Bölge Adliye Mahkemesinden ihtiyati hacze itirazın reddine dair istinaf kararı: Ticari davalarda geçici hukuki korumada arabuluculuk şartı aranmaz.
Özet: Bölge Adliye Mahkemesi, tacirler arasında verilen ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın reddi kararını inceleyerek, ihtiyati haczin geçici hukuki koruma niteliği taşıması nedeniyle arabuluculuğun dava şartı olmadığını ve yerel mahkemenin itiraz değerlendirme usulünü doğru uyguladığını tespit etmiştir. Mahkeme, borçlunun, bir araç kira sözleşmesi içinde yer alan ve bazı kısımları boş bırakılmış bononun yanıltıcı bir şekilde imzalatıldığı ve kambiyo senedi vasfında olmadığı yönündeki istinaf iddialarını değerlendirerek, dosyanın esasına ilişkin incelemesini sürdürmüştür.
T.C. ... BAM .... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:..../...-.../...
T.C.... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ ... HUKUK DAİRESİT Ü R K M İ L L E T İ A D I N A G E R E K Ç E L İ İ S T İ N A F K A R A R IDOSYA NO : .../...KARAR NO : .../...BAŞKAN : .....ÜYE : .......ÜYE : .....KATİP :......İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ... .....ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : ......NUMARASI : .../...-.../....DAVACI : .......VEKİLİ : Av. ....DAVALILAR : 1 -....VEKİLİ : Av. ... 2 -...........VEKİLLERİ : Av. DAVANIN KONUSU : İhtiyati Hacizİstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosya içindeki tüm belgeler ile dairemiz üyesi tarafından hazırlanan ön inceleme ve inceleme raporu incelendi. Gereği görüşüldü:SAFAHAT: Talep eden vekili ... .....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin.../... D.İş esas sayılı dosyasında karşı taraf olan borçluların vadesinde ödemesi gerekli miktarı ödemediğini ve alacağının rehin ile temin edilmiş olmadığını belirterek borçluların borca yetecek miktarda taşınır ve taşınmaz malları ile 3.kişilerdeki hak ve alacaklarının üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini istemiştir. ... ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....... tarih .../.... D.İş esas ████████ karar sayılı kararı ile alacağın % 15'i oranında teminat karşılığında İİK'nun 257 vd maddeleri uyarınca ihtiyati hacize karar verilmiştir. Karşı taraf vekili yokluğunda verilen ihtiyati haciz kararına 23.09.2020 tarihli dilekçesi ile itiraz etmiştir. İSTİNAF EDİLEN KARAR : İtiraz, aynı mahkemece duruşma açılarak incelenmiş ve 26.10.2020 tarihli ek karar ile ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir. İstinaf ile dairemiz önüne getirilen uyuşmazlık ihtiyati hacze yapılan itirazın reddine ilişkin 26.10.2020 tarihli ek karardır. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :İtiraz eden borçlular vekili sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde; senedin kambiyo vasfında olmadığını, davacı ile davalı şirket arasında 16.10.2019 başlangıç ve 30.06.2020 bitiş tarihli 16 AAY 393 Plaka sayılı araca ilişkin vasıta kira sözleşmesi düzenlendiğini, bu sözleşmenin 6.sayfasının bono şeklinde düzenlendiğini, müvekkilinin yanıltılarak bu sayfayı da imzaladığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. HMK'nun "İncelemenin Kapsamı" başlıklı 355. maddesinde "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir." düzenlemesi bulunmaktadır. Bu nedenle dairemizce inceleme, istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ve mahkemece resen gözetilmesi gereken kamu düzenine aykırılık oluşturan sebeplerle sınırlı olarak yapılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Talep ihtiyati haciz kararına itiraza ilişkindir. Davacı ve davalının ticaret şirketi olduğu, bu nedenle tacir oldukları açıktır. Dairemizce öncelikle somut olayda taraflar arasında 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı değerlendirilmiştir. 