anlamına gelmediğini, yani ... nun bu parametreye müdahalesinin" formüldeki endekslerin yetkili kurumca değiştirilmesi" anlamına gelmeyeceği anlaşılmıştır. Bu kapsamda bilirkişilerce; ... nun, Azami Uzlaştırma Fiyatının devreyi soktuğu dönemde belirlediği PTF'nin, AUF'yi geçmeyeceği/tavan kuralı dikkate alınmadan, yapılan hesaplamaya göre; ... 1-4’e teslim ettiği 494.298,76 ton kömür karşılığı 529.280.283,20 TL, ... 5-6’ya teslim ettiği 21.289,18 ton kömür karşılığı 16.563.833,61TL olmak üzere, toplam 545.844.116,90 TL ödeme alması gerektiği halde, davalınını kömür fiyatını eksik tespit ederek, davacıya fatura ettirdiği ve ödendiği, buna davacının ihtirazı kayıt koyduğuda görülmekle, eksik ödenen bu miktarın davalıdan tahsil gerektiği kabul edilmiştir. Bu kapsamda her bir fatura miktar ve tarihi ile ıslah dilekçesi gözetilerek, eksik ödenen bedelin avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak, davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde davanın kabulü yönünde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacının davasının kabulü ile, Davacı ile davalı arasında imzalanan █████/2018 tarihli "Türkiye Kömür İşletmelerine ait 86073 sicil numaralı Ruhsatın Ve İşletme Hakkının Devir Sözleşmesi gereğince, ihbar olunan ... Termik Santrali Elektirik Üretim A.Ş.'ye 2023 yılında teslim edilen kömür bedellerinin, atıfla uygulanması gerekli Kömür Temin Sözleşmesinin 11. Maddesi gereğince, eskale edilmiş bedelinden 87.990.515,97 TL'nin eksik ödendiğinin tespitine, bu miktarın 62.151,06 TL'sinin █████/2023 tarihinden, 6.156.375,30 TL'sine █████/2023 tarihinden, 6.678.424,62 TL'sine █████/2023 tarihinden, 6.709.437,84 TL'sinde █████/2023 tarihinden, 6.677.841,63 TL'sine █████/2023 tarihinden, 4.574.760,15 TL'sine █████/2023 tarihinden, 13.690.648,90 TL'sine █████/2023 tarihinden, 13.335.482, 73 TL 'sine █████/2023 tarihinden, 6.611.648,92 TL 'sine █████/2023 tarihinden, 9.658.363,94 TL 'sine █████/2023 tarihinden, 7.649.146,29 TL'sine █████/2023 tarihinden ve 6.186.234,59 TL'sine █████/2023 tarihin den itibaren, 3095 sayılı yasanın 2/2. Maddesi gereğince değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,2-Kabul edilen 87.990.515,97 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 6.010.632,15 TL karar ve ilam harcından 30.739,50 TL peşin harç, 1.502.658,04 TL ıslah harcı toplamı olan 1.533.397,54 TL harcın düşümü ile eksik kalan 4.477.234,61 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL başvuru harcı, 30.739,50 TL peşin harç, 38,40 TL vekalet harcı, 1.502.658,04 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.533.705,79 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davacının karşıladığı 1.040,75 TL yazışma gideri, 18.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 19.040,75 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 87.990.515,97 TL üzerinden takdir edilen 1.935.905,16 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,8-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı oy birliği ile verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026 "Bu Evrak 5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre UYAP Sistemi Üzerinden Elektronik Olarak İmzalanmıştır."