konya asliye ticaret mahkemesinin, trafik kazasında hasar gören aracın değer kaybı ve kullanım mahrumiyeti bedeli talebiyle açılan tazminat davası hakkındaki gerekçeli kararı.

Konya Asliye Ticaret Mahkemesinin, trafik kazasında hasar gören aracın değer kaybı ve kullanım mahrumiyeti bedeli talebiyle açılan tazminat davası hakkındaki gerekçeli kararı.

Özet: Davacı, davalıların %100 kusurlu olduğu bir trafik kazası sonrası aracında oluşan ve sigorta tarafından kısmen karşılanan değer kaybı ile mahrumiyet bedelinin eksik kaldığını iddia ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 50.000 TL değer kaybı ve 24.000 TL mahrumiyet bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep ederken; davalı sigorta şirketi sorumluluğunun ödenen bedelle sona erdiğini ve mahrumiyet bedelinin teminat dışı olduğunu savunmakta, diğer davalılar ise sigorta poliçesi kapsamını ve davacının ek taleplerinin hukuki dayanağını tartışmaktadır.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.

KONYA "TÜRK MİLLETİ ADINA"

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO:

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI : 1-

VEKİLİ :

DAVALILAR : 2-

VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

Davacı vekili █████/2025 tarihli dilekçesiyle; Müvekkili adına kayıtlı olan ... Plaka Sayılı araç ile malikinin davalı ..., sürücüsünün davalı ... olduğu ... plaka sayılı araç arasında █████/2025 tarihinde maddi hasarlı trafik kaza meydana geldiğini, tutulan Kaza Tespit Tutanağına göre ... plaka sayılı aracın %100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kaza nedeniyle müvekkilinin maliki olduğu araçta ciddi oranda maddi hasar meydana gelmiş ve bu hasar nedeniyle müvekkilinin aracının değer kaybına uğradığını, meydana gelen kazanın oluşturduğu hasar nedeniyle aracın belirli bir süre kullanılamadığını, ... Sigorta A.Ş'ye yapılan başvuru sonucu değer kaybı için taraflarına 80.000,00 TL ödeme yapıldığını, bu bedelin yeterli olmaması ve mahrumiyet zararı nedeniyle arabuluculuğa başvurulduğunu, ancak görüşmeler sonucunda uzlaşma sağlanamadığını, açıklanan nedenlerle davalarının kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ve sigorta şirketi yönünden poliçe üst limiti ile sınırlı olmak üzere █████/2025 tarihinde meydana gelen kaza nedeni ile müvekkilinin aracında meydana gelen şimdilik 500 TL Değer kaybının kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, şimdilik 500, 00 TL mahrumiyet bedelinin kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ... ve ... 'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davacı vekili █████/2026 tarihli değer arttırım dilekçesiyle; Dava dilekçesinde 500 TL olarak talep ettikleri değer kaybı bedelini 50.000 TL'ye, 500 TL olarak açtıkları mahrumiyet taleplerini 24.000 TL'ye yükselttiklerini, taleplerinin kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla toplamda 50.000 TL değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta şirketi yönünden poliçe üst limiti ile sınırlı olmak üzere tüm davalılardan ve Toplamda 24.000 TL mahrumiyet bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Sigorta Şirketi vekili █████/2025 tarihli cevap dilekçesiyle; Reel değer kaybı tutarının ödenmiş olup müvekkili şirketin sorumluluğunun sona erdiğini, aracın kazadan önceki hali göz önünde bulundurularak kaza tarihindeki rayiç değerine göre hesaplama yapılması gerektiğini, 04.12.2021 tarihinde ve 31679 Sayılı Resmi Gazate’de yayımlanan “karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar” uygulanması gerektiğini, araç mahrumiyet bedeli zorunlu trafik sigortası bakımından teminat dışı olduğundan davacı tarafın zmss kapsamında araç mahrumiyet bedeli talep edemeyeceğini, açıklanan nedenlerle taraflarınca değer kaybı tutarı ödenmiş olduğundan ve davacı vekilinin bakiye değer kaybı talebine ilişkin dayanağı bulunmadığından ilgili davanın reddine, aksi halde reel piyasa şartlarına göre hesaplama yapılması halinde aracın kaza tarihindeki rayiç değeri, gerçek hasar tutarı ve kazadan önceki hali de dikkate alınarak hesaplama yapılmasına, Genel Şartlara göre hesaplama yapılması halinde, Araç Mahrumiyet Bedeli talebinin reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin dava aleyhlerine sonuçlansa dahi dava açılmasına sebebiyet vermemiş olmaları nedeniyle karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ve ... vekili █████/2025 tarihli cevap dilekçesiyle; Müvekkilinin Kaza tarihi itibariyle sigorta poliçesi kapsamından yararlanmakta olup sigorta poliçesi kapsamında sorumluluğun sigorta poliçesini tanzim eden Sigorta şirketine ait olduğunu, müvekkilinin kazanın meydana gelmesinde kasti bir hareketi veya ağır kusurunun bulunmadığını, gerek kaza tespit tutanağını, gerekse de Ekspertiz raporunun hatalı olduğu kanaatinde olduklarını, değer kaybına ilişkin olarak davacının hukuki yararının bulunmadığını, sigorta şirketince yapılan ödeme neticesinde değer kaybına ilişkin başkaca bir tazminat bedelinin çıkmayacağı kanaatinde olduklarını, değer kaybına ilişkin olarak davacının bir hak ve alacağının olmadığını, ayrıca bu kısım zaten sigorta poliçe limitleri dahilinde olduğunu, davacının aracının ticari bir araç olmayıp, hususi olduğunu, yani araç ile bir gelir elde edilmesinin söz konusu olmadığını, kişisel kullanımda olan araç için mahrumiyet bedeli doğmayacağı kanaatinde olduklarını, açıklanan nedenlerle davacının haksız davasının reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)" davasıdır.

