ankara 2. asliye ticaret mahkemesinin, bir bankanın kurum protokolünü ihlal ederek hak sahiplerinin hareketsiz aylıklarını haksız bekletmesinden doğan faiz alacağı davasına ilişkin yargıtay bozması sonrası gerekçeli kararı.

Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin, bir bankanın kurum protokolünü ihlal ederek hak sahiplerinin hareketsiz aylıklarını haksız bekletmesinden doğan faiz alacağı davasına ilişkin Yargıtay bozması sonrası gerekçeli kararı.

Özet: Davacı kurum, davalı bankanın hak sahiplerine ödenen aylıkların altı aydan fazla hareketsiz kalan bakiyelerini aralarındaki protokole rağmen kuruma aktarmayıp haksız yere beklettiği iddiasıyla, bu bekletme süresinden kaynaklanan 37.797,27 TL faiz alacağının ve ana para 62.995,44 TLnin kuruma intikal tarihinden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte tahsilini talep etmiş; davalı banka ise protokol hükümlerine uyduğunu, faiz hesaplamasının hatalı olduğunu savunarak davanın reddini istemiş, dosya Yargıtay bozması üzerine tekrar görülerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN

T.C.

ANKARA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

DAVA : Alacak

DAVA TARİHİ : █████/2013

KARAR TARİHİ : █████/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan "Alacak" davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.

I-DAVA DİLEKÇESİ:

1.Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Kurumlarından gelir/aylık alan hak sahiplerinin aylıklarının T.C. ... Bankası A.Ş. aracılığıyla ödendiğini, ödenmeyen aylıkların bankayla yapılan protokolün 4.8 ve 4.9. maddelerine göre kuruma bildirilmesi gerektiği ancak davalı tarafça bu gerekliliğe uyulmayarak paranın vadesiz hesaplarda bekletildiğini, bu paraların hesaptaki en son hareket gördüğü tarihten itibaren haksız yere bekletildiği süre kadar kanuni faiz isteme haklarının doğduğunu, kurum müfettişi tarafından düzenlenen █████/2004 tarihli ve █████ sayılı yazıda belirtildiği üzere, bankanın 14 şubesiyle yapılan yazışma sonunda 6 aydan fazla süredir hareket görmeyen sigortalı hak sahiplerinin hesaplarına ait toplam 62.995,44 TL'nin en son işlem tarihinden itibaren yaklaşık %60 faiz uygulanmak suretiyle yapılan hesaplamasında 37.797,27 TL faiz alacağının bulunduğunun belirlendiğini, haksız bekletilen süre için kanuni faiz verilmesi hususunun Banka Genel Müdürlüğüne bildirilmesine rağmen olumlu sonuç alınamadığını, iddia edilip, 37.797.27 TL faizden mütevellit zararın, 62.995,44TL'nin kurum hesaplarına intikal tarihinden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesi vekaleten arz ve talep edilmiştir.

II-CEVAP DİLEKÇESİ:

2.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Kurumun iş bu davanın yanı sıra Ankara 1, 2, 3 ve 4. Ticaret Mahkemelerinde de davalar açtığını, ayrıca dava dilekçesinde belirtilen müfettişin yazısı ve raporunun dosyaya sunulması gerektiğini, davacı Kurum ile Banka arasında imzalanan █████/2000 tarihli protokolün 4.8. maddesinin; “Banka şubesince her yıl Şubat ve Ağustos aylarında gelir ve aylık sahiplerinin mevcut hesapları gözden geçirilerek en az 6 ay hareket görmediği anlaşılan, vefat eden hak sahibinin mevduat hesabında bekleyen, gelir ve aylık alma koşullarını yitiren veya kurumca ilgili hesaba alınması istenen miktarlar ödenmeyerek bankanın ilgili şubesi nezdindeki kurum hesabına vadesiz mevduat faiziyle birlikte alacak kaydedileceği" şeklinde olduğu, Protokolün 4.9. Maddesinin ise, “Şubat ve Ağustos aylarında yapılan kontrollerde en az 6 ay hareket görmediği saptanan tutarların Mart ve Eylül aylarında ilk 7 iş günü içinde, kurumca hesaba alacak kaydedilmesi istenen birikmiş tutarın da yazının banka kayıtlarına geçtiği tarihi takip eden ilk 7 iş günü içinde vadesiz hesaba uygulanan faiz tutarıyla birlikte alacak kaydedileceği ...” şeklinde düzenlendiğini, kontrol aylarının 04.07.2003 tarihinden itibaren Aralık ve Haziran olarak belirlendiğini, protokol hükümleri içinde aktarma işleminin geç yapılması nedeniyle yürütülecek faiz oranının belirmediğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla bu oranın 7 iş gününün bitiminden itibaren %5 vadesiz mevduat faizi olduğunu, müfettiş tarafından yapılan faiz hesaplamasının protokol hükümlerine aykırı olduğunu, davacı kurum müfettişinin Başkanlık makamına muhatap █████/2003 tarih ve 904 sayılı yazısında “.. aylık veya gelir alanların bazılarına 2 veya 3 yıl önce cenaze yardımı yapıldığı halde halen aylıkların hesaplarına gönderildiğinin tespit edildiği yapılanlara maaş gönderilmeye devam edildiği, ” denildiği halde cenaze yardımı yapılmayana maaş gönderilmeye devam edildiğini, davacı kurumun faize faiz isteminin de doğru olmadığı beyan edilip, açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:

3.Eldeki dava, taraflar arasında imzalanan protokol gereği davacı kurumdan aylık alan hak sahiplerinin maaş hesaplarında 6 ay hareketlilik bulunmaması halinde kurum hesabına aktarılması gereken paranın haksız olarak bekletildiği iddiasına dayanan alacağın tahsili talebine ilişkindir.

