İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinde, rızası dışında elinden çıkan kambiyo senedi olan çekin istirdatı ile kötü niyet tazminatı talepli dava.
Özet: Bu dava, davacı şirketin lehtarı olduğu 360.000 TL bedelli çekin kaybolması üzerine, çeki bankaya ibraz eden davalıdan geri alınması (istirdat), davacının çekin haklı hamili olduğunun tespiti ve davalının kötü niyet tazminatı ödemesi talepleriyle açılmıştır. Davalı savunma sunmadığından davayı inkar etmiş sayılmış, mahkeme ise uyuşmazlığın davalının çeki kötü niyetle veya ağır kusurla edinip edinmediği noktasında toplandığını belirterek, davacının çekin rızası dışında elinden çıktığını ve davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusuru bulunduğunu kanıtlama yükümlülüğünde olduğuna karar vererek yargılamayı sürdürmektedir.
T.C.
İSTANBUL6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ███████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ /DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin lehtarı ve keşidecisinin ... Ltdi. Şti. olduğu .... Şubesinden verilme...seri numaralı, 05.08.2024 tarihli 360.000,00 TL bedelli çek müvekkili şirket elindeyken kaybolarak zayi olduğunu, İşbu çekin kaybolmasına istinaden tarafımızca ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E. Sayılı dosyası tahtında çek iptali için başvuruda bulunulduğunu, İşbu başvuruya istinaden bankaya yazı yazılarak ödeme yasağı konulmuş ve Ticaret sicil gazatesinde ilan verildiğini, İlgili mahkeme tarafından bankaya yazılan yazı neticesinde bankaya çeki ibraz edenin ... olduğu cevabına istinaden tarafımıza çekin istirdatı açılması için süre verilmiş ve işbu dava ikame edildiğini, İşbu dava ikame edilmeden tarafımızca arabuluculuğa başvurulduğunu ve taraflar arasında ...arabuluculuk dosya numarası ile anlaşamama tutanağı düzenlendiğini, Davanın kabulü ile;... Şubesinden verilme ... seri numaralı, 05.08.2024 tarihli 360.000,00 TL bedelli çekin müvekkile iadesine, müvekkilin haklı hamil olduğunun tespitine karar verilmesi, Davalının %20'den aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, Yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karara verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davalıya yasaya uygun olarak tebligat yapılmış olmasına karşın, davayı takip etmediği gibi, yazılı bildirimde de bulunmadığından, HMK'nın 128. maddesi hükmü gereğince davayı inkar ettiği varsayılmıştır.DELİLLER /Davacı vekilinin belirttiği, Çek sureti, ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E., müvekkile ait ticari defterler, tanık, yemin, banka kayıtları delil olarak değerlendirilmiştir.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, ... Şubesinden verilme ... seri numaralı, 05.08.2024 tarihli 360.000,00 TL bedelli çekin davalıdan istirdatı talebinin yerinde olup olmadığı noktasında olduğu anlaşıldı.DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE /Dava, 6102 sayılı TTK’nın 792 dayalı olarak çek bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.Davacının talebinin, ... Büyükçekmece Şubesine ait ,lehtarının davacı ..., keşidecisinin dava dışı .... Ltdi. Şti., ... seri numaralı, 05.08.2024 tarihli 360.000,00 TL bedelli çekin şirket elindeyken kaybolduğundan bahisle çekin istirdatı ve davalının %20'den aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, talebinden ibaret olduğu anlaşılmıştır. ... 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ...K sayılı dosyasının incelenmesi ile ,davacısının dosyamız davacısı ... olup konusunun, davamıza konu ...Şubesine ait ,lehtarının davacı ..., keşidecisinin dava dışı .... Şti., ... seri numaralı, 05.08.2024 tarihli 360.000,00 TL bedelli çekin iptaline ilişkin olduğu, davacının mahkememizde çek istirdatı talepli iş bu davayı açması sebebiyle mahkemece Konusuz kalan davada Karar Verilmesine Yer Olmadığına dair hüküm verildiği, hükmün 06.03.2025 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.Davaya konu, ... Şubesine ait, ... seri numaralı, 05.08.2024 tarihli 360.000,00 TL bedelli çekin ,keşidecisinin dava dışı... Şti., lehtarının davacı ... başkaca ciro silsilesinin mevcut olmadığı, ciro silsilesinin şeklen düzgün olduğu görülmüş, ... 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas, ...K sayılı dosyasında denizbank'ın 20.08.2024 tarihli müzekkere cevabında çeki ibraz edenin dosyamız davalısı ...'nun çeki ibraz ettiği bildirilmesi ile davalının çeke hamil olduğu anlaşılmıştır. TTK’nın 792. maddesine göre, "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' TTK'nın 790. maddesinde ise, "cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır" hükmü düzenlenmiştir.