Delillerin toplanması bakımından mahkememizce ..., Ankara ve ... Sigorta Anonim Şirketine ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğüne müzekkereler yazılmış, gelen yazı cevapları incelenmek suretiyle dosyamız arasına konulmuştur.

Tarafların kusur durumu ve değer kaybı tespiti için dosya alanında uzman bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişi heyetince düzenlenen █████/2025 tarihli raporda özetle; ... plakalı otomobil sürücüsü ...'in 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti Ve Asli Kusur Sayılan Haller başlığı altındaki 84. maddesinin f bendinde belirtilen “Araç sürücüleri trafik kazalarında, doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma halinde asli kusurlu sayılırlar.” kuralı ihlal ettiğinden %100 oranında asli kusurlu olduğu,... plakalı otomobil sürücüsü ...'ın ise meydana gelen kazada kural ihlalinin (kusurunun) olmadığı, ... plakalı aracın değer kaybı bedeli bakiye miktarının 50.000,00 TL olduğu, mahrumiyet bedeli tutarının 24.000,00 TL olduğu kanaatine varılmıştır.

Davalı ... Sigorta şirketi vekili █████/2026 tarihli dilekçesiyle; Müvekkili sigorta şirketi tarafından davacı tarafa toplamda 28.742,21 TL ödeme yapıldığını belirtmiştir.

Davacı vekili █████/2026 tarihli dilekçesiyle; Davalı sigorta şirketi tarafından ayrı ayrı olarak 18.526,69 TL ve 10.215,52 TL banka havale yolu ile taraflarına ödeme yapıldığını belirtmiş ödemelere ilişkin dekont suretlerini dosyamıza sunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.

Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir. Sigortacı kendisine yapılan yazılı başvuruya karşı 15 gün içinde cevap vermek ve 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre 8 iş günü içinde de tazminatı ödemek zorundadır. Sekiz iş günü içinde sorumlu olduğu tazminatı ödemeyen sigortacı 9. Gün itibariyle temerrüde düşecektir.

Hak sahipleri tarafından talep edilebilecek tazminatlar ise 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesi uyarınca 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri uygulanacaktır.

Somut olayda davacı, davaya konu trafik kazası neticesinde aracının hasara uğradığını iddia ederek, değer kaybı ve mahrumiyet zararının tazmini isteminde bulunmuştur.

2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'da araç değer kaybı tutarının ve mahrumiyet zararının ne şekilde belirleneceği konusunda bir düzenleme bulunmadığından bu boşluğun da içtihatlarla doldurulması gerekmektedir.

Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre araçta oluşan değer kaybı tutarının, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da bu husus vurgulanmıştır.