4.Davanın esasına geçmeden önce dosyanın geçirmiş olduğu safahat incelendiğinde,

(a) Eldeki davanın ilk olarak Mahkememizin ███████ Esas sayılı dosyası üzerinden görüldüğü, Mahkememizce ███████ Esas, ████████ Karar sayılı kararla davanın kısmen kabulüne karar verildiği, verilen karara karşı taraf vekillerince temyiz kanun yoluna başvurulduğu, kararın temyiz incelemesi için Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'ne gönderildiği, Yüksek Mahkeme'nin ██████████ Esas, ██████████ Karar sayılı kararıyla Mahkememiz hükmünün bozulduğu,

(b) Bozma sonrası dosyanın yeniden Mahkememize tevzi edilerek ████████ Esas sırasına kaydının yapıldığı, Mahkememizce bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararla davanın kısmen kabulüne karar verildiği, verilen karara karşı taraf vekillerince temyiz kanun yoluna başvurulduğu, kararın temyiz incelemesi için Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'ne gönderildiği, Yüksek Mahkeme'nin ██████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararıyla Mahkememiz hükmünün bozulduğu,

(c) Bozma sonrası dosyanın yeniden Mahkememize tevzi edilerek ████████ Esas sırasına kaydının yapıldığı, Mahkememizce bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararla davanın kısmen kabulüne karar verildiği, verilen karara karşı bu kez yalnızca davacı vekilince temyiz kanun yoluna başvurulduğu, kararın temyiz incelemesi için Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'ne gönderildiği, Yüksek Mahkeme'nin █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararıyla Mahkememiz hükmünün bozulduğu ve bozma sonrası dosyanın yukarıda kayıtlı esası aldığı görülmüştür.

5.Son bozma ilamında Yüksek Mahkemenin bozma sebepleri olarak iki sebep gösterdiği görülmektedir. (a) Birinci sebep olarak, yargılama sırasında yapılan ödemelerin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK olarak kısaltılacaktır) 100. maddesi uyarınca öncelikle faiz alacağından düşülerek bakiye kalan asıl alacak ve işleyecek faizi yönünden karar verilmesi gerektiği, (a) ikinci sebep olarak ise, ödenen miktar yönünden karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm kurulması gerektiği gösterilmiştir.

6.Davanın geçirmiş olduğu safahata ilişkin açıklamalarımız ile bozma sebepleri ışığında eldeki dava dosyası esas yönünden ele alındığında, dava dilekçesi incelendiğinde, davacı vekilinin, müvekkilinden gelir/aylık alan hak sahiplerinin aylıklarının davalı banka aracılığıyla ödendiğini, taraflar arasındaki protokol hükümlerince maaş hesaplarında 6 ay hareket bulunmaması halinde hesapların kurum hesabına aktarılması gerektiği halde haksız olarak 62.995,44 TL paranın bekletildiğini, %60 vadeli mevduat faizi üzerinden faiz hesaplanması gerektiğini ileri sürerek, 37.797,27 TL faiz ile 62.995,00 TL ana paranın kurum hesaplarına intikal tarihinden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava ettiği görülmüştür. Dava dilekçesi ve ekleri davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş ve davalı tarafça yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmuştur. Cevap dilekçesi incelendiğinde, davalı vekilinin, protokolde aktarma işleminin geç yapılması halinde işleyecek faiz oranının belirtilmediğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte ancak ve ancak %5 vadesiz mevduat faizi uygulanabileceğini, faize faiz istenemeyeceğini savunarak, haksız olarak ikame edilen davanın reddine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