7155 Sayılı Kanun'un 20.maddesi ile Türk Ticaret Kanunu'na eklenen 5/A maddesi uyarınca tarafların tacir olduğu sözleşmelerde arabuluculuğun dava şartı olduğu, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması gerektiği anlaşılmaktadır. Ancak dava şartı olarak arabuluculuk yalnızca konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri olan ticari davalar için öngörülmüş olup, geçici hukuki koruma niteliğindeki ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbirde arabuluculuk dava şartı değildir. Talep, dava olmayıp geçici hukuki koruma niteliğindeki ihtiyati hacize yöneliktir. Bu durumda mahkemece arabuluculuk dava şartı aranmadan ihtiyati haciz değerlendirilerek hüküm kurulmuş olması doğrudur. İİK.nun 265/4 maddesi “İtiraz eden, dilekçesine istinat ettiği bütün belgeleri bağlamaya mecburdur. Mahkeme, itiraz üzerine iki tarafı davet edip gelenleri dinledikten sonra, itirazı varit görürse kararını değiştirebilir veya kaldırabilir. Şu kadar ki, iki taraf da gelmezse evrak üzerinde inceleme yapılarak karar verilir.” hükmünü içermektedir. Mahkemece yasal düzenlemeye uygun olarak ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın duruşma açılarak değerlendirildiği ve itirazın reddine karar verildiği görülmektedir. İtiraz eden borçlular vekili taraflar arasındaki ilişkinin araç kira ilişkisi olduğunu ihtiyati hacze konu bononun araç kira sözleşmesi kapsamında verildiğini öne sürmüş olup dairemizce taraflar arasındaki ilişkinin bir kira ilişkisi olup olmadığı değerlendirilmiştir. Talepte bulunan, talep dilekçesinde bononun hangi sebeple verildiğine ilişkin bir açıklama ve hukuki sebebe dayanmamıştır. İtiraz eden taraf ise itiraz dilekçesine 16.10.2019 başlangıç tarihli vasıta kira sözleşmesi eklemiş olup, bu sözleşmenin 6 sayfa olduğu ve sözleşmenin 6.sayfasının bono şeklinde düzenlendiği görülmektedir. İtiraz edenin sunmuş olduğu sözleşme ekindeki bononun bazı kısımlarının boş olduğu, talepte bulunanın talep dilekçesine eklediği bononun ise boş kısımlarının doldurulduğu ancak sözleşmenin ekinde yer alan bono olduğu anlaşılmaktadır. İİK'nun 258.maddesinde ihtiyati hacizde hangi mahkemenin görevli olduğu açık bir şekilde gösterilmemiştir. Ancak Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin ██████████ esas 2014,31 karar sayılı kararında da açıklandığı üzere ihtiyati haciz de görevli mahkemenin genel hükümlere göre belirlenmesi gerekir. İhtiyati haciz istemine ilişkin alacağın kira ilişkisinden doğduğu ve bononun kira ilişkisi kapsamında verilen teminat senedi olduğu sabittir. HMK'nun 4/1-a maddesinde "Kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan " davalarda sulh hukuk mahkemesinin görevli olacağı düzenlenmiştir. O halde taraflar arasında kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlığa yönelik olarak ... ......Asliye Ticaret Mahkemesinin görevsiz olduğu anlaşılmaktadır. Tüm bu nedenlerle görevsiz olan ... .....Asliye Ticaret Mahkemesince verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına ve dairemiz kararında açıklanan kaldırma gerekçesine göre işlem yapılması ve ihtiyati haciz talebinin görevli mahkeme tarafından değerlendirilmesi için görevsizlik kararı verilmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir. H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle,İstinaf başvurusunun KABULÜNE, ... ......Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... D.iş esas, ../... karar sayılı dava dosyasında verilen 02.09.2020 tarihli kararın ve 26.10.2020 tarihli ek kararın HMK 353/1-a-4 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, Dosyanın kaldırma kararı doğrultusunda işlem yapılmak üzere kararı veren İlk Derece Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, İstinaf başvurusunun kabulüne karar verildiğinden Harçlar Kanunu uyarınca istinaf yasa yoluna başvuru sırasında ilk derece mahkemesince peşin olarak alınan istinaf karar harcının istinaf edene İADESİNE, İstinaf eden tarafından yatırılan ve iade edilemeyen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile diğer istinaf giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden yapılacak yargılamada yargılama giderleri arasında değerlendirilmesine, İstinaf avansının kullanılmayan kısmının istem halinde yatırana iadesine, Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 08.03.2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.KANUN YOLU : HMK'nun 362/1 maddesi uyarınca kesin olmak üzere GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : █████/2021 ...Başkan..........Üye....e-imza ...Üye....e-imza ................e-imza