Yine Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik hale gelen içtihatları uyarınca araç mahrumiyet zararı ise hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre belirlendikten sonra belirlenen tamir süresi içinde emsal nitelikteki bir araç için ne kadar masraf yapılacağı ( kaza olmasaydı dahi yapılması gereken yakıt, amortisman vs. gibi zorunlu giderler indirildikten sonra) tespit edilmek suretiyle hesaplanacaktır.

Davacılar tarafından, Mahkememizdeki bu dava öncesi arabulucuya başvurulmuş ve arabuluculuk bürosu tarafından █████/2025 tarihli arabuluculuk anlaşmazlık son tutanağı düzenlenmiş ise de;

2918 s. KTK'nin 97. maddesine göre, "zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir."

6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-18. maddesine göre de, "özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz."

Yargıtay . HD’nin █████/2021 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da açıklandığı üzere, "Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise, özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz." (Benzer mahiyette Yargıtay . HD’nin █████/2024 gün ve ... E. ... K. Sayılı ilamı)

Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması, davalı sürücünün ise zorunlu arabuluculuk uygulamasına tabi olmaması nedeniyle, █████/2025 tarihli arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.

6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı davalı araç sürücüsü ...'in %100 oranında kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacıya ait araçta bakiye 50.000 TL değer kaybı, 24.000 TL mahrumiyet bedeli oluştuğu, davalı sigorta şirketi tarafından davacı tarafa 28.742,21 TL ödeme yapıldığı, davacıya ait araçta ödenmeyen 21.257,79 TL değer kaybı bedeli kaldığı, değer kaybı kaynaklı zarardan davalıların müteselsilen sorumlu olduğu, araç mahrumiyetinden kaynaklı zarardan ise sadece ... plakalı araç sürücüsü ve işleteninin sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin bu zarar kaleminden sorumlu olmadığı, Davalı sigorta şirketi tarafından değer kaybı tazminatı için 28.742,21 TL ödemenin yapıldığı ve bu kısım yönünden davanın konusuz kaldığı, dava ve değer artırım tarihi itibariyle zaman aşımı süresinin dolmadığı sonucuna varıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;

1-Davanın KABULÜ ile; █████/2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı nedeniyle 21.257,79 TL maddi tazminatın (davalı sigorta şirketlerinin olay tarihi itibariyle geçerli olan kaza başına teminat klozu limiti ile sınırlı olarak), davalı ... Sigorta Şirketinden █████/2025 tarihinden diğer davalılar ... ve ...’den kaza tarihi olan █████/2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,

2-... plakalı aracın kullanılmamasına bağlı mahrumiyet nedeniyle 24.000 TL maddi tazminatın davalılar ... ve ...’den kaza tarihi olan █████/2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,

3- Karar tarihi itibariyle kabul edilen dava değeri olan 45.257,79 TL yönünden alınması gereken 3.091.55 TL ve konusuz kalan 28.742,21 TL yönünden alınması gereken 732,00 TL nedeniyle, toplam alınması gereken 3.823,55 TL. nispi karar ve ilam harcından, ıslah harcı dahil peşin alınan 1.862,06 TL. harcın mahsubu ile alınması gereken toplam 1.961,49 TL Harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı Sigorta Şirketinin 1.325,33 TL. ile sınırlı olmak kaydıyla) alınarak HAZİNEYE gelir kaydına,

4-Davacı tarafından yapılan peşin harç ve ıslah harcı dahil 1.862,06 TL. yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak (davalı Sigorta Şirketinin 1.258,14 TL. ile sınırlı olmak kaydıyla) davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL. Başvuru harcı gideri, 8.000 TL. Bilirkişi ücreti gideri ve 610 TL. Posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 9.225,40 TL.'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak (davalı Sigorta Şirketinin 6.233,37 TL. ile sınırlı olmak kaydıyla) davacıya verilmesine,

6-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

7-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı vekili için 45.000 TL. maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak (davalı Sigorta Şirketinin 21.257,79 TL. İle sınırlı olmak kaydıyla) davacıya verilmesine,

8- Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 4.700 TL. yargılama giderinin, davacıdan alınarak HAZİNEYE gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,

9-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen davacıya iadesine,

Dair; davacı vekili ile davalı ... ve ... vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2026

Katip Hakim