Konya Asliye Ticaret Mahkemesinde 28.10.2024 tarihli trafik kazasından doğan, kusur, sigorta limitleri ve araç mahrumiyeti talepli maddi tazminat davası.
Özet: Bir trafik kazası sonrası oluşan maddi hasar nedeniyle açılan tazminat davasında davacı şirket, davalı sürücünün ani ve kuralsız dönüş yapması sonucu tam kusurlu olduğunu iddia ederek araç tamir, işçilik, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli olmak üzere 4.000 TL maddi tazminatın faiziyle birlikte davalı dernek, sürücü ve sigorta şirketinden müştereken ve müteselsilen ödenmesini talep ederken; davalı sigorta şirketi, tazminat taleplerinin poliçe limiti ve genel şartlar kapsamında, araç mahrumiyeti gibi dolaylı zararların teminat dışı olduğunu savunmakta, davalı dernek ve sürücü ise kazanın davacı sürücünün hız ve takip mesafesi ihlali nedeniyle tam kusurlu olduğunu ve savcılık bilirkişi raporunun da bunu doğruladığını belirterek davanın reddini, ayrıca zamanaşımı ve belirsiz alacak davası açmada hukuki yarar yokluğu itirazlarıyla savunma yapmaktadır.
T.C.
KONYA. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR ESAS NO : KARAR NO: HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : 1- VEKİLİ : DAVALILAR : 2- 3- VEKİLLERİ : DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : KARAR TARİHİ : KARARINYAZILDIĞI TARİH :Mahkememizde görülmekte olan davaTuru davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili █████/2025 tarihli dava dilekçesinde özet olarak; 28.10.2024 tarihinde Konya'da, davacıya ait ... plakalı araç ile davalı derneğe ait ve davalı ... idaresindeki ... plakalı aracın çarpışmasıyla maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalı sürücünün tek yönlü caddeye dönmek için ani ve kuralsız dönüş yapması nedeniyle kazanın meydana geldiğini, davalının asli ve tam kusurlu olduğunu, bu hususun uzman görüşü ve kamera kayıtları ile desteklenmekte olduğunu, müvekkili şirkete ait aracın ciddi derecede hasar gördüğünü bu nedenle şirketin maddi zarara uğradığını, kaza nedeniyle müvekkilinin hasar gören aracının halen tamir edilemediğini, aracın hasarının giderilmemesi nedeniyle aracın kullanılamadığını, davalı sigorta şirketinin davalı derneğe ait ... plaka sayılı aracın kaza tarihi içinde geçerli zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğunu, tazminat taleplerini sigorta şirketine bildirdiklerini, arabuluculuk başvurusunda bulunmuşlarsa da görüşmelerin olumsuz sonuçlandığını belirterek, davalarının kabulüne, öncelikle kazaya sebebiyet veren ... plaka sayılı aracın trafik kaydı üzerine ihtiyati tedbir konulmasına, söz konusu kaza nedeniyle (HMK m.107 kapsamında gerçek zarar bilirkişice belirlendikten sonra artırılmak üzere, 1.000,00 TL parça bedeli, 1.000,00 TL işçilik bedeli, 1.000,00 TL değer kaybı bedeli ve 1.000,00 TL araç mahrumiyet bedeli (yalnızca davalı dernek ve davalı sürücü açısından) olmak üzere toplam 4.000,00 TL maddi tazminatın, davalı dernek ve sürücü açısından kaza tarihi olan █████/2024, davalı sigorta şirketi açısından ise sigortaya başvuru tarihi olan 17.12.2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tazmini ile davacıya ödenmesine (sigorta şirketi açısından limit dahilinde ve limite isabet eden faiz ve masraflardan sınırlı sorumlu olması kaydıyla ve araç mahrumiyet bedeli hariç olmak üzere), yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep ve dava etmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş vekili █████/2025 tarihli cevap dilekçesinde özet olarak; müvekkili davalı sigorta şirketi tarafından Karayolları Trafik Kanunu m. 90 ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca, akdedilen 101832551 numaralı trafik poliçesinden kaynaklanan sorumluluğun kaza tarihi itibarıyla geçerli poliçe limitleriyle sınırlı olduğunu, davacının araç mahrumiyeti ve kazanç kaybı taleplerinin dolaylı zarar mahiyetinde kaldığı ve teminat kapsamı dışında bulunduğu bu nedenle Yargıtay içtihatları doğrultusunda davanın reddinin gerektiğini, hasarlı aracın onarımının ekonomik olup olmadığının tespiti ile ekonomik olmaması (pert/tam hasar) halinde rayiç bedelden hurda malikin uhdesinde bırakılarak sovtajın mahsubu gerektiğini, mevzuat gereğince hurda veya trafikten çekme belgesi ibraz edilmeden tazminata hükmedilemeyeceğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla değer kaybı tazminatının poliçe ve kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat ile genel şartlarda yer alan formüle göre hesaplanması gerektiğini, haksız fiilden kaynaklı dosyada yasal faiz dışındaki faiz taleplerinin reddinin gerektiğini belirterek Haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama gideri ve ücreti vekâletin davacıya tahmiline karar verilmesini vekaleten talep etmiştir. Davalılar ... Dayanışma Derneği ve ... vekili █████/2025 