Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde trafik kazası sonrası oluşan araç değer kaybı ve mahrumiyet tazminatı davasında kusur oranlarının belirlenmesi ve sigorta sorumluluğu değerlendirilmesi.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının haksız fiil niteliğindeki trafik kazası sonucu aracında oluşan değer kaybı ve araç mahrumiyeti zararlarının tazmini talebiyle açtığı davayı özetler; davacı vekili, davalı sigorta şirketine sigortalı aracın kusurlu çarpmasıyla meydana gelen hasarlar için değer kaybı ve mahrumiyet bedeli talep ederken, davalı sigorta şirketi yetkisizlik, zamanaşımı, sigortalısının kusurunun olmadığı veya kendi sorumluluğunun poliçe limitleri ile sınırlı olduğu savunmalarıyla araç mahrumiyet bedelinin sigorta kapsamında olmadığını iddia etmiş, mahkemece alınan bilirkişi raporlarında ise kazada taraflara belirli oranlarda kusur atfedilmiştir.
T.C.
ANTALYA4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılardan ...'nın maliki ve sürücüsünün davalı ... olduğu, davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı olan ... plakalı aracın ... tarihinde, ... ilçesinde, davacı müvekkilinin maliki olduğu ... plakalı araca kusurlu olarak soldan çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, müvekkilinin aracında ciddi hasarların oluştuğunu, değer kaybı meydana geldiğini, kaza nedeniyle müvekkilinin araçtan mahrum da kaldığını, kazadan davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı olan aracın asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, araçta meydana gelen değer kaybının ödenmesi için davalılara başvuru yaptıklarını, başvurunun ve arabuluculuk sürecinin sonuçsuz kaldığını belirterek; şimdilik ... TL değer kaybının ve ... TL araç mahrumiyet bedelinin davalılardan olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP:Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın yetki ve zaman aşımına uğradığını, faiz isteminin/türünün yerinde olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun, sigortalısının kusuru oranında ve ZMMS poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kusur oranının belirlenmesi gerektiğini, kaldı ki sigortalı araç sürücüsünün herhangi bir kusurunun da bulunmadığını, kazada kusurlu olanların tespit edilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle; yetkisiz mahkemede açılan haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet alacağının davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Diğer davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır. Davalı sigorta şirketine yazılan müzekkereye cevap verilmiştir. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine, ... ... A.Ş.ye yazılan müzekkerelere verilen cevaplar dosya arasına alınmıştır.Mahkememizce konusunda bilirkişilerden rapor aldırılmış ve raporlar mahkememizce serbestçe değerlendirilmiştir.ATK den kusura ilişkin rapor aldırılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, haksız fiil niteliğindeki trafik kazası nedeniyle açılan değer kaybı ve araç mahrumiyetine dair maddi tazminat istemine ilişkindir. Davanın niteliği gereği Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak dava konusu aracın daha önce kazaya karışıp karışmadığına ilişkin tüm bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. Davalı sigorta şirketine, müzekkere yazılarak sigorta poliçesi ve hasar dosyası getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. Sistem sorgulaması yapılarak davacıya ait aracın kasko sigortacısı ve trafik sigortacısı şirketlere ilişkin rapor dosyamız arasına alınmıştır.Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür" yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesinde, "işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur", aynı yasanın 85/1 maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı" aynı yasanın 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir. Yargıtay 4. Ve 17.Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları dikkate alınarak araç değer kayıpları için kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre vasıtanın kazadan önceki rayici ile onarım sonrası değeri arasındaki farkın araç değer kaybı olarak belirlenmesi gerekmektedir. ( Yargıtay 4. H.D'nin█████/2020 tarih, █████████ Esas ve █████████ Karar; █████/2021 tarih ██████████ Esas, █████████ Karar; Yargıtay 17. HD. █████/2020 █████████ Esas, █████████ Karar)Davacının, aracından makul tamir süresi boyunca mahrum kaldığı ve en az araç kira parası kadar zarara uğradığı dosya kapsamından anlaşılmakta olup, bu yöndeki zararın da tazmin edilmesi gereklidir (Bkz: Yargıtay 17.HD.nin 08.12.2016 tarih ve ███████████ sk.). ZMMS Genel Şartlarına göre gerçek zarar kapsamında olmayan ve dolaylı zararlardan kabul edilen araç mahrumiyet zararının davalı sigorta şirketinden talep edilmesi mümkün değildir (Yargıtay 17. HD.nin 19.04.2018 tarih ve █████████ sk.).Mahkememizce kusur oranlarının tespiti için ATK'dan rapor alınmış, ... tarihli rapor ile gerçekleşen kazada davacının %75 oranında, davalının ise %25 oranında kusurlu oldukları tespit edilmiştir. Mahkememizce şartları oluşmuşsa davacının talep edebileceği değer kaybı tazminatının ve araç mahrumiyet bedelinin belirlemesi için dosyamız 1 sigorta eksperi ve 1 oto alım satım uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş; Bilirkişi ... tarihli raporda özetle; "... dava