ticari satış ve nakit borçtan kaynaklanan itirazın iptali davasında, bilirkişi incelemesi ve davalının e-defter kayıt eksikliği.

Ticari Satış ve Nakit Borçtan Kaynaklanan İtirazın İptali Davasında, Bilirkişi İncelemesi ve Davalının E-Defter Kayıt Eksikliği.

Özet: Ticari satış ve nakit borç ilişkisinden doğan 111.417,62 Euro alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davasında, davacı alacağın tahsilini, faiz ve icra inkar tazminatını talep ederken; davalı borcu reddetmiş, ancak mahkemece istenen ticari defter incelemesinde davalının elektronik defter kayıtlarını .xml formatında sunmaması nedeniyle bilirkişi incelemesi yapılamamıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/

KARAR NO : 2026/

BAŞKAN :

ÜYE :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALI :

VEKİLİ : Av.

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2025

KARAR TARİHİ : █████/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde ; Davacı alacaklı müvekkili şirket ... MAKİNA SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ ile davalı borçlu şirket ... KALIP METAL SANAYİ VE TİCARET LTD.ŞTİ. arasında █████/2024 ile █████/2024 dönem aralığına ait cari hesap ekstresi konusu olan fatura içeriklerinde yer alan kalıpların üretilip teslim edilmesinden ve nakit borç verilmesinden kaynaklanan bakiye 111.417,62 Euro alacağımız için ... 4.Genel İcra Müdürlüğü'nün 2024/... E.sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalı borçlunun ... 4.Genel İcra Müdürlüğünün 2024/... numaralı dosyasına yapmış olduğu itirazının asıl alacak olan 111.417,62 EURO üzerinden iptali ile, asıl alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek devlet bankalarının EURO cinsinden 1 yil vadeli mevduata uyguladığı en yüksek mevduat faizi İle birtikte aynen veya fiili ödeme günündeki ... BANKASI efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Ilrası karşılığı olarak devamına, asıl alacağın likit olduğu ve yasal şartları taşıdığı dikkate alınarak, lcra takibine haksız ve kötüniyetli itiraz edilmiş olması sebebiyle taklp tarihinde dava konusu olan asıl alacak miktarının %20'si oranında lcra inkar tazminatına davalının mahkum edilmesine, Yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde ; Müvekkili şirket ile davacı arasında yapılmış olan sözleşme kapsamında müvekkili şirketin davacı şirketin iddia ettiği miktarlarda borcu olmaması sebebiyle müvekkil şirket borca itiraz ettiğini, müvekkili şirket ile davacı şirketin defterleri incelendiğinde bu hususun açıklığa kavuşacağını, öncelikle bilirkişi incelemesi yaptırılmasını, davacının ileri sürmüş olduğu tüm iddiaları kabul etmemekle birlikte davanın reddini, ayrıca işbu davayı kötüniyetle açması sebebiyle davanın reddiyle birlikte müvekkili lehine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:

