Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen menfi tespit davasında, banka dışı kredi kuruluşunun fahiş faizle icra takibi başlattığı iddia edilen borca ilişkin bilirkişi raporuyla borçlu olunmadığının tespiti kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, bir borçlunun, kullandığı kredi, kredi kartı ve KMH borçları sebebiyle aleyhine başlatılan icra takibinde uygulanan faiz oranlarının fahiş olduğu iddiasıyla açtığı menfi tespit davasının yargılama sürecini anlatmaktadır. Davacı, yasal düzenlemelere uygun faiz hesaplandığında borçlu olmadığını ileri sürerken, davalı ise sözleşmesel faiz oranlarının uygulandığını savunmuştur. Görevsizlik kararı sonrası dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu, icra dosyasındaki taleple davacının gerçek borcu arasında, doğru faiz hesaplamaları dikkate alındığında, önemli bir fark bulunduğunu ortaya koymuştur.
T.C.
ANTALYA4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Menfi Tespit)DAVA TARİHİ : █████/2023KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte bulunan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,DAVA:Davacı vekilinin Antalya ... Tüketici Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyasına verdiği dava dilekçesinde özetle; davacının, dava dışı ...'den kredi, kredi kartı ve kmh kullandığını, borcunu ödeyememesi sebebi ile hakkında Hatay İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve TBK da ve 5464 sayılı yasada düzenlenen faiz oranlarına riayet edilmeksizin fahiş faiz oranı üzerinden takibin sürdürüldüğünü beyanla davacının borcuna TBK'da ve 5464 sayılı yasada belirlenen faiz oranlarının uygulanması halinde dava tarihi itibari ile şimdilik ... TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile ... TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.CEVAP:Davalı vekilinin Antalya ... Tüketici Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyasına verdiği cevap dilekçesinde özetle; davayı kabul etmediklerini, davacının kredi kartı, kredi ve kmh kullandığını ve sözleşmedeki ödeme planına uymaması üzerine sözleşmedeki faiz oranı üzerinden icra takibi başlatıldığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Antalya ... Tüketici Mahkemesinin .../... Esas - .../... Karar sayılı görevsizlik kararı sonrası dosya mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilmiştir. Görevsizlik kararı veren mahkemenin aldırdığı bilirkişi raporunun usulüne uygun taraflara tebliğ edildiği anlaşılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, İİK'nun 72. maddesi gereği icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; davalı banka tarafından başlatılan takipte işlemiş faiz oranın tespiti ile davacının borçlu olup olmadığına ilişkindir.Gerçekte var olmayan bir borç ya da geçersiz bir hukuki ilişki nedeniyle icra takibine maruz kalması muhtemel olan veya icra takibine maruz kalan bir kimsenin (borçlunun) gerçekte borçlu bulunmadığını ispat için açacağı dava, menfi tespit olarak adlandırılmaktadır. Menfi tespit davasında amaç bir hukuki ilişkinin veya bir hakkın gerçekten mevcut olmadığının tespitine yöneliktir. Başka bir deyişle hukuki bir yarar bulunması koşuluyla sonuçta alacak-borç ilişkisi doğuracak bir durumun olmadığının tespiti amaçlanır. Menfi tespit davası, normal bir hukuk davası gibi açılır. Borçlu, itirazın kaldırılması sırasında tetkik merciinde (m. 68-68a) ileri sürüp ispat edemediği itiraz ve def’ilerini, menfi tespit davasında yeniden ileri sürebilir; çünkü itirazın kaldırılması kararı, menfi tespit davasında kesin hüküm teşkil etmez. Nitekim aynı ilkeler, T.C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 17.03.2010 gün ve ███████-123 E. ████████ K; 07.12.2011 gün ve ███████-576 E. ████████ K sayılı kararında da vurgulanmıştır. (T.C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu., ███████-622 esas, 2012/9karar, Tar. █████/2012)Hatay İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı takip dosyası uyap üzerinden celbedilmiş, incelenmesinde; alacaklı-temlik eden ... ... tarafından borçlu davalı ... ... aleyhine başlatılan ilamsız icra takibi olduğu, ihtarname açıklamaları ile ilamsız icra takibi başlatıldığı ve ... TL alacak talebinde bulunulduğu, takip dosyasının dava tarihi itibariyle kapak hesap raporunun dosya içerisine alındığı anlaşılmıştır. Banka kayıtları, kredi sözleşmesi getirtilerek dosyamız arasına alınmış, dosyanın bankacı bilirkişiye tevdiine karar verilmiş ve görevsizlik kararı öncesinde bilirkişi raporu alınmıştır.Bankacı bilirkişinin ... tarihli raporunda sonuç olarak; " Hesaplanan İcra Kapak Hesabı Borçlu Olunmayan TutarAsıl alacak ... ... ... Toplam Faiz ... ... ...BSMV ... ... ...Davaya