tarihli cevap dilekçesinde özet olarak; 28.10.2024 tarihinde Konya ili ... ilçesi ... Mahallesi Beyşehir Caddesi üzerinde, müvekkilİ derneğe ait ve müvekkilİ ... idaresindeki ... plakalı araç sol şeritten nizami şekilde sola dönüş yapmakta olduğu esnada aynı istikamette arkadan seyreden davacı şirkete ait ... plakalı araç sürücüsü ... , hızını trafik şartlarına göre ayarlamamış ve takip mesafesini korumamış olduğundan tam kusurlu olduğunu, davacının talep ettiği tazminat kalemlerinin zamanaşımına uğradığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davanın öncelikle zamanaşımı nedeniyle reddinin gerektiğini, davaya konu edilen parça, işçilik, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelleri davacı tarafından davanın açıldığı tarihte tam ve kesin olarak belirlenebilecek nitelikte olduğunu, bu nedenle belirsiz alacak davası açılmasında davacının hukuki yararının bulunmadığını, müvekkili sürücü ...'ın kazanın meydana gelmesinde hiçbir kusuru bulunmadığını, Konya Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ... Soruşturma sayılı dosyasında alınan 07.02.2025 tarihli Trafik Bilirkişisi Raporu'nda; davacı araç sürücüsü ... tam kusurlu olduğu, müvekkili ...’ın ise kural ihlalinin bulunmadığının açıkça tespit edildiğini, davacının talep ettiği maddi tazminat sigorta poliçe limitleri kapsamında olduğunu belirterek öncelikle usuli itirazlar nedeniyle davanın usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise, müvekkilinin kazada hiçbir kusurunun bulunmaması sebebiyle haksız ve temelsiz davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep etmiştir. Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.Dosyamız kapsamında delillerin toplanması amacıyla Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğü'ne, ... Sigorta A.Ş.'ne ve Konya Cumhuriyet Başsavcılığı'na müzekkere yazılarak cevabi yazılar dosyamız arasına alınmış ve incelenmiştir.Mahkememiz dosyası, davaya konu kazaya ilişkin hasar, mahrumiyet ve değer kaybının tespiti için bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından tanzim edilen █████/2025 tarihli rapora göre; ... plakalı aracın kaza tarihindeki hasar miktarının 594.513,00 TL olduğu, değer kaybı miktarının 260.000,00 TL olduğu, mahrumiyet bedelinin 37.500,00 TL olduğu hususlarının tespit edildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce tarafların kusur durumunun tespiti için dosya trafik bilirkişine tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen █████/2025 tarihli rapora göre; kazanın oluşumunda ... plaka sayılı kamyonet sürücüsü ..., Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller Madde 84–J) araç sürücüleri trafik kazalarında Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama hallerinde asli kusurlu sayılırlar maddesini ihlal ettiği için % 75 (yüzde yetmişbeş) oranında asli kusurlu olduğu, ... plaka sayılı otomobil sürücüsü ... ise 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak Madde 52/ b) Sürücüler Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak maddesini ihlal ettiği için % 25 (yüzdeyirmişbeş) oranında tali kusurlu olduğu hususlarının tespit edildiği anlaşılmıştır. Mahkememiz dosyası dava konusu trafik kazasının oluşmasında kimlerin hangi oranda (yüzdesel olarak) kusurlu olduğu konusunda 27.10.2025 tarihli rapor ve kaza tespit tutanağı ve konya cbs dosyasında alınan raporlar arasındaki çelişkileri giderilmesi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen █████/2026 tarihli rapora göre; ... plaka sayılı araç (otomobil )sürücüsü ... ; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 52/b, 56/c maddelerini ihlal ettiğinden bu kazanın oluşumunda %25 (yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu,... plaka sayılı araç (kamyonet ) sürücüsü ...'ın ; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 53/b, 67/a-c, 84/J maddelerini ihlal ettiğinden bu kazanın oluşumunda %75 ( yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu hususlarının tespit edildiği anlaşılmıştır. Davacı vekili █████/2025 tarihli dava değeri artırım dilekçesi ile, araç parça bedeli kalemi için 1.000,00 TL'den 366.134,75 TL ye, işçilik bedeli kalemi için 1.000,00 TL'den 77.750,00 TL ye, değer kaybı kalemi için 1.000,00 TL'den 194.000,00 TL ye, hak mahrumiyeti kalemi için 1.000,00 TL'den 27.125,00 TL (yalnızca davalı dernek ve davalı sürücü açısından) olmak üzere toplamda 665.009,75 TL arttırarak toplamda 669.009,75 TL açısından davalarının kabulüne karar verilmesini, dava değerinin arttırılması ile 669.009,75 TL olan alacaklarının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline (sigorta şirketi açısından limit dahilinde ve limite isabet eden faiz ve masraflardan sınırlı sorumlu olması kaydıyla ve araç mahrumiyet bedeli hariç olmak üzere) karar verilmesini vekaleten talep etmiştir. TOPLANAN DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur. Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır. Somut olayda davacı, davaya konu trafik kazası neticesinde aracının hasara uğradığını iddia ederek değer kaybı, hasar tazminatı ve mahrumiyet zararının tazmini isteminde bulunmuştur.2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'da araç değer kaybı tutarının ve mahrumiyet zararının ne şekilde belirleneceği konusunda bir düzenleme bulunmadığından bu boşluğun da içtihatlarla doldurulması gerekmektedir. Yargıtay .Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre araçta oluşan değer kaybı tutarının, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da bu husus vurgulanmıştır. Yine Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik hale gelen içtihatları uyarınca araç mahrumiyet zararı ise hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre belirlendikten sonra belirlenen tamir süresi içinde emsal nitelikteki bir araç için ne kadar masraf yapılacağı ( kaza olmasaydı dahi yapılması gereken yakıt, amortisman vs. gibi zorunlu giderler indirildikten sonra) tespit edilmek suretiyle hesaplanacaktır. Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında ... plaka sayılı araç sürücüsü ... %25 oranında kusurlu olduğu, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın %75 oranında kusurlu olduğu, kaza neticesinde kusur oranına göre davacıya ait araçta 195.000,00 TL değer kaybı zararı, 445.884,75 TL hasar bedeli ve 28.125,00TL mahrumiyet bedeli zararı oluştuğu, araç mahrumiyetinden kaynaklı zarardan ise sadece ... plakalı araç sürücüsü ve işleteninin sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin bu zarar kaleminden sorumlu olmadığı, değer kaybından ve hasar tazminatından araç sürücüsü, işleten ve sigortanın poliçe limiti ile sorumlu olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.Mahkemesince, davalı tarafın davada haksız olduğu dolayısıyla zorunlu arabuluculuk masraflarından davalının sorumlu olacağı gerekçesiyle arabuluculuk giderlerinin davalıdan tahsiline şeklinde hüküm kurulmuş ise de yukarıda açıklandığı üzere, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi kararın kaldırılıp düzeltilmesini gerektirmiştir. (Bkz. Yargıtay . Hukuk Dairesi ... Esas, ... Karar sayılı ilamı)Yukarıda belirtilen yargıtay kararı gereğince arabuluculuk ücreti davacı üzerine bırakılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1- Dava dilekçesi ve bedel artırım dilekçesine bağlı kalınarak DAVANIN KABULÜ ile,a-Araç değer kaybından kaynaklanan maddi zarar talebi yönünden; 195.000,00 TLAraç hasarından kaynaklanan maddi zarar talebi yönünden; 445.884,75 TL olmak üzere toplam : 640.884,75 TL'nin Davalılar ... ve ... Dayanışma Derneği yönünden kaza tarihi olan 28.10.2024 tarihinden itibaren, diğer davalı zorunlu mali sorumluluk sigorta şirketi olan ... Sigorta A.Ş. yönünden (poliçe teminat limiti olan 200.000,00 TL ile sınırlı ve sorumlu olmak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) temerrüt tarihi olan 28.12.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,b- Araç mahrumiyetinden kaynaklanan maddi zarar talebi yönünden; 28.125,00 TL' nin,Davalılar ... ve ... Dayanışma Derneği'den kaza tarihi olan 28.10.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya VERİLMESİNE,2-Alınması gereken 45.700 TL karar ve ilam harcından, peşin ve tamamlama yoluyla alınan 11.990,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 33.709,60 TL eksik harcın (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun 10.077,46 TL ile sınırlı olması kaydıyla) davalılardan müştereken alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 3-Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 4.700 TL yargılama giderinin, davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, 4-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL başvuru harcı, 1.013,90 TL tedbir harcı ve 20.959,00 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 22.588,30 TL yargılama giderinin (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun 6.752,75 TL ile sınırlı olması kaydıyla) davalılardan müştereken alınarak davacıya VERİLMESİNE, 5-Davacı taraf, kendini vekille temsil ettiğinden, A.A.Ü.T'ne göre tayin ve taktir olunan 106.351,46 TL vekalet ücretinin (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun 31.793,69 TL ile sınırlı olması kaydıyla) davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,6-Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin uhdelerinde bırakılmasına, 7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmının 6100 sayılı HMK 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE, Dair ; davacı vekili ile davalılar vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2026 Katip Hakim