Dava itirazın iptali istemine ilişkindir.Davacı davalı aleyhine ... 4.Genel İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Esas sayılı icra dosyasında icra takibi başlatmıştır. Takip konusu alacağın taraflar arasındaki kalıpların üretilip teslim edilmesinden ve nakit borç verilmesinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.Taraflar tacir olduğundan ticari defter ve kayıtları iddia ve savunmalar çerçevesinde delil olabilecektir, bu nedenle tarafların ticari defter ve kayıtları incelemesi hususunda ara karar kurulmuş bu durum her iki tarafa da HMK 222. Maddesindeki düzenleme kapsamında ihtar edilmiştir.SMMM bilirkişiden faturaların yabancı para cinsinden olup olmadığı, yabancı para olarak dikkate alınıp alınmayacağı, borç olarak verildiği ileri sürülen havale tutarında TL olarak gösterilmiş olması dikkate alınarak her iki taraf kayıtlarında bunun yabancı para alacağı olarak mı kaydedildiği irdelenerek davacı tarafça düzenlenen satıma ilişkin faturaların davalı defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, davacı tarafça borç olarak verildiği ileri sürülen tutarın taraf kayıtlarında yer alıp yer almadığı, söz konusu faturalar nedeniyle davacı tarafça iade faturası düzenlenip düzenlenmediği, iade faturasının davacı defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, davacı tarafça ödeme yapılıp yapılmadığı, ne miktarda yapıldığı, bu ödemelerin davacı defterlerinde de kayıtlı olup olmadığı incelenerek, varsa davacının bakiye alacağı hususunda rapor tanzim edilmesi istenilmiş, SMMM bilirkişi █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda; ''Davacı ... MAKİNA SANAYİ VE TİCARET A.Ş. inceleme günü Ticari Defterlerini inceleme sunmuştur. Yapılan incelemede davacının defter kayıtlarını 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine uygun olarak tuttuğu, 2024 takvim yılı hesap dönemi ticari defterlerindeki muhasebe kayıtlarının Tek Düzen Hesap Planı ve Muhasebe Uygulama Genel Tebliğindeki düzenlemelere uygun tutulduğu görülmüştür, davalı ... KALIP METAL SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.'nin inceleme günü Ticari Defterleri ile ilgili flash belleği Sayın Mahkemeye sunduğu görülmüş, ancak bilirkişiliğimce flash bellek içeriğinde yapılan incelemede; davalının elektronik ortamda tuttuğu yevmiye ve kebir defterine ait .xml uzantılı dosyaları sunmadığı, sadece pdf formatında beratların görüntülerini sunduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle davalının e-defter kayıtları üzerinde inceleme yapılamamıştır, davacı tarafça 2024 yılında davalı şirket adına yabancı para olarak düzenlendiği, Euro cinsi dövizli olarak 49 adet e-fatura düzenlendiği 12.683.312,82 TL(371.341,86 EURO) olduğu tespit edilmiştir.Davacının defter kayıtlarının ve davalı adına düzenlediği faturaların yasal mevzuata uygun olarak düzenlendiği tespit edilmektedir. Dolayısıyla davacı ve davalı arasındaki ticari işlemlerin yabancı para olarak dikkate alınması gerekir. Davalı taraf e-defterlerini inceleme günü ibraz etmediğinden(flash bellekte yok) defter kayıtlarında davacı tarafından düzenlenen e-faturaların yabancı para cinsinden kaydedilip kaydedilmediği tespit edilememiştir. Davalı taraf e-defterlerini inceleme günü ibraz etmediğinden(flash bellekte yok) defter kayıtlarında davacının düzenlediği faturaların kaydının olup olmadığı tespit edilememiştir. Davacı tarafın davalıya 200.000,00 TL para gönderdiği bunu da 120 Alıcılar hesabına kaydettiği, yani alacak kaydı yaptığı tespit edilmiştir. Davacının defterlerinde davalı tarafından düzenlenmiş herhangi bir iade faturası kaydına rastlanmamıştır. Davalı tarafça ödeme yapılıp yapılmadığı, ne miktarda yapıldığı, bu ödemelerin davacı defterlerinde de kayıtlı olup olmadığı incelenerek, varsa davacının bakiye alacağı hususunda; Ödemelerle ilgili davalı taraf e-defterlerini incelemeye sunmadığından davalı defterlerinde yer alan ödeme bilgileri tespit edilememiştir. Davacının defterlerinde yer alan tahsilat bilgilerinden; 9.100.000,00 TL tutarında tahsilat yaptığı ve tahsilatlara ait işlemleri defterlerine kaydettiği tespit edilmiştir. Davacının bakiye alacağı 24.06.2024 tarihi itibariyle 3.837.778,36 TL(111.417,62 EURO) olarak hesaplandığı'' tespit edilmiştir.HMK 222. Maddesine göre; ''Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-███████ md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.''Taraflara bu madde uyarınca gerekli ihtarat yapılmış ancak inceleme gününde davacı taraf ticari defter ve belgelerini ibraz etmiş, davalı taraf ise bir flash bellek içerisinde ticari defter ve belgelerini ibraz ettiğini beyan etmiş ise de bu flash bellek içerisinde ticari defter ve belgelerin bulunmadığı, beratların görüntülerini sunduğu, Mahkememiz ara kararı kapsamında HMK 222. Maddesi uyarınca ibraz yükümlülüğünü davalı tarafın yerine getirmediği kabul edilmiştir. Davalı taraf her ne kadar bilirkişi raporuna bu yönüyle itiraz etmişse de davalı fiziki olarak ticari defter ve belgeleri 2024 yılı defterleri incelenmiş olmasına rağmen fiziken hazır etmediği gibi flash olarak sunduğunu ileri sürdüğü bellekte de incelemeye esas olacak biçimde sunmadığı yalnızca beratları incelemeye sunduğu anlaşılmış olup davalının rapora itirazları da yerinde görülmemiştir. Bu nedenle HMK 222 uyarınca davacının ticari defter ve kayıtlarına itibar edilerek yapılan inceleme doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir İcra inkar tazminatı yabancı para üzerinden hükmolunamayacağından ödeme emrinde TL karşılığı hesaplanarak %20 oranında icra inkar tazminatına hükmolunmuştur.Dava değeri dava tarihindeki (█████/2025) ... Bankası'nın 1 Euro'nun efektif satış kuru olan 36,5795 TL'ye göre belirlenmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;

1-DAVANIN KABULÜ İLE; ... 4. Genel İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı icra dosyasında davalının ödeme emrine itirazının iptaline, takibin devamına, -4.049.128,00 TL'nin %20'si tutarında icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

2-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 278.404,29 TL harçtan başlangıçta alınan 20.276,00 TL icra veznesine yatan peşin harcın ve 48.872,99 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 209.255,30 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

3-Davacı tarafça yapılan 48.872,99 TL peşin harç, 615,40 TL başvurma harcı, 7.000,00 TL bilirkişi ücreti, 110,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 56.598,39 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 562.316,09 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

5-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından ödenen 3.600,00 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın kendilerine tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya Mahkememize ulaştırılmak üzere aynı nitelikteki başka yer mahkemesine verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde kullanılabilecek ... olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. █████/2026

Başkan

E-imzalı

Üye

E-imzalı

Üye

E-imzalı

Katip

E-imzalı