konu tüm kredi tipleri 'ticari' vasıfta olup hesaplamaları taktiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere saygı ile arz ederim..." belirtilmiştir.Görevsizlik kararı veren mahkemede alınan bilirkişi raporunun incelenmesinde denetime ve hüküm kurmaya elverişli ve dosya mahiyetine uygun olduğu gözetilerek usul ekonomisi ilkesi gereği yeniden rapor alınmamış ancak tarafların hukuki dinlenilme hakları gözetilerek taraflara işbu rapor tebliğ edilerek rapora karşı beyanda bulunma ve itiraz etme hakkı tanınmıştır. Alınan bilirkişi raporu ile takip konusu kredi, kredi kartı ve kredili mevduat hesabı yönünden uygulanması gereken akdi ve temerrüt faiz oranlarının uygulanması neticesinde davacının, Hatay İcra Dairesi'nin .../... sayılı takip dosyasında dava tarihi itibariyle talep konusu işlemiş faiz ve BSMV yönünden ... TL ve ... TL borçlu olmasına rağmen, takip dosyasında dava tarihi itibariyle ... TL ve ... TL talep edildiği anlaşılmakla, toplam ... TL ve ... TL borçlu olmadığı anlaşılmıştır. Davacı talebi yönünden ... tarihli dilekçe ile davayı ıslah etmiştir ve ıslah dilekçesi görevsizlik kararı veren mahkemece davalıya tebliğ edilmiştir.Tüm dosya kapsamı, bilirkişi raporu ve ek raporu içeriğine göre, dava tarihi itibariyle işlemiş faiz yönünden ... TL ve ... TL talep edilebileceği kabul edilerek; ... tarihli rapor uyarınca davanın kabulü ile davacının Hatay İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı dosyasında ... TL ve ... TL işlemiş faiz ve BSMV yönünden borçlu olmadığının tespitine, fazlaya dair talebin reddine dair karar vermek gerekmiştir.Karar tarihinde yürürlükte bulunan 3 Eylül 2022 Cumartesi günü 31942 Resmî Gazete Sayısı ile Resmi Gazetede Yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 5/1. Maddesine göre; Hangi aşamada olursa olsun, dava ve icra takibini kabul eden avukat, bu Tarife hükümleri ile belirlenen ücretin tamamına hak kazanır.Aynı Tarifenin 13. Maddesine göre de: (1) Bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için bu Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7 nci maddenin ikinci fıkrası, 10 uncu maddenin üçüncü fıkrası ile 12 nci maddenin birinci fıkrası, 16 ncı maddenin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) bu Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir.(2) Ancak, hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez.(3) Maddi tazminat istemli davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına bu Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez.(4) Maddi tazminat istemli davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur. Yapılan bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; Davalı bankadan alacağı temlik alan şirketin dava ve duruşmalarda kendisini vekil ile temsil ettirdiği, davanın AAÜT'nin 13/4. Maddesi kapsamında tazminat istemli olarak nitelendirilemeyeceği, davanın menfi tespit olarak açıldığı, yani davanın AAÜT'nin 13/1 ve 2 maddesi kapsamında değerlendirilerek davalı lehine takdir edilecek vekalet ücretinin reddedilen kısım üzerinden nisbi olarak hesaplanması gerektiği kabulü ile, davalı lehine nispi vekalet ücretine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. (Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi, ████████ Esas, █████████ Karar)HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere; DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE;1-Davacının Hatay İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı takip dosyasında, ... tarihli bilirkişi raporuna göre; dava tarihi itibariyle ... TL işlemiş faiz ve ... TL BSMV kısmından borçlu olmadığının TESPİTİNE, fazlaya dair talebin reddine,2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ... TL harçtan peşin olarak yatırılan ... TL'nin mahsubu ile eksik kalan ... TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,3-Davacı tarafça dava açılışta peşin olarak yatırılan ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davacı tarafça yapılan davetiye, posta masrafı, bilirkişi ücreti gideri vb. yargılama gideri toplamı ... TL'nin; davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan ... TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,7-Arabuluculuk faaliyeti nedeniyle henüz sarf kararı düzenlenmemiş ancak tarifeye göre hesaplanan ... TL'nin; davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan ... TL'sinin davalıdan; ... TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,8-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra taraflara iadesine,Dair verilen karar davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede Antalya Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip ...E-imzalı Hakim ...E-imzalı