Askerlik hizmeti esnasında yaşanan yaralanma dolayısıyla idarenin kusursuz sorumluluğuna dayalı maddi ve manevi tazminat taleplerinin faiz başlangıcı ve miktarı yönünden Danıştay temyiz incelemesi.
Özet: Askerlik hizmeti sırasında nöbet yerinde beton direkleri taşırken elinin üzerine direk düşmesi sonucu yaralanan davacının, idarenin hizmet kusuru ve kusursuz sorumluluğu nedeniyle uğradığı maddi ve manevi zararların tazmini talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesi idarenin kusursuz sorumluluğuna dayanarak kısmen tazminata hükmetmiş, Bölge İdare Mahkemesi ise yeni bir maluliyet raporunu esas alarak maddi ve manevi tazminat miktarlarını önemli ölçüde düşürmüş; hem davacı hem de davalı idare, kararın sorumluluk, tazminat miktarı ve faiz başlangıcı gibi aleyhlerine olan kısımlarının bozulması talebiyle Danıştaya temyiz başvurusunda bulunmuştur.
T.C.
D A N I Ş T A YONUNCU DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARAVEKİLİ : Av. ...İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.DAVANIN_KONUSU : Davacı tarafından, İstanbul Boğaz Komutanlığı Üs Savunma Birlikleri Komutanlığı... Bölük Komutanlığı emrinde askerlik hizmetini yerine getirmekte iken, █████/2016 tarihinde nöbet mahallinde bulunan fazla fens teli beton direklerinin araca taşınması sırasında ayağının kayması neticesinde direğin sol elinin üzerine düşmesi suretiyle yaralanmasında davalı idarenin sorumluluğunun bulunduğundan bahisle uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık 10.000,00 TL (miktar artırımı ile 335.172,52 TL) maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, idarenin ortaya çıkan zarardan kusursuz sorumluluk ilke ve esaslarına göre sorumlu olduğu gerekçesiyle %32 oranındaki maluliyet raporu dikkate alınarak davanın kısmen kabulüne, 331.714,74 TL maddi tazminatın, 8.000,00 TL'lik kısmı için davalı idareye başvuru tarihi olan █████/2017 tarihinden, arttırılan 323.714,74 TL'lik kısmı için de miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği █████/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, 40.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan █████/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, tedavi giderleri için istenen 1.000,00 TL ve fazladan yapılan askerlik için istenen 2.456,78 TL olmak üzere toplam 3.456,78 TL maddi tazminat istemi ile fazlaya ilişkin 60.000,00 TL manevi tazminat istemi yönünden davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesince, davacının tüm vücut fonksiyon kaybı oranının %4 olduğuna ilişkin maluliyet raporu dikkate alınarak davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine, davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine, kararın, 331.714,74 TL maddi tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmının 276.094,94 TL'lik kısmının kaldırılmasına, bu kısım bakımından davanın reddine, sonuç itibarıyla 55.619,80 TL maddi tazminatın dava dilekçesinde gösterilen 8.000,00 TL'sinin idareye başvuru tarihi olan █████/2017 tarihinden, kalan 47.619,80 TL'sinin ise miktar artımı dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği █████/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine, fazlaya dair maddi tazminat isteminin reddine, kararın 40.000,00 TL manevi tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmının 20.000,00 TL'lik kısmının kaldırılmasına, bu kısım bakımından davanın reddine, sonuç itibarıyla 20.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan █████/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine, fazlaya dair manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu olayda davalı idarenin tam ve asli kusurlu olduğu, hükme esas alınan sağlık kurulu raporunda sadece sol el 4. parmaktaki kısıtlılığı için engel oranı belirtildiği, 3. ve 5. parmaklardaki araz için engel oranı belirtilmediği, bu parmakların da dava konusu olay nedeniyle işlevini yitirdiği, hükmedilen manevi tazminatın düşük olduğu, ayrıca hükmedilen tutarın tamamına idareye başvuru tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.Davalı idare tarafından, olayda idarelerine izafe edilebilecek herhangi bir hizmet kusurunun bulunmadığı, kusursuz sorumluluk ilkesi gereğince de tazminat ödeme yükümlülüğünün bulunmadığı, hükmedilen tutara ancak karar tarihinden itibaren faiz işletilebileceği, hükmedilen manevi tazminatın yüksek olduğu, manevi tazminata faiz işletilemeyeceği, işletilecekse de karar tarihinden itibaren işletilebileceği, aleyhine harca hükmedilemeyeceği ileri sürülmektedir.TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME :A) Temyize Konu Bölge İdare Mahkemesi Kararının Maddi ve Manevi Tazminat İstemlerinin Kısmen Kabulüne, Kısmen Reddine İlişkin Kısımlarının İncelenmesi: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın anılan kısımları usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.B) Temyize Konu Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Artırılan Maddi Tazminat Miktarına İşletilecek Yasal Faizin Başlangıç Tarihine İlişkin Kısmının İncelenmesi: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştayın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.Aynı Kanun'un 13. maddesinde, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği kuralı yer almakta olup, anılan maddede, idari eylemler nedeniyle uğranılan zararın tazmini için idareye başvuruda bulunulmasının, dava ön şartı olarak öngörülmesi ve zararın idare tarafından en erken bu tarihte sulhen ödenebilecek olması nedeniyle yargı yerince hükmedilecek tazminat miktarına, ön karar için idareye yapılan başvuru tarihi, görevli olmayan adli yargıda dava açılması halinde adli yargıda dava açıldığı tarih itibarıyla yasal faiz uygulanması, Danıştayın içtihatlarıyla kabul edilmiştir. Kanun'un 16. maddesinin 4. fıkrasına █████/2013 tarihinde yürürlüğe giren 6459 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile “Ancak, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir ve miktarın artırılmasına ilişkin dilekçe otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edilir.” cümlesi; aynı Kanun'un 5. maddesi ile de 2577 sayılı Kanun'a Geçici 7. madde olarak, “Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, bu Kanunun 16. maddesinin dördüncü fıkrasına eklenen hüküm, kanun yolu aşaması dahil, yürürlük tarihinde derdest olan davalarda da uygulanır.” cümlesi eklenmiştir.Aktarılan düzenlemeyle, nihai karar verilinceye kadar harcı ödenmek ve bir defaya mahsus olmak üzere, “süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin” dava dilekçesinde gösterilen tazminat miktarının artırılmasına imkan verilmektedir. Böylelikle, artırılan miktar açısından da dava dilekçesinin verildiği tarihteki hukuksal koşullar geçerli bulunmaktadır. Yapılan bu açıklamalar karşısında, miktar artırımına ilişkin dilekçenin yeni bir dava niteliğinde olmayıp mevcut davada talep edilen tazminat miktarının miktar artırımı suretiyle artırımına olanak sağlayan yasal bir hakkın kullanımına ilişkin olduğu da göz önünde bulundurulduğunda, artırılan tazminat miktarı yönünden davanın kabul edilmesi halinde, yasal faizin başlangıcının bu miktar yönünden de, idarenin uyuşmazlığın esasında ihtilafa, bir başka anlatımla temerrüde düştüğü tarih olduğu; aksi bir durumun hakkaniyete aykırı olacağı sonucuna varılmaktadır.Nitekim Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun █████/2025 tarih ve 32872 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan █████/2024 tarih ve E:2021/5, K:2024/2 sayılı kararıyla da tam yargı davalarında miktar artırımında bulunulması halinde, dava dilekçesinde talep edilen miktara hangi tarihten itibaren faize hükmedilecekse artırılan miktara da aynı tarihten itibaren faize hükmedilmesi gerektiğine karar verilmiştir. Bu durumda; temyizen incelenen Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan "sonuç itibarıyla 55.619,80 TL maddi tazminatın dava dilekçesinde gösterilen 8.000,00 TL'sinin idareye başvuru tarihi olan 29.12.2017 tarihinden, kalan 47.619,80 TL'sinin ise miktar artım dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 11.03.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine," ibaresinin "sonuç itibarıyla 55.619,80 TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 29.12.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine," şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Davacının temyiz isteminin esas yönünden REDDİNE, artırılan maddi tazminat miktarına işletilecek yasal faizin başlangıç tarihi yönünden KABULÜNE, davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,2. ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının yukarıda belirtildiği şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin aidiyetine göre iadesine,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın .... İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.