konusu aracın değer kaybının ... TL olduğu, kusura isabet eden kısmın ... TL olduğunun tespit edildiği, sigorta şirketi tarafından ikame araç temin edilip edilmediğinin tespit edilemediği ve aracın makul onarım süresinin 20 gün, kira bedelinin ise amortismanların düşülmesi ile toplam ... TL olduğu ve kusura isabet eden kısmın ... TL olduğu" hususlarında görüş bildirildiği anlaşılmıştır. Her ne kadar ikame araç temin edilip edilmediğinini belirlenemediği yazılmışsa da, kasko şirketinin ... tarihli müzekkere cevabı ile davacı tarafa kaza nedeniyle 15 gün araç temin edildiği bildirilmiştir. Bu kapsamda bilirkişiler tarafından 20 günlük mahrumiyet süresi hesabı yapıldığından ikame araç temin edilen 15 günlük sürenin dışlanması ile toplam zararın ... TL olduğu ve kusura isabet eden kısmın ... TL olduğu tespit edilmiş ve yapılan hesaplamanın teknik bilgiliyi gerektirmemesi ve temel matematik işlemi ile yapılabildiği gözetilerek bu hususta ek rapor alınmamıştır. Mahkememizce dosyada alınan ATK kusur ve bilirkişi heyeti raporlarının dosya kapsamı ile uyumlu olduğu ve mahrumiyet ve değer kaybı hesabının da mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli, yasaya ve oluşa uygun olduğu anlaşılmakla, bilirkişi raporuna itirazların reddine karar verilmiştir. Davacı taraf, dava değerini, tamirde geçen süre (araç mahrumiyet) bedelini ... TL olarak, değer kaybını da ... TL olarak arttırarak harcını yatırmıştır. Bu itibarla, dosya kapsamında bulunan deliller ile mahkememizce alınan bilirkişi raporu hep birlikte incelenip değerlendirildiğinde; davalı ile davacının sevk ve idaresindeki araçların karıştığı hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, kazada davacının %75, davalının %25 oranında kusurunun bulunduğu, davacıya ait aracın değer kaybının ... TL olduğu, kusura isabet eden kısmın ... TL değer kaybının bulunduğu, dava konusu aracın makul onarım süresinin 20 gün olduğu, kasko şirketi tarafından ikame araç temin edilen sürenin düşümü ile aracı kullanamamaktan kaynaklı davacı zararının kusura isabet eden kısmının ... TL olduğu tespit edilmiş ve mahkememizce kabul edilmiştir.Buna göre, davacının araç mahrumiyet bedeline ilişkin talebi gerçek kişi davalılar bakımından kabul edilmiş, değer kaybı yönünden davacının karşılanamayan bakiye zararı tüm davalılar bakımından kabul edilmiştir.Faiz başlangıcı yönünden; 2918 sayılı KTK.nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Bu nedenle sigorta şirketi yönünden başvurunun 8 işgünü sonrası, diğer davalı yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile tahsiline dair davanın kabulü yönünde hüküm kurulmuştur. Davalı tarafa ait sigortalanan aracın hususi nitelikte olduğu ve talep gözetilerek yasal faize hükmedilmiştir.Davadan önce arabulucuya başvurulduğu görülmekle, Bakanlık bütçesinden karşılanan arabulucu ücretinin kimden tahsil edileceğine dair; Antalya BAM 13. HD'nin ████████ esas, ███████ karar sayılı ilamı ile Ankara BAM 26. HD'nin ████████ esas, ████████ karar sayılı ilamı uyarınca, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18. fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı, yine davalı sürücü/işleten hakkındaki davanın 6098 sayılı TBK'nin 49 ve devamı maddeleri uyarınca haksız fiil hükümlerine dayalı olarak açıldığı ve davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğu, davalı sürücü/işleten yönünden arabuluculuk dava şartı bulunmadığı, bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalılara yükletilemeyeceği gözetilerek, arabuluculuk ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına dair karar vermek gerekmiştir.Açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere; DAVANIN KABULÜNE;1-Değer kaybı tazminatı olarak ... TL maddi tazminatın davalılardan müteselsilen (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı tutulmasına), davalı sigorta şirketi yönünden ... tarihinden, diğer davalılardan kaza tarihi ... itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,2-Araç mahrumiyet bedeli olarak ... TL maddi tazminatın davalı ... ... ve ... ...'dan kaza tarihi ... itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte işbu davalılardan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, 3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ... TL harçtan peşin olarak yatırılan ve sonradan tamamlanan toplam ... TL harcın mahsubu ile kalan ... TL harcın davalılardan (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ... TL ile sınırlı tutulmasına) alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,4-Davacı tarafça dava açılışta yatırılan ve sonradan tamamlanan ... TL'nin davalılardan (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ... TL ile sınırlı tutulmasına) alınarak davacıya verilmesine,5-Davacı tarafça yapılan davetiye, posta masrafı, bilirkişi ücreti gideri vb. yargılama gideri toplamı ... TL'nin davalılardan (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ... TL ile sınırlı tutulmasına) alınarak davacıya verilmesine, 6-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ... TL ile sınırlı tutulmasına) alınarak davacıya VERİLMESİNE,7-Arabuluculuk nedeniyle sarf edilen ... TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 8-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra taraflara iadesine, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026 Katip ...E-imzalı Hakim ...E-imzalı