Çek istirdatı davalarında davacı çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya çeki iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekir. Çeki elinde bulunduran davalının çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmamaktadır, aksi düşüncenin kabulü çekin mücerretlik vasfını ortadan kaldırır. İspat yükü üzerinde bulunan davacı, yukarıda da açıklandığı üzere öncelikle çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası dışında elinden çıktığını, sonrasında ise davalının çeki iktisapta kötüniyetli veya ağır kusurlu olduklarını kanıtlamak zorundadır.Somut olayda; dava konusu çek lehtar tarafından hamiline ciro edilmiş olup, çekin bankaya ibraz edildiğinde mahkeme kararı gereğince ödeme yasağı kararı verildiğinden çekin karşılığının ödenmediği anlaşılmaktadır. Davacı, dava konusu çeki ticari ilişki kapsamında keşideciden aldığını ileri sürmektedir. ... Vergi Dairesinden gelen Ba Bs formlarının incelenmesi ile davacının ,keşideci dava dışı ... Ltdi. Şti. İle ticari ilişkide olduğu görülmüş, kayıtlara göre davacı keşideciye 5 adet mal veya hizmet satışına karşılık 2.876.033,84 TL fatura düzenlediği, bununla birlikte... Ltdi. Şti.nin de davacıdan 2 adet fatura karşılığı 2.731.952,50 TL mal veya fatura aldığını vergi dairesine bildirdiği görülmüştür. Şeklen düzgün ciro silsilesine göre çeki iktisap eden davalının TTK 790. maddesi hükmü uyarınca meşru ve yetkili hamil olduğunun kabulü gerekir. Davalının çekin mücerretliği ilkesi gereğince çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti de bulunmamaktadır. Aksine davacı, çeklerin elinden rızası dışında çıktığına ya da davalının çekleri kötüniyetli veya ağır kusurlu iktisap ettiğini kanıtlaması gerekmektedir. Mahkememizin 15.10.2025 tarihli 2.celsede taraf vekillerine 2024 yılı ticari defterlerini ibraz etmeleri aksi takdirde HMK'nın 140/5. ve 222. Maddeleri ile TTK'nın 83. maddesi gereği ticari defter, kayıt ve belgelerin ibrazından kaçınmış sayılacaklarının ve usulüne uygun olarak olarak tutulan ve ticari defterlerini sunan diğer tarafın kayıtlarına itibar edileceğinin taraf vekillerine ayrı ayrı ihtarına şeklinde ara karar kurulduğu, davacı vekilinin e duruşma ile bağlanma talep ettiği, mahkememizce duruşma gününde duruşma saatinde e duruşma çağrısına cevap vermediğinden bahisle davacı vekilinin 4 nolu ara kararla mazeretli sayıldığı, davacı vekiline gerekli ihtaratların duruşma zaptının davacı vekiline tebliği ile yapılmasına karar verildiği, duruşma zaptının sehven davacı vekiline tebliğe çıkartılmadığı, davacı vekilinin █████/2025 tarihli beyan dilekçesi ile defter inceleme günü olan█████/2025 günü defterlerin hazır edilemediğini belirterek başka bir gün tayin edilmesini talep ettiği, Mahkememizin 18.12.2025 tarihli ara kararı ile dosyanın bilirkişiye gönderilmesine yönelik ara karar kurulduğu, davacı vekiline bilirkişi ücretini yatırması için kesin süre verildiği, ihtarın ara kararın tebliği ile yapılacağının belirtildiği, ara kararın 23.12.2025 tarihinde davacı vekiline tebliğ edildiği, davacı vekilinin kesin süre içerisinde ikmal etmediği, dava taraflarca getirilme ilkesine tabi olup ,davacı vekilince süresinde deliler sunulmamış, bilirkişi ücreti yatırılmamıştır. Davacının çekin elinden rızası dışında çıktığını mevcut delillerle ispat edemediği, davalının davaya cevap vermemesi, ticari defterlerini ibraz etmemesi, çekin davacının rızası dışında elinden çıktığına ve davalının çeki ağır kusurlu iktisap ettiğine delil teşkil etmediğinden davanın reddine karar verilmiş ve uyuşmazlık hakkında aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;1-Davanın reddine, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 732,00-TL maktu karar ve ilam harcının başlangıçta peşin alınan 6.147,90 TL harçtan mahsubu ile, artan 5.415,9 TL'nin davacıya iadesine, 3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri ve yatırılan delil avansı bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,5-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,6-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk tarife bedelinin, davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, -Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2026 Katip ...¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır *Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.*