7. Bu itibarla eldeki davanın taraflar arasındaki protokolden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olduğu, bu itibarla, Mahkememizce çözümlenmesi gereken hususun taraflar arasındaki protokol uyarınca davacı kurumdan aylık alan hak sahiplerinin maaş hesaplarında 6 ay hareketlilik bulunmaması halinde kurum hesabına aktarılması gereken paranın haksız olarak davalı tarafça bekletilip bekletilmediği, davacının bu nedenle davalıdan alacaklı olup olmadığı ile alacaklı ise tutarı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir. Davacı eldeki davada az yukarıda bahsi geçen nedenle 62.995,44 TL ana para alacağı ve 37.797,27 TL işlemiş faiz alacağı talebinde bulunmuştur. Davalı ise, dava tarihinden sonra davacı Kuruma toplam 7.888,50 TL ödeme yapmıştır. Bu itibarla, Mahkememizce bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucu bozma öncesi rapor alınan bilirkişiden ek rapor ile, iki farklı bilirkişiden kök ve ek raporlar alınmıştır. Bilirkişi raporlarının denetime açık ve anlaşılır olmadığı tespit edildiğinden bu kez yeni bir bilirkişi görevlendirilmiş ve bilirkişiden dosyanın geçirmiş olduğu tüm safahat, daha önce tesis edilen kararlar, Yargıtay bozma ilamları, taraflar lehine ve aleyhine oluşmuş usuli kazanılmış haklar dikkate alınarak, davalı tarafça dava tarihinden sonra yapılan ödemeler de dikkate alınarak ödemelerin ödeme tarihine kadarki faiz alacağı ve miktarı itibariyle kesinleşen asıl alacak miktarı nazara alınarak yargılama sırasında yapılan ödemelerin 6098 sayılı TBK'nın 100. maddesi uyarınca öncelikle faiz alacağından düşülmesi gerektiği, ardından bakiye kalan asıl alacak ve işleyecek faizin hesaplanması gerektiği belirtilmiş ve bu kapsamda varsa davacının ayrı ayrı asıl alacak ve işlemiş faiz alacağının denetime açık, anlaşılır, hüküm kurmaya elverişli şekilde belirlenmesi ve rapor tanzim edilmesi istenmiştir. Bilirkişi tarafından █████/2025 tarihinde bilirkişi raporu sunulmuştur. Tüm bu açıklamalar uyarınca, taraflar arasında █████/2000 tarihli protokole göre gelir ve aylık sahiplerinin hesaplarının gözden geçirilerek en az 6 ay hareket bulunmaması halinde kurum hesabına stopaj kesilmeden aktarılacağının kararlaştırıldığı ancak davalı banka tarafından protokole aykırı hareket edildiği ve kurum hesabına aktarılması gereken paranın hesaplarda bekletildiği, hal böyle olunca davacının eldeki davayı açmakta haklı olduğu, davalının dava tarihinden sonra davacı Kuruma toplam 7.888,50 TL ödeme yaptığı ancak dava açıldıktan sonra, yargılama sırasında yapılan ödemelerin 6098 sayılı TBK'nın 100. maddesi uyarınca öncelikle faiz alacağından düşülmesi gerektiği, Mahkememizce alınan bilirkişi raporunun gerek bozma ilamına gerekse TBK'nın 100. maddesine uygun olarak tanzim edildiğinin görüldüğü, bu itibarla denetime açık, anlaşılır, hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu uyarınca -davalının dava tarihinden sonra davacı Kuruma yapmış olduğu toplam 7.888,50 TL ödeme 6098 sayılı TBK'nın 100. maddesi uyarınca faiz alacağından düşüldüğünde- davacının davalıdan bakiye 7.888,50 TL asıl alacak ve 619,69 TL faiz alacağı kaldığı anlaşılmakla, Mahkememizce davadan sonra yapılan ödemelerin faiz alacağına mahsup edildiği dikkate alınarak, ödenen miktar yönünden dava konusu edilen faiz alacağının 7.888,50 TL'lik kısmı yönünden esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, bakiye kalan 8.508,19 TL'nin (7.888,50 TL asıl alacak + 619,69 TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere = toplam 8.508,19 TL) 7.888,50 TL lik asıl alacağı oluşturan bölümüne █████/2005 dava tarihinden itibaren değişen oranlarda yasal faiz uygulanmak suretiyle davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine dair davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1- DAVANIN KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,

2-Dava konusu edilen faiz alacağının 7.888,50 TL'lik kısmı davalı tarafça ödendiğinden bu miktar yönünden ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

3-8.508,19 TL'nin 7.888,50 TL lik asıl alacağı oluşturan bölümüne █████/2005 dava tarihinden itibaren değişen oranlarda yasal faiz uygulanmak suretiyle DAVALIDAN TAHSİLİ İLE DAVACIYA ÖDENMESİNE,

4-Alınması gerekli 581,20 TL harcın peşin alınan 850,50 TL harçtan mahsubu ile fazlaca yatan 269,3‬0 TL harcın karar kesinleştiğinde HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

5-Davacı tarafından yatırılan 581,20 TL peşin harcın davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,

6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 16.396,69 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,

7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,

8-Davacı tarafından yapılan 12.446,63 TL (11,20 TL başvurma harcı, 2,00 TL vekalet harcı, 11.150,00 TL bilirkişi ücreti, 1.283,43‬ posta gideri olmak üzere) yargılama giderinden ( kabul ve red oranına göre) 2.024,78 TL'lik kısmının davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,

9-Davalı tarafından yapılan 323,1‬0 (187,10 TL posta masrafı, 136,00 TL temyiz yoluna başvurma harcı) yargılama giderinden (kabul ve red oranına göre) 270,54 TL'lik kısmının davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,

10-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar KESİNLEŞTİĞİNDE İADESİNE,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'a